Font size
WorksheetsМал азык
Total questions: 124
Worksheet time: 1hrs 2mins
Азық қоректілігінің көрсеткіштері
Түрі, түсі, желінуі
Химиялық құрамы, желінуі, қорытылуы
Химиялық құрамы, қорытылатын қоректік заттары, өнімдік әсері
Қорытылатын қоректік заттары, май байлауы
Азық қоректілігінің алғашқы көрсеткіші
Химиялық құрамы
«Шикі» протеин мөлшері
Қорытылған қоректік заттары
Минералдық заттары
Негізгі (энергиялық) қоректік заттар тобы:
Протеин, дәрумен, күл
Көмірсулар, дәрумендер, ферменттер
Протеин, жасұнық, майлар, АЭЗ
Майлар, жасұнық, кальций
Азық құрғақ затын есептеу
100 – Жалпы ылғалдылық, %
100 + Жалпы ылғалдылық, %
Органикалық заттар қосындысымен
Минералдық заттар қосындысымен
Азық құрғақ затының құрамы:
Протеин + Майлар
Органикалық зат + Күл
Азотсыз экстрактиті зат + Күл
Жасұнық + Күл
Азық «шикі» протеинінң құрамы
Ақуыз, амидтер
Липидтер, липоидтар
Крахмал, қанттар
Целлюлоза, лигнин, кутин, суберин
Азық «шикі» май құрамы
Ақуыз, амидтер
Липидтер, липоидтар
Крахмал, қанттар
Целлюлоза, лигнин, кутин, суберин
Азық «шикі» жасұнық құрамы
Ақуыз, амидтер
Липидтер, липоидтар
Целлюлоза, лигнин, кутин, суберин
Лигнин, лецитин, глюкоза
Азотсыз тұнба заттары құрамы
Ақуыз, амидтер
Липидтер, липоидтар
Крахмал, қанттар
Целлюлоза, лигнин, кутин, суберин
Азық биологиялық әсерлі заттары
Ақуыз, амидтер
Липидтер, липоидтар
Дәрумендер, ферменттер, гормондар
Крахмал, қанттар
Азықтағы протеин индикаторы
N
С
Мg
О
Протеиндегі азот мөлшері:
10,00%
25,75%
75,00%
16,67%
Азық қоректік заттарының қорытылуы:
Қарыннан ішекке өтуі
Ас қорыту жолында ыдыратылып тезекпен шығарылуы
Ас қорыту жолында ыдыратылып қанға сіңірілуі
Малдың ас қорыту жолынан өтуі
Қорытылу коэффициентіні
ҚҚ = Қорытылған ҚЗ: / Азық ҚЗ х 100
ҚҚ = Тезек ҚЗ + Зәр ҚЗ х 100
ҚҚ = Азық ҚЗ / Тезек ҚЗ х 100
ҚҚ = Тезек ҚЗ – Зәр ҚЗ х 100
Азық қорытылатын энергиясы:
Азық энергиясы – Зәр энергиясы
Азық энергиясы – Тезек энергиясы
Тезек энергиясы – Зәр энергиясы
Тезек энергиясы – Алмасу энергиясы
Азық протеиндік қатынасы
(Шикі протеин + шикі май + шикі жасұнық) : АЭЗ
(Қор. май х 2,25 + қорыт. жасұнық) / қорыт. протеин
(Шикі май х 2,25 + шикі жасұнық + шикі АЭЗ) / протеин
(Қор. май х 2,25 + қорыт. көмірсулар) / қорыт. протеин
Мал азығындағы оңтайлы протеиндік қатынас
1 - 2 :/1
3 – 4 / 1
6- 8 / 1
8 – 10 / 1
Азық қоректілігінің нақты көрсеткіші:
Өнімдік әсері
Химиялық құрамы
Қорытылатын қоректік заттары
Түрі, түсі, иісі
Азық өнімдік әсерін бағалау:
Химиялық құрамы
Энергиянттер балансымен
Элементтер қатынасымен
Тезек пен зәр қоректік заттарымен
Азық өнімдік әсерін бағалау бірліктері:
Химиялық құрамы қосындысы
Қорытылатын қоректік заттары қосындысы
Азық өлшемі, қорытылатын протеин
Азық өлшемі, алмасу энергиясы
Азот балансының формуласы
Азық N = тезек N + зәр N + байланған N
Азық N = тезек N + денеге байланған N
Тезек N = азық N + өнім N
Азық N = тезек N – зәр N
Көміртек балансыны
Азық С = Тезек С + Зәр С + Тыныс С + Ішек газы С + Дене С
Азық С = Зәр С + Тыныс С + Қан С
Азық С = Зәр С + Қан С + Тезек С
Тыныс С = Зәр С + Қан С + Тезек С
Микроэлементтер
Н,С,О
Мg, Са, Мn
Мn, І, Со
Р, Мg, Сl
Пішендегі жасұнық мөлшері:
40-60%
20-30%
10-20%
5-10%
Өсімдік жасұнығын қатайтқыштар
Целлюлоза, гемицеллюлоза, пектиндер
Пектиндер, лигнин, кутин
Глюкоза, фруктоза, крахмал
Лигнин, кутин, суберин
Құрамына йод кіреді
тироксин
пепсин
амилаза
мелаза
Улы қосындылар
глицерин, стерарин
инсулин, декстрин
сапонин, госсипол
тирозин, аспарагин
Қышқыл элементтер
Р, Сl, S
К, Мg, Сl
Na, K, Mg
P, Ca, Co
Амидтер жатады
көмірсуларға
липидтерге
протеинге
майларға
Құрамына кобальт кіретін дәрумен
В12
В6
В2
РР
Сұлы азық өлшемі
Сұлының қоректік заттары
Сұлы қоректік заттарының қорытылуы
1 кг орта сапалы сұлы
1 кг сұлының өнімдік әсері
Сұлы азық өлшемінің өнімдік әсері
Бордақылаудағы өгіз денесіндегі 150 г май байлауы
Бордақылаудағы өгіз денесіндегі 170 г май байлауы
Бордақылаудағы өгіз денесіндегі 200 г май байлауы
Бордақылаудағы өгіз денесіндегі 100 г май байлауы
Азық алмасу энергиясы
Алмасу Э = Тезек Э + зәр Э + дене Э
Алмасу Э = азық Э – (тезек Э + зәр Э + ішек газы Э)
Алмасу Э = азық Э – зәр Э – ішек газы Э
Алмасу Э = азық Э – тезек Э – тыныс Э
Қорытылатын протеин май байлау коэффициенті:
235 г/кг
248 г/кг
474 г/кг
528 г/кг
Қорытылатын көмірсулар май байлау коэффициенті:
235 г/кг
248 г/кг
474 г/кг
528 г/кг
Қорытылатын ірі жемшөп майының май байлау коэффициенті:
528 г/кг
248 г/кг
474 г/кг
235 г/кг
Қорытылатын майлы дақылдар майының май байлау коэффициенті:
235 г/кг
248 г/кг
528 г/кг
474 г/кг
Май қуаттылығы басқа қоректік заттардікінен жоғары
2,05 есе
2,25 есе
2,55 есе
2,75 есе
Организмде алмасу энергиясының жұмсалуы
Мал тіршілігін қамтамасыз етуге
Малдың өсіп жетілуіне
Мал өнімділігін қамтамасыз етуге
Мал тіршілігі мен өнім түзуін қамтамасыз етуге
Азықтандыру бұзылушылығынан туындайтын аурулар
Остеомаляция
Алиментарлық
Эндогендік
Экзогендік
Микроэлементтер жетіспеуінен туындайды
Остеопороз
Экзогендік
Эндогендік
Эндимиялық
Протеині құнарлылығы байланысты
Ауыспайтын ами қышқылдарына
Ауысатын аминқышқылдарына
Жалпы аминқышқылдың құрамына
Суда, тұзда ерігіштігіне
Ақуыздан тыс азық азотты қосындылар
Аминқышқылдары
Амидтер
Аминдер
Нитриттер
Көмірсуларға жатады
Крахмал, қант, шикі май
АТЗ, протеин, дәрумендер
«Шикі» жасұнық, «шикі» май, АТЗ
«Шикі» жасұнық, АТЗ
Көмірсулардың қоректенуіндегі маңызы:
Энергетикалық материал
Биологиялық белсендіруші материал
Организмді тазартушы материал
Гармондық, ферменттік материал
Жеңіл қорытылаьын көміпсулар
Азотсыз экстрактивті заттар
Крахмал, клетчатка
Шикі клетчатка
Крахмал, қант, целлюлоза
Қиын қорытылаьын көмірсулар
Азотсыз экстрактивті заттар
Крахмал, клетчатка
Шикі клетчатка
Клетчатка, қант, крахмал
Ауыспайтын май қышқылдары
Олеин, пальмитин, линол
Арахидон, стеарин
Линолен, арахидон, олеин
Линол, линолен, арахидон
Алмасудағы көмірсулар ыдырау қосындылары
СО2, Н2О
Н2О, NН3
СН4, СО2
Н2О, СН4
Сүрлем сапасын бағалау көрсеткіштері
Түрі, түсі, иісі, қышқылдығы
Түрі, түсі, иісі, ашытқысы
Түрі, түсі, иісі, майлылығы
Түрі, түсі, иісі, протеиндігі
Мал азықтандыруы негізделеді
Мал басының қажеттігіне
Әр мал түлігінің қоректік ерекшілігіне
Барлық бастың қоректік мұқтаждығына
Дайындалған жемшөп түрлеріне
Малды мөлшерлеп азықтандыру жүйесі құралады
Жемшөп қорының азықтарынан
Мал мұқтаждығы және азықтандыру нормаларынан
Дайындауға қажетті жемшөп мөлшерінен
Азықтандыру нормалары мен рациондарынан
Малдың қоректік мұқтаждығы байланысты
Бойының өсуіне
Өнім өндіруіне
Тіршілігі мен өнімділігін қамтамасыз етуге
Дамуына
Малдың энергиялық мұқтаждығы белгіленеді
Азық өлшемі және алмасу энергиясымен
Протеин және аминқышқылдырымен
Каротин және дәрумендермен
Қант және крахмалмен
Малдың құрылымдық мұқтаждығы белгіленеді
Азық өлшемі және адмасу энергиясмен
Протеин және аминқышқылдырымен
Макро- және микроэлементтермен
Каротин және дәрумендермен
Малдың минералдық мұқтаждығы белгіленеді
Азық өлшемі және адмасу энергиясмен
Протеин және аминқышқылдырымен
Макро- және микроэлементтермен
Каротин және дәрумендермен
Малдың дәрумендік мұқтаждығы белгіленеді
Азық өлшемі және адмасу энергиясмен
Каротин және дәрумендермен
Протеин және аминқышқылдырымен
Макро- және микроэлементтермен
Мал азықтандыру нормасы
Малдың энергия мен қоректік заттарға мұқтаждық көрсеткіші
Мал басына тәулігіне беретін азық мөлшері
Бір мал жей алатын азық мөлшері
Бір басқа қажет азық мөлшері
Азықтандыру нормасының негізгі көрсеткіштері
Азық өлшемі, шикі протеин, ас тұзы, кальций, фосфор, каротин
Азық өлшемі, қорыт. протеин, кальций, фосфор, магний
Азық өлшемі, шикі протеин, кальций, фосфор, кобальт, йод
Азық өлшемі, қорыт. протеин, ас тұзы, кальций, фосфор, каротин
Азықтандыру рационы
Малға қажет азық мөлшері
Тәулігіне бір басқа беретін азық мөлшері
Азықтандыру нормасын қамтамасыз ететін азық мөлшері
Мал жеген азық өлшемі
Рацион құрылымы
Рациондағы азықтар мөлшері
Рациондағы азықтар тобының қоректілігіне % ара қатынасы
Рациондағы азықтар тобының мөлшері
Рационның жалпы қоректілігі
Тетіктелген азықтандыру нормасының көрсеткіштері
1 - 3
30 – 40
8 - 10
5 - 6
Мал түліктерінің ас қорыту жүйесінің құрылымы
Қарапайым қарынды және күйіс қайрушы
Бір ішекті және тік қорытушы
Көп ішекті және жанама қорытушы
Көп қарынды және бір ішекті
Азық амидтерін жақсы игереді
Жылқы
Шошқа
Түйе
Қой-ешкі, сиыр
Мал азығының азоттық қосындылары
Нитраттар, нитриттер
Госсипол, сапонин
Аммиак, көмірқышқыл газы
Карбамид, аммоний тұздары
Ас қорытуға микроорганизмдерінің себептесуін
Анаболизм
Симбиоз
Антогонизм
Катаболизм
Месқарын микроорганизмдері
Микрофлора, микрофаунадан
Бактериялар, клетчаткадан
Антибактериялар, глюкозалар
Қарапайымдылар, целлюлозадан
Ірі азық қорытуына себептесетін микроорганизмдер
Целлюлозаыдыратушылар
Қарапайымдылар, вирустар
Инфузориялар, кокктар
Бактериялар, көгерушілер
Месқарын микроорганизмдері түзетін қосындылар
Аминқышқылдары, май қышқылдары
Май қышқылдары, тұздары
Аминқышқылдары, дәрумендер
Гармондар, ферменттер
1 мл месқарын химусындағы бактериялар / қарапайымдылар саны
жүздеген / ондағын
миллирдтаған / миллиондаған
миллиондаған / мыңдаған
мыңдағын / жүздеген
Месқарында пайда болатын қышқылдар
Ұшпалы май қышқылдары
Ауыспайтын аминқышқылдары
Ұшпайтын май қышқылдары
Минералды қышқылдар
Месқарын метаболизмінің қышқылдары
Сірке, майлы, пропион
Майлы, пропион, пальмитин
Пропион, пальмитин, олеин
Олеин, стеарин, күкірт
Күйісті малдың Э мүқтаждығы ҰМҚ қаншама қамтамасыз етіледі
20-30%-ға
30-40%-ға
40-50%-ға
60-70%-ға
Месқарындағы азық қанттарынан басым пайда болаьын қышқыл
майлы
сірке
пропион
сүтті
Месқарындағы азық крахмалынан басым пайда болатын қышқыл
майлы
сірке
пропион
құмырсқа
Месқарындағы азық жасұнығынан басым пайда болатын қышқыл
майлы
сірке
пропион
сүтті
Сүт майлылығына оңтайлы месқарындағы ацетат / пропионат қатынасы
> 2,2 / 1
0,5 / 1
< 1,5 / 1
1 / 1
Сүт түзуіне оңтайлы ҰМҚ қатынасы
30% сірке – 40% пропион – 30% майлы қышқылдар
60% сірке – 20% пропион – 20% майлы қышқылдар
70% сірке – 20% пропион – 10% майлы қышқылдар
50% сірке – 30% пропион – 20% майлы қышқылдар
Ет түзуіне оңтайлы ҰМҚ қатынасы
45% сірке – 35% пропион – 20% майлы қышқылдар
35% сірке – 45% пропион – 15% майлы қышқылдар
45% сірке – 30% пропион – 25% майлы қышқылдар
5% сірке – 35% пропион – 30% майлы қышқылдар
Мал еттік өнімділігі қалыптасуының негізгі факторы
минералдық
протеиндік
энергиялық
көмірсулық
Месқарында көмірсулардың сіңірілу т.рі
Ұшпалы май қышқылдары
Глюкоза
Гемицеллюлоза
Крахмал
Сиыр тіршілігін қамтамасыз етуге 100 кг т.с. қажет
0,1 азық өлшемі
1,0 азық өлшемі
0,5 азық өлшемі
0,7 азық өлшемі
Сауын сиыр 1 кг сүт түзіне қажет
0,1 азық өлшемі
0,3 азық өлшемі
0,5азық өлшемі
0,7 азық өлшемі
Сауын сиыр азығының І а.ө. қорыт. протеин
60 - 90 г
90 - 105 г
120 - 140 г
150 - 170 г
Сауын сиыр рационындағы шырынды азық үлесі
Жалпы қоректілігінің 5 – 10 %
Жалпы қоректілігінің 10 – 20 %
Жалпы қоректілігінің 70 – 80 %
Жалпы қоректілігінің 40 – 60 %
Жас мүйізді ірі қара малдың 1 кг салмақ қосымына жұмсалады
7 – 10азық өлшемі
3 – 4 азық өлшемі
15 – 20 азық өлшемі
20 – 25 азық өлшемі
Суалған буаз сиыр рационының құрылымы.
50-60% ірі, 20-30% шырынды, 10-15% құнарлы
60-70% ірі, 10-20% шырынды, 5-10% құнарлы
5-10% ірі, 50-60 % шырынды, 20-30 % құнарлы
30-40% ірі, 30-40% шырынды, 10-20% құнарлы
Орта жиілікте ұрық алынатын бұқа азығының 1 а.ө. қорыт. протеин
100 г
125 г
145 г
165 г
Жоғары жиілікте ұрық алынатын бұқа азығының 1 а.ө. қорыт. протеин
80 г
165 г
125 г
145 г
Тұқымдық бұқа рационындағы азықтар ара қатынасы
20-30% ірі, 20-30% шырынды, 40-50% құнарлы
15-20% ірі, 40-60% шырынды, 20-25% құнарлы
40-60% ірі, 20-30% шырынды, 20-30% құнарлы
5-10% ірі, 60-70% шырынды, 10-15% құнарлы
Сүтті сиыр рационын қант / протеиндік қатынасы
0,4 – 0,5
0,8 – 1,2
1,2 –1,4
1,5 –1,7
Сиыр рационындағы қальций-фосфорлық қатынас
0,4-0,5 / 1
0,6-0,8 / 1
1,2-1,4 / 1
1,5 -2 / 1
Сиыр рационы протеинін азотты қосындымен толықытыруға болады
5-10%
20-25%
30-35%
40-45%
Сүтейту кезеңіндегі сауын сиырды азықтандыру
Норма бойынша
Нормалап
Үстемелеп
Мөлшерлеп
Дұрыс дамыған бұзаудың туылғандағы салмағы
Енесінің салмағының 7-9%
Енесінің салмағының 10-12%
Енесінің салмағының 10-15%
Енесінің салмағының 3-5%
Сауым ортасында орта қоңдылықтағы сиырды азықтандыру
Азықтандыру нормасына сәйкес
Азықтандыру нормасын кемітіп
Азықтандыру нормасын күшейтіп
Азықтандыру нормасын 1-2 а.ө. күшейтіп
Сауым кезеңінде арық сиырды азықтандыру
Азықтандыру нормасына сәйкес
Азықтандыру нормасын кемітіп
Азықтандыру нормасын 1-2 а.ө. күшейтіп
Азықтандыру нормасын 2-3 а.ө. күшейтіп
Суалту кезеңінде сиырды азықтандыру
Азықтандыру нормасын күшейтіп
Азықтандыру деңгейін өзгертіп
Азықтандыру нормасын кемітіп
Азықтандыру реті мен тәртібін бұзып
Жаңа туылған төл азығы
Уыз
Сүт
Көксүт
Сұлы ұнтағы
Уыз ақуыздары
Проламиндер, лактоадьбуминдер
Гистондар, альбуминдер
Альбуминдер, глобулиндер
Глобулиндер, казеиндер
Қай уыз ақуыздарымен төлге иммундық қасиеттер беріледі
α-альбуминдер
γ-глобулиндер
ß альбуминдер
α-глобулиндер
Сауын смыр рационында қай азықтар үлесі басым болуы керек
Шырынды
Ірі
Құнарлы
Минералды
Суалған буаз рационында қай азықтар үлесі басым болуы керек
Ірі
Шырынды
Құнарлы
Аумақты
Тұқымдық бұқа рационында қай азықтар үлесі басым болуы керек
Ірі
Шырынды
Құнарлы
Аумақты
Рацион азықтарының желінуі бақыланады
Мөлшерімен
Ара қатынасымен
Қоректілігімен
Құрғақ затымен
Рацион кальций-фосфорлық қатынасы әсер етеді
Иммуногенезге
Остеогенезге
Остеомаляцияға
Остеопорозға
Уыз ақуыздары
Лактоза, ксилоза, амилозадан
Альбумин, глобулиндерден
Альбумиен, казендерден
Глобулин, гемоглобиннен
Буаздығының соңғы екі айында саулық мұқтаждығының өсуі
энергияға 10-20%, протеинге 20-30%
энергияға 20-30%, протеинге 30-50%
энергияға 30-40%, протеинге 40-60%
энергияға 40-50%, протеинге 50-60%
Саулық азықтандыруын ұрықтандырудан қанша бұрын күшейтеді
10 – 14 күн
45 – 60 күн
30 – 35 күн
20 - 25 күн
Күйекке дайындау кезіндегі қошқар рационының азықтары
Пішен, сүрлем, сабан
Сабан, қызылша, сүрлем
Жем, қызылша, сәбіз
Пішендеме, сабан, арпа
Жүн өсіміне әсер етеді
Лизин, валин
Цистин, метионин
Валин, цистин
Глицин, фенилалани
Қысыр биенің 100 кг т.с. шаққандағы қоректік мұқтаждығы
1,2 – 1,4 а.ө.
1,4 – 1,6 а.ө.
1,6 – 1,7 а.ө.
2,1 – 2,2 а.ө.
Буаз биенің 100 кг т.с. шаққандағы қоректік мұқтаждығы
1,2 – 1,4 а.ө.
1,4 – 1,6 а.ө.
1,6 – 1,7 а.ө.
1,8 – 2,0 а.ө.
Жеңіл жұмыстағы буаз бие нормасы жоғарылатылады
10%-ға
20%-ға
30%-ға
40%-ға
Жылқыға сұлы жегізудің мөлшері
1 - 2 кг
7 - 8 кг
3 - 4 кг
4 - 6 кг
Бройлер І кг салмақ қосымына жұмсалатын құрамажем
1 – 1,5 кг
2 – 2,5 кг
3 – 3,5 кг
4 – 4,5 кг
Құс құрамажеміндегі энергия-протеиндік қатынас
Протеиннің майға қатынасы
Протеиннің май мен көмірсуға қатынасы
Жалпы энергияның протеинге қатынасы
1 кг азықтағы 1% шикі протеиніндегі АЭ
Өндірістік технологиямен өсірілетін құс азығы
Пішен
Сүрлем
Комбикорм
Дән
Сауын сиыр азығынадғы қант-иротеиндік қатынас
0,3 – 0,5 / 1
0,5 – 0,7 / 1
1,0 – 1,2 / 1
1,4 – 1,6 / 1
1Суалтылған кезеңдегі буаз сиыр тірілей салмақ қосуы
3 – 5 %
5 – 7 %
10 – 12 %
14 – 16 %
Туылғандағы жетілген бұзаудың тірілей салмағы
енесінің салмағының 3-5 %
енесінің салмағының 7- 9 %
енесінің салмағының 5-7 %
енесінің салмағының 16-18 %
Сиыр сүттілігі мен сүт сапасын бұзады
Ценуроз, гистоз
Кетоз, ацидоз
Глюкоз, глюкодиз
Парез, парадантоз
Азық конверсиясы
Өнімге өтуі
Өнімге бітуі
Өнімді түзуі
Өнімге айналуы
Азық конверсиялану коэффициенті
Берлген азық / Қорытылған қоректік заттар
Желенген азық / Игерілген қоректік заттар
Желінген азық / Өндірілген өнім
Өндірілген өнім / Желінген азық
