WorksheetsВикторина без названия
Total questions: 60
Worksheet time: 30mins
Термодинамикалық жүйелердің бірнеше түрі бар екені белгілі. Оның ішінде тірі организм сыртқы ортамен тығыз байланыста болады. Тірі организм жүйенің қай түріне жатады:
ашық гомогенді
жабық гетерогенді
оқшауланған гомогенді
ашық гетерогенді
Альбуминді бромкрезол жасылымен реакциясы бойынша анықтау кезінде ортаның қышқылдығын тудыру үшін ацетатты буферлік ерітіндіні қолданады. Күшті қышқылдың немесе күшті негіздің аз мөлшерін қосқанда ортаның рН-ы өзгермейді. Егер ацетат буферінің рК=4,75 болса, буферлік әсер ету аймағын анықтаңыз.
3,75 – 5,75
2,75 – 4,75
4,75 – 5,75
1,25 – 3,25
Жасушаның эритроциттерін натрий хлоридінің 1,2% ерітіндісіне енгізген кезде плазмолиз байқалады. Плазмолиз құбылысында осмос қайда бағытталған?
жасушадан
осмос тоқтайды
жасушаға
бүйрекке
Жасушаның эритроциттерін 0,3% натрий хлориді ерітіндісіне енгізген кезде гемолиз байқалады. Гемолиз құбылысында осмос қайда бағытталған?
жасушаға
осмос тоқтайды
жасушадан
қанға
Адам ағзасына глюкоза ерітіндісі енгізілді. 200С температурада бұл ерітіндінің концентрациясы 0,5М құрайды. Қанның осмостық қысымы Р=725-810 кПа. Глюкоза ерітіндісі қандай ерітіндіге жатады:
гипертондық
гипотондық
изотондық
изотермиялық
NaBr-седативті ретінде қолданылады. 500мл 5% ерітінді дайындау үшін қанша грамм NaОН және су қажет?
25 г., 475 мл.
20г., 375мл
30г., 575мл
15г., 575мл;
Сілтілік күйік кезінде терінің зақымдалған бөлігі сумен жуылады, содан кейін әлсіз қышқылдың 1% ерітіндісімен бейтараптандырылады. Бейтараптандыру үшін қандай қышқыл қолданылады?
сірке қышқылы
тұз қышқылы
фосфор қышықылы
азот қышқылы
Науқас бірінші типті қант диабеті диагнозымен ауруханаға жатқызылды. Диабеттік кетоацидозға тән белгілер болды: полиурия, полидипсия, құсу, жөтел, мұрын бітелуі, жүрек ауруы, безгегі және т.б. дәрігер дәл диагноз қою үшін қанның рН деңгейін тексереді. Бұл жағдайда қышқыл-негіз тепе-теңдігінің өзгеру бағыты қандай?
қышқыл жағына
сілтілік жағына
рН=7
нөлге қарай
Хирургияда жараларды жуу т.б. мақсаттарға 10%- тік ас тұзының гипертонды ерітіндісі қолданылады. 250мл 10% гипертониялық ерітінді дайындау үшін қанша грамм натрий хлориді қажет болады?
25г.
10г.
5г.
30г.
Ферменттердің әсерінен адам ағзасындағы сахароза глюкоза мен фруктозаға айналады. Температураның 20°С (γ = 3) жоғарылауымен бұл реакцияның жылдамдығы қалай өзгереді?
9 есе артады
9 есе азаяды
6 есе артады
3 есе азаяды
Зертханалық тәжірибеде зерттеу мақсатында, реакцияларды адам ағзасына қарағанда, кеңірек температура аралығында жүргізеді. Биохимиялық реакцияның температура коэффициенті γ = 3. Температура 400С жоғарылаған кезде реакция жылдамдығы қалай өзгеретінін есептеңіз.
81 есе артады
12 есе ұлғаяды
81 есе азаяды
12 есе азаяды
СО көміртек тотығы гемоглобинмен тұрақты кешенді қосылыс түзеді, Бұл оның тірі ағзаға уыттылығының себебі болып табылады. Көміртек тотығымен уланудың алдын алу үшін оның көмір қышқыл газына дейін толық тотығуы қажет. Көміртек тотығының концентрациясын 3 есе арттырғанда, СО(г) + О2(г) ↔ 2CO2(г) тура реакция жылдамдығы қалай өзгереді?
9 есе ұлғаяды
6 есе артады
9 есе азаяды
6 есе азаяды
Майер кемемен саяхаттағанда ыстық температурада энергия аз тұтынатынын айтты. Құрлыққа келгеннен кейін экипаж мүшелерінде дене қызуы басталды және емдік мақсатта қан құйылды. Майер қан кету кезінде веноздық қан өте ашық, қаныққан, артериялық қанға ұқсас екенін анықтады. Осыдан қорытынды жасады:
ағзаға түсетін энергия бөлінетін энергия мөлшеріне тең
ағзаға түсетін энергия бөлінетін энергия мөлшерінен 2 есе жоғары
ағзаға түсетін энергия бөлінетін энергия мөлшерінен аз
ағзаға түсетін энергия бөлінетін энергия мөлшерінен 5 есе көп
1848 жылы неміс дәрігері Роберт Майер "Оқшауланған жүйелердегі энергия көбейе немесе азая алмайды, бірақ бір түрден екінші түрге ауысуы мүмкін" деп анықтаған. Бұл қандай заңға негізделген:
термодинамиканың бірінші заңы
термодинамиканың екінші заңы
термодинамиканың үшінші заңы
әрекеттесуші массалар заңы
Бір стақан су, ол термодинамикалық жүйелердің қай түріне жатады? Жылы сумен немесе бөлме температурасында толтырылса, қай жағдайда бұл жүйенің энтропиясының мөлшері жоғары болады?
ашық жүйе, стакан жылы сумен толтырылған кезде энтропия жоғары болады
жабық жүйе, стакан жылы сумен толтырылған кезде энтропия жоғары болады
оқшауланған жүйе, стакан жылы сумен толтырылған кезде энтропия жоғары болады
ашық жүйе, стакан суық сумен толтырылған кезде энтропия төмен болады
Адам ағзасында қоректік заттардың химиялық энергиясы айналады:
ішкі энергияға
жүректің механикалық жұмысына
кинетикалық энергияға
энтропияға
СО көміртек тотығы гемоглобинмен тұрақты кешенді қосылыс түзеді, Бұл оның тірі ағзаға уыттылығымен әсер етеді. Көміртегі тотығымен уланудың алдын алу үшін оның көмір қышқыл газына дейін толық тотығуы қажет. Жүйенің көлемін 5 есе азайтса тура реакция жылдамдығы қалай өзгереді 2СО(г) + О2(г) ↔ 2CO2(г),?
125 есе артады
25 есе артады
125 есе азаяды
25 есе азаяды
Адам ағзасында этанолдың тотығу реакциясы C2H5OH + O2 → СН3СООН + H2O теңдеуімен жүреді. егер бастапқы заттардың концентрациясын 5 есе арттырса, реакция жылдамдығы қалай өзгереді?
25 есе артады
10 есе азаяды
10 есе артады
5 есе артады
Дәрілік түрдің жедел ескіруі" әдісімен дәрілік препараттарды сақтау мерзімдерін анықтау Вант-Гофф ережесіне негізделген. Химиялық реакция жылдамдығына қандай факторлар әсер етеді?
реагенттердің табиғаты, концентрациясы, температура
реагенттердің көлемі, қысым
катализаторлар, реагенттердің көлемі
ферменттер, қысым
Ca5(OH)(PO4)3 тіс тінінің негізгі компоненті 5Ca+3HPO-²4+H2O Ca5(OH)(PO4)3 + 4H осы теңдеу арқылы пайда болады. Сілекей қышқылдығы жоғарыласа, химиялық тепе-теңдік қай жаққа ауысады:
реакция өнімдеріне қарай
тепе-теңдік өзгермейді
бастапқы заттарға қарай
кері бағытта
Тісті электрофорез әдісімен емдегенде, 2% - дық калий йодиді ерітіндісі қолданылады. 2% 5 мл калий йодидінің ерітіндісін дайындау үшін қанша грамм калий йодиді қажет болады.
0,1 г.
0,5 г.
2,0 г.
0,01 г.
Жараларды емдеу үшін 5-10% йод ерітінділері қолданылады. 200 мл 5% этил спирті ерітіндісін дайындау үшін қанша йод қабылдау керек?
10г.
5г.
2г.
7г.
Ағзада негіздердің абсолютті немесе салыстырмалы түрде жоғарылауы және бос сутегі иондарының концентрациясы төмендейтін қышқыл-негіз күйінің бұзылуына әкеледі. Симптомдары: бас ауруы, бас айналу, сананың депрессиясы (комаға дейін), әртүрлі бұлшықет топтарындағы құрысулар, жүрек ритмінің бұзылуы. Бұл ауытқу қалай аталады?
алкалоз
ацидоз
гемолиз
плазмолиз
Қышқыл-негіз күйінің бұзылуы онда қанда және ұлпаларда абсолютті немесе салыстырмалы түрде артық қышқылдар пайда болады және бос иондардың концентрациясы жоғарылайды. Симптомдары: жүрек айну, құсу, тыныс алу жиілігінің жоғарылауы, бас ауруы, сананың бұзылуы (комаға дейін), қан қысымының төмендеуі. Бұл ауытқу қалай аталады?
ацидоз
алкалоз
гемолиз
плазмолиз
Тірі ағза протеолитикалық процестердің метаболизмінде, қанның қышқылдығын сақтауда және дене сұйықтықтарында маңызды қызмет атқарады. Сутек иондарының концентрациясының тұрақтылығы дененің ішкі ортасының маңызды қасиеттерінің бірі болып табылады. Дененің қышқыл-негіз балансын қандай жүйелермен сақтауға болады?
буферлік жүйелер
шығару жүйелері
иіс сезу жүйесі
көру жүйелері
Ацидозға тән белгілері бар науқас (жүрек айну, құсу, тыныс алу жиілігінің жоғарылауы, бас ауруы, сананың бұзылуы) ауруханаға түсті. Ағзаның қышқылдық-негіздік тепе-теңдігін қолдау үшін қай ерітінді көктамырға қолданылады:
натрий гидрокарбонатының ерітіндісі
5% аскорбин қышқылының ерітіндісі
тұз қышқылының сұйылтылған ерітіндісі
лимон қышқылының сұйылтылған ерітіндісі
Ұйқы безі сөліндегі ОН- иондарының құрамын есептеңіз (рН=9.0). Ортаның сипаты қандай?
[OH-]=10-5, әлсіз қышқыл
[OH-]=10-9, қышқыл
[OH-]=10-6, әлсіз сілтілі
[OH-]=10-4, сілтілі
Асқазанның бөліп шығару алкалозы жүкті әйелдердің токсикозында, асқазан құрамының аш ішекке өтуі қиын болған жағдайда – пилороспазм, пилорустың тарылуы, асқазан құрамымен қайталанған құсумен бірге ішек өтімсіздігі кезінде пайда болады. Гастроэнтерологияда мұндай жағдайларда асқазанның секреторлық қызметін қалыпқа келтіру тағайындалады:
сұйылтылған тұз қышқылы
11% натрий лактатының ерітіндісі
натрий гидрокарбонатының ерітіндісі
кальций карбонатының ерітіндісі
Ұйқы безінің жұмысын қышқыл-негіз титрлеу әдісімен анықтау үшін берілген секрециядағы сұйықтық үлгісіндегі гидроксид иондарының концентрациясы анықталды: [OH -] = 1·10-5 моль/л. рН мәнін анықтаңыз.
9
12
3
4
Клиникалық зерттеулер жүргізу кезінде пациенттің асқазан сөлінің сутегі көрсеткіші эксперименталды түрде анықталды, ол шамамен 1,2-ге тең. Берілген дене сұйықтығындағы Н+ (моль/л) иондарының концентрациясын анықтаңыз.
6,3*10-2
5,2*10-2
7,4*10-2
1,2*10-2
Адам ағзасының асқазан сөлінің рН мәні РН 0,1 н - 0,01 Н тұз қышқылы ерітіндісімен салыстырылатын шектерде жатыр. Бұл мәндер қандай?
1-2
2-3
0,1-0,2
1,5-2,5
Адам ағзасының ұйқы безі шырынының (ұйқы безінің шырыны) рН мәні 9-ға тең. Бұл физиологиялық сұйықтықтың концентрациясы қандай (моль иондары/л)?
10-9
10-12
10-11
10-0,9
Адам ағзасының ұйқы безі шырынының (ұйқы безінің шырыны) рН мәні 9-ға тең. Бұл физиологиялық сұйықтықтың концентрациясы қандай (моль иондары/л)?
10-9
10-12
10-11
10-0,9
Қанның рН-ның ол үшін қалыпты мәннен 7,38-ден бірліктің бірнеше жүзден бір бөлігіне ауытқуы жалпы әлсіздік пен әртүрлі физиологиялық процестердің айтарлықтай өзгеруін тудырады. Қанның рН-ның 0,2-0,3 бірлікке жоғарылауы немесе төмендеуі коматозды жағдайға әкелуі мүмкін, ал 0,3-0,4 бірлікке ауытқу кезінде өлімге әкелуі мүмкін. Егер сутегі иондарының концентрациясы 4,2·10-8 моль/л болса, онда рН мәні?
7,3
7,7
7,1
7,0
Бас миының жарақаты бар науқаста қышқыл-негіз күйінің айқын ауытқуы анықталды: рН=7,52 (сілтілі), рСО = 28 мм сын. бағ. (көмірқышқыл газы аз болды, рН өзгеруімен сәйкес келеді). Бикарбонаттар қанның сілтілі қорын азайту үшін плазмадан зәрге шығарылады. Науқаста қышқыл-негіз күйінің қандай ауытқуы байқалады?
ацидоз
плазмолиз
алкалоз
гомеостаз
Ca10(PO4)6(OH)2
Гидроксиапатиттің қаныққан ерітіндісі бар . Иондардың бір бөлігі қатты фазаның құрамына енуі үшін осы ерітіндіге қандай заттар қосу керек? а) CaCl2; б) Na3PO4; в) NaOH; г) HCl
а, б, в;
б, в, г;
а, б, г;
а, в, г;
Бұл қышқыл асқазанда кездеседі және екі функцияны орындайды: тамақпен бірге асқазанға енетін микробтардың көп бөлігін жояды және тағамның қорытылуына көмектеседі. Бұл қандай қышқыл? Ал қалыпты рН мәні қандай?
тұз қышқылы. рН= 1,2-2
тұз қышқылы. рН= 4-6
азотты қышқылы. рН= 3,2-5
азот қышқылы. рН= 1,2-2
Адам ағзасындағы аммиак бұл аминқышқылдары мен ақуыздардың метаболизм өнімдерінің бірі, ол тағамнан алынған немесе жасушада қосалқы заттар ретінде болады. Егер диссоциация дәрежесі α = 0,01 болса, молярлық концентрациясы 0,0001 моль/л аммоний гидроксиді ерітіндісінің рН мәні?
6
5
7
8
Ca10(PO4)6(OH)2 құрамына кіретін тіс тінінің (дентиннің) бұзылуына мыналар әкеледі: а) сілекейдің рН төмендеуі; б) сілекейдің рН жоғарылауы; в) сілекейдегі Ca2+ концентрациясының төмендеуі; г) сілекейдегі Ca2+ концентрациясының жоғарылауы.
а, в;
б, в;
а, г;
б, г;
Пациенттің денесіне гипотондық ерітінділерді енгізген кезде осмостық шок байқалады. Жасушаның осмостық әсердің судың жоғалуына және жасуша мембранасының зақымдалуына байланысты. Жасуша сусызданған кезде мембрана қабырғаларынан цитоплазманың бөлінуі қалай аталады?
плазмолиз
гемолиз
алкалоз
тургор
Науқастың денесіне 0,01 м глюкоза ерітіндісін көктамыр ішіне енгізгенде, қанның эритроциттері жарылады. Қанның осмостық қысымы Р=725-810кПа. 0,01 м глюкоза ерітіндісі калай аталады?
гипотондық
изотондық
гипертондық
изотермиялық
Дене сұйықтықтарындағы рН қалыпты деңгейде сақталуы үшін гипотондық натрий хлориді ерітіндісі көктамырға енгізілді. Гипертондық физиологиялық ерітіндіні көктамырға енгізгенде қанның эритроциттері жарылады. Бұл процесс қалай аталады?
гемолиз
плазмолиз
алкалоз
ацидоз
Қан жасушаларын натрий хлоридінің ерітінділеріне енгізгенде, олардың кейбіреулерінде өзгерістер болады. Жасушалар қандай ерітіндінің концентрациясында қалыпты болып қалады, яғни олар бұзылмайды?
0,9% NaCl ерітіндісі
4,4% NaCl ерітіндісі
1% NaCl ерітіндісі
0,1% NaCl ерітіндісі
Егер қанның осмостық қысымы Р=725-810 кПа болса, 370С температурада 0,3М глюкозаның қанша ерітіндісі қарастырылады:
изотондық
гипотондық
гипертондық
қаныққан
Вант-Гофф теңдеуінен бір температурада бірдей молярлық концентрациясы бар әртүрлі заттардың ерітінділері бірдей осмостық қысым тудырады. Бұл ерітінділерді қалай атайды? Бұл қысым түрінің негізгі қызметі?
Изоосмотикалық. Изоосмия - осмостық қысымның тұрақтылығы
Гипертониялық. Изотония - қан қысымының тұрақтылығы
Изоосмотикалық. Изоосмия - рН тұрақтылығы
Гипотоникалық. Изоосмия - адам ағзасындағы эритроциттердің шөгу жылдамдығы тұрақтылығы
Адамның қанына ерітінді енгізілді және енгізгеннен кейін осмостық қақтығыс байқалмады. Енгізілген ерітінді концентрациясы қандай?
5% глюкоза ерітіндісі
40% глюкоза ерітіндісі
10% натрий хлориді ерітіндісі
0,1% натрий хлориді ерітіндісі
Сынауыққа массалық үлесі 0,25% болатын 3 мл натрий хлориді ерітіндісі тамшуырмен енгізіліп, 0,5 мл донорлық қан қосылды. Тәжірибе температурасы 200 С. Эритроциттерде қандай өзгерс болады? Қандай ерітінді қолданылды?
гемолиз, гипотондық
плазмолиз, гипертондық
гемолиз, гипертондық
тургор, изотондық
Сынауыққа массалық үлесі 0,9% С6Н12О6 бар 2 мл глюкоза ерітіндісін тамшуырмен енгізіліп, 0,5 мл донорлық қан қосылды. Тәжірибе температурасы 200 С. Эритроциттерде қандай өзгерс болады? Қандай ерітінді қолданылды?
гемолиз, гипотоникалық
плазмолиз, гипертониялық
плазмолиз, изотоникалық
гемолиз, гипертониялық
Гемоглобин буферінің буферлік сыйымдылығы шектеулі, оның төмендеуі қан жоғалту, гемолиз және қан айналудың бұзылуымен жүреді. Сондықтан созылмалы аурулар кезінде гемоглобинді буфер гомеостазды аз ғана дәрежеде ұстап тұратын қасиетке ие. Берілген буферлік ерітіндінің буферлік сыйымдылығын арттыру үшін қажет:
жүйе компоненттерінің жалпы концентрациясын арттыру
буферлік жүйенің компоненттерінің арақатынасын ұлғайту
жүйе компоненттерінің жалпы концентрациясын азайту
суды қосу
Сынауыққа массалық үлесі 4% болатын 3 мл натрий хлориді ерітіндісі тамшуырмен енгізіліп, 0,5 мл донорлық қан қосылды. Тәжірибе температурасы 200 С. Эритроциттерде қандай өзгерс болады? Қандай ерітінді қолданылды?
плазмолиз, гипертондық
гемолиз, гипотондық
плазмолиз, изотондық
гемолиз, гипертондық
Адам ағзасындағы қышқыл-негіз тепе-теңдігін сақтауда маңызды рөл атқаратын, күшті қышқылды немесе негізді аз мөлшерде қосқанда сұйылту және қосу барысында дене сұйықтықтарындағы рН мәндерін өзгертпейтін ерітінділер қалай аталады?
буферлік
қаныққан
қанықпаған
концентрлі
Гемолиз басталатын жасушаны қоршап тұрған ортадағы натрий хлоридінің концентрациясы эритроциттердің осмостық тұрақтылығының (төзімділігінің) өлшемі болып табылады. Адамның эритроциттерінде гемолиз натрий хлоридінің 0,4% ерітіндісінен басталады, ал 0,34% ерітіндіде барлық эритроциттер бұзылады. Эритроциттердің күйіне әсер етпейтін ерітінді қалай аталады?
изотондық
гипертондық
гипотондық
коллоидты
370С-та 3М глюкоза ерітіндісін енгізсе, эритроциттерде қандай процесс орын алады? (Қанның Росм =750-810 кПа).
плазмолиз
гемолиз
тургор
изоосмия
Дезинтоксикация ретінде медицинада 0,9% NaCl ерітіндісі ағзаны сусыздандыру кезінде изотондық ерітінді түрінде қолданылады, сондай-ақ жараларды, көздерді, мұрынның шырышты қабығын жуу үшін де қолданылады. Бұл ерітінді қалай аталады?
физиологиялық
гипертондық
гипотондық
коллоидты
Биохимиялық зерттеулер жүргізу үшін қатаң есептелген CH3COOH және CH3COONa мөлшерін араластыру арқылы буферлік жүйені дайындау қажет. Берілген буферлік ерітіндінің түрін анықтаңыз.
қышқылды
негізгі
тұзды
амфотерлік
Дегидратация кезінде ағзадағы сұйықтықтың тапшылығын изотондық ерітінді толтырады. Изотондық ерітіндідегі натрий хлоридінің қан плазмасына қатысты массалық үлесі қандай?
0,9%
1,2%
0,3%
5,0%
Бүйректе аммиакты буферлік ерітінді жұмыс істейді. Оның құрамын көрсетіңіз:
NH4Cl + NH4OH
NH4NO3 + NH3
CH3COOH + CH3COONH4
HCOOH + HCOONa
Динитрофенилгидразинді әдіспен трансферазаның активтілігін зерттеу кезінде фосфатты буфер қолданылады. Егер фосфат буферінің рК=7,2 болса, буферлік аймақты табыңыз.
6,2 – 8,2
7,2 – 9,2
5,75 – 7,75
1,25 – 3,25
Ферменттің кинетикалық белсенділігін зерттеу мақсатында реакциялық ортаның қышқылдығы рН=8 және оны тұрақты деңгейде ұстап тұру қажет. Ол үшін қолдануға болатын заттар қоспасын анықтаңыз?
NH4OH и NH4Cl
NH4OH и HCl
NH4Cl и HCl
NaOH и NH4Cl
Гидрокарбонатты буферлік жүйе қан плазмасының негізгі буферлік жүйесі болып табылады. Оның буферлік сыйымдылығы қан плазмасының және басқа да жасуша сыртындағы сұйықтықтардың жалпы буферлік сыйымдылығының 70-80%-н құрайды. Егер гидрокарбонат буферінің рК=6,25 болса, буферлік әсер ету аймағын анықтаңыз.
5,25 – 7,25
6,25 – 8,25
4,25 – 6,25
7,25 – 9,25
