NEW
Font size
WorksheetsЗат алмасу және энергия
Total questions: 15
Worksheet time: 8mins
Пластикалық алмасу (ассимиляция) деп келесі үрдістерді айтады:
организм мен қоршаған орта арасындағы жылу алмасуы;
белоктар, майлар және көмірсулар молекулаларының химиялық
байланыстарының үзілуі нәтижесінде организмге энергияның бөлінуі;
қоректік заттардың ыдырау өнімдерінен организмге түсетін
қосылыстардың синтезі және қажетті құрылымдардың құрылуы;
ас қорыту каналы арқылы қоректік заттардың жылжуы.
Энергия алмасу (диссимиляция) келесі процестерге жатады:
организм мен қоршаған орта арасындағы жылу алмасуы;
белоктар, майлар және көмірсулар молекулаларының химиялық
байланыстарының үзілуі нәтижесінде организмге энергияның бөлінуі;
қоректік заттардың ыдырау өнімдерінен организмге түсетін
қосылыстардың синтезі және қажетті құрылымдардың құрылуы;
ас қорыту каналы арқылы қоректік заттардың жылжуы
Адам ағзасының жасушаларында энергия бөлініп, жинақталады:
белок түріндегі рибосомаларда;
АТФ түріндегі митохондрияларда;
РНҚ түріндегі жасушаның цитоплазмасында;
ДНҚ түріндегі жасуша ядросында;
Жасушадағы энергия тасымалдаушысы болып саналады:
АТФ
хабаршы РНҚ
ГОЛЬДЖИ КЕШЕНІ
Көліктік
Адам ағзасында ең көп қолданылатын органикалық заттар:
майлар
көмірсулар
белоктар
витаминдер
Белоктардың ерекшелігі:
белок молекуласын құрайтын химиялық элементтер жиынтығы;
белок молекуласының құрамына кіретін реакциялық топтардың саны;
молекуланың құрамындағы алмастырылмайтын амин қышқылдарының мөлшері;
молекуладағы амин қышқылдарының саны, әртүрлілігі және орналасу реттілігі;
Нәруыздар (белок) құнарлы деп аталады:
тотығу кезінде энергияның ең көп мөлшерін бөлу;
тотығу кезінде энергияның ең көп мөлшерін бөлу;
ағза ақуыздардың құрулуына қажетті барлық аминқышқылдары жоқ болуы;
ағзадағы белоктардың синтезіне қажетті барлық аминқышқылдары болуы;
Белоктардың ыдырауы нәтижесінде қандай улы зат түзіледі:
Аммиак
азот оксиді
мочевина
көмірқышқыл газы.
Адам ағзасындағы аммиак қай жерде бейтараптандыруланады (зиянсыз түріне айналу):
қан
лимфа
бауыр
ішек
Организмде аммиак неге айналдыру арқылы бейтараптандырылады?
азот
мочевина
азот оксидтері
азот қышқылы
Ауыр жұмыс істемейтін ересек адамға күніне қанша ақуыз қажет:
50-60
80-100
120-140
160-200
Көмірсулар қанға келесі түрде сіңеді:
полисахаридтер
гликоген
дисахаридтер
моносахаридтер
Көмірсулар адам ағзасында қор ретінде қандай түрінде жинақталады:
крахмал
глюкоза
гликоген
глицерин
Ауыр жұмыстармен айналыспайтын ересек адамға күніне қанша көмірсулар қажет:
150-200 г
250-300 г
350-400 г
550-600 г
1. Қабықшадағы майдың ыдырау өнімдері негізінен мыналарға сіңеді:
артериялар
қан капиллярлары
лимфа капиллярлары
тамырлар (вена)
