Қазақтың өзіне тән тарихи аңыз-әңгімелері орта ғасырлардан, дәлірек айтқанда, қай ғасырлардан басталады?

«Тарихта, ел жадында аты қалған, белгілі бір қылық-әрекетімен елге даңты балған кісі болса, соның шын болған мінез-қалпынан туғызып, қиялдық тың іс, уақиғалар тізіледі, ондай әңгімелерді дейді», - деп аңыз-әңгімелерге анықтама берген зерттеушілер:

«Тарихта, ел жадында аты қалған, белгілі бір қылық-әрекетімен елге даңты балған кісі болса, соның шын болған мінез-қалпынан туғызып, қиялдық тың іс, уақиғалар тізіледі, ондай әңгімелерді……» -дейді.

Қазақ рулары мен тайпаларының одақтасып, ұлыс, халық болып, дербес хандық құра бастаған және олардың арасынан белгілі қоғам қайраткерлері шыққан кезі  

Қазақ рулары мен тайпаларының одақтасып, ұлыс, халық болып, дербес хандық құра бастаған және олардың арасынан белгілі қоғам қайраткерлері шыққан кезі еді. Қазақ қоғамының осы кезеңін зерттейтін тарау Б.Адамбаевтың  «Қазақтың шешендік өнері» ғылыми еңбегінде қалай аталады.

Шешендік өнердің ғылыми тілде аталуы

Риторика ғылымының негізін салушы грек ойшылы

Шешендік сөздер мазмұнына қарай қанша түрге бөлінеді:

Шешендік сөздердің түрлерін атаңыз.

Б.Адамбаев шешендік сөздердің құрылысын қалай топтастырған?

Шешендік сөздердің шығып қалыптасуы мен дамуы қалай белгіленеді:

«Кімде-кім өзінің сөзімен тыңдаушыларына әрі білім берсе, әрі оның көңілін көтерсе, әрі күшті әсер етсе – ең жақсы шешен сол»- бұл қай ойшылдың пікірі:

«Шешендік дегеніміз кез-келген нақтылы  зат туралы шебер сөйлеу өнері және сонымен басқаларды сол жөнінде  де өз ойына ойыстыра білу». – деген ғалым

М.В.Ломоносов ғалым әрі шешен болу үшін неше қасиет қажеттігін атап көрсетеді?

Табиғи дарын, білім, шешендерден үйрену, сөйлеп жаттығу, басқа ғалымдардан хабардар болу- қандай қасиеттердің жиынтығы:

Шешендік сөздерді мазмұны мен бағдарына қарай: діни сөз, саяси сөз, билік сөз, мақтау сөз, академиялық сөз бөлген ғалым:

Ғалым М.М.Сперанский: «қысқа, айқын, таза философиялық тұзбен тұздықталған болуы керек» деп нені атаған:

Қазақтың шешендік өнері  қай ғасырда өркендей түсті:

Қазақ шешендік сөздерін арнайы зерттеген ғалым?

«Қазақтың шешен билерінің сөздері мен қазақ әдебиетіндегі оның орны» деген кандидаттық диссертациялық еңбек жазған қай зерттеуші?

Қазақ ауыз әдебиетінде шешендік сөздерге жақын жанрлардың бірі

Зерттеуші Б.Адамбаев тарихи аңыз-әңгімелер мен шешендік сөздердің үлгісімен, әсерімен жазылған деп қандай прозалық шығармаларды атайды:

Қазақ аңыз-әңгімелерінің көбісі тарихи адамдардың, белгілі қоғам, өнер қайраткерлерінің айналасына топталған. Оларды кейіпкерлерінің өмір сүрген уақыттарына қарай қанша дәуірге бөледі?

«....тек бірінші бақсы ғана емес, сонымен қатар бірінші жырау. Олай болуы түсінікті де. Өйткені ...заманында қобыздан ән-күй,  ән-күйден өлең-жыр ажырамаған, жіктелмеген кезі болуға тиіс» -деп Шоқан кім туралы айтқан?