NEW
Font size
WorksheetsӘЛЕУМЕТТАНУ 1 МОДУЛЬ
Total questions: 25
Worksheet time: 13mins
Әлеуметтану сөзі қандай мағына білдіреді
[грек, politike - мемлекетті басқару өнері, logos - сөз, түсінік, ілім] - саясат, саяси үрдіс, саяси билік туралы ғылым
Әлеуметтану қоғам туралы ілім. Бұл ғылымның атауы латынның қоғам societ және logos ілім деген сөздерінен құралған
Әлеуметтану дегеніміз
әлеуметтік жүйе болып табылатын қоғамның қалыптасуы мен даму заңдылықтары туралы ғылым
саясат, саяси үрдіс, саяси билік туралы ғылым
Әлеуметтану ғылымының негізін салушы
француз ғалымы Эгюст Конт болып саналады
Аристотель
Батыс Еуропаның әлеуметтану ғалымдары
М.Мид, Л.Уайт, К.Маркс, В.Томпсен
О. Конт, Г. Спенсер, К. Маркс, Э. Дюркгейм, М. Вебер және т.б
АҚШ әлеуметтанушы ғалымдары
Уильям Дюбуа, Джейн Аддамс
Илон Маск, Марк Цукерберг, Стив Джобс, Билл Гейтс
ХХ ғасыр басындағы қазақ зиялылар тобы
Ә. Бөкейханов, А. Байтұрсынов, М. Жұмабаев, Ш. Шоқай, Ж. Досмұхамедов, М. Дулатұлы, Б. Сыртанов
А.Құнанбаев, М.Шаханов, О.Сүлейменов
Ш.Уәлихановтың негізгі әлеуметтік ой-пікірі
1855 жылы Шоқан генералы Гасфорттың сапарына қатысып, Орталық Қазақстан, Жетісу және Тарбағатайға үлкен саяхат жасайды
Ш.Уалиханов қазақ қоғамында экономикалық және әлеуметтік реформалар қажет деп санаған. Cебебі, ол Ресейдің сот реформасы қазақ ұлтының тұрмыс салтымен сәкес келмейді деп санаған
А.Құнанбаевтің әлеуметтік ой пікірлері
Абайдың өз өлеңдері мен қара сөзбен жазылған ғибраттарында қазақ қоғамы өмірінің барлық жақтарын ашып көрсетті
Абайдың әлеуметтік көзқарастарының қалыптасуына орыс пен батыс ойшылдарының еңбектері әсер етті. Абай қазақ қоғамының патриархалдық, рулық құрылыста өмір сүріп, артта қалуына қатты қынжылған. Сондықтан Абай халықты оқу-білімге, ғылымды меңгеруге, техникалық құралдарды қолдануға шақырған.
Әлеуметтану ғылымы бойынша қоғамның даму сатылары
1. Дәстүрлі қоғам (аграрлы) 2. Индустриялды қоғам 3. Постиндустриялды қоғам
Саяси қоғам, әлеуметтік қоғам
Қоғам дегеніміз
саяси ғылым мен басқа да әлеуметтік-гуманитарлық пәндердің өзара диалектикалық байланысын білдіретін ұғым
адамдардың өз қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында өзара әрекеттерімен байланысқан тұрақты және тұтас әлеуметтік құндылықтары мен нормалары бар жиынтық
Қоғамдық-экономикалық формация түрлері
дәстүрлі индустриалдық және постиндустриалдық
1. Алғашқы қауымдық қоғам 2. Құл иеленуші қоғам 3. Феодалдық қоғам 4. Буржуазиялық капиталисттік қоғам 5. Коммунистік қоғам
Қоғамның бір белгісі
1. Өмір сүретін жері болады 2. Өзара байланысы тұрақты және біртұтас адамдар жиынтығы болады 3. Өзін-өзі қамтамасыз етеді. Өзін-өзі басқарады және ұрпақ жайып өсіреді 4. Әлеуметтік байланыстардың негізінде қалыптасқан мінез-құлық нормалары мен әдет-ғұрыптары дамыған мәдени дәрежесі болады және т.б.
мәдениеті ортақ, белгілі бір аумақта тұратын және өздерін біртұтас, өзгеше бірлестік деп білетін адамдар тобы; тар мағынасында бұрыннан немесе жақсы танымал ұлттық бірлестік
Қоғамның атқаратын бір қызметі
қоғамның өмір сүруі мен дамуына жағдай жасайды
1. Адамдардың өміріне қажетті материалдық тілектер шығарады 2. Еңбек өнімін араластырады, бөледі. Яғни, экономикалық қатынас қалыптастырады 3. Әлеуметтік қызмет атқарады 4. Әлеуметтік қатынастарды реттейді 5. Әлеуметтік қатынастарды рухани жағынан реттейді.
Әлеуметтік жүйе дегеніміз
билікті жүргізуші әлеуметтік топтар, таптар, ұйымдар мен мемлекеттер арасындағы өзара қатынастарды реттейтін, қоғамда тұрақтылық пен тәртіпті қамтамасыз ететін ұйымдар, мекемелер мен институттар жиынтығы
өзара байланысып әрекеттесуші және бірегей әлеуметтік тұтастықты құраушы
Әлеуметтік қауымдастықтың мазмұнына қарай түрлері
1. Әлеуметтік – экономикалық топтар 2. Әлеуметтік - этникалық топтар 3. Әлеуметтік – демографиялық топтар 4. Әлеуметтік – кәсіптік топтар 5. Әлеуметтік территориялық топтар
Негізгі қауымдастық, Кіші қоғамдастық, Ашық қауымдастық, Жабық қауымдастық
Әлеуметтік институттар дегеніміз
заңдар жасайтын, жүзеге асыратын және қолданатын үкіметтегі ұйымдар
адамдардың бірлескен қызметінің тарихи қалыптасқан орнықты нысандарын айтады. Әлеуметтік институттардың негізгі мақсаты жеке адамдардың, топтардың, жалпы қоғамның өзекті қажеттіліктерін қанағаттандыру.
Әлеуметтік институттардың бір түрі
Әлеуметтік институттардың 5-негізгі түрі бар: 1. Отбасы және неке институты 2. Социалды институттар 3. Экономикалық институттар 4. Білім беру 5. Дін институты
мәдени институт, саяси институт, вербальді институт
П.А. Сорокиннің әлеуметтік ойларының негізгі мәні
қоғамды аса маңызды біржақты және көпжақты топтарға бөліп көрсеткен
қоғамды аса көп топтарға жіктеген
Қоғамдағы адамдардың стратификациялануына әсер ететін фактор
махаббат, сана, жүйе, мәртебе
Кіріс, байлық, билік, білім
Қазақстандағы әлеуметтік ойдың негізін салушылар
Ы.Алтынсарин, Ш.Уалиханов, А.Құнанбаев, М.Әуезов
Ә. Бөкейханов, А. Байтұрсынов, М. Жұмабаев, Ш. Шоқай, Ж. Досмұхамедов, М. Дулатұлы, Б. Сыртанов
Саяси институттардың элементтері
саяси қарым-қатынас; саяси принциптер мен құқықтық нормалар; саяси институттар; саяси сана; саяси мәдениет пен оған саяст тұрғыда қатысу
экологиялық
Рухани институттардың элементтері
Отбасы, дін, білім беру, мәдениет, ғылым, тәрбие
тіл, ұлт, орта
Әлеуметтік стратификация дегеніміз
сыртқы әсерлердің әсерінен тұқымдарды демалыс жағдайынан бастап өсу мен даму жағдайына көшірудің табиғи процесі
адамдардың бір-біріне тұрмыс деңгейі арқылы қоғам ішінде түрлі сатыларға бөлінуін немесе жіктелуін айтады.
Әлеуметтік мобильдік бейімделу дегеніміз
қоғамдағы жеке адамдар мен адамдар тобының әлеуметтік жағдайдан 2-ші бір әлеуметтік жағдайға орын ауыстыруын айтамыз
әлеуметтік қамқорлықты сақтауды айтамыз
Тік вертикальді мобильділік дегеніміз
жеке адамның бір стратадан екінші страдаға ауысуы, оның әлеуметтік жағдайының өзгеруі. Вертикалды мобильді жоғары өрлеу немесе төмен құлдырау бағыттары болады
жауап жоқ
