wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Викторина без названия

Total questions: 30

Worksheet time: 30mins

Name
Class
Date
1.

~~Морфологиялық бірлік ретіндегі сөздің вокалдық түрленуінің нәтижесі, бүкіл түркі тілдеріне тән аса күшті заң?

a)

@@ сингармонизм

b)

@@ фонология

c)

@@ консонантизм

d)

@@ вокализм

e)

@@ диэреза

2.

~~Тіл ғылымының, тілдердің дыбыстық жүйесін зерттейтін саласы.

a)

лексика

b)

диэреза

c)

морфология

d)

фонетика

e)

синтаксис

3.

~~Қазақ тілінің фонетикасы туралы тұңғыш пікір айтқан миссионер?

a)

@@ А.Е.Алекторов

b)

@@ В.В.Радлов

c)

@@ Н.И.Ильминский

d)

@@ А.В.Старчевский

e)

@@ Л.З.Бутаков

4.

~~Көп уақыт бойында қазақ тілінің дыбыстық жүйесін, грамматикалық құрылымын зерттеудің нәтижесінде 1912 жылы жарық көрген А.Байтұрсынұлының алғашқы зерттеу еңбегі?

a)

@@ «Оқу құралы»

b)

@@ «Қырық мысал»

c)

@@ «Жазу тәртібі»

d)

@@ «Маса»

e)

@@ «Тіл-құрал»

5.

~~Фонетиканы дыбыс жүйесі деп атаған қазақ тіл білімінің атасы

a)

@@ А.Құнанбаев

b)

@@ Ш. Құдайбердіұлы

c)

@@ М.Дулатов

d)

@@ Ш.Уәлиханов

e)

@@ А.Байтұрсынұлы

6.

~~Туыс тілдердердің  дыбыс жүйесін  салыстыра зерттеп ,олардың ұқсастықтары мен айырым  белгілерін айқындау қай фонетиканың міндетіне жатады?

a)

диахрониялық

b)

салғастырмалы

c)

сипаттамалы

d)

салыстырмалы

e)

тарихи

7.

~~Тілдің ұшы кейін тартылып, үсті дөңестену арқылы жасалған, кейде тіл арты дауысты дыбыстар деп аталатын дыбыстар?

a)

жіңішке

b)

жуан

c)

ашық

d)

қысаң

e)

езулік

8.

~~Үн мен салдырдың қатысынан жасалатын дауыссыз дыбыстар қалай аталады?

a)

қатаң

b)

ұяң

c)

үнді

d)

жуан

e)

қысаң

9.

~~«Үндесім (үндестік) заңы» деген атпен оған арнайы тоқталған және үндесім заңдылығын бүкіл түркі тілдеріне тән құбылыс ретінде атаған зерттеуші?

a)

@@ А.Е.Алекторов

b)

@@ В.В.Радлов

c)

@@ Н.И.Ильминский

d)

@@ А. В. Старчевский

e)

@@ Л.З.Бутаков

10.

~~Үстеме артикуляциялық белгілер қатысатын түрленім?

a)

@@ Іргелес

b)

@@ Бейресми

c)

@@Үйлесім

d)

@@ Көмескі

e)

@@ Хабарлы

11.

~~Сингармонизмнің бұзылмаған үлгісін сол күйінде қағазға түсірген зерттеушілердің ішіндегі ең беделдісі?

a)

@@ А.В.Старчевский

b)

@@ Л.З.Бутаков

c)

@@ Н.И.Ильминский

d)

@@ В.В.Радлов

e)

@@ А.Е.Алекторов

12.

~~Тек буын деңгейінде көрінетін түрленім түрі?

a)

іргелес

b)

бейресми

c)

үйлесім

d)

үндесім

e)

хабарлы

13.

~~Морфемалар жігінде ғана кездесетін түрленім?

a)

Іргелес

b)

Бейресми

c)

Үйлесім

d)

Үндесім

e)

Хабарлы

14.

~~Сөздің фонетикалық және фонологиялық бейнесінің просодиялық таңбасын, сөз құрамындағы барлық дыбыстарды (дауысты, дауыссыз, жарты дауысты) қамтитын ғылым саласы? 

a)

сингармонизм

b)

фонология

c)

консонантизм

d)

вокализм

e)

диэреза

15.

~~ Шұғыл дауыссыз дыбыстар қатарын көрсетіңіз

a)

ғ, к, л, м

b)

к, қ, п , т

c)

у, с, ш, л

d)

д, к, қ, с

e)

б, г , ғ , р

16.

~~Буын неден құралады?

a)

әріптерден

b)

дыбыстардан

c)

сөздерден

d)

екпіннен

e)

белгілерден

17.

~~Әліпби тізбегі тілдегі ақиқат дыбыстардың қанша тобын қамтиды?

a)

5

b)

4

c)

3

d)

6

e)

1

18.

~~Тілдегі дыбыс үлгілерін түгел табу үшін нестеу қажет?

a)

@@дыбыс түрленімінің мүмкін болған үлгілерін түгел анықтау

b)

@@әліпбидегі дыбыстардың санымен шектелу

c)

@@дыбыстың бір ғана айтылым үлгісі қамтылу қажет

d)

@@талданым желісі мәтіннен дыбыс бағытында жүргізілу керек

e)

@@ қазақ тіліндегі ақиқат дыбыстардың құрамын түгел қамту

19.

~~Теориялық фонетика тұрғысынан қарағанда дыбыстан сөзге қарай талдау дұрыс нәтиже бермейді. Себебі?

a)

@@бүтін сөздердің айтылымын меңгеруден бастамаудан

b)

@@дыбыстың бір ғана айтылым үлгісі қамтылады да, өзге үлгілері жасырын қалып қояды

c)

@@дыбыстар тек тыс сөзінің құрамында ғана кездеседі

d)

@@ілгері тұрған сөзде соңғы дыбыстың жоғалады.

e)

@@дыбыстар бір біріне әсер етеді

20.

~~Артикуляциялық база дегеніміз не?

a)

@@Тіл дыбыстарын жасауда (шығаруда) дыбыстау (сөйлеу) мүшелерінін қызметі

b)

@@Тіл дыбыстарын жасауға қатысатын дыбыстау мүшелері

c)

@@Белгілі халықтың дыбыстау мүшелерінің қызметі арқылы қалыптаскан дыбыс шығару дағдысы

d)

@@сөз дыбыстарын хатқа түсіру (жазу) әдісі.

e)

@@ дыбыстың өзара талдануы

21.

~~Акустика нені зерттейді?

a)

дыбыс ырғағын

b)

артикуляцияны

c)

дыбысты

d)

дыбыс талданымын

e)

дыбыстау мүшелерін

22.

~~Ті, Тұ, Тү, Сі, Сұ, Сү?

a)

@@дыбыс түрленімінің үлгілері

b)

@@дыбыс артикуляциясының үлгілері

c)

@@акустика белгілері

d)

@@сөздердің айтылым әуені

e)

@@дыбыс талданымы

23.

~~Дыбыс айтуға кететін уақыты мен айтылым күшіне байланысты түрленеді. Бұл қандай түрленім?

a)

шептүрленім

b)

бейтүрленім

c)

іргелес түрленім

d)

алтыншы түрленім

e)

сегізінші түрленім

24.

~~Дыбыстың бұл түрленіміне де артикуляциялық белгілердің бәрі бірдей немесе ішінара қатысуы мүмкін.

a)

екінші

b)

алтыншы

c)

төртінші

d)

үшінші

e)

бесінші

25.

~~Тілтанымның екінші атауын табыіыз..

a)

синтаксис

b)

лингвистика

c)

морфология

d)

фонетика

e)

сингармонизм

26.

~~Қазақ тіліне тән ақиқат дыбыстардың жасалуы неше сатыдан тұрады?

a)

үш

b)

алты

c)

төрт

d)

екі

e)

бес

27.

~~Ақпарат желісінде ақау тудырмас үшін нені ескерген жөн?

a)

сингармонизм

b)

теориялық тілтаным

c)

әліпби тізбегі

d)

қолданбалы лингвистика

e)

акцент

28.

~~Сингармология қай сөзге синоним бола алады?

a)

байланыс

b)

жасалым

c)

үндесім

d)

естілім

e)

талданым

29.

~~Сауат ашудың негізгі бастауы.

a)

Буын

b)

Әліпби

c)

Тіл

d)

Сөз

e)

Дауыс

30.

~~Дауыстыларды толық және шала деп екіге бөлген ғалым

a)

@@ А. Байтұрсынов

b)

@@ Қ. Жұбанов

c)

@@ Ә. Жүнісбек

d)

@@ Х. Досмұхаметұлы

e)

@@ Ы. Алтынсарин