NEW
Font size
WorksheetsЛексикология 50-75
Total questions: 25
Worksheet time: 13mins
Денотаттық мағына деп –
Сөздің ақиқат дүниемен, ондағы заттармен, құбылыстармен байланысып жататын мағынасы
Түйсік арқылы қабылданып, жалпыланған субъективті бейнені айтамыз
Атау, зат, құбылыс, әрекетті, олардың белгілерін атап көрсету
Сөздерді бір-бірінен ажыратып танудағы ең негізгі мағына
Шындық өмірдегі зат, құбылыс, іс-әрекетке тән басты белгілердің адам санасында жинақталып, қорытылып берілген бейнесі
Сигнификаттық мағына деп –
Сөздің ақиқат дүниемен, ондағы заттармен, құбылыстармен байланысып жататын мағынасы
Түйсік арқылы қабылданып, жалпыланған субъективті бейнені айтамыз
Тілдік белгінің ұғымдық мазмұны
Атау, зат, құбылыс, әрекетті, олардың белгілерін атап көрсету
Сөздерді бір-бірінен ажыратып танудағы ең негізгі мағына
Коннотациялық мағына деп
Тілдік белгінің ұғымдық мазмұны
Сөздің ақиқат дүниемен, ондағы заттармен, құбылыстармен байланысып жататын мағынасы
Түйсік арқылы қабылданып, жалпыланған субъективті бейнені айтамыз
Сөздердің қосымша мағынасын айтамыз
Атау, зат, құбылыс, әрекетті, олардың белгілерін атап көрсету
Сөздің лексикалық мағынасы дегеніміз –
Дыбыстық комплекстің, ақиқат өмірдегі құбылыстардың бірімен белгілі бір тілде сөйлеуші коллектив арқылы белгіленген байланысы болып саналады
Сөздердің қосымша мағынасы
Тілдік белгінің ұғымдық мазмұны
Сөздің ақиқат дүниемен, ондағы заттармен, құбылыстармен байланысып жататын мағынасы
Түйсік арқылы қабылданып, жалпыланған субъективті бейнені айтамыз
Семантикалық өріс деп –
Бір мағына мен мазмұнның аясына топтасатын, болмыстың жақын, ұқсас, мәндес қасиеттері мен қызметін көрсететін тілдік бірліктердің жиынтығы
Дыбыстық комплекстің, ақиқат өмірдегі құбылыстардың бірімен белгілі бір тілде сөйлеуші коллектив арқылы белгіленген байланысы болып саналады
Сөздердің қосымша мағынасын айтамыз
Тілдік белгінің ұғымдық мазмұны
Сөздің ақиқат дүниемен, ондағы заттармен, құбылыстармен байланысып жататын мағынасы
Окказионализм дегеніміз
Лебізге тән, контексте жеке авторлық қолданыста тосыннан пайда болатын, тілдегі сөзжасам тәсілдеріне сәйкес те, сәйкессіз де жасалатын, атау ретінде танылмайтын, сөздікке енбейтін, экспрессивтілігімен ерекшеленетін сөздер мен сөз тіркестері
Бір мағына мен мазмұнның аясына топтасатын, болмыстың жақын, ұқсас, мәндес қасиеттері мен қызметін көрсететін тілдік бірліктердің жиынтығы
Дыбыстық комплекстің, ақиқат өмірдегі құбылыстардың бірімен белгілі бір тілде сөйлеуші коллектив арқылы белгіленген байланысы болып саналады
Сөздердің қосымша мағынасын айтамыз
Тілдік белгінің ұғымдық мазмұны
Окказионализм сөздерді табыңыз
Қора-қора қой, мая-мая шөп
Ауыл маңы, кең сарай
Тұрмыс-айна, тағдыр-тау, шеш көңілдің жұмбағын
Отбасы мүшелері, қыз-келіншек
Ұзақ өмір, белең алу
Эпидигматикалық қатынаста тұрған сөзді табыңыз
Бос, бекер, құр
Әсем, қартаң, жарық
Негізі, әлбетте, шамалы
Алу, келу, бару
Бала, балажан, балалық
Синтагматикалық қатынас туралы алғаш пікір білдірген ғалымдар
А.Байтұрсынұлы, С.Аманжолов, Қ.Жұбанов
А.А.Реформатский, Л.В.Щерба, В.В.Виноградов
М.Оразов, А.Салқынбай, Н.Уәлиев
Ф.де Соссюр, И.А.Бодуэн де Куртене, Н.В.Крушевский
К.Аханов, М.Оразов, Ә.Болғанбаев
Қарым-қатынас, байланыс құралы ретіндегі қызметі;
Коммуникативтік
Атауыштық
Эстетикалық
Экспрессивтік
Кумулятивті
Сөздің затты атап білдіруіне байланысты қызметі
Атауыштық
Коммуникативтік
Эстетикалық
Экспрессивтік
Кумулятивті
Сөздің көркемдік мәнер жасау құралы ретіндегі қызметі
Коммуникативтік
Атауыштық
Экспрессивтік
Эстетикалық
Кумулятивті
Тілдегі сөздердің қолданылу аясына, белгілі бір стильдік сипатына байланысты қызметі
Коммуникативтік
Экспрессивтік
Атауыштық
Эстетикалық
Кумулятивті
Сөздің болмыс туралы халық дүниетанымында қалыптасқан білім мен білік жиынтығы ретіндегі қызметі
Коммуникативтік
Атауыштық
Эстетикалық
Кумулятивті
Экспрессивтік
Қолданылуы, мағынасы бір-біріне жақын, тілде жарыса қолданылатын, шыққан тегі бір сөздер
Синоним сөздер
Омоним сөздер
Көп мағыналы сөздер
Сөз варианттары
Сөз тіркестері
Дөңгелек - доңғалақ, шүйінші - сүйінші, шайқымазақ - сайқымазақ, парапар – барабар, суару - суғару, дәнеме - дәнеңе
Лексика-морфологиялық варианттар
Лексика-семантикалық варианттар
Кірме сөздердің бірнеше вариантта қолданылуы
Әдеби-диалектілік варианттар
Фонетикалық варианттар
Екіншілей - екіншідей, естіген - есіткен, қабырға - қабыртқа, бақай - башпай, жирену - жиіркену, міне – мінеки - мінекей
Фонетикалық варианттар
Лексика-морфологиялық варианттар
Лексика-семантикалық варианттар
Кірме сөздердің бірнеше вариантта қолданылуы
Әдеби-диалектілік варианттар
Азар - әзер, күнә - кінә, ащы - ашты, ыстық - ыссы
Лексика-морфологиялық варианттар
Фонетикалық варианттар
Әдеби-диалектілік варианттар
Лексика-семантикалық варианттар
Кірме сөздердің бірнеше вариантта қолданылуы
риза – разы - ырза, қаржы - қаражат, мағлұмат - мәлімет, халық - халайық, самауыр - самаурын, өшірет - шірет, мәтке - мәтша
Кірме сөздердің бірнеше вариантта қолданылуы
Лексика-семантикалық варианттар
Лексика-морфологиялық варианттар
Фонетикалық варианттар
Әдеби-диалектілік варианттар
Нағашы - таға, құдағи - құдағай, себеп - сәбеп, кесе - кәсе, балуан - палуан, маңдай - маңлай, түндік - түңлік, асылы - әсілі, егер – әгәр - әгәрки, әгәрәкім
Кірме сөздердің бірнеше вариантта қолданылуы
Әдеби-диалектілік варианттар
Лексика-семантикалық варианттар
Лексика-морфологиялық варианттар
Фонетикалық варианттар
Дыбыстық қүрылымы әртүрлі болып келетін сөз варианттары: ештеме / ештеңе / ештеңке; сөйтіп /сүйтіп
Фонетикалық варианттар
Морфологиялық варианттар
Грамматикалық варианттар
Лексикалық варианттар
Этимологиялық варианттар
Түбірлері сақталып, тек қосымшалары ғана әртүрлі болып келетін сөз варианттары: даяр /дайын; тырысқақ /тырыспа (ауру атьі)
Фонетикалық варианттар
Грамматикалық варианттар
Лексикалық варианттар
Этимологиялық варианттар
Морфологиялық варианттар
Түбір сөзге қосымша қосылу арқылы, екі түбір сөздің бірігуі немесе қосарлануы арқылы жасалған сөз варианттары: інжу /інжугүл /ландыш; боз/бозаң / бозіиөп (ковыль)
Морфологиялық варианттар
Фонетикалық варианттар
Лексикалық вариантта
Грамматикалық варианттар
Этимологиялық варианттар
Лексикалық мағынасы бірдей, бірақ түлғалары мүлде бөлек, олар әртүрлі түбірлерден жасалған сөз варианттары: құлақшын /малақай
Лексикалық варианттар
Грамматикалық варианттар
Морфологиялық варианттар
Фонетикалық варианттар
Этимологиялық варианттар
Вариант тұлғаларын сөздің шығу төркінімен байланыстыру арқылы жасалған сөз варианттары: (пишани) пешене (ар.), хариф (әріп ар.)
Лексикалық варианттар
Грамматикалық варианттар
Этимологиялық варианттар
Морфологиялық варианттар
Фонетикалық варианттар
