Nhận thức khoa học

Sự phát triển của tự nhiên

Sự chuyển hoá từ mâu thuẫn này sang mâu thuẫn khác khi mâu thuẫn đó lên tới cực độ

Sự phát triển bằng phủ định của phủ định

Học thuyết về sự tương đối của nhận thức

Sự thống nhất của các mặt đối lập

Sự phát triển dưới hình thức hoàn bịnhất

Sự phản ảnh vật chất luôn phát triển không ngừng

Thế giới quan duy vật và lý luận nhận thức

Logic biện chứng và khoa học tự nhiên

Thế giới quan duy vật và phương pháp luận biện chứng

Logic biện chứng và lý luận nhận thức

Tạo ra chứng năng phương pháp luận chung nhất

Định hướng việc đề ra nguyên tắc tương ứng trong thực tiễn

Giải thích những quá trình phát triển trong thế giới

Tạo ra hình thức tư duy hiệu quả

Trạng thái tồn tại không có tính quy luật phổ biến

Sự vật và hiện tượng không có tính quy luật

Trạng thái tồn tại có tính quy luật phổ biến nhất của sự vật và hiện tượng trong thế giới

Sự vật và hiện tượng có tính quy luật không phổ biến

Sự tác động và quy định giữa các sự vật

Tính duy nhất của các mối liên hệ

Tính phổ biến của các mối liên hệ

Tính chủ quan của sự vật tồn tại độc lập

Sự phụ thuộc vào ý muốn chủ quan của con người

Tác động giữa các loại sự vật và hiện tượng

Sự tồn tại độc lập và không phụ thuộc vào ý muốn chủ quan hay nhận thức của con người

Chỉ trong tự nhiên

Chỉ trong xã hội

Trong tự nhiên, xã hội và tư duy

Chỉ trong tư duy

Quy luật lượng-chất

Quy luật phủ định

Quy luật mâu thuẫn

Quy luật thống nhất của các mặt đối lập

Biến đổi về chất sẽ dẫn đến biến đổi về lượng

Biến đổi về lượng sẽ dẫn đến biến đổi về chất

Chỉ có biến đổi về lượng

Chỉ có biến đổi về chất

Sự đấu tranh giữa các mặt đối lập

Sự phủ định hoàn toàn của sự vật cũ

Sự kế thừa và tiến bộ trong quá trình phát triển

Sự đấu tranh giữa sự mới và cũ

Quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập

Quy luật tương đồng giữa các mặt

Quy luật tác động ngang nhau

Từ hoàn thiện đến kém hoàn thiện

Từ phức tạp đến đơn giản

Từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn của sự vật, hiện tượng

Từ kế thừa đến tiến bộ

Chỉ những mặt riêng lẻ của một sự vật

Những yếu tố chung không lặp lại trong các sự vật khác

Những mặt, yếu tố, thuộc tính chung được lặp lại trong nhiều sự vật khác nhau

Chỉ có ở một lĩnh vực nhất định của hiện thực

Sự tác động lẫn nhau giữa các mặt trong cùng một sự vật

Chỉ sự tác động từ bên ngoài lên sự vật

Sự tác động giữa các sự vật gây ra những biến đổi nhất định

Sự tác động lẫn nhau giữa các mặt trong cùng một sự vật hoặc giữa các sự vật với nhau

Sự tất nhiên và ngẫu nhiên là hiện tượng do mối liên hệ bên trong quyết định

Sự tất nhiên là do mối liên hệ bên trong của kết cấu vật chất quyết định, sự ngẫu nhiên là không có mối liên hệ bản chất quyết định

Sự tất nhiên chỉ xuất hiện ở tự n

Là những yếu tố vật chất nhất định của sự vật

Tổng hợp tất cả những mặt, những yếu tố, những quá trình tạo nên sự vật

Là hình thức tồn tại và phát triển của sự vật

Là tổ hợp của những yếu tố bên trong của kết cấu vật chất quyết định

Cái riêng là riêng lẻ, cái chung là mặt chung không nhất thiết phải lặp lại

Cái riêng là riêng của mỗi lĩnh vực, cái chung là những yếu tố lặp lại trong nhiều sự vật khác

Cái riêng chỉ áp dụng cho toàn bộ thế giới hiện thực, cái chung chỉ áp dụng cho một lĩnh vực nhất định

Tất nhiên chỉ những hiện tượng có tự nhiên, còn ngẫu nhiên chỉ những hiện tượng không có tự nhiên

Tất nhiên là những hiện tượng có thể dự đoán, còn ngẫu nhiên là những biến đổi có thể dự đoán

Tất nhiên là những hiện tượng do nguyên nhân bên trong quyết định, còn ngẫu nhiên là những biến đổi không do mối liên hệ bản chất quyết định

Tất nhiên là những hiện tượng do nguyên nhân bên ngoài quyết định, còn ngẫu nhiên là những biến đổi do mối liên hệ bản chất quyết định