Font size
WorksheetsŚREDNIOWIECZE (charakterystyka epoki)
Total questions: 20
Worksheet time: 20mins
NAZWA EPOKI
Nazwa pochodzi od:
greckiego terminu medium aevum - 'wieki średnie'
łacińskiego terminu medium aevum - 'wieki średnie'
greckiego terminu medium aevum - 'wieki małe'
łacińskiego terminu medium aevum - 'wieki wielkie'
NAZWA EPOKI
została wymyślona przez francuskich humanistów
początkowo miała pozytywny wydźwięk
podkreślał pośredni charakter epoki uważanej za fazę przejściową między antykiem a starożytnością
średniowiecze postrzegano jako barbarzyński i mroczny okres zacofania, zwycięstwo zabobonu, kryzys w dziejach kultury europejskiej
RAMY CZASOWE
Średniowiecze w Europie trwało:
około tysiąca lat - od V do XV wieku
około tysiąca lat - od IV do XIV wieku
około tysiąca lat - od III do XIII wieku
około tysiąca lat - od VI do XVI wieku
RAMY CZASOWE
za początek epoki uznaje się upadek cesarstwa zachodniorzymskiego w 1476r.
za koniec epoki uznaje się zdobycie Konstantynopola przez Rzymian w 1453r.
za koniec epoki uznaje się wynalezienie druku przez Jana Gutenberga w 1450r.
za koniec epoki uznaje się dotarcie do Ameryki przez Krzysztofa Kolumba w 1492r.
POJĘCIA KLUCZOWE: TEOCENTRYZM
światopogląd teocentryczny oznaczał, że w centrum zainteresowania znajdował się Bóg
teocentryzm to z gr. theos 'święty'
maksyma memento mori przypominała, że życie ziemskie jest zaledwie wstępem do wieczności
religijność przenikała tylko jedną dziedzinę życia - sztukę
POJĘCIA KLUCZOWE: DUALIZM
pogląd zgodnie z którym świat jest podzielony na dwie przeciwstawne sfery: sacrum i profanum
dotyczył człowieka uznawanego za istotę złożoną z wiecznej duszy i śmiertelnego ciała
POJĘCIA KLUCZOWE: DUALIZM
sacrum (sfera doczesna, ludzka, materialna, zła)
profanum (sfera wieczna, boska, duchowa, dobra)
profanum (sfera doczesna, ludzka, materialna, zła)
sacrum (sfera wieczna, boska, duchowa, dobra)
POJĘCIA KLUCZOWE: DUALIZM
to przejrzysta i niepodważalna hierarchia wartości - oparta na antynomiach - ułatwiała podejmowanie życiowych decyzji
prawda
fałsz
POJĘCIA KLUCZOWE: DUALIZM
Wartości pozytywne
Bóg
ciało
cnota
doczesność
POJĘCIA KLUCZOWE: DUALIZM
Wartości negatywne
szatan
niebo
grzech
światłość
FILOZOFIA
autorytetem była Biblia
średniowieczna myśl filozoficzna zwracała się ku sprawom doczesnym
istotną rolę odgrywali interpretatorzy - ojcowie kościoła
na uniwersytetach średniowiecznych ukształtowała się chrześcijańska szkołą myślenia zwana scholastyką
SZTUKA
miała charakter dydaktyczny
służyła głoszeniu chwały Bożej
była nasycona motywami religijnymi
w architekturze, malarstwie i rzeźbie ukształtowały się dwa style: rokoko i klasycyzm
CECHY LITERATURY ŚREDNIOWIECZNEJ:
RELIGIJNA: służyła krzewieniu i umacnianiu różnych odłamów religijnych
DYDAKTYCZNA: pouczała, jak żyć, żeby po śmierci zasłużyć na zbawienie
PARENETYCZNA: wskazywała wzorce osobowe godne naśladowania
ANONIMOWA: autorzy podkreślali własną podmiotowość w pisanych dziełach, ponieważ chcieli być zauważeni przez Boga
WZORCE OSOBOWE
święty asceta
szlachcic ziemianin
rycerz
dworzanin
MOTYWY POPULARNE W ŚREDNIOWIECZU
danse macabre
ars moriendi (ars bene moriendi)
humanistyczny ideał człowieka
arkadia
MOTYWY POPULARNE W ŚREDNIOWIECZU
DANSE MACABRE to z fr. 'taniec śmierci' - motyw przedstawiający śmierć, która w tanecznym korowodzie prowadzi przedstawicieli tego samego stanu i zawodu
prawda
fałsz
MOTYWY POPULARNE W ŚREDNIOWIECZU
DANSE MACABRE
taniec symbolizował nierówność ludzi wobec śmierci. Zależnie od ich pochodzenia, zajmowanej pozycji i zgromadzonego w życiu doczesnym majątku
prawda
fałsz
MOTYWY POPULARNE W ŚREDNIOWIECZU
DANSE MACABRE
taniec przypominał o nieuchronności śmierci - memento mori ('zapomnij o śmierci')
prawda
fałsz
MOTYWY POPULARNE W ŚREDNIOWIECZU
DANSE MACABRE
śmierć przedstawiano zazwyczaj jako rozkładające się zwłoki mężczyzny, później upowszechnił się wizerunek szkieletu z kosą
prawda
fałsz
MOTYWY POPULARNE W ŚREDNIOWIECZU
DANSE MACABRE
przykładem literackim tego motywu jest:
Rozmowa mistrza Polikarpa ze Śmiercią
Legenda o św. Aleksym
Pieśń o Rolandzie
Lament świętokrzyski
