WorksheetsТамақтану режимі мен сапасының бұзылуы
Total questions: 41
Worksheet time: 21mins
Майлы және етті тағамдарды жеген соң нәжісте стеаторея мен бұлшықет талшықтарының пайда болуы осыны растайды:
гиперхолияны
ахлоргидрияны
гиперацидті
панкреатикалық ахилияны
ұйқы безі сөлінің гиперсекрециясы
Жаңа туған нәрестеде асқазан құрамының өнешке және ауыз қуысына қарай өздігінен кері лықсуы байқалады. Осы жастағы лоқсудың дамуы байланысты:
асқазанның пилорустық бөлімінің жеткіліксіздігімен
асқазан сөлінің қышқылдығы төмен болуымен
төменгі өңештік сфинктердің тонусының төмен болуымен
асқазан сөлінің бактерицидтік әсерінің жоғары болуымен
асқазаннан ұлтабарға тағам құрамының жылдам эвакуациялануымен
Бауырдың созылмалы диффузиялық ауруларында прокоагулянттар түзілуінің бұзылуымен байланысты жүре пайда болған гемостазиопатилар жиі дамиды. Қан ұюдың қандай факторының төмендеуі, әдетте бауыр патологиясымен қосарланбайды:
фибриногеннің (I фактор)
протромбиннің (II фактор)
проакцелериннің (V фактор)
проконвертиннің (VII фактор) +IX, X факторлар
антигемофильді глобулиннің (VIII фактор)
Өт қапшығының қабынулық процестерінде өттің коллоидты қасиеті бұзылады. Бұл өтте тас байлануына әкелуі мүмкін. Негізінен қай заттектің кристалдануы тас пайда болуына ықпал етеді:
урат
оксалат
холестерин
фосфат
хлорид
Бауырлық кома қанда осы зат жиналғанда дамиды:
майлардың
аммиактың
көмірсулардың
тығыздығы төмен липопротеидтердің
тармақталған аминқышқылдарының
Асқазанның ятрогенді стероидты жарасы осыны ұзақ уақыт енгізгенде жиі дамиды:
инсулинді
вазопрессинді
катехоламинді
жыныс гормондарын
глюкокортикоидтарды
Ахлоргидрия, пернициозды анемия, ваготомия және Золлингер-Эллисон синдромында АПУД-жүйесіндегі осы гормонның деңгейі жоғарлайды:
гастрин
мотилин
секретин
нейротензин
соматостатин
Патологиялық гастроэзофагеальды рефлюкстің дамуында маңызды:
рефлюктатта шырыштың болуы
өңештік клиренстің төмендеуі
Төменгі өңештік сфинктердің жоғарғы базальдық тонусы
өңештік-асқазандық қосылған жерінде транзиторлы босаңсу
кардиальды бөліміне қатысты диафрагмальды тармақтардың жабатын әсері
Криглер-Найяр синдромы кезіндегі гипербилирубинемия байланысты:
гепатоциттердің тасымалдау жүйесінің генетикалық ақауымен
глюкоуронилтрансферазаның генетикалық тапшылығымен
глутатион-S-трансфераза тура емес билирубинді тасымалдауының бұзылуы
гепатоциттердің тура емес билирубинді активті қармап алуының бұзылысы
гепатоциттерден тура билирубиннің экскрециясының бұзылуы
Тамақтанғаннан соң 30 минут өткеннен кейін науқас асқазан аумағының ауырсынуына, кекіруге, жүрек айнуына шағымданды. 5 жыл бойы асқазан аумағы ауырсынған. Осы ауруы жылына екі рет, яғни күзгі және қысқы кезеңдерде асқынады. Тексеріп қарағанда пилорус аумағында ойық жара анықталды. Осы аурудың патогенезінде маңызды рөл атқарады:
регионарлы қанағымның бұзылуы
гастро-дуоденалды қимыл-қозғалыстың бұзылуы
қышқылдық-пептидтік агрессиялық факторлардың күшеюі
сілемейлі қабықтың қорғаныстық қызметінің нашарлауы
антиоксиданттық қорғаныстың әлсіреуі
Демпинг-синдромының патогенезінде маңызды:
айналымдағы қан көлемінің жоғарылауы
гипергликемияға ауысатын гипогликемия
асқазан тұқылынан (КУЛЬТЯ )астың аш ішекке эвакуациясының жылдамдауы
аш ішек қабырғасындағы рецепторлардың сезімталдығының төмендеуі
мезентериальды тамырлардың өткізгіштігінің төмендеуі
Созылмалы панкреатиттің дамуында бастапқы патогенездік факторы болып саналады:
панкреатикалық сөлдің ағып шығуының артуы
ұйқы безінің экзокринді бөлімінің гипофункциясы
ұйқы безінің түтігінде қысымның жоғарлауы
панкреатикалық ферменттердің белсенділігі артуы
ұйқы безінің бета-жасушаларын зақымдануы
Балаларда ойық жара ақаулығы көбінесе осы жерде орналасады:
асқазанның кіші иінінде
асқазанның үлкен иінінде
асқазанның антральды бөлімінде
12-елі ішектің буылтығында
постбульбарлықта
Стресс кезінде асқазанда ойықжаралық дефект пайда болуының негізгі механизмі:
сілемейлі қабаттың ишемиясы
сілемейлі қабаттың гиперемиясы
эпителийдің регенерациялық қабілетінің күшеюі
асқазан сілемейінің артық өндірілуі
эндорфиндердің артық өндірілуі
Вирусты бауыр циррозының асқынуы салдарынан науқаста спленомегалия, асцит, өңеші мен асқазанында көктамырлардың варикоздық кеңеюі, «Медузаның басы», геморрой (айлан) пайда болды. Науқаста пайда болған синдромның дамуы осы бұзылыспен байланысты:
бауырдың веналық арнасының бүлінуімен
бауырлық көктамырлардан қан келудің күшеюімен
порталды жүйелерде қан сарысуы мөлшерінің азаюымен
порталды жүйелерде веналық қарсыласудың азаюымен
артериялық-веналық анастомоздар арқылы қанағыстың азаюымен
Гиперсекреция және гиперхлоргидрия жағдайында ас қорытудың бұзылысына тән:
іштің қатуы
қатпаршаның ұзақ уақыт аралығында жабылмауы
ішектің күшейтілген перистальтикасы
дуоденальді ас қорытудың бұзылысы
функциялық демпинг-синдромының дамуы
Төменгі өңештік (кардиальды) сфинктердің жеткіліксіздігі кезінде дамиды:
асқазандағы құрамның өңешке түсуі
өңештен астың өтуінің қиындауы
өңеште астың тұрып қалуы мен шіруі
өңеш перистальтикасының төмендеуі
асты жұтудың қиындауы
Асқазанның тегіс салалы бұлшықеттерінің тонусының бұзылуы гипер- және гипокинездер, атониялар түрінде көрінеді. Бұл асқазанның қай функциясының бұзылуын дәлелдейді: моторлық секреторлық сіңірулік эвакуаторлық экскреторлық
моторлық
секреторлық
сіңірулік
эвакуаторлық
экскреторлық
Жүйке жүйесінің парасимпатикалық бөлімінің белсенділігі (тонусы) шамадан тыс артқанда, асқазанның секреторлық функциясы бұзылады. Оның көрінісін табыңыз:
сілемей өндірілуінің жоғарылауы
асқазан сөлінің секрециясының жоғарылауы
гистамин өндірілуінің төмендеуі
пепсин белсенділігінің тежелуі
тұз қышқылының гипосекрециясы
Созылмалы панкреатит кезінде, аурудың ағымы ұзарған сайын қызметтік экзокриндік паренхиманың массасының кішіреюі байқалады. Бұл барлық ферменттер секрециясының үдемелі азаюына алып келеді. Бірақ басқа ферменттерге қарағанда осы ферменттің тапшылығы ерте және айқын көрінеді:
липаза
амилаза
эластаза
нуклеотидаза
фосфолипаза
Helycobacter pylori-дің ульцерогендік қасиеттері оның осы қабілетімен байланысты
гастрин серециясын тежеу
мотилин өндірлуінің тежеу
соматостатин өндірлуін арттыру
вакуолиздейтін цитотоксинді өндіру
тромбоци
Науқастың анамнезінде бауыр циррозы. Пневмонияны емдеу үшін тетрациклин қатарындағы антибиотиктерді ұзақ уақыт қолданғаннан кейін науқастың жағдайы кенеттен нашарлады. Науқас есінен танып қалды. Кан талдамасында АЛТ және АСТ мөлшері жоғарылаған, холестерин азайған.Осы жағдайға тән бұзылыстармен қатар, қанда келесі өзгерістер:
альбуминдердің көбеюі
ароматты аминқышқылдардың көбеюі
тармақталған аминқышқылдардың көбеюі
билирубин мен меркаптанның азаюы
аммоний мен аммиактың азаюы
Науқас асқазан тұсының ауыратынына шағымданады. Ауыру сезімі сол аяғына беріледі және науқасты салмағының азаюы, ішінің өтуі, жүрек айнуы мазалайды. Ұлтабардағы панкреатикалық ферменттердің концентрациясы өте төмен. Нәжісті микроскопиялық зерттегенде көлденең жолақты, ядросы сақталған бұлшықеттік талшықтар анықталды. Бұл осыны айғақтайды:
амилорея
креаторея
стеаторея
китаринорея
лиентерея
Тамақтан соң ацинарлық жасушалармен ферменттердің 70-80% бөлінуін қамтамасыз ететін панкреатикалық секрецияның стимуляторон атаңыз:
глюкагон
пептид YY
соматостатин
холецистокинин
панкреатикалық полипептид
38 жастағы науқас, әлсіздікке, тәбетінің болмауына, жүрек айнуына, ақ қабық пен шырышты қабаттардың, терінің сарғаюына шағымданды. Осы әйгіленімдер катаральді өзгерістер жағдайында байқалды. Зерттеу кезінде зәр түсі қоңыр, көпіршікті, көп мөлшерде билирубин және уробилин анықталды. Нәжіс әлсіз боялған. Науқастың сары суында қандай өзгерістерді анықтауға болады?
биливердинемия
стеркобилинемия
аралас гипербилирубинемия
тікелей билирубин есебінен гипербилирубинемия
тікелей емес билирубин есебінен гипербилирубинемия
Шунттық (экзогендік, жалған) бауырлық кома осы жағдайда дамиды:
гепатозда
бауырдың некрозында
спленомегалияда
жіті гепатитте
портальді гипертензияда
Тамақтану режимі мен сапасының бұзылуы, асығып тамақтанғанда тағамды дұрыс шайнамау және шайнау аппаратының дефектінің салдары әкеледі:
асқазан сөлінің түзілуінің артуына
панкреатикалық сөлдің түзілуінің жоғарлауына
панкреатикалық сөлдің рефлекстік бөлімнің артуына
асқазан сөлінің рефлекстік бөлімнің төмендеуіне
асқазанда асқорытудың баяулауына
Қаны I топты науқасқа III топтың қанын құйды. Кенет әлсіздік, бас айналуы, ентікпе, жүрек соғуының жиілеуі байқалды. Ақ қабығы және шырышты қабаттар сары түсті. Қанда анемия анықталды. Науқаста дамыған сарғаюдың түрін анықтаңыз:
бауырастылық
бауырүстілік
энзимопатиялық
механикалық
бауырлық
Науқас К., 38 жаста, персистенцияланған HBV инфекциясынан туындаған созылмалы бауыр ауруымен ауырады. Осы вирустың қарқынды репликациялануы жайлы куәлендіреді:
HBsAg жойылуы
HBV ДНҚ концентрациясының азаюы
сілтілі фосфатаза белсенуінің өршуі
АлАТ, АсАТ белсенділігінің артуы
тура емес билирубиннің жоғарылауы
Науқас Д., 48 жаста, фосфорорганикалық заттармен уланғаннан кейін сілекейдің ұзақ уақыт ағуы байқалған. Гиперсаливацияның салдарынан дамуы мүмкін:
асқазанда асқорытудың күшеюі
гипоосмолярлық гипергидратация
асқазан сөлінің бейтараптануы
асқазан сөлінің бактерицидті қасиетінің күшеюі
тағамның асқазаннан ішекке түсуінің баяюлауы
Науқас Р., 48 жаста, гепатология орталығында тексеріп қарағанда аралас гипербилирубинемия, аланинаминотрансфераза, аспартатаминотрансфе-раза, глутамат-дегидрогеназа, сорбитдегидрогеназа, орнитинкарбамоил-трансфераза ферменттерінің белсенділігі жоғарылағаны анықталған. Бауырлық синдромдардың біріне тән анықталған биохимиялық өзгерістер осы жайлы куәлендіреді:
холестаздың айқындылығын
бауырдың иммундық қабынуын
бауырдың нәруыз-түзуші функциясы
бауырлық-жасушалық жеткіліксіздік
патологиялық процесстің белсенуі
Науқас майлы тамақ жегеннен кейін, жүрегінің айнуын, әлсіздікті сезінген, біраз уақыттан соң стеаторея белгілері пайда болған. Қан құрамында холестерин деңгейі жоғарылаған 9,7 ммоль/л. Қайсы заттектің тапшылығы осы жағдайдың себебі болуы мүмкін:
хиломикрондардың
триглицеридтердің
өт қышқылының
май қышқылының
фосфолипидтердің
Науқас Р., 15 жаста, дене температурасының көтерілуіне, оң жақ қабырға астының ауырсынуына, жүрек айнуына, аузының құрғауы мен күйдіру сезімінің туындауына, әлсіздікке, тез шаршағыштыққа шағымданды. Терісі мен сілемейлі қабаттары сағыштанған. Бауыр биопсиясынан белсенді гепатиттің белгілері анықталған. Науқаста сарғаюдың келесі түрі дамыған:
тұқымқуалайтын энзимопатиялар
паренхиматозды сарғаю
обтурациялық сарғаю
бауырүстілік сарғаю
бауырастылық сарғаю
Ойық жара ауруының дамуында негізгі патогенездік тізбек болып саналады:
тамақтану режимінің бұзылуы
сілемейлі қабаттың қабынуы
психоэмоциональдық күйзеліс
асқазанның сілемейлі қабатының резистенттілігінің төмендеуі
симпатикалық жүйке жүйесі белсенділігінің шамадан тыс жоғарылауы
Асқорыту трактының жоғары бөліктерінің қимылдық функциясының біріншілікті бұзылыстарынан дамитын қышқылдыққа тәуелді ауруды атаңыз: кардиялардың ахалазиясы өңештің дисфагиясы гастроэзофагеальді рефлюксті ауру функциялық асқазандық диспепсия Крон ауруы
кардиялардың ахалазиясы
өңештің дисфагиясы
гастроэзофагеальді рефлюксті ауру
функциялық асқазандық диспепсия
Крон ауруы
12-елі ішектің ойық жарасының патогенезінде маңызды:
асқазанның метаплазиялық ошақтарында Helicobacter pylori жиналуы
Н-иондарының сілемейлі қабаттарында ретродиффузиясының төмендеуі
панкреатикалық бикарбонаттар өндірілуінің артуы
жасуша мембраналарының гидрофобты әсерінің күшеюі
дуоденалық сілемейде гликопротеиндердің түзілуі
42 жастағы науқас, хирургиялық бөлімшеге түсті, оңжақ қабырға асты аумағындығы ұстамалы ауырсынуға, терінің сарғаюына, кышуына, жалпы әлсіздікке және қозғыштыққа шағымданды. Зәр түсі жасыл-сары, көпіршіктенген, зәрде стеркобилин жоқ. Нәжіс сұр түсті. Науқастың сары суында қандай өзгерістер анықталуы мүмкін?
уробилиннің жоғарылауы
стеркобилиннің жоғарылауы
тікелей емес билирубиннің жоғарылауы
тікелей билирубиннің жоғарылауы
аралас гипербилирубинемия
Науқаста вирусты В гепатиттің ағымы ауыр түрі. Есі шатасқан, аузынан бауыр иісі шығады, геморрагиялық диатез анықталды. Науқастың қанын тексергенде - гипоальбуминемия, гипофибриногенемия, гипербилирубинемия, гипераммониемия байқалды. Осы өзгерістер тән:
шунтты комаға
ахолия синдромына
холемиялық синдромына
бауыр-жасушалық комаға
порталды гипертензия синдромына
Науқаста гиперацидтік жағдай, ол тамақ жегеннен 10-15 минөт өткенде эпигастрий аумағында қыжылдау және ауырсыну сезімі пайда болуына шағымданады. Ас қорыту жүйесіндегі дерттің біртектес түрінің қайсысында осы белгілер байқалады?: E.Кардиальді сфинктердің жеткіліксіздігі асқазандағы қысым төмен болғанда гастродуоденальді рефлюксте кардия ахалазиясында ахилияда
E.Кардиальді сфинктердің жеткіліксіздігі
асқазандағы қысым төмен болғанда
гастродуоденальді рефлюксте
кардия ахалазиясында
ахилияда
Гемолиздік сарғаюда қанда осының мөлшері көбейеді:
өт қышқылдарының
тура билирубиннің
жанама билирубиннің (тура емес билирубин)
уробилиногеннің
стеркобилиннің
Науқас Д., 47 жаста, нақтыланған диагнозы: «Асқазанның ойық жарасы». Тексеру барысында асқазанда гиперсекреция және гиперхлоргидрия, G- жасушалар санының жоғарылауы анықталған. Анықталған өзгерістер келесі заттектің өндірілуінің жоғарылауын дәлелдейді: пепсиннің глюкагонның соматостатиннің гистаминнің E. гастриннің
пепсиннің
глюкагонның
соматостатиннің
гистаминнің
гастриннің
