Free Printable МОДО 4 сынып №6

1.

МӘТІННІҢ МАЗМҰНЫМЕН ТАНЫСЫП, ТӨМЕНДЕГІ ТАПСЫРМАНЫ ОРЫНДАҢЫЗ

Баланың айласы

Бір ғалым адам жапанда келе жатып, аяғы астында бір үлкен тасқа сүрініп жығылып, ойлады: бұл тас адамға зиян келтіретін тас екен, жолдан алып тастайын деп. Сол оймен тасты көтеріп еді, астынан бір сандық шықты, сандықты ашып еді, ішінен бір жылан шығып, шағамын деп ғалымға ұмтылды, ғалым айтты:
- Мен сені қараңғы, тар жерден, тұтқыннан шығардым, жақсылыққа жамандық бар ма?
Жылан айтты:
- Бар.
Ғалым айтты:
- Олай болса біреуге жүгінелік, төре саған тисе шағарсың,- деп.
Жылан да бұл сөзге тоқтап, екеуі келе жатып, түйеге жолықты. Түйеге бұлар істерінің мәнісін айтып еді, түйе айтты:
- Жақсылықка жамандық бар; не үшін десеңіз: мен адамның қанша ауыр жүгін, мүлкін тасып, өмірі қызмет істесем де, адам қай уакытта шамамнан тысқары жүк артады да, жүре алмасам ұрып-соғып ренжітеді.
Жылан мұны есітіп, ғалымның мойнына бір оралды. Мұнан шығып жеміс ағаштарына келіп жүгінді. Бұл ағаш та айтты:
- Жақсылықка жамандық бар; не үшін десеңіз: менің жемісіммен қанша адам күн көріп пайдаланып тұрса да, жемісімді жан ауыртпай қолымен алмай, түбімнен қатты орып, жемісімді жерге түсіріп алып жейді,- деді.
Жылан ғалымның мойнына тағы бір оралды. Онан кетіп бір итке жолығысты.
Ит те айтты:
- Жақсылыққа жамандық бар, мен иеме қанша түн-күн ұйықтамай мүлкін, малын, өзін бағып қызмет қылып едім, ақырында мен қартайып аурулы болған соң, таяқтап ұрып мені қуып жіберді,- деді. Жылан және бір оралып, енді шағамын деді.
Ғалым айтты:
- Енді тағы біреуге-ақ жүгінейік, төрелік тағы саған тисе, шаға бер.
Сонан шығып бір топ ойнап жүрген балаларға келді. Ішінде бір бала ғалымға сәлем берді. Ғалым сәлемін алып, сол балаға істерінің мәнісін айтты.
Бала есітіп болып:
- Әй, ата, бекер сөйлейсің осы қолыңдағы кіп-кішкентай қобдиға мойныңа үш оралған әйдік жылан сыюшы ма еді? - деді Сонда жылан да айтты:
- Бұл сөз рас,- деп.
Бала тіпті нанбады, «бұл сөзге көзбен көрмей кісі нанып болмас» деп. Сонда жылан баланы нандыру үшін иіріліп барды да, манағы қобдиға кіріп жатты. Бала сонда тарс еткізіп сандықты жауып бекітті де, Ғалымның қолына берді, «апарып алған орныңызға қойыңыз» деп.

СҰРАҚ № 1

1. Ғалым қараңғы тұтқыннан шығарды -

a)

өрмекшіні

b)

түйені

c)

итті

d)

баланы

e)

жыланды

2.

МӘТІННІҢ МАЗМҰНЫМЕН ТАНЫСЫП, ТӨМЕНДЕГІ ТАПСЫРМАНЫ ОРЫНДАҢЫЗ

Баланың айласы

Бір ғалым адам жапанда келе жатып, аяғы астында бір үлкен тасқа сүрініп жығылып, ойлады: бұл тас адамға зиян келтіретін тас екен, жолдан алып тастайын деп. Сол оймен тасты көтеріп еді, астынан бір сандық шықты, сандықты ашып еді, ішінен бір жылан шығып, шағамын деп ғалымға ұмтылды, ғалым айтты:
- Мен сені қараңғы, тар жерден, тұтқыннан шығардым, жақсылыққа жамандық бар ма?
Жылан айтты:
- Бар.
Ғалым айтты:
- Олай болса біреуге жүгінелік, төре саған тисе шағарсың,- деп.
Жылан да бұл сөзге тоқтап, екеуі келе жатып, түйеге жолықты. Түйеге бұлар істерінің мәнісін айтып еді, түйе айтты:
- Жақсылықка жамандық бар; не үшін десеңіз: мен адамның қанша ауыр жүгін, мүлкін тасып, өмірі қызмет істесем де, адам қай уакытта шамамнан тысқары жүк артады да, жүре алмасам ұрып-соғып ренжітеді.
Жылан мұны есітіп, ғалымның мойнына бір оралды. Мұнан шығып жеміс ағаштарына келіп жүгінді. Бұл ағаш та айтты:
- Жақсылықка жамандық бар; не үшін десеңіз: менің жемісіммен қанша адам күн көріп пайдаланып тұрса да, жемісімді жан ауыртпай қолымен алмай, түбімнен қатты орып, жемісімді жерге түсіріп алып жейді,- деді.
Жылан ғалымның мойнына тағы бір оралды. Онан кетіп бір итке жолығысты.
Ит те айтты:
- Жақсылыққа жамандық бар, мен иеме қанша түн-күн ұйықтамай мүлкін, малын, өзін бағып қызмет қылып едім, ақырында мен қартайып аурулы болған соң, таяқтап ұрып мені қуып жіберді,- деді. Жылан және бір оралып, енді шағамын деді.
Ғалым айтты:
- Енді тағы біреуге-ақ жүгінейік, төрелік тағы саған тисе, шаға бер.
Сонан шығып бір топ ойнап жүрген балаларға келді. Ішінде бір бала ғалымға сәлем берді. Ғалым сәлемін алып, сол балаға істерінің мәнісін айтты.
Бала есітіп болып:
- Әй, ата, бекер сөйлейсің осы қолыңдағы кіп-кішкентай қобдиға мойныңа үш оралған әйдік жылан сыюшы ма еді? - деді Сонда жылан да айтты:
- Бұл сөз рас,- деп.
Бала тіпті нанбады, «бұл сөзге көзбен көрмей кісі нанып болмас» деп. Сонда жылан баланы нандыру үшін иіріліп барды да, манағы қобдиға кіріп жатты. Бала сонда тарс еткізіп сандықты жауып бекітті де, Ғалымның қолына берді, «апарып алған орныңызға қойыңыз» деп.

ҚАЙТАЛАУ ТАҚЫРЫБЫ: ӘДЕБИ КӨРКЕМДЕУІШ ҚҰРАЛДАР (ТЕҢЕУ, КЕЙІПТЕУ, ЭПИТЕТ Т.Б)

СҰРАҚ № 2

2.Мәтіндегі «әйдік» сөзінің мағынасы

a)

жақсылық

b)

жамандық

c)

кіші

d)

қатігез

e)

үлкен

3.

МӘТІННІҢ МАЗМҰНЫМЕН ТАНЫСЫП, ТӨМЕНДЕГІ ТАПСЫРМАНЫ ОРЫНДАҢЫЗ

Баланың айласы

Бір ғалым адам жапанда келе жатып, аяғы астында бір үлкен тасқа сүрініп жығылып, ойлады: бұл тас адамға зиян келтіретін тас екен, жолдан алып тастайын деп. Сол оймен тасты көтеріп еді, астынан бір сандық шықты, сандықты ашып еді, ішінен бір жылан шығып, шағамын деп ғалымға ұмтылды, ғалым айтты:
- Мен сені қараңғы, тар жерден, тұтқыннан шығардым, жақсылыққа жамандық бар ма?
Жылан айтты:
- Бар.
Ғалым айтты:
- Олай болса біреуге жүгінелік, төре саған тисе шағарсың,- деп.
Жылан да бұл сөзге тоқтап, екеуі келе жатып, түйеге жолықты. Түйеге бұлар істерінің мәнісін айтып еді, түйе айтты:
- Жақсылықка жамандық бар; не үшін десеңіз: мен адамның қанша ауыр жүгін, мүлкін тасып, өмірі қызмет істесем де, адам қай уакытта шамамнан тысқары жүк артады да, жүре алмасам ұрып-соғып ренжітеді.
Жылан мұны есітіп, ғалымның мойнына бір оралды. Мұнан шығып жеміс ағаштарына келіп жүгінді. Бұл ағаш та айтты:
- Жақсылықка жамандық бар; не үшін десеңіз: менің жемісіммен қанша адам күн көріп пайдаланып тұрса да, жемісімді жан ауыртпай қолымен алмай, түбімнен қатты орып, жемісімді жерге түсіріп алып жейді,- деді.
Жылан ғалымның мойнына тағы бір оралды. Онан кетіп бір итке жолығысты.
Ит те айтты:
- Жақсылыққа жамандық бар, мен иеме қанша түн-күн ұйықтамай мүлкін, малын, өзін бағып қызмет қылып едім, ақырында мен қартайып аурулы болған соң, таяқтап ұрып мені қуып жіберді,- деді. Жылан және бір оралып, енді шағамын деді.
Ғалым айтты:
- Енді тағы біреуге-ақ жүгінейік, төрелік тағы саған тисе, шаға бер.
Сонан шығып бір топ ойнап жүрген балаларға келді. Ішінде бір бала ғалымға сәлем берді. Ғалым сәлемін алып, сол балаға істерінің мәнісін айтты.
Бала есітіп болып:
- Әй, ата, бекер сөйлейсің осы қолыңдағы кіп-кішкентай қобдиға мойныңа үш оралған әйдік жылан сыюшы ма еді? - деді Сонда жылан да айтты:
- Бұл сөз рас,- деп.
Бала тіпті нанбады, «бұл сөзге көзбен көрмей кісі нанып болмас» деп. Сонда жылан баланы нандыру үшін иіріліп барды да, манағы қобдиға кіріп жатты. Бала сонда тарс еткізіп сандықты жауып бекітті де, Ғалымның қолына берді, «апарып алған орныңызға қойыңыз» деп.

ҚАЙТАЛАУ ТАҚЫРЫБЫ: МӘТІНМЕН ЖҰМЫС

СҰРАҚ № 3

3.Мәтіннің авторы

a)

А.Құнанбаев

b)

М.Әуезов

c)

Ы.Алтынсарин

d)

Б.Соқпақбаев

e)

А.Байтұрсынов

4.

МӘТІННІҢ МАЗМҰНЫМЕН ТАНЫСЫП, ТӨМЕНДЕГІ ТАПСЫРМАНЫ ОРЫНДАҢЫЗ

Баланың айласы

Бір ғалым адам жапанда келе жатып, аяғы астында бір үлкен тасқа сүрініп жығылып, ойлады: бұл тас адамға зиян келтіретін тас екен, жолдан алып тастайын деп. Сол оймен тасты көтеріп еді, астынан бір сандық шықты, сандықты ашып еді, ішінен бір жылан шығып, шағамын деп ғалымға ұмтылды, ғалым айтты:
- Мен сені қараңғы, тар жерден, тұтқыннан шығардым, жақсылыққа жамандық бар ма?
Жылан айтты:
- Бар.
Ғалым айтты:
- Олай болса біреуге жүгінелік, төре саған тисе шағарсың,- деп.
Жылан да бұл сөзге тоқтап, екеуі келе жатып, түйеге жолықты. Түйеге бұлар істерінің мәнісін айтып еді, түйе айтты:
- Жақсылықка жамандық бар; не үшін десеңіз: мен адамның қанша ауыр жүгін, мүлкін тасып, өмірі қызмет істесем де, адам қай уакытта шамамнан тысқары жүк артады да, жүре алмасам ұрып-соғып ренжітеді.
Жылан мұны есітіп, ғалымның мойнына бір оралды. Мұнан шығып жеміс ағаштарына келіп жүгінді. Бұл ағаш та айтты:
- Жақсылықка жамандық бар; не үшін десеңіз: менің жемісіммен қанша адам күн көріп пайдаланып тұрса да, жемісімді жан ауыртпай қолымен алмай, түбімнен қатты орып, жемісімді жерге түсіріп алып жейді,- деді.
Жылан ғалымның мойнына тағы бір оралды. Онан кетіп бір итке жолығысты.
Ит те айтты:
- Жақсылыққа жамандық бар, мен иеме қанша түн-күн ұйықтамай мүлкін, малын, өзін бағып қызмет қылып едім, ақырында мен қартайып аурулы болған соң, таяқтап ұрып мені қуып жіберді,- деді. Жылан және бір оралып, енді шағамын деді.
Ғалым айтты:
- Енді тағы біреуге-ақ жүгінейік, төрелік тағы саған тисе, шаға бер.
Сонан шығып бір топ ойнап жүрген балаларға келді. Ішінде бір бала ғалымға сәлем берді. Ғалым сәлемін алып, сол балаға істерінің мәнісін айтты.
Бала есітіп болып:
- Әй, ата, бекер сөйлейсің осы қолыңдағы кіп-кішкентай қобдиға мойныңа үш оралған әйдік жылан сыюшы ма еді? - деді Сонда жылан да айтты:
- Бұл сөз рас,- деп.
Бала тіпті нанбады, «бұл сөзге көзбен көрмей кісі нанып болмас» деп. Сонда жылан баланы нандыру үшін иіріліп барды да, манағы қобдиға кіріп жатты. Бала сонда тарс еткізіп сандықты жауып бекітті де, Ғалымның қолына берді, «апарып алған орныңызға қойыңыз» деп.

ҚАЙТАЛАУ ТАҚЫРЫБЫ: ӘДЕБИ КӨРКЕМДЕУІШ ҚҰРАЛДАР (ТЕҢЕУ, КЕЙІПТЕУ, ЭПИТЕТ Т.Б)

СҰРАҚ № 4

4.Мәтіндегі «ғалым» сөзінің мағынасы

a)

оқымысты

b)

көп оқиды

c)

іскер

d)

көп біледі

e)

білімсіз

5.

МӘТІННІҢ МАЗМҰНЫМЕН ТАНЫСЫП, ТӨМЕНДЕГІ ТАПСЫРМАНЫ ОРЫНДАҢЫЗ

Таза бұлақ

Үш жолаушы бір бұлақтың басында бір-біріне кез болыпты. Бұлақ бір тастақ жерден шыққан, айналасы қалың біткен ағаш жапырақтары бұлақтың үстіне төгіліп, суы мұздай, салқын, шыныдай жылтылдап тұрған сонша әдемі, таза бұлақ екен. Су шыққан жеріне бір қазандай тасты біреу ойып қорғаныш қылып, тастың суағар жеріне жазу жазыпты:

- Әй, жолаушы, болсаң осы бұлақтай бол,- деп. Манағы үш жолаушы бұлақтан ішіп қанған соң жазуды оқып, біреуі саудагер екен, ол айтты:

- Бұл жазылған ақыл сөз екен, бұлақ күн-түн тынбай ағып, алыс жерлерге барады, бара-бара кеңейіп, үлкейеді, бұған бөтен бұлақтар құйып, сөйте бара үлкен өзен болып кетеді. Мұнан мұрат сол: сен де, адам, тынбай қызмет қыл, ешуақытта жалқауланып тоқтап қалма, сөйтсең, ақырында, сен де зорайып мұратыңа жетесің дегені ме деп білемін, - деді.

Екінші жолаушы мүсәпір молда екен, басын шайқап:

- Жоқ, мен олай ойламаймын, бұл жазудың мағынасы сіздің ойлағаннан гөрі жоғарырақ соқса керек, бұл бұлақ: кім-кімге болса да даяр, ыстықтағанды салқындатып, жанын рақаттандырады, сусағанның сусынын қандырады, оның үшін ешкімнен ақы дәметпейді; бұлай болса адамға да әбірет сол: біреуге жақсылық етсең, ол жақсылығыңды ешкімге міндет етпе дегені болса керек,- деді.

Үшінші жолаушы көркем келген бір әдемі жігіт екен, бұл үндемей тұрды. Жолдастары: «Сен не ойлайсың?» -деп сұрады.

Жігіт айтты:

- Менің ойыма бөтен бір нәрсе келеді: бұл бұлақтың суы бір орында тынып тұрып, шөп-шалам түсіп, лай-қоқым болса, бұған адам мен айуан мұнша ынтық болмас еді; бұлақ күні-түні тынбай ағып тазаланып тұрғаны үшін ынтық болады. Олай болса, жазудың мағнасы: көңіліңді, бойыңды осы бұлақтай таза сақта, нешік бұлаққа қарасақ күн түссе күннің, шөп түссе шөптің сәулесін көреміз, көңілің сол реуішті сыртқа ашық көрініп тұрсын дегені ме деймін,- деді.

ҚАЙТАЛАУ ТАҚЫРЫБЫ: МӘТІНМЕН ЖҰМЫС

СҰРАҚ № 5

5.Мәтіндегі үшінші жолаушының сөзі.

a)

жақсылығыңды ешкімге міндет етпе

b)

ешуақытта жалқауланып тоқтап қалма

c)

көңіліңді, бойыңды осы бұлақтай таза ұста

d)

әй, жолаушы, болсаң осы бұлақтай бол

e)

сусағанның сусынын қандырады

6.

МӘТІННІҢ МАЗМҰНЫМЕН ТАНЫСЫП, ТӨМЕНДЕГІ ТАПСЫРМАНЫ ОРЫНДАҢЫЗ

Таза бұлақ

Үш жолаушы бір бұлақтың басында бір-біріне кез болыпты. Бұлақ бір тастақ жерден шыққан, айналасы қалың біткен ағаш жапырақтары бұлақтың үстіне төгіліп, суы мұздай, салқын, шыныдай жылтылдап тұрған сонша әдемі, таза бұлақ екен. Су шыққан жеріне бір қазандай тасты біреу ойып қорғаныш қылып, тастың суағар жеріне жазу жазыпты:

- Әй, жолаушы, болсаң осы бұлақтай бол,- деп. Манағы үш жолаушы бұлақтан ішіп қанған соң жазуды оқып, біреуі саудагер екен, ол айтты:

- Бұл жазылған ақыл сөз екен, бұлақ күн-түн тынбай ағып, алыс жерлерге барады, бара-бара кеңейіп, үлкейеді, бұған бөтен бұлақтар құйып, сөйте бара үлкен өзен болып кетеді. Мұнан мұрат сол: сен де, адам, тынбай қызмет қыл, ешуақытта жалқауланып тоқтап қалма, сөйтсең, ақырында, сен де зорайып мұратыңа жетесің дегені ме деп білемін, - деді.

Екінші жолаушы мүсәпір молда екен, басын шайқап:

- Жоқ, мен олай ойламаймын, бұл жазудың мағынасы сіздің ойлағаннан гөрі жоғарырақ соқса керек, бұл бұлақ: кім-кімге болса да даяр, ыстықтағанды салқындатып, жанын рақаттандырады, сусағанның сусынын қандырады, оның үшін ешкімнен ақы дәметпейді; бұлай болса адамға да әбірет сол: біреуге жақсылық етсең, ол жақсылығыңды ешкімге міндет етпе дегені болса керек,- деді.

Үшінші жолаушы көркем келген бір әдемі жігіт екен, бұл үндемей тұрды. Жолдастары: «Сен не ойлайсың?» -деп сұрады.

Жігіт айтты:

- Менің ойыма бөтен бір нәрсе келеді: бұл бұлақтың суы бір орында тынып тұрып, шөп-шалам түсіп, лай-қоқым болса, бұған адам мен айуан мұнша ынтық болмас еді; бұлақ күні-түні тынбай ағып тазаланып тұрғаны үшін ынтық болады. Олай болса, жазудың мағнасы: көңіліңді, бойыңды осы бұлақтай таза сақта, нешік бұлаққа қарасақ күн түссе күннің, шөп түссе шөптің сәулесін көреміз, көңілің сол реуішті сыртқа ашық көрініп тұрсын дегені ме деймін,- деді.

ҚАЙТАЛАУ ТАҚЫРЫБЫ: МӘТІНМЕН ЖҰМЫС

СҰРАҚ № 6

6.Тасқа жазылған сөзді анықтаңыз.

a)

Әй, жолаушы, болсаң осы бұлақтай бол!

b)

Ешкімге жамандық қылма!

c)

Сен де зорайып мұратыңа жетесің.

d)

Жақсылық жасауды ұмытпа!

e)

Көңілің мен бойыңды таза ұста!

7.

МӘТІННІҢ МАЗМҰНЫМЕН ТАНЫСЫП, ТӨМЕНДЕГІ ТАПСЫРМАНЫ ОРЫНДАҢЫЗ

Таза бұлақ

Үш жолаушы бір бұлақтың басында бір-біріне кез болыпты. Бұлақ бір тастақ жерден шыққан, айналасы қалың біткен ағаш жапырақтары бұлақтың үстіне төгіліп, суы мұздай, салқын, шыныдай жылтылдап тұрған сонша әдемі, таза бұлақ екен. Су шыққан жеріне бір қазандай тасты біреу ойып қорғаныш қылып, тастың суағар жеріне жазу жазыпты:

- Әй, жолаушы, болсаң осы бұлақтай бол,- деп. Манағы үш жолаушы бұлақтан ішіп қанған соң жазуды оқып, біреуі саудагер екен, ол айтты:

- Бұл жазылған ақыл сөз екен, бұлақ күн-түн тынбай ағып, алыс жерлерге барады, бара-бара кеңейіп, үлкейеді, бұған бөтен бұлақтар құйып, сөйте бара үлкен өзен болып кетеді. Мұнан мұрат сол: сен де, адам, тынбай қызмет қыл, ешуақытта жалқауланып тоқтап қалма, сөйтсең, ақырында, сен де зорайып мұратыңа жетесің дегені ме деп білемін, - деді.

Екінші жолаушы мүсәпір молда екен, басын шайқап:

- Жоқ, мен олай ойламаймын, бұл жазудың мағынасы сіздің ойлағаннан гөрі жоғарырақ соқса керек, бұл бұлақ: кім-кімге болса да даяр, ыстықтағанды салқындатып, жанын рақаттандырады, сусағанның сусынын қандырады, оның үшін ешкімнен ақы дәметпейді; бұлай болса адамға да әбірет сол: біреуге жақсылық етсең, ол жақсылығыңды ешкімге міндет етпе дегені болса керек,- деді.

Үшінші жолаушы көркем келген бір әдемі жігіт екен, бұл үндемей тұрды. Жолдастары: «Сен не ойлайсың?» -деп сұрады.

Жігіт айтты:

- Менің ойыма бөтен бір нәрсе келеді: бұл бұлақтың суы бір орында тынып тұрып, шөп-шалам түсіп, лай-қоқым болса, бұған адам мен айуан мұнша ынтық болмас еді; бұлақ күні-түні тынбай ағып тазаланып тұрғаны үшін ынтық болады. Олай болса, жазудың мағнасы: көңіліңді, бойыңды осы бұлақтай таза сақта, нешік бұлаққа қарасақ күн түссе күннің, шөп түссе шөптің сәулесін көреміз, көңілің сол реуішті сыртқа ашық көрініп тұрсын дегені ме деймін,- деді.

ҚАЙТАЛАУ ТАҚЫРЫБЫ: МӘТІН: ТАҚЫРЫП, ТАҚЫРЫП, ҚҰРЫЛЫМ, НЕГІЗГІ ОЙ, ТІРЕК СӨЗДЕР

СҰРАҚ № 7

7.Мәтіндегі негізгі ойды анықтаңыз.

a)

Бұлақтан су іш

b)

Суды таза ұста

c)

Бұлақтай бір қалыпты ағып, таза бол

d)

Көңілің көтеріңкі болсын

e)

Көңіліңді бұлақтай таза ұста, еңбектеніп еңбек ет

8.

МӘТІННІҢ МАЗМҰНЫМЕН ТАНЫСЫП, ТӨМЕНДЕГІ ТАПСЫРМАНЫ ОРЫНДАҢЫЗ

Таза бұлақ

Үш жолаушы бір бұлақтың басында бір-біріне кез болыпты. Бұлақ бір тастақ жерден шыққан, айналасы қалың біткен ағаш жапырақтары бұлақтың үстіне төгіліп, суы мұздай, салқын, шыныдай жылтылдап тұрған сонша әдемі, таза бұлақ екен. Су шыққан жеріне бір қазандай тасты біреу ойып қорғаныш қылып, тастың суағар жеріне жазу жазыпты:

- Әй, жолаушы, болсаң осы бұлақтай бол,- деп. Манағы үш жолаушы бұлақтан ішіп қанған соң жазуды оқып, біреуі саудагер екен, ол айтты:

- Бұл жазылған ақыл сөз екен, бұлақ күн-түн тынбай ағып, алыс жерлерге барады, бара-бара кеңейіп, үлкейеді, бұған бөтен бұлақтар құйып, сөйте бара үлкен өзен болып кетеді. Мұнан мұрат сол: сен де, адам, тынбай қызмет қыл, ешуақытта жалқауланып тоқтап қалма, сөйтсең, ақырында, сен де зорайып мұратыңа жетесің дегені ме деп білемін, - деді.

Екінші жолаушы мүсәпір молда екен, басын шайқап:

- Жоқ, мен олай ойламаймын, бұл жазудың мағынасы сіздің ойлағаннан гөрі жоғарырақ соқса керек, бұл бұлақ: кім-кімге болса да даяр, ыстықтағанды салқындатып, жанын рақаттандырады, сусағанның сусынын қандырады, оның үшін ешкімнен ақы дәметпейді; бұлай болса адамға да әбірет сол: біреуге жақсылық етсең, ол жақсылығыңды ешкімге міндет етпе дегені болса керек,- деді.

Үшінші жолаушы көркем келген бір әдемі жігіт екен, бұл үндемей тұрды. Жолдастары: «Сен не ойлайсың?» -деп сұрады.

Жігіт айтты:

- Менің ойыма бөтен бір нәрсе келеді: бұл бұлақтың суы бір орында тынып тұрып, шөп-шалам түсіп, лай-қоқым болса, бұған адам мен айуан мұнша ынтық болмас еді; бұлақ күні-түні тынбай ағып тазаланып тұрғаны үшін ынтық болады. Олай болса, жазудың мағнасы: көңіліңді, бойыңды осы бұлақтай таза сақта, нешік бұлаққа қарасақ күн түссе күннің, шөп түссе шөптің сәулесін көреміз, көңілің сол реуішті сыртқа ашық көрініп тұрсын дегені ме деймін,- деді.

ҚАЙТАЛАУ ТАҚЫРЫБЫ: МӘТІНМЕН ЖҰМЫС

СҰРАҚ № 8

8.Бұлақ басында кездеген адамдар

a)

молда, саудагер, кезбе

b)

молда, саудагер, жігіт

c)

молда, саудагер, көпес

d)

молда, саудашер, аңшы

e)

молда, саудагер, ақын

9.

МӘТІННІҢ МАЗМҰНЫМЕН ТАНЫСЫП, ТӨМЕНДЕГІ ТАПСЫРМАНЫ ОРЫНДАҢЫЗ

Таза бұлақ

Үш жолаушы бір бұлақтың басында бір-біріне кез болыпты. Бұлақ бір тастақ жерден шыққан, айналасы қалың біткен ағаш жапырақтары бұлақтың үстіне төгіліп, суы мұздай, салқын, шыныдай жылтылдап тұрған сонша әдемі, таза бұлақ екен. Су шыққан жеріне бір қазандай тасты біреу ойып қорғаныш қылып, тастың суағар жеріне жазу жазыпты:

- Әй, жолаушы, болсаң осы бұлақтай бол,- деп. Манағы үш жолаушы бұлақтан ішіп қанған соң жазуды оқып, біреуі саудагер екен, ол айтты:

- Бұл жазылған ақыл сөз екен, бұлақ күн-түн тынбай ағып, алыс жерлерге барады, бара-бара кеңейіп, үлкейеді, бұған бөтен бұлақтар құйып, сөйте бара үлкен өзен болып кетеді. Мұнан мұрат сол: сен де, адам, тынбай қызмет қыл, ешуақытта жалқауланып тоқтап қалма, сөйтсең, ақырында, сен де зорайып мұратыңа жетесің дегені ме деп білемін, - деді.

Екінші жолаушы мүсәпір молда екен, басын шайқап:

- Жоқ, мен олай ойламаймын, бұл жазудың мағынасы сіздің ойлағаннан гөрі жоғарырақ соқса керек, бұл бұлақ: кім-кімге болса да даяр, ыстықтағанды салқындатып, жанын рақаттандырады, сусағанның сусынын қандырады, оның үшін ешкімнен ақы дәметпейді; бұлай болса адамға да әбірет сол: біреуге жақсылық етсең, ол жақсылығыңды ешкімге міндет етпе дегені болса керек,- деді.

Үшінші жолаушы көркем келген бір әдемі жігіт екен, бұл үндемей тұрды. Жолдастары: «Сен не ойлайсың?» -деп сұрады.

Жігіт айтты:

- Менің ойыма бөтен бір нәрсе келеді: бұл бұлақтың суы бір орында тынып тұрып, шөп-шалам түсіп, лай-қоқым болса, бұған адам мен айуан мұнша ынтық болмас еді; бұлақ күні-түні тынбай ағып тазаланып тұрғаны үшін ынтық болады. Олай болса, жазудың мағнасы: көңіліңді, бойыңды осы бұлақтай таза сақта, нешік бұлаққа қарасақ күн түссе күннің, шөп түссе шөптің сәулесін көреміз, көңілің сол реуішті сыртқа ашық көрініп тұрсын дегені ме деймін,- деді.

ҚАЙТАЛАУ ТАҚЫРЫБЫ: МӘТІНМЕН ЖҰМЫС

СҰРАҚ № 9

9.Екінші жолаушының ойы

a)

шөп түссе шөптің сәулесін көреміз

b)

ақырында, сен де зорайып мұратыңа жетесің

c)

сен де, адам, тынбай қызмет қыл

d)

біреуге жақсылық етсең, ол жақсылығыңды ешкімге міндет етпе

e)

көңілің сол реуішті сыртқа ашық көрініп тұрсын

10.

МӘТІННІҢ МАЗМҰНЫМЕН ТАНЫСЫП, ТӨМЕНДЕГІ ТАПСЫРМАНЫ ОРЫНДАҢЫЗ

Таза бұлақ

Үш жолаушы бір бұлақтың басында бір-біріне кез болыпты. Бұлақ бір тастақ жерден шыққан, айналасы қалың біткен ағаш жапырақтары бұлақтың үстіне төгіліп, суы мұздай, салқын, шыныдай жылтылдап тұрған сонша әдемі, таза бұлақ екен. Су шыққан жеріне бір қазандай тасты біреу ойып қорғаныш қылып, тастың суағар жеріне жазу жазыпты:

- Әй, жолаушы, болсаң осы бұлақтай бол,- деп. Манағы үш жолаушы бұлақтан ішіп қанған соң жазуды оқып, біреуі саудагер екен, ол айтты:

- Бұл жазылған ақыл сөз екен, бұлақ күн-түн тынбай ағып, алыс жерлерге барады, бара-бара кеңейіп, үлкейеді, бұған бөтен бұлақтар құйып, сөйте бара үлкен өзен болып кетеді. Мұнан мұрат сол: сен де, адам, тынбай қызмет қыл, ешуақытта жалқауланып тоқтап қалма, сөйтсең, ақырында, сен де зорайып мұратыңа жетесің дегені ме деп білемін, - деді.

Екінші жолаушы мүсәпір молда екен, басын шайқап:

- Жоқ, мен олай ойламаймын, бұл жазудың мағынасы сіздің ойлағаннан гөрі жоғарырақ соқса керек, бұл бұлақ: кім-кімге болса да даяр, ыстықтағанды салқындатып, жанын рақаттандырады, сусағанның сусынын қандырады, оның үшін ешкімнен ақы дәметпейді; бұлай болса адамға да әбірет сол: біреуге жақсылық етсең, ол жақсылығыңды ешкімге міндет етпе дегені болса керек,- деді.

Үшінші жолаушы көркем келген бір әдемі жігіт екен, бұл үндемей тұрды. Жолдастары: «Сен не ойлайсың?» -деп сұрады.

Жігіт айтты:

- Менің ойыма бөтен бір нәрсе келеді: бұл бұлақтың суы бір орында тынып тұрып, шөп-шалам түсіп, лай-қоқым болса, бұған адам мен айуан мұнша ынтық болмас еді; бұлақ күні-түні тынбай ағып тазаланып тұрғаны үшін ынтық болады. Олай болса, жазудың мағнасы: көңіліңді, бойыңды осы бұлақтай таза сақта, нешік бұлаққа қарасақ күн түссе күннің, шөп түссе шөптің сәулесін көреміз, көңілің сол реуішті сыртқа ашық көрініп тұрсын дегені ме деймін,- деді.

ҚАЙТАЛАУ ТАҚЫРЫБЫ: ӘДЕБИ КӨРКЕМДЕУІШ ҚҰРАЛДАР (ТЕҢЕУ, КЕЙІПТЕУ, ЭПИТЕТ Т.Б)

СҰРАҚ № 10

10.«Мүсәпір» сөзінің мағынасы

a)

қаңғыбас

b)

қайыршы

c)

жуас

d)

момын

e)

кедей

11.

ҚАЙТАЛАУ ТАҚЫРЫБЫ: АМАЛДАРДЫҢ ОРЫНДАЛУ ТӘРТІБІ. ТЕҢДЕУЛЕР

СҰРАҚ № 1

1.Әріпті өрнекті анықтаңыз

a)

39 • 9 > 70 • 5

b)

620 + 522 – 63

c)

420 : в = 7 • 4

d)

289 + 574 – 63 : 9

e)

396 + а – 124 • 2

12.

ҚАЙТАЛАУ ТАҚЫРЫБЫ: ШАМАЛАР ЖӘНЕ ӨЛШЕМ БІРЛІКТЕРІ

СҰРАҚ № 2

2.Тиісті шаманы анықтаңыз. 25м² = …см²

a)

25000 см²

b)

250 см²

c)

2500000 см²

d)

2500 см²

e)

250000 см²

13.

ҚАЙТАЛАУ ТАҚЫРЫБЫ: САНДАРДЫ КӨБЕЙТУ ЖӘНЕ БӨЛУ

СҰРАҚ № 3

3.Бірінші кластың 29 бірлігінен, екінші кластың 8 бірлігінен тұратын санды анықтаңыз.

a)

2908

b)

8290

c)

8029

d)

9029

e)

2980

14.

ҚАЙТАЛАУ ТАҚЫРЫБЫ: ҚОЛТАҢБАЛЫ САНДАР НУМЕРАЦИЯСЫ ЖӘНЕ ОЛАРМЕН АМАЛДАР ОРЫНДАУ

СҰРАҚ № 4

4.542157 разрядтық қосылғыштарға жікте.

a)

500000 + 40000 + 2000 + 100 + 57

b)

50000 + 40000 + 2000 + 200 + 50 + 7

c)

540000 + 2000 + 100 + 50 + 7

d)

500000 + 40000 + 2000 + 100 + 50 + 7

e)

500000 + 40000 + 2000 + 100 + 500 + 7

15.

ҚАЙТАЛАУ ТАҚЫРЫБЫ: ГЕОМЕТРИЯЛЫК ФИГУРАЛАР ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ КЛАССИФИКАЦИЯСЫ

СҰРАҚ № 5

5.Тіктөртбұрыштың ауданы 450 см². Ал ұзындығы 25 см болса, осы тіктөртбұрыштың периметрі қанша см?

a)

28 см

b)

68 см

c)

88 см

d)

86 см

e)

70 см

16.

ҚАЙТАЛАУ ТАҚЫРЫБЫ: ГЕОМЕТРИЯЛЫК ФИГУРАЛАР ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ КЛАССИФИКАЦИЯСЫ

СҰРАҚ № 6

6.Тіктөртбұрыштың периметрі 122 см. Ал ұзындығы 36 см болса, осы тіктөртбұрыштың ауданы қанша см²?

a)

900 см²

b)

920 см²

c)

870 см²

d)

860 см²

e)

880 см²

17.

ҚАЙТАЛАУ ТАҚЫРЫБЫ: САНДАРДЫ КӨБЕЙТУ ЖӘНЕ БӨЛУ

СҰРАҚ № 7

(529 - 179) + (128 •430 ) өрнегінің мәнін анықтаңыз.

a)

56800

b)

55040

c)

55390

d)

53063

e)

54690

18.

ҚАЙТАЛАУ ТАҚЫРЫБЫ: САНДАРДЫ КӨБЕЙТУ ЖӘНЕ БӨЛУ

СҰРАҚ № 8

228 бен 19 санының көбейтіндісін тап.

a)

4333

b)

4330

c)

4335

d)

4331

e)

4332

19.

СҰРАҚ № 9

a)

b)

c)

d)

e)

20.

ҚАЙТАЛАУ ТАҚЫРЫБЫ: ГЕОМЕТРИЯЛЫК ФИГУРАЛАР ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ КЛАССИФИКАЦИЯСЫ

СҰРАҚ № 10

10.Тіктөртбұрыштардан қиып алынған үшбұрыштардың ауданын есепте.

a)

30 м², 20 м², 40 м²

b)

60 м², 30 м², 40 м²

c)

30 м², 40 м², 40 м²

d)

30 м², 50 м², 40 м²

e)

60 м², 40 м², 80 м²

21.

ҚАЙТАЛАУ ТАҚЫРЫБЫ: ЕСЕПТЕР

СҰРАҚ № 11

11.Бағасы 2800 теңге тұратын кәмпиттің 300 грамын сатып алу үшін қанша теңге ақша төлеу қажет?

a)

840 тг

b)

420 тг

c)

720 тг

d)

280 тг

e)

560 тг

22.

ҚАЙТАЛАУ ТАҚЫРЫБЫ: ЕСЕПТЕР

СҰРАҚ № 12

12.Тура теңдік шығатындай жақшаларды қой. Екі айлақтан бір уақытта бірінен-бірі қарама-қарсы бағытқа екі кеме жүзіп шықты. Біреуінің жылдамдығы – 43 миль/сағ, екіншісінікі – 36 миль/сағ. Екі айлақтың арақашықтығы – 440 миль. 4 сағаттан кейінгі кемелердің арақашықтығын анықта.

a)

563 миль

b)

756 миль

c)

776 миль

d)

645 миль

e)

400 миль

23.

ҚАЙТАЛАУ ТАҚЫРЫБЫ: ӨСІМДІКТЕР

СҰРАҚ № 1

1.Суретке мұқият қарап, қызанақтың дамуының қай кезеңі салынбағанын анықтаңыз.

a)

гүлдеуі

b)

жемісінің пісуі

c)

тамырының шығуы

d)

тұқымының өнуі

e)

жапырақ жаюы

24.

ҚАЙТАЛАУ ТАҚЫРЫБЫ: ӨСІМДІКТЕР

СҰРАҚ № 2

2.Ең жарық орман

a)

Қайың орманы

b)

Теректер орманы

c)

Аласа бұталар көп орман

d)

Емен орманы

e)

Қарағай орманы

25.

ҚАЙТАЛАУ ТАҚЫРЫБЫ: ЗАТТАРДЫҢ ТИПТЕРІ. АУА. СУ

СҰРАҚ № 3

3.Қазақстандағы ең үлкен көл

a)

Балқаш

b)

Алакөл

c)

Арал

d)

Ертіс

e)

Каспи

26.

СҰРАҚ № 4

4.Суретке мұқият қараңыз. Гүлдің тозаңы жетілетін мүшені анықтаңыз

a)

тостағанша жапырақ

b)

жатын

c)

барлық мүшелер

d)

тозаңқап

e)

күлте жапықша

27.

ҚАЙТАЛАУ ТАҚЫРЫБЫ: ЖАНУАРЛАР

СҰРАҚ № 5

5.Жыртқыш жануарлар тобына жататын қатарды көрсетіңіз

a)

қасқыр, түлкі, аю, қарсақ

b)

қоян, бұғы, елік, марал

c)

тышқан, тиін, бұлан, киік

d)

кесіртке, жылан, қоңыз, көбелек

e)

бақа, шаян, кірпі, суыр

28.

ҚАЙТАЛАУ ТАҚЫРЫБЫ: ТАБИҒАТ РЕСУРСТАРЫ

СҰРАҚ № 6

6.Жер қыртысындағы кеннің жалпы мөлшері қалай аталатындығын анықтаңыз.

a)

қазбалар кені

b)

қара металл

c)

полиметалл

d)

қазбалар қоры

e)

шикізат көзі

29.

ҚАЙТАЛАУ ТАҚЫРЫБЫ: АДАМ

СҰРАҚ № 7

7.Тыныс алуға қатысатын мүшелер:

a)

ауатамырлар, мұрын, құлақ, ауыз

b)

кеңірдек, ауатамырлар, өкпе, мұрын

c)

ауатамырлар, құлақ, өңеш, ауыз

d)

кеңірдек, мүрын, құлақ, өкпе

e)

ауатамырлар, құлақ, өңеш, тіс

30.

ҚАЙТАЛАУ ТАҚЫРЫБЫ: АДАМ

СҰРАҚ № 8

8.Қанайналымның жүйесі, бұл-

a)

күретамыр, жүрек, көктамыр, аяқ

b)

күретамыр, жүрек, кеңірдек, ішек

c)

күретамыр, жүрек, көктамыр, қылтамыр

d)

күретамыр, жүрек, қол, аяқ

e)

жүрек, көктамыр, аяқ, қол

МОДО 4 сынып №6

Total questions: 30

Worksheet time: 15mins

Similar Resources on Wayground