Font size
Worksheets.
Total questions: 30
Worksheet time: 23mins
1 – тоқсан 2 – нұсқа
1. Шығармаға сәйкес келетін жанрды анықта. Жүсіп Баласағұнның "Құтты білігі"
А ) Дастан
В ) Лиро – эпостық жыр
C ) Роман
D) Әңгіме
E) Өлең
2. Көп нүктенің орнына қажетті сөзді таңда. «Құтты білік» дастанында ... туралы айтылған
А) Отанды қорғау мәселесі
B) Ел болу,ел басқару өнері
С) Екі ғашықтың қиын тағдыры
D) Еңбек туралы
E) Дос туралы
3.Кейіпкер мен оның есімінің мағынасын сәйкестір. Айтолды
А) Бақыт
B) Ақыл
C) Дәулет
D) Қайрат
Е) Қанағат
4. Анықтамаға келетін терминді анықта. Қостармақты өлең шумағы
А) Эпиграф
B) Экспозиция
C) Кульминация
D) Рубаи
E) Бәйіт
5. Жошы ханның Батысқа жасаған жорығында моңғол әскерінің оң қанаты болған би, шешенді тап.
А) Төле би
B) Мөңке би
C) Асан қайғы
D) Майқы би
E) Әйтеке би
6. Тірек сөздер арқылы мәтіннің тақырыбын анықта. Патриотизм , ұлттық құндылық, тарихқа тағзым
А ) Бәсекелестік
B) Ұлттық мұраны қадірлеу
C) Бірлік
D) Татулық
E) Сүйіспеншілік
7. Тәуелсіз елдің мақсат – міндеті қандай?
A) Тәуелсіздікті сақтап қалу
B) Бәсекеге қабілетті болу
C) Ынтымақтастық орнату
D) Тұтастық
E) Бірлікті сақтау
8. Қанатты сөздер дегеніміз не?
А) Тұжырымды ой, әуезді ұйқасқа құрылған сөз тіркестері
B) Екі немесе оданда көп сөздің тіркесуі арқылы жасалатын құрамындағы сөздердің орнын ауыстыруға келмейтін тіркестер
C) Қоғам өміріне байланысты терең ой
D) Табиғатқа байланысты тіркес
E) Түпнұсқадан алынған үзінді
9. Сөйлемдегі сөз тіркесінің мағынасын анықта. Тәуелсіздігімнің таңы күліп тұрған шақта, қадірлі елім қамданып мәңгілік ел болуға бел буды.
A) Қолға алу
B) Тәуекел ету
C) Қорықпау
D) Бастау
E) Дайын болу
10. Әртүрлі жануарларды, табиғат құрылыстарын немесе жансыз нәрселерді адам кейпіне келтіріп суреттейтін көркемдік тәсілді анықта.
А ) Эпитет
B) Mетонимия
C) Синехдоха
D) Метафора
E) Кейіптеу
11. Термин мен анықтаманы сәйкестендір. Оқиғаның әбден шиеленісіп, шегіне жеткен кезі
А) Шарықтау шегі
B) Байланысы
C) Шешімі
D) Шиеленісі
E) Қорытындысы
12. Шешендік сөздердің қай стиль түріне жататынын анықта.
А ) Ресми
B) Ғылыми
C) Көркем әдебиет
D) Ауызекі
E) Публицистикалық
13. Мәңгілік ел жастары тақырыбына сәйкес келетін мақалды анықта.
А) Тәуелсіз елдің ұлы – өжет, қызы –қайратты, халқы – қаһарман.
B) Егеменді ел көрікті, Бетегелі жер көрікті.
C) Азат елдің аспаны ашық
D) Тәуелдінің соры қалың,тәуелсіздің бағы басым
E) Елдің көркі – жер
14. Хаттың көркем шығармадан айырмашылығын анықта
А) Адресатқа бағытталу
B) Диалогке құрылу
С) Диалект сөздердің жиі кездесуі
D) Тілінің көркемдігі
Е ) Термин сөздердің қолдану
15. Жастарды волонтерлік іске шақыруға, жұмылдыруға арналған үндеу хаттың тақырыбына қай нұсқа сай келеді?
А) "Жалынды жастар" қоғамдық орталығы
В) Еріктілерге ерекше көзқарас керек
С) Қазақстандағы волонтерлік мәселесі
D Еріктіде ерліктің үлгісі бар
E) Еріктілердің қоғамдық қызметі
16. Қай сөз орфографиялық нормаға сай жазылмаған? Жастар жылы - бұл біз үшін елдегі өзгерістер үдерісіне тікелей ат салысудың мүмкіндігі.
A) Мүмкіндігі
B) Атсалысу
C) Жастар жылы
D) Елдегі өзгерістер
E) Өзгерістер үдерісіне
17. Әңгімеге қойылатын талапты анықта.
A) Сюжеттік желінің болуы
B) Кейіпкердің бүкіл өмірін қамтуы
C) Тартысты оқиғалардың болмауы
D) Идеяның болмауы
E) Ұйқастың, ырғақтың болуы
18. Берілген мысал көркемдегіш құралдың қайсысына жатады? Мәңгілік ел ұлттық идеясы – бабалар арманы.
A) Метафора
B) Метонимия
C) Эпитет
D) Кейіптеу
E) Градация
19. Үзіндіде айтылған ой қай бөлімге қатысты? Қазақстанның жастары өздеріне және өз күштеріне сенеді. Біз Жастар жылының міндеттерін шешу мақсатында бірігуге және жастарды жеке үлес қосуға шақырамыз.
A) Шақыру, үндеу
B) Нақты қорытынды шешім, тоқ етер түйінін жазу
C) Алдағы уақыттардан күтілетін істер мен нәтижелерге тоқталу
D) Алға қойған мақсат – міндеттерді жеткізу
E) Қандай да бір ұстанымды жақтау, қолдау көрсету
20. Үзінді қай кейіпкердің сөзінен алынған? "Аста тұз тәтті, адамда дос тәтті"
A) Төле би
B) Қазыбек би
C) Cырым
D) Әйтеке би
E) Майқы би
21. Мәтінді мұқият оқыңыз!
Қымбатты отандастар!
Біздер, қазақстандықтар, бір халықпыз!
Біз үшін ортақ тағдыр – бұл біздің Мәңгілік Ел, лайықты әрі ұлы Қазақстан! Мәңгілік Ел – жалпы қазақстандық ортақ шаңырағымыздың ұлттық идеясы. Бабаларымыздың арманы.
Егеменді дамудың 22 жылында барша қазақстандықтарды біріктіретін,ел болашағының іргетасын қалаған басты құндылықтар жасалды.
Олар көктен түскен жоқ.Бұл құндылықтар- уақыт санынан өткен Қазақстандық жол тәжірибесі. Осы құндылықтар арқасында біз әрдайым жеңіске жеттік, елімізді нығайттық,ұлы жетістіктерімізді еселедік.Жаңа Қазақстандық патриотизмнің идеялық негізі осы мемлекет құраушы, жалпыұлттық құндылықтарда жатыр.
Президент Әкімшілігіне, Үкіметке, Қазақстан халқы Ассамблеясына " Қазақстан-2050" жалпыұлттық қозғалысымен бірлесіп, " Мәңгілік Ел" патриоттық актісін әзірлеп,қабылдауды ұйымдастыруды тапсырамын.
Біз өз халқымыздың игілігі жолында ұлы мақсаттарды алға қоямыз,сондықтан мен барлық саяси партияларды ,қоғамдық бірлестіктерді, барша қазақстандықтарды "Қазақстан-2050" Стратегиясының басты мақсатына жету жөніндегі жұмысқа белсене қатысуға шақырамын! Әсіресе, жастарымызға мынаны айтамын. Бұл Стратегия сіздерге арналған. Оны жүзеге асыратын да, жемісін көретін де сіздер.Өз жұмыс орындарыңызда отырып, осы жұмысқа әрқайсысыңыз атсалыңыздар. Немқұрайды қарамаңыздар.Елдің болашағын барша халықпен бірге жасаңыздар! (Н.Назарбаев)
21. Мәтінде кездесетін стиль түрлері
А) Публицистикалық стиль, көркем әдебиет стилі
В) Публицистикалық стиль, ауызекі сөйлеу стилі
С) Ғылыми стиль, көркем әдебиет стилі
D) Ресми стиль, публицистикалық стиль
Е) Көркем әдебиет стилі, ресми стиль
22. Мәтін не туралы?
А) Египет пирамидалары, Рим тәмсілі туралы
В) Кұлтегін ескерткіштері туралы
С) Астана туралы
D) "Мәңгілік Ел" қақпасы туралы
Е) "Мәңгілік Ел" идеясының бабаларымыздың арманы болғандығы, бұл идеяның миссиясы туралы
23. Мәтін қандай мақсатта жазылған?
А) Қоғамдық пікір туғызу
В) Әлеуметтік проблеманы қозғау
С) Нақты мағлұмат беру
D) Шындықты логикалық жолмен ашу
Е) Тіл табысу
24. Дефис қате қойылған қатарды анықта.
А) 1998 жылдың 15 желтоқсанында
В) Мәңгілік Елдің 5 - құндылығы
С) "Қазақстан – 2050" Стратегиясы
D) "Орхон – Енисей" жазба ескерткіштері
Е) Ата – бабалардың, ру – тектердің атын атап, шежіре етіп жазу
25. Морфологиялық принципке сай жазылған сөзді көрсет.
А) Мәңгілік Ел
В) Ұлттық бірлік
С) Бейбітшілік пен келісім
D) Мәдениет пен тіл
Е) Қоғамдық бірлестік
26. Сырым жас кезінде Есентемір Бөкен биге батасын алайын деп және ақыл сұрайын деп ат, шапан алып барады. Барып қонақ болғаннан кейін Бөкен Сырымнан келген жұмысын сұрайды. Сонда Сырым:
— Менің сізге келген жұмысым — біріншіден, сіздің батаңызды алайын деп келдім, екіншіден, ақыл сұрайын деп келдім,— дейді.
Сонда Бөкен: «Саған батамды берейін, сен жас болғанмен елге бас болғандай екенсің»,— деп бата береді:
Арқаң қара нардай жауыр болсын,
Мінезің қара жердей ауыр болсын.
Өкпең жоқ — бауыр болсын,
Құлағыңнан сыбыр кетпесін,
Жасың алпысқа жетпесін,— дейді.
Батасын бергеннен кейін: «Мен не десем де бәрінің де мағынасы бар, қалай түсіндің, өзіме айырып бер»,— дейді Бөкен қарт. Сонда Сырым:
— Арқаң көп мінгеннен жауыр болсын дегенің — халық үшін жұмыс жаса, халықты өзіңе ерте біл — дегенің. Мінезің қара жерден ауыр болсын дегенің — беріден ойлама, әріден ойла, салмақты бол, жеңіл болма дегенің. Өкпең жоқ бауыр болсын дегенің — не болса соған өкпелеп, инені жіпке тізіп өкпешіл болма — дегенің. Құлағыңнан сыбыр кетпесін дегенің — ел арасында дау-жанжал көп кездеседі, сол мәселені өзің шешіп, ақ-қарасын айырып, дұрыс төресін бере біл — дегенің. Жасың алпысқа жетпесін деген батаңызға мен түсіне алмадым,— депті.
Сонда Бөкен қарт Сырымға ақырған екен:
— Мен сенен құдайдың берген жасын қызғанам ба, жүз алпысқа кел. Менің жасым сексен төртке келді. Алты бәлеге тап болдым. Мен сені сол алты бәледен аулақ болсын деп едім. Ол мыналар: үлкен үйге кіре алмадым, кіші үйге сия алмадым. Қара сақалды әкем болды, қара шашты шешем болды. Ауру келді, кәрілік жеңді,— міне, алты бәле деген осы. Бұған қалай түсіндің? — дейді.
Сонда Сырым батыр:
— Үлкен үйге кіре алмадым дегеніңіз, адамның қатары кетеді, баратын үйі таусылады. Кіші үйге сия алмадым дегеніңіз өзінен жасы кіші адамдардың үйіне жасы үлкен адам шақырусыз бара алмайды. Қара сақалды әкем дегеніңіз өзіңнен туған кей бала, есейген соң әкенің тілін алмайды, әкені дұрыс баға білмейді. Бір сөз айтсаң бетіңді қайырып тастайды. Қара шашты шешем дегеніңіз сол баланың әйелі, келінің. «Осы шалға не керек екен, берген асты ішіп жата бермей»,— дейтін шығар. Ауру мен кәрілік түсінікті ғой, ата»,— депті. Сонда Бөкен қарт: «Бақытты бол, балам, жақсы шештің»,— дейді. Сырымға қарап Бөкен басын шерткен екен.
Сырым оған аузын ашып, тілін көрсетіпті. Сырымның қасындағы жолдастары: «Бөкең саған неге басын шертті, оған сен аузынды ашып, тіліңді шығардың, ол не сөз?»— дейді. Сонда Сырым: «Ол кісі маған басын шерткені — басқа бәле қайдан келеді»,— деген жұмбағы еді; менің оған тілімді көрсеткенім: «Басқа» бәле қызыл тілден келеді дегенім»,— депті.
26. Мәтіннің тақырыбы?
А) Сырымның шешендігі
В) Мінезің ауыр болсын
С) Бата алған бала
D) Бөкен би
Е) Сырым мен Бөкен қарт
27. Бөкен бидің Сырымға " Мінезің қара жерден ауыр болсын"деуінің мәні неде?
А) Дау - жанжалдың ақ - қарасын айыра біл дегені
В) Не болса соған өкпелеп, өкпешіл болма дегені
С) Беріден ойлама, әріден ойла, салмақты бол дегені
D) Халық үшін жұмыс жаса дегені
Е) Өзің үшін жұмыс жаса, қызмет қыл дегені
28. Бөкен би жұмабағында "Алты бәле" деп нені меңзейді?
А) Баласы, келіні, қатар – құрдастары, құрмет, кәрілік, ауру
В) Әкесі, баласы, шешесі, атасы, кәрілік, ауру, достары
С) Әкесі, баласы, шешесі, достары, тілі, көршісі
D) Көршілері, достары, әкесі, шешесі, баласы, қара сақалы
Е) Қара сақалды әкесі, қара шашты шешесі, достары, кәрілік, ауру
29. «Басқа бәле қайдан келеді?»- дегенде Сырымның жауабы:
А) Тілін көрсетуі
В) Басын шертуі
С) Есінеуі
D)Шешендігі
Е) Аузын ашып есінеуі
30. Сырым Бөкен биге не мақсатпен келді?
А) Ақыл айтқалы
В) Дауды шешкелі
С) Алты бәлені сұрағалы
D) Амандасқалы келген
Е) Батасын алғалы
