คำพังเพย

สุภาษิต

สำนวน

ถ้อยคำที่เรียบเรียง, โวหาร

ถ้อยคำที่กล่าวสืบต่อกันมาช้านาน และมีความหมายเป็นคติสอนใจ

ถ้อยคำที่เรียบเรียงขึ้นไม่เน้นการสั่งสอน แต่ก็แฝงคติเตือนใจหรือข้อคิดสะกิดใจให้นำไปปฏิบัติได้

ชั้นเชิง ในการพูด หรือแต่งหนังสือ

เป็นการยกตัวอย่างแสดงให้เห็นภาพ

เป็นการสร้างคำที่หลากหลาย

เป็นการสั่งสอน มีข้อคิด คติ เตือนใจ

เป็นการปลูกฝังให้รักชาติ

ความเชื่อ

ธรรมชาติ

ตำราโบราณ

การดำรงชีวิต

มีการใช้อวัจนภาษา

และ วัจนภาษา

มีการใช้อุปมา อุปมัย

มีการใช้คำเป็นคำตาย

มีการใช้ครุ ลหุ

เขียนงูให้ไก่กลัว

เฒ่าหัวงู

ไก่มีหู งูมีปีก

ไก่เห็นตีนงู งูเห็นนมไก่

รับรู้ข้อมูลมาเหมือน ๆ กัน

ประชดประชันกัน

เห็นความลับ ซึ่งกันและกัน

ชอบผู้หญิงคนเดียวกัน

ชี้นกเป็นนก ชี้ไม้เป็นไม้

เดินตามผู้ใหญ่ หมาไม่กัด

ตัดหางปล่อยวัด

ขนทรายเข้าวัด

กรวดน้ำคว่ำขัน

บุญทำกรรมแต่ง

ขนทรายเข้าวัด

ผ้าเหลืองร้อน

การจะให้ของสิ่งใดแก่ผู้ที่เขาเต็มใจรับของสิ่งนั้น

อยู่แล้ว ไม่ควรถามว่าอยากได้หรือไม่

ปล่อยให้เป็นไปตามเรื่องราว ไม่ถือเอาเป็นธุระเพราะไม่ใช่เรื่องของตัวเอง ใครจะดีจะชั่วอย่างไรก็ไม่สนใจ

สั่งสอนแนะนำคนโง่มักไม่ได้ผล เสียเวลาเปล่า.

การกระทำแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า อย่างขอไปที ไม่ได้อย่างก็เอาอีกอย่าง

สังคม

ธรรมชาติ

วิถีชีวิต

ความเชื่อและศาสนา

หมูหายล้อมคอก

ชักใย

ดินพอกหางหมู

งมหมูในมหาสมุทร

กินข้าวกับน้ำพริกซิจ๊ะ

กินข้าวนำกันเด้ออ้าย

ข้าวแดงแกงร้อน

ข้าวหม้อแกงหม้อ

ทำนาบนหลังคน

คับที่อยู่ง่าย คับใจอยู่ยาก

นกสองหัว วัวตัวเดียว

ยกภูเขาออกจากอก

แกว่งเท้าหาเสี้ยน

มือไม่พายเอาเท้าลาน้ำ

งมเข็มในมหาสมุท

เงยหน้าอ้าปาก / ลืมตาอ้าปาก

มดแดงแฝงพวงมะม่วง

หัวล้านได้หวี

กิ่งก่าได้ทอง

วานรได้แก้ว

เข็ญครกขึ้นภูเขา

ขวานผ่าซาก

น้ำพึงเรือ เสือพึงป่า

คมในฝัก

น้ำกลิ้งบนใบบอน

ปากกว่าตาขยิบ

เลือดขึ้นหน้า

กำขี้ดีกว่ากำตด