Free Printable Қавалгаж Айнұр 1-34

1.

Адам ағзасындағы химиялық элементтер

Адам ағзасындағы химиялық элементтер — адам өміріне қажетті үрдістерді жүзеге асырып, ағзаның толыққанды дамуын қамтамасыз ететін элементтер тобы. Бұл элементтерді тірі ағзалардағы орташа мөлшеріне қарай үш топқа бөледі: микроэлементтер, макроэлементтер және ультрамикроэлементтер. Ал тіршілік үшін маңыздылығына байланысты тіршілікке қажетті элементтер, қосымша элементтер және өте аз элементтер деп өзара бөледі. Сондықтан, химиялық элементтердің біреуінің жоқ болуы немесе жетіспеуі ағзадағы қалыпты жағдайды бұзады. Алайда, ағзадағы қандай да бір элементтің шамадан тыс болуы да ауыр салдарға әкеп соғады.

Ауыр металдарға жатады:

a)

Fe, Mo, P

b)

Pb, Hg, Cu

c)

Ni, Cr, K

d)

Co, Zn, S

e)

Ti, Mn, Ca

2.

TОТЫҒУ-ТОТЫҚСЫЗДАНУ РЕАКЦИЯЛАРЫ

Заттардың құрамындағы атомдардың тотығу дәрежелері өзгере жүретін реакциялар тотығу-тотықсыздану реакциялары (ТТР) деп аталады. Мұндай реакциялар, міндетті түрде, тотығу мен тотықсыздану процестерінен құралады және тотықтырғыш пен тотықсыздандырғыштың қатысуымен орындалады.

Реакция барысында электрондарын беретін атомдар, иондар және молекулалар тотықсыздандырғыш, ал электрондарды қосып алатын бөлшектер тотықтырғыш болып есептеледі.

Реакция барысында электрондардың берілуі тотығуға, ал электрондардың қосып алынуы тотықсыздануға жатады. Сол себепті тотығу-тотықсыздану реакцияларының нәтижесінде тотықсыздандырғыш электрондарын беріп, тотығады, ал тотықтырғыш электрондарды қосып алып, тотықсызданады.

Тотығу үрдісі көрсетілген сызбанұсқа:

a)

N-3 - N+2

b)

Fe3+ - Fe+2

c)

Cu+2 - Cu0

d)

Cl+7 - Cl-1

e)

O0 - O-2

3.

ТОТЫҒУ-ТОТЫҚСЫЗДАНУ РЕАКЦИЯЛАРЫ

Заттардың құрамындағы атомдардың тотығу дәрежелері өзгере жүретін реакциялар тотығу-тотықсыздану реакциялары (ТТР) деп аталады. Мұндай реакциялар, міндетті түрде, тотығу мен тотықсыздану процестерінен құралады және тотықтырғыш пен тотықсыздандырғыштың қатысуымен орындалады.

Реакция барысында электрондарын беретін атомдар, иондар және молекулалар тотықсыздандырғыш, ал электрондарды қосып алатын бөлшектер тотықтырғыш болып есептеледі.

Реакция барысында электрондардың берілуі тотығуға, ал электрондардың қосып алынуы тотықсыздануға жатады. Сол себепті тотығу-тотықсыздану реакцияларының нәтижесінде тотықсыздандырғыш электрондарын беріп, тотығады, ал тотықтырғыш электрондарды қосып алып, тотықсызданады.

Берілген тотғу-тотықсыздану реакция теңдеуіндегі барлық коэффициенттер қосындысы:

NH3+SO2= S+N2+H2O

a)

16

b)

17

c)

18

d)

12

e)

15

4.

Адам ағзасындағы химиялық элементтер

Адам ағзасындағы химиялық элементтер — адам өміріне қажетті үрдістерді жүзеге асырып, ағзаның толыққанды дамуын қамтамасыз ететін элементтер тобы. Бұл элементтерді тірі ағзалардағы орташа мөлшеріне қарай үш топқа бөледі: микроэлементтер, макроэлементтер және ультрамикроэлементтер. Ал тіршілік үшін маңыздылығына байланысты тіршілікке қажетті элементтер, қосымша элементтер және өте аз элементтер деп өзара бөледі. Сондықтан, химиялық элементтердің біреуінің жоқ болуы немесе жетіспеуі ағзадағы қалыпты жағдайды бұзады. Алайда, ағзадағы қандай да бір элементтің шамадан тыс болуы да ауыр салдарға әкеп соғады.

Адам ағзасындағы кальций элементінің биологиялық маңызы

a)

Қарын сөліндегі тұз қышқылы құрамына кіреді;

b)

Жүрек соғысын реттейді;

c)

В12 дәрумені құрамына енеді;

d)

В12 дәрумені құрамына енеді;

e)

Бұлшықеттердің жиырылуы және қанның ұюына қатысады;

5.

ТОТЫҒУ-ТОТЫҚСЫЗДАНУ РЕАКЦИЯЛАРЫ

Заттардың құрамындағы атомдардың тотығу дәрежелері өзгере жүретін реакциялар тотығу-тотықсыздану реакциялары (ТТР) деп аталады. Мұндай реакциялар, міндетті түрде, тотығу мен тотықсыздану процестерінен құралады және тотықтырғыш пен тотықсыздандырғыштың қатысуымен орындалады.

Реакция барысында электрондарын беретін атомдар, иондар және молекулалар тотықсыздандырғыш, ал электрондарды қосып алатын бөлшектер тотықтырғыш болып есептеледі.

Реакция барысында электрондардың берілуі тотығуға, ал электрондардың қосып алынуы тотықсыздануға жатады. Сол себепті тотығу-тотықсыздану реакцияларының нәтижесінде тотықсыздандырғыш электрондарын беріп, тотығады, ал тотықтырғыш электрондарды қосып алып, тотықсызданады.

Азоттың тотығу дәрежесі бірдей болатын қосылыстар:

a)

N2O5-KNO2

b)

NH3-NO

c)

N2O3-HNO2

d)

N2O5-HNO2

e)

NH3- N2

6.

Адам ағзасындағы химиялық элементтер

Адам ағзасындағы химиялық элементтер — адам өміріне қажетті үрдістерді жүзеге асырып, ағзаның толыққанды дамуын қамтамасыз ететін элементтер тобы. Бұл элементтерді тірі ағзалардағы орташа мөлшеріне қарай үш топқа бөледі: микроэлементтер, макроэлементтер және ультрамикроэлементтер. Ал тіршілік үшін маңыздылығына байланысты тіршілікке қажетті элементтер, қосымша элементтер және өте аз элементтер деп өзара бөледі. Сондықтан, химиялық элементтердің біреуінің жоқ болуы немесе жетіспеуі ағзадағы қалыпты жағдайды бұзады. Алайда, ағзадағы қандай да бір элементтің шамадан тыс болуы да ауыр салдарға әкеп соғады.

Макроэлементтерді анықтаңдар:

a)

Fe, S, Co

b)

P, Mg, N2

c)

K, Co, C

d)

Na, O, I

e)

F, Cu, Mn

7.

Адам ағзасындағы химиялық элементтер

Адам ағзасындағы химиялық элементтер — адам өміріне қажетті үрдістерді жүзеге асырып, ағзаның толыққанды дамуын қамтамасыз ететін элементтер тобы. Бұл элементтерді тірі ағзалардағы орташа мөлшеріне қарай үш топқа бөледі: микроэлементтер, макроэлементтер және ультрамикроэлементтер. Ал тіршілік үшін маңыздылығына байланысты тіршілікке қажетті элементтер, қосымша элементтер және өте аз элементтер деп өзара бөледі. Сондықтан, химиялық элементтердің біреуінің жоқ болуы немесе жетіспеуі ағзадағы қалыпты жағдайды бұзады. Алайда, ағзадағы қандай да бір элементтің шамадан тыс болуы да ауыр салдарға әкеп соғады.

Берілген элементтерден микроэлементтерді анықтаңдар

a)

O, P, S

b)

Mn, Mo,Fe

c)

C, Fe, Ca

d)

H, K, Si

e)

Cu, S, Mg

8.

ТОТЫҒУ-ТОТЫҚСЫЗДАНУ РЕАКЦИЯЛАРЫ

Заттардың құрамындағы атомдардың тотығу дәрежелері өзгере жүретін реакциялар тотығу-тотықсыздану реакциялары (ТТР) деп аталады. Мұндай реакциялар, міндетті түрде, тотығу мен тотықсыздану процестерінен құралады және тотықтырғыш пен тотықсыздандырғыштың қатысуымен орындалады.

Реакция барысында электрондарын беретін атомдар, иондар және молекулалар тотықсыздандырғыш, ал электрондарды қосып алатын бөлшектер тотықтырғыш болып есептеледі.

Реакция барысында электрондардың берілуі тотығуға, ал электрондардың қосып алынуы тотықсыздануға жатады. Сол себепті тотығу-тотықсыздану реакцияларының нәтижесінде тотықсыздандырғыш электрондарын беріп, тотығады, ал тотықтырғыш электрондарды қосып алып, тотықсызданады.

Екі затта тек тотықсыздандырғыш бола алады

a)

H2S, SO2

b)

S, O2

c)

H2S,HCl

d)

CO, CO2

e)

NH3, NO2

9.

Азот және оның маңызды қосылыстары

Азот – түссіз, иіссіз, дәмсіз – суда аз еритін газ. Азотты алғаш рет 1772 жылы ағылшын ғалымы Д. Резерфорд ашты. Азот грекше «өмірді қуаттамайды» деген мағына береді. Азот екінші периодтың, бесінші топтың негізгі топшасының элементі, реттік нөмірі 7. Олай болса азоттың ядросында 7 протон мен 7 нейтрон бар. Электрондарының жалпы саны да 7. Осы 7 электрон екі электрондық қабатта былай бөлініп орналасқан: 1s22s22p3.

Азот нәруызды заттардың негізгі құрам бөлігі болғандықтан, тіршілік үшін аса маңызды элемент. Ауа азотында сіңіре алатын кейбір азот бактериялары болмаса, басқа тірі организмдер азотты қосылыс түрінде ғана сіңіре алады. Өсімдіктер топырақтан азотты нитрат және аммоний тұздары түрінде алады. Электрон беріп немесе қосып алып, -3 дәрежесі +5 түріндегі жай зат түзеді. Азот адам денесінің 3%-ын құрайды. Адам азотты ауадан емес, азоттың қосылысы бар тағамдар арқылы алады.

"Нәруызсыз тіршілік жоқ, азотсыз нәруыз жоқ" деген қағидалы сөз осының дәлелі болса керек.

Сұйытылған азот қышқылы мен мыс өзара әрекеттескенде түзілетін затты

көрсетіңіз:

a)

NO.

b)

N2O4

c)

NH4NO3

d)

N2O5

10.

Азот және оның маңызды қосылыстары

Азот – түссіз, иіссіз, дәмсіз – суда аз еритін газ. Азотты алғаш рет 1772 жылы ағылшын ғалымы Д. Резерфорд ашты. Азот грекше «өмірді қуаттамайды» деген мағына береді. Азот екінші периодтың, бесінші топтың негізгі топшасының элементі, реттік нөмірі 7. Олай болса азоттың ядросында 7 протон мен 7 нейтрон бар. Электрондарының жалпы саны да 7. Осы 7 электрон екі электрондық қабатта былай бөлініп орналасқан: 1s22s22p3.

Азот нәруызды заттардың негізгі құрам бөлігі болғандықтан, тіршілік үшін аса маңызды элемент. Ауа азотында сіңіре алатын кейбір азот бактериялары болмаса, басқа тірі организмдер азотты қосылыс түрінде ғана сіңіре алады. Өсімдіктер топырақтан азотты нитрат және аммоний тұздары түрінде алады. Электрон беріп немесе қосып алып, -3 дәрежесі +5 түріндегі жай зат түзеді. Азот адам денесінің 3%-ын құрайды. Адам азотты ауадан емес, азоттың қосылысы бар тағамдар арқылы алады.

"Нәруызсыз тіршілік жоқ, азотсыз нәруыз жоқ" деген қағидалы сөз осының дәлелі болса керек.

Аммиак молекуласының пішіні:

a)

октаэдрлі

b)

жалпақ

c)

тетраэдрлі

d)

пирамидальді.

e)

кубті

11.

Күкірт және оның қосылыстары

Күкірт-периодтық жүйедегі халкогендер тобын оттектен төмен алып кететін металл емес элемент .Ол 3-ші периодта 6-шы топта орналасқан және оның химиялық изотоптарының ішіндегі химиялық белгісімен ұсынылған ³²S өте көп (барлық күкірт атомдарының шамамен 94%). Басқаша айтқанда, егер планетадағы барлық күкірт алынса, екі сары ай салуға болатын еді; бір спутниктің орнына үш жерсерік болар еді. Ол әртүрлі тотығу дәрежелерін қабылдауы мүмкін, сондықтан оның тұздары көп және жер қыртысы мен ядросын байытады.

Күкірт (VI) оксиді

a)

Сұйық зат

b)

Түссіз газ

c)

Иісті газ

d)

Қатты зат

e)

Тұншықтырғыш газ

12.

Күкірт және оның қосылыстары

Күкірт-периодтық жүйедегі халкогендер тобын оттектен төмен алып кететін металл емес элемент .Ол 3-ші периодта 6-шы топта орналасқан және оның химиялық изотоптарының ішіндегі химиялық белгісімен ұсынылған ³²S өте көп (барлық күкірт атомдарының шамамен 94%). Басқаша айтқанда, егер планетадағы барлық күкірт алынса, екі сары ай салуға болатын еді; бір спутниктің орнына үш жерсерік болар еді. Ол әртүрлі тотығу дәрежелерін қабылдауы мүмкін, сондықтан оның тұздары көп және жер қыртысы мен ядросын байытады.

Қай катионның көмегімен сульфат-анионның SO₄^2- бар екендігін анықтауға болады?

a)

Аg+

b)

Pb2+

c)

Al+3

d)

Ba2+

e)

NH4+

13.

Азот және оның маңызды қосылыстары

Азот – түссіз, иіссіз, дәмсіз – суда аз еритін газ. Азотты алғаш рет 1772 жылы ағылшын ғалымы Д. Резерфорд ашты. Азот грекше «өмірді қуаттамайды» деген мағына береді. Азот екінші периодтың, бесінші топтың негізгі топшасының элементі, реттік нөмірі 7. Олай болса азоттың ядросында 7 протон мен 7 нейтрон бар. Электрондарының жалпы саны да 7. Осы 7 электрон екі электрондық қабатта былай бөлініп орналасқан: 1s22s22p3.

Азот нәруызды заттардың негізгі құрам бөлігі болғандықтан, тіршілік үшін аса маңызды элемент. Ауа азотында сіңіре алатын кейбір азот бактериялары болмаса, басқа тірі организмдер азотты қосылыс түрінде ғана сіңіре алады. Өсімдіктер топырақтан азотты нитрат және аммоний тұздары түрінде алады. Электрон беріп немесе қосып алып, -3 дәрежесі +5 түріндегі жай зат түзеді. Азот адам денесінің 3%-ын құрайды. Адам азотты ауадан емес, азоттың қосылысы бар тағамдар арқылы алады.

"Нәруызсыз тіршілік жоқ, азотсыз нәруыз жоқ" деген қағидалы сөз осының дәлелі болса керек.

Азоттың тотығу дәрежесі теріс болатын қосылыс:

a)

NO₂

b)

NH₄Cl

c)

HNO₃

d)

N₂O₅

14.

Күкірт және оның қосылыстары

Күкірт-периодтық жүйедегі халкогендер тобын оттектен төмен алып кететін металл емес элемент .Ол 3-ші периодта 6-шы топта орналасқан және оның химиялық изотоптарының ішіндегі химиялық белгісімен ұсынылған 32S өте көп (барлық күкірт атомдарының шамамен 94%). Басқаша айтқанда, егер планетадағы барлық күкірт алынса, екі сары ай салуға болатын еді; бір спутниктің орнына үш жерсерік болар еді. Ол әртүрлі тотығу дәрежелерін қабылдауы мүмкін, сондықтан оның тұздары көп және жер қыртысы мен ядросын байытады.

Күкірт қышқылындағы күкірттің массалық үлесі

a)

33,3%

b)

34,2%

c)

32,6%

d)

31,6%

15.

Азот және оның маңызды қосылыстары

Азот – түссіз, иіссіз, дәмсіз – суда аз еритін газ. Азотты алғаш рет 1772 жылы ағылшын ғалымы Д. Резерфорд ашты. Азот грекше «өмірді қуаттамайды» деген мағына береді. Азот екінші периодтың, бесінші топтың негізгі топшасының элементі, реттік нөмірі 7. Олай болса азоттың ядросында 7 протон мен 7 нейтрон бар. Электрондарының жалпы саны да 7. Осы 7 электрон екі электрондық қабатта былай бөлініп орналасқан: 1s22s22p3.

Азот нәруызды заттардың негізгі құрам бөлігі болғандықтан, тіршілік үшін аса маңызды элемент. Ауа азотында сіңіре алатын кейбір азот бактериялары болмаса, басқа тірі организмдер азотты қосылыс түрінде ғана сіңіре алады. Өсімдіктер топырақтан азотты нитрат және аммоний тұздары түрінде алады. Электрон беріп немесе қосып алып, -3 дәрежесі +5 түріндегі жай зат түзеді. Азот адам денесінің 3%-ын құрайды. Адам азотты ауадан емес, азоттың қосылысы бар тағамдар арқылы алады.

"Нәруызсыз тіршілік жоқ, азотсыз нәруыз жоқ" деген қағидалы сөз осының дәлелі болса керек.

Азот атомының электрондық формуласын көрсетіңіз:

a)

N:

b)

:N:

c)

..

.N.

.

d)

N.

16.

Тұздар гидролизі

Тұздар гидролизі- тұздың қүрамындағы иондары мен су молекулаларының арасында жүретін , нәтижесінде әлсіз электролит молекуласы не иондары түзілетін реакциялар.

Тұздардың гидролизге ұшырауы және олардың судағы ерітіндісіндегі ортасы тұздың құрамындағы иондардың қасиеттеріне тәуелді.

Гидролизге ұшырамайтын тұз:

a)

Натрий сульфаты

b)

Кальций хлориді

c)

Аммоний нитраты

d)

Калий ацетаты

17.

Tұздар гидролизі

Тұздар гидролизі- тұздың қүрамындағы иондары мен су молекулаларының арасында жүретін , нәтижесінде әлсіз электролит молекуласы не иондары түзілетін реакциялар.

Тұздардың гидролизге ұшырауы және олардың судағы ерітіндісіндегі ортасы тұздың құрамындағы иондардың қасиеттеріне тәуелді.

Суда ерігенде сілтілік орта түзетін зат:

a)

аммоний гидроортофосфаты

b)

аммоний ортофосфаты

c)

аммоний дигидроортофосфаты

d)

натрий ортофосфаты

18.

Тұздар гидролизі

Тұздар гидролизі- тұздың қүрамындағы иондары мен су молекулаларының арасында жүретін , нәтижесінде әлсіз электролит молекуласы не иондары түзілетін реакциялар.

Тұздардың гидролизге ұшырауы және олардың судағы ерітіндісіндегі ортасы тұздың құрамындағы иондардың қасиеттеріне тәуелді.

Суда бейтарап орта беретін тұз:

a)

CuSO₄

b)

K₂CO₃

c)

NaNO₃

d)

Na₂S

19.

Тұздар гидролизі

Тұздар гидролизі- тұздың қүрамындағы иондары мен су молекулаларының арасында жүретін , нәтижесінде әлсіз электролит молекуласы не иондары түзілетін реакциялар.

Тұздардың гидролизге ұшырауы және олардың судағы ерітіндісіндегі ортасы тұздың құрамындағы иондардың қасиеттеріне тәуелді.

Суда ерігенде қышқылдық орта көрсететін тұз:

a)

натрий нитраты.

b)

барий нитраты.

c)

аммоний нитраты.

d)

литий нитраты.

20.

Галогендер

Галогендер VIIA топшада орналасқан, олар: фтор F, хлор Сl, бром Вr, йод I, астат At. Астат - радиобелсенді элемент. Олардың валенттілік электрондарының жалпы формуласы ns2 nр5 (n=2-6). Бұл элементтердің топтық атауы «тұз түзуші» деген түсінікке сәйкес келеді.

Галогендердің соңғы электрондары р-деңгейшесіне түседі, сондықтан олар р элементтеріне жатады. Топ бойынша жоғарыдан төмен қарай олардың атом радиустары артады, қайнау температурасы мен тығыздықтары да осы бағытта өседі.

Галогендер атомының белсенділігі мына қатарда артады:

a)

F, C1, Br, I, At

b)

At, I, Br, C1, F

c)

I, At, C1, Br, F

d)

C1, Br, I, F, At

21.

Галогендер

Галогендер VIIA топшада орналасқан, олар: фтор F, хлор Сl, бром Вr, йод I, астат At. Астат - радиобелсенді элемент. Олардың валенттілік электрондарының жалпы формуласы ns2 nр5 (n=2-6). Бұл элементтердің топтық атауы «тұз түзуші» деген түсінікке сәйкес келеді.

Галогендердің соңғы электрондары р-деңгейшесіне түседі, сондықтан олар р элементтеріне жатады. Топ бойынша жоғарыдан төмен қарай олардың атом радиустары артады, қайнау температурасы мен тығыздықтары да осы бағытта өседі.

Хлордың судағы ерітіндісі:

a)

тұз қышқылы

b)

хлорсутек

c)

хлорсуы

d)

хлор қышқылы

22.

Галогендер

Галогендер VIIA топшада орналасқан, олар: фтор F, хлор Сl, бром Вr, йод I, астат At. Астат - радиобелсенді элемент. Олардың валенттілік электрондарының жалпы формуласы ns2 nр5 (n=2-6). Бұл элементтердің топтық атауы «тұз түзуші» деген түсінікке сәйкес келеді.

Галогендердің соңғы электрондары р-деңгейшесіне түседі, сондықтан олар р элементтеріне жатады. Топ бойынша жоғарыдан төмен қарай олардың атом радиустары артады, қайнау температурасы мен тығыздықтары да осы бағытта өседі.

Бөлме температурасында қатты күйде болатын элемент:

a)

Cl₂

b)

F₂

c)

I₂

d)

Br₂

23.

Галогендер

Галогендер VIIA топшада орналасқан, олар: фтор F, хлор Сl, бром Вr, йод I, астат At. Астат - радиобелсенді элемент. Олардың валенттілік электрондарының жалпы формуласы ns2 nр5 (n=2-6). Бұл элементтердің топтық атауы «тұз түзуші» деген түсінікке сәйкес келеді.

Галогендердің соңғы электрондары р-деңгейшесіне түседі, сондықтан олар р элементтеріне жатады. Топ бойынша жоғарыдан төмен қарай олардың атом радиустары артады, қайнау температурасы мен тығыздықтары да осы бағытта өседі.

Хлор газы ауадан неше есе ауыр:

a)

2 есе

b)

1,5 есе

c)

2,5 есе

d)

3 есе

24.

Адам ағзасындағы химиялық элементтер

Адам ағзасындағы химиялық элементтер — адам өміріне қажетті үрдістерді жүзеге асырып, ағзаның толыққанды дамуын қамтамасыз ететін элементтер тобы. Бұл элементтерді тірі ағзалардағы орташа мөлшеріне қарай үш топқа бөледі: микроэлементтер, макроэлементтер және ультрамикроэлементтер. Ал тіршілік үшін маңыздылығына байланысты тіршілікке қажетті элементтер, қосымша элементтер және өте аз элементтер деп өзара бөледі. Сондықтан, химиялық элементтердің біреуінің жоқ болуы немесе жетіспеуі ағзадағы қалыпты жағдайды бұзады. Алайда, ағзадағы қандай да бір элементтің шамадан тыс болуы да ауыр салдарға әкеп соғады.

Адам ағзасында иод элементінің биологиялық маңызы:

a)

Гормондардың түзілу үдерісіне қатысады

b)

Инсулин мен кейбір ферменттердің құрамында болады;

c)

Сүйектер мен тістің құрамына кіреді;

d)

Қалқанша бездің гормондарының құрамында болады;

25.

Адам ағзасындағы химиялық элементтер

Адам ағзасындағы химиялық элементтер — адам өміріне қажетті үрдістерді жүзеге асырып, ағзаның толыққанды дамуын қамтамасыз ететін элементтер тобы. Бұл элементтерді тірі ағзалардағы орташа мөлшеріне қарай үш топқа бөледі: микроэлементтер, макроэлементтер және ультрамикроэлементтер. Ал тіршілік үшін маңыздылығына байланысты тіршілікке қажетті элементтер, қосымша элементтер және өте аз элементтер деп өзара бөледі. Сондықтан, химиялық элементтердің біреуінің жоқ болуы немесе жетіспеуі ағзадағы қалыпты жағдайды бұзады. Алайда, ағзадағы қандай да бір элементтің шамадан тыс болуы да ауыр салдарға әкеп соғады.

Адам ағзасындағы кальций элементінің биологиялық маңызы:

a)

В12 дәрумені құрамына енеді;

b)

Бұлшықеттердің жиырылуы және қанның ұюына қатысады;

c)

В12 дәрумені құрамына енеді;

d)

Қарын сөліндегі тұз қышқылы құрамына кіреді;

26.

Электролиттік диссоциация

Заттарды суда еріткенде немесе балқытканда иондарға ыдырауын диссоциация дейміз. Диссоциацияланатын заттар электролиттер, ал диссоциацияға ұшырамайтын заттар — бейэлектролиттер. Бұл теорияның негізін 1887 жылы швед ғалымы С. Аррениус салған.

Аррениус теориясының негізгі қағидалары:

Тұздар, қышқылдар, негіздер ерігенде және балқығанда иондарға ыдырайды.

Ерітінділер мен балқымалардың ток өткізгіштігі осы иондардың концентрациясына тәуелді болады. Олардың оң зарядталғаны катодқа тартылатындықтан катиондар деп, ал анодқа тартылатындары аниондар деп аталады.

Ағылшын физигі М. Фарадей XIX ғасырдың 30-шы жылдары «электролит, ион, катион, анион» терминдерін енгізді.

Бір сатылы диссоциацияланатын қосылыс:

a)

Хром қышқылы

b)

Фторсутек қышқылы

c)

Көмір қышқылы

27.

Электролиттік диссоциация

Заттарды суда еріткенде немесе балқытканда иондарға ыдырауын диссоциация дейміз. Диссоциацияланатын заттар электролиттер, ал диссоциацияға ұшырамайтын заттар — бейэлектролиттер. Бұл теорияның негізін 1887 жылы швед ғалымы С. Аррениус салған.

Аррениус теориясының негізгі қағидалары:

Тұздар, қышқылдар, негіздер ерігенде және балқығанда иондарға ыдырайды.

Ерітінділер мен балқымалардың ток өткізгіштігі осы иондардың концентрациясына тәуелді болады. Олардың оң зарядталғаны катодқа тартылатындықтан катиондар деп, ал анодқа тартылатындары аниондар деп аталады.

Ағылшын физигі М. Фарадей XIX ғасырдың 30-шы жылдары «электролит, ион, катион, анион» терминдерін енгізді.

Диссоциация кезінде катион ретінде сутек пен металл иондары түзілетін заттардың аты:

a)

қышқылдар

b)

негізгі тұздар

c)

қышқыл тұздар

28.

Электролиттік диссоциация

Заттарды суда еріткенде немесе балқытканда иондарға ыдырауын диссоциация дейміз. Диссоциацияланатын заттар электролиттер, ал диссоциацияға ұшырамайтын заттар — бейэлектролиттер. Бұл теорияның негізін 1887 жылы швед ғалымы С. Аррениус салған.

Аррениус теориясының негізгі қағидалары:

Тұздар, қышқылдар, негіздер ерігенде және балқығанда иондарға ыдырайды.

Ерітінділер мен балқымалардың ток өткізгіштігі осы иондардың концентрациясына тәуелді болады. Олардың оң зарядталғаны катодқа тартылатындықтан катиондар деп, ал анодқа тартылатындары аниондар деп аталады.

Ағылшын физигі М. Фарадей XIX ғасырдың 30-шы жылдары «электролит, ион, катион, анион» терминдерін енгізді.

Бейэлектролиттерге жататын заттар

a)

H2SO4 ерітіндісі

b)

тұз қышқылы

c)

құрғақ қант

29.

Электролиттік диссоциация

Заттарды суда еріткенде немесе балқытканда иондарға ыдырауын диссоциация дейміз. Диссоциацияланатын заттар электролиттер, ал диссоциацияға ұшырамайтын заттар — бейэлектролиттер. Бұл теорияның негізін 1887 жылы швед ғалымы С. Аррениус салған.

Аррениус теориясының негізгі қағидалары:

Тұздар, қышқылдар, негіздер ерігенде және балқығанда иондарға ыдырайды.

Ерітінділер мен балқымалардың ток өткізгіштігі осы иондардың концентрациясына тәуелді болады. Олардың оң зарядталғаны катодқа тартылатындықтан катиондар деп, ал анодқа тартылатындары аниондар деп аталады.

Ағылшын физигі М. Фарадей XIX ғасырдың 30-шы жылдары «электролит, ион, катион, анион» терминдерін енгізді.

Электролитке жататын затты көрсетіңіз:

a)

HBr (ерітінді)

b)

Н2 (газ)

c)

С12Н22О11 (ерітінді)

30.

Фосфор және оның маңызды қосылыстары

Фосфор (лат. Phosphorus) P — элементтердің периодтық жүйесінің V тобындағы химиялық элемент, реттік нөмірі – 15, атомдық массасы 30,97. Бірнеше түрі бар: ақ фосфор – тығыздығы 1,828 г/см3; балқу температурасы – 44,14°С; қызыл фосфор – тығыздығы 2,31 г/см3; балқу температурасы – 593°С.

Химиялық элементтердің периодтық жүйесінде фосфор III периодта, V топтың негізгі топшасында орналасқан. Салыстырмалы атомдық массасы 31, реттік нөмірі (ядро заряды) 15.

Фосфордың табиғаттағы қоры .............. түрінде болады

a)

H₃PO₄

b)

3Ca₃(PO₄)₂*CaF₂

c)

CaSiO₃

31.

Фосфор және оның маңызды қосылыстары

Фосфор (лат. Phosphorus) P — элементтердің периодтық жүйесінің V тобындағы химиялық элемент, реттік нөмірі – 15, атомдық массасы 30,97. Бірнеше түрі бар: ақ фосфор – тығыздығы 1,828 г/см3; балқу температурасы – 44,14°С; қызыл фосфор – тығыздығы 2,31 г/см3; балқу температурасы – 593°С.

Химиялық элементтердің периодтық жүйесінде фосфор III периодта, V топтың негізгі топшасында орналасқан. Салыстырмалы атомдық массасы 31, реттік нөмірі (ядро заряды) 15.

Фосформен әрекеттесетін заттар

a)

NaCl,Al,Li₂O

b)

O₂,S,Ca,Cl₂

c)

KCl,BaO

32.

Фосфор және оның маңызды қосылыстары

Фосфор (лат. Phosphorus) P — элементтердің периодтық жүйесінің V тобындағы химиялық элемент, реттік нөмірі – 15, атомдық массасы 30,97. Бірнеше түрі бар: ақ фосфор – тығыздығы 1,828 г/см3; балқу температурасы – 44,14°С; қызыл фосфор – тығыздығы 2,31 г/см3; балқу температурасы – 593°С.

Химиялық элементтердің периодтық жүйесінде фосфор III периодта, V топтың негізгі топшасында орналасқан. Салыстырмалы атомдық массасы 31, реттік нөмірі (ядро заряды) 15.

Фосфат- ионды сапалық анықтау үшін қолданылатын реактив

a)

AgNO₃

b)

AgCl

c)

HNO₃

33.

Фосфор және оның маңызды қосылыстары

Фосфор (лат. Phosphorus) P — элементтердің периодтық жүйесінің V тобындағы химиялық элемент, реттік нөмірі – 15, атомдық массасы 30,97. Бірнеше түрі бар: ақ фосфор – тығыздығы 1,828 г/см3; балқу температурасы – 44,14°С; қызыл фосфор – тығыздығы 2,31 г/см3; балқу температурасы – 593°С.

Химиялық элементтердің периодтық жүйесінде фосфор III периодта, V топтың негізгі топшасында орналасқан. Салыстырмалы атомдық массасы 31, реттік нөмірі (ядро заряды) 15.

6 моль натрий гидроксидімен әрекеттесетін фосфор (V) оксидінің массасы (г)

a)

175

b)

134

c)

142

34.

Фосфор және оның маңызды қосылыстары

Фосфор (лат. Phosphorus) P — элементтердің периодтық жүйесінің V тобындағы химиялық элемент, реттік нөмірі – 15, атомдық массасы 30,97. Бірнеше түрі бар: ақ фосфор – тығыздығы 1,828 г/см3; балқу температурасы – 44,14°С; қызыл фосфор – тығыздығы 2,31 г/см3; балқу температурасы – 593°С.

Химиялық элементтердің периодтық жүйесінде фосфор III периодта, V топтың негізгі топшасында орналасқан. Салыстырмалы атомдық массасы 31, реттік нөмірі (ядро заряды) 15.

Фосфордың электронды конфигурациясы

a)

1s² 2s²2p⁶

b)

1s² 2s²2p⁶ 3s² 3p³

c)

1s² 2s²2p⁶ 3s²

Қавалгаж Айнұр 1-34

Total questions: 34

Worksheet time: 17mins

Similar Resources on Wayground