Ito ay nangangahulugan ng pagtigil sa pagsasalita.

Ito ay tumutukoy sa lakas, bigat, at pagtaas ng tinig sa pagbigkas ng isang

pantig ng binibigkas na salita.

Ito ay tumutukoy sa pagkumpas ng kamay, at galaw ng mata at katawan lalo

na sa pagbigkas.

Sumambulat sa kaniyang mukha ang mainit na (Aso, aSO) mula sa kaldero.

Kitang-kita ang mapulang (BAlat, baLAT) sa malarosas na pisngi ni Chantal.

Lalong umitim ang (PAsa, paSA) sa binti ni Von nang lagyan ng gamot.

(GAmit, gaMIT) na ang mga damit na ipinamigay ng mag-anak na mayaman.

Tingga ang ginamit na (BAto, baTO) ni Freya sa piko.

Ipinakikilala ni Tita ang kaniyang kaibigan sa tita niya.

Ipinaaalam mo na nakatatanda mong kapatid si Nathan.

Itinuturo ni Jane ang pangalan niya kay Dan.

Panuto: Tukuyin ang antas ng tono sa pagsasalita: mababa, normal, o mataas.

Bababa ba?

Ano ka ba!

Nakapa-cute ng tuta.

Ito ay tumutukoy sa pagtaas at pagbaba ng tinig kapag bumibigkas ng pantig

ng isang salita, ng parirala, o ng pangungusap para mas maging mabisa ang

pakikipag-usap.

Kaya kong mapaliwanag ang kahalagahan ng paggamit ng suprasegmental (tono, diin, antala), at mga di- berbal na palatandaan (kumpas, galaw ng mata/ katawan, at iba pa) sa tekstong napakinggan.

Kaya kong maiangkop ang wastong tono o intonasyon sa pagbigkas ng mga tula/awiting panudyo, tulang de-Gulong, at Palaisipan.

Kaya kong maisulat ang sariling tula/awiting panudyo, tugmang de gulong at palaisipan batay sa itinakdang mga pamantayan.

Kaya kong mapaliwanag ang kahalagahan ng paggamit ng suprasegmental (tono, diin, antala), at mga di- berbal na palatandaan (kumpas, galaw ng mata/ katawan, at iba pa) sa tekstong napakinggan.

Kaya kong maiangkop ang wastong tono o intonasyon sa pagbigkas ng mga tula/awiting panudyo, tulang de-Gulong, at Palaisipan.

Kaya kong maisulat ang sariling tula/awiting panudyo, tugmang de gulong at palaisipan batay sa itinakdang mga pamantayan.

A. Dok Alfredo Santos /ang pangalan ko.

B. Dok Alfredo/ Santos ang pangalan ko.

C. Dok/ Alfredo Santos ang pangalan ko.

Alin sa itaas ang ipinapakilala niya ang sarili niya kay dok na siya ay si Alfredo Santos.

Nag-usap ang kapampangan at Bisaya: 

              Kapampangan: Indi (hindi) masarap ang hisdang Galunggong. 

              Bisaya: Hende totoo iyan ang esdang Galunggong ay masarap. 

        Tanong: Anong Ponemang Suprasegmental nagkaiba ang dalawang nag-usap? 

Alin sa mga sumusunod na salita ang nagpapakita ng pag-aalinlangan?

______na tayo pumunta ng City College upang magpabakuna. Piliin ang angkop na bigkas na dapat ipuno sa patlang?

Hindi matatawaran ang _____ng lola nang siya'y regaluhan ng ____.

Ginagamitan ng mga bantas upang ipakita ang saglit na paghinto na siyang nagpapabago  sa kahulugan ng isang pahayag. 

Sinasabi ng nagsasalita sa kausap na hindi iyong ibang tao kundi si Jose.

Ito’y nakakatulong din sa tamang pagbigkas at pagbibigay kahulugan sa ninais sabihin o  iparating sa kausap.  

Saan natin maiuugnay ang nasa larawan?

Ang mga sumusunod ay nagpapakita ng kahalagahan ng mga ponemang  suprasegmental sa ating pakikipagtalastasan, maliban sa isa. 

Ito ay tumutukoy sa kahulugang mga tunog

Nakatuon sa pagbigkas ng salita upang mabigyan ng higit na kahulugan ang salita.

nakapagpapahayag ng iba’t ibang damdamin (Nagsasalaysay, Nagtatanong o Nagdududa, Nagpapahayag ng matinding Emosyon)

Totoo ang tsismis.

Totoo ang tsismis!

Totoo ang tsismis?

Tumutukoy sa lakas ng bigkas

Tumutukoy sa tagal ng pagbigkas

Kung ang diin ng salita ay makikita sa unahan o gitna, ito ay binibigkas nang _________

Kung ang diin ng salita ay makikita hulihan, ito ay binibigkas nang _________

Pakikuha mo nga ang _______ ko sa aparador.

_______ na lamang ang natira sa aking mga alagang bibe.

Tumutukoy sa sandaling pagtigil o paghinto upang ipahayag ang ibig sabihin ng sinasabi.

Pantulong sa mabisang pahayag

Akdang na mapanukso

Halimbawa: Bata, batuta. Isang perang muta!

Mga paalala o babala sa mga pampublikong sasakyan

Halimbawa: Huwag dumi-kwatro sapagkat dyip ko ay di mo kwarto

Pahulaan sa pamamagitan ng paglalarawan

Halimbawa : Sa araw ay sa bubong, Sa gabi ay dahon

Pahulaan na may anyong tuluyan

Halimbawa : May limang butiki sa kisame. Nag-tumbling ang isa at pumapakpak ang iba. Ilan ang natira?

 (Iba’t ibang Paraan ng Pagbibigay ng Kahulugan sa Salita)

Sa pamamagitan ng pagpapangkat at paghahanay sa mga kaisipang dapat na kinabibilangan ng mga ito

Halimbawa: ginto, hiyas, buhay - kayamanan

tuwa, galak, ligaya - masaya

 (Iba’t ibang Paraan ng Pagbibigay ng Kahulugan sa Salita)

Kung papaano ginagamit sa pangungusap, gayundin kung paano nagkakaroon ng ugnayan ang bawat salitang ginagamit sa pangungusap

Halimbawa: Ginugol niya ang oras sa kaniyang habian upang makalimot sa kaniyang kasawian.

 (Iba’t ibang Paraan ng Pagbibigay ng Kahulugan sa Salita)

Ahas – D: Uri ng hayop, K: Traydor

 (Iba’t ibang Paraan ng Pagbibigay ng Kahulugan sa Salita)

Umiiwas

> lumalayo

> lumalapit

Karaniwang tinatalakay ng mga kuwentong mito ang mga diyos at nagbibigay ng mga paliwanag hinggil sa mga likas na kaganapan. Halimbawa na ang kung paano nagkaroon ng hangin o mga karagatan

Nagsasalaysay ng mga pinagmulan ng mga bagay-bagay sa daigdig.

Ang mga tauhan sa kwentong bayan ay kumakatawan sa pag-uugali at mga turo ng mamamayan. Ito ay binuo upang ipahayag ang mga sinaunang pamumuhay ng mga tao na siyang naging gabay hanggang sa kasalukuyang pamumuhay.

Dito makikita ang maayos na pagkakasunod-sunod ng mga pangyayari sa akda.

_____ o ang pook, lugar, at panahon kung saan nangyayari ang kabuoan ng akda.

Nakasalalay sa maayos at makatotohanang pagkakahabi ng mga tauhan ang pagiging epektibo ng isang akda

Tumutukoy sa panlipunan at historikal o maksaysayan na kaugnayan ng nabasang akda o napanood

Maaaring simulan ito sa: Noong unang panahon, sa simula pa lamang, at iba pang pananda sa pagsisimula.

     Sa bahaging ito, mabuting mapanatili ang maayos na daloy ng kawing-kawing na pangyayari at paglalarawang nasimulan. Aabangan kung paano magtatagumpay o magwawagi ang pangunahing tauhan habang tumataas ang pangyayari.

Dito nakapaloob ang mensaheng magpapabuti o magpapabago sa kalooban at isipan ng lahat – na ang kabutihan ang nagwawagi at may kaparusahan ang gumagawa ng masama.

Makakakuha ka ba ng mataas na marka sa magiging pagsususlit ninyo?