Font size
WorksheetsSbl tkmt U3 quiz royku
Total questions: 50
Worksheet time: 27mins
İslamiyet’in kabulü ile İslam dinine ait kurallar (şerî kurallar) Türklerin hukuk sistemine girerken eski Türk töresinden beslenen ve İslami kurallara aykırı olmayan örfî hukuk da devam ettirilmiştir. Türk devletlerindeki hukuk anlayışına göre devlet, hangi ilkeler üzerine kurulmuştur.
Doğruluk ve adalet ile hukukun kaynağı olan devlet iradesi
Üstte mavi gök, altta yağız yer kılındıkta ikisi arasına da insanoğlu kılınmış İnsanoğlunun üzerine ecdadım Bumin Kağan, İstemi Kağan oturmuş. Oturarak Türk Milleti’nin ilini, töresini tutu vermiş, Düzene soku vermiş. Parçaya göre İlk Türk Devletlerinde hukuki yapı nasıldı?
Hukuk töreler üzerine kurulmuştur.
Türk töresi hangi üç şekilde oluşturulmuştur?
Gelenek, töre, kanun,
töre
Türkler, kağanın kanun koyma gücünü nereden aldıklarına inanırlardı?
Kağanın yasa koyduğunu ve töreyi düzenlediğini gösteren örnekler nelerdir?
Orhun Yazıtları'nda yasaların olmadığı görülür.
Türklerde zamanla oluşan törelerin mutlaka uygun olması gereken ilke nedir?
Türklerde törenin değişmeyen hükümleri nelerdir?
Yazılı olmayan fakat herkesin bildiği ve kabullendiği bu kurallara ..............(yasa) denilirdi.
Töre
Türk töresi dinamik bir yapıya sahip olduğu için töreler koşullar ve imkânlara göre deği şebilirdi. Ancak törelerde değişmeyen hükümler de vardı. Kutadgu Bilig’de törenin değişmeyen hükümleri; könilik (adalet), uzluk (iyilik), ............. ve ........... olarak belirtilmiştir.
liyakat ve cesaret
yoldaşlık ve dostluk
erlik ve alplik
tüzlük ve kişilik
İslamiyet’in kabulüyle birlikte Türklerin hukuk sisteminde hangi değişimler yaşanmış olabilir?
Şeri hukuk temelli değişimler
Hunlarda olduğu gibi Kök Türklerde de devlet mahkeme sine ............... denilirdi ve başında kağan bulunurdu. Bu mahkeme, töre ve örfü denetlemekle birlikte siyasi suçlara da bakardı ,görevli olan yargan adlı kişiler yer alırdı.
Şerî hukuk davalarının başındaki görevliye .......................adı verilir, kadıların verdiği kararlara itiraz edilmesi durumunda, İslami bir kurum olan Mezâlim Divanı’na (Divan-ı Mezâlim) başvurulurdu. Örfî hukukun kaynağı ise Hun, Kök Türk ve Uygur kanunları ile Oğuz gelenekleridir. Örfî hukuk daha çok yönetim, askerlik ve mali konularla ilgiliydi ve örfî hukukun başında emir-i dâd bulunurdu.
kâdılkudât
Divan-ı Mezâlimin Osmanlı Devletindeki karşılığı nedir?
Divan-ı Mezâlim hangi görevleri yerine getiriyordu?
Yüksek rütbeli memurların yargılanması
....................... Kaynakları ● Kur’an ● Sünnet ● İcma ● Kıyas olan hukuk türü hangisidir?
Hadis- i Hukuk
Örfi Hukuk
Türk Töresi
Şeri Hukuk
Divan-ı Mezalimin görevleri nelerdi?
Halkın şikayetlerinin dinlenmesi ve karara bağlanması
Görevini kötüye kullanan idareciler hakkındaki şikâyetlerin incelenmesi
Cuma ve bayram namazları ile hac gibi ibadetlerin yerine getirilmesine imkân sağlanması
Vakıfların denetlenmesi
.................... .............. oluşum sürecine bakıldığı zaman, ilk zamanlarda yazılı bir kanunlarının olmadığı görülür. O bazı Türk topluluklarını ele geçirdikten sonra sadece Moğolların değil, Türklerin bir kısmının da hanı (yöneticisi) olmuştu. Kurduğu bu devletin idaresi için kanunlara ihtiyaç duymuş kanun oluştururken Türk töresinden ve eski geleneklerden etkilenmiş, bu töre ve geleneklere yeni ilaveler yaparak oldukça sert cezalar oluşturmuştur.
Roma Hukuku
Hun Yasası
Cengiz Yasası
Töre Hukuku
Divan katiplerinin denetlenmesi Cuma ve bayram namazları ile hac ve cihad gibi ibadetlerin yerine getirilmesine imkân sağlanması Vakıfların denetlenmesi gibi görevler hangi kuruma aittir?
Divan- ı Mülazım
Divan- ı Hümayun
Divan - ı Mezalim
Osmanlı Devleti, kamu nizamını korumak için kendisinden önceki Türk ve İslam devletlerinden birçok kurumu ve hukuki yapıyı örnek almıştır. Bunu yaparken Türk İslam devletlerinden miras aldığı hukuki yapı üzerinde çağın ihtiyaçlarına göre değişiklik yapmayı ve bu hukuki yapıya yeni şeyler katmayı da ihmal etmeyen Osmanlı hukuku, hangi üç ana temel üzerine kurulmuştur
Şer’i Hukuk , Örfi Hukuk Fethedilen Bölgelerde Önceden Uygulanan Kanunlar
Osmanlı Devleti’nde hukukun düzenlenmesi yetkisi padişaha aitti. İslam hukukunun temel prensiplerine aykırı olmamak şartıyla padişah idari, askerî ve mali konularda kanun koyabilirdi. ................ ve ................ gibi ulema mensupları ile kalemiye sınıfından nişancı, kanun koyma konusunda padişaha yardımcı olurdu.
Şeyhülislam ve defterdar
Şeyhülislam ve kadıasker
Kadısker ve Vezirler
Veizir-i Azam ve ulema
Osmanlı devletinin uzun ömürlü olması taht kavgalarından kurtulması ve verasetin belirlenmesi ile mümkün olmuştur. Fatih Sultan Mehmet ........................ bir yapı oluşturmak için hukuk konusunda köklü değişiklikler yapmıştır. Mutlak hükümranlık haklarını, devleti belli bir amaca göre düzenleme ve örfî kanun koyma doğrultusunda kullanmış, kanun hükümdarı olarak tarihe geçmiştir.
federal
merkeziyetçi
birleşik
dağınık
Divan kararları vezir-i azam tarafından ................adıyla özetlenir ve padişaha arz edilirdi. Padişahın onayından geçen hukuki hükümler, bir araya getirilirse kanunnâme, mevcut kuralları hatırlatmak için bütün mahallî idare reislerine gönderilirse adaletnâme, hususi bir meseleye ait olursa hüküm adını alırdı.
kısmi
Sadrazam
Sultani
telhis
Kadıların görevleri arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?
Esnaf denetimi
Vakıf işlerinin yönetimi
Şehir planlaması
Pazar yerlerinin kontrolü
Osmanlı Devleti'nde hukukun düzenlenmesi yetkisi padişaha aitti. Padişah hangi konularda kanun koyabilirdi?
Yalnızca askeri konularda
Yalnızca mali konularda
İdari, askeri ve mali konularda
Yalnızca idari konularda
Osmanlı Devleti'nde tanzimat sonrası hangi mahkemeler bulunurdu?
Konsolosluk
Cemaat
Nizamiye
Ticaret
Türklerde hukukun temel kaynakları nelerdir?
Kanun ve tüzük
Yasa ve yönetmelik
Kur'an, Sünnet, İcma, Kıyas
Örf ve adet
Klasik dönem Osmanlı Devleti'nde hukukun uygulanmasında hangi kurumlar görev alırdı?
Divan-ı Hümayun
Divan-ı Mülazım
Meclis-i Ayan
Meclis-i Tanzimat
Cumhuriyet’in ilk yıllarındaki ekonomi politikaları iki evre de incelenir. Birinci evrede liberal bir ekonomik yaklaşım, ikinci evrede ise devletçiliğin daha ağır bastığı bir ekonomik yaklaşım benimsenmiş yani bir tür .................. ekonomik model takip edilmiştir.
Kapitalist ekonomik model
Tanzimat Dönemi’nde yeni kurulan mahkemeler daha çok .........................işine yaramıştır. Ticari davalarda avukatları ve tercümanları aracılığıyla kendilerini iyi savunan ................., hak arama konusunda daha başarılı olmuşlardır.
Gayrimüslimler
Türkler
Yabancılar
Hepsi
Tanzimat Dönemi’nde ilk kanunlaşma hareketi, 1840 yılında çıkarılan ceza kanunuyla olmuştur. Bu dönemde Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliye’nin üyeleri artırılarak bu kurum devletin yasama ve yargı organı şekline dönüştürülmüştür.
Yürütme organı şekline
Denetim organı şekline
Yasama ve yargı organı şekline
Eğitim organı şekline
Osmanlı Devleti'nde tanzimat öncesinde hangi mahkemeler bulunurdu?
Konsolosluk
Cemaat
Şeri
Ticaret
Osmanlı Devleti'nin hukuki yapıları hangi temel üzerine kurulmuştur?
Şer’i Hukuk, Örfi Hukuk, Fethedilen Bölgelerde Önceden Uygulanan Kanunlar
Sadece Türk devletlerinden miras alma
Yabancı hukuk sistemlerinden miras alma
Çağın ihtiyaçlarına göre değişiklik yapmama
Islahat Fermanı’na göre ticaret ve ceza davaları karma mahkemelerde yapılacak, mahkemeler herkese açık olacaktı. Şahitler ifadelerini kendi dilleriyle verecek ve kendi dinlerine göre yemin edebileceklerdi. Tanzimat Fermanı’nda askerlik vatanî bir görev hâline getirilirken, Islahat Fermanı’nda .................... için askerlikte bedel ödeme usulü getirilmiştir.
Gayrimüslimler
Türkler
Yabancılar
Hepsi
Osmanlı Devleti’nde anayasal düzene 23 Aralık 1876 tarihinde ilân edilen .............. ile geçilmiştir. Mithat Paşa’nın başkanlığındaki komisyon tarafından hazırlanan bu anayasa, Sultan II. Abdülhamit tarafından kabul edilerek yürürlüğe girmiş, böylece Osmanlı Devleti meşruti monarşi ile yönetilmeye başlamıştır
Nizamiye
76 Anayasası
Teşkilat-ı Esasi
Kanun-i Esasi
Hangi Anayasa, halkoyu ile kabul edilen ilk anayasadır?
1961 Anayasası
1924 Anayasası
Teşkilat-ı Esasi
Kanun-i Esasi
Türkiye Cumhuriyeti tarihinde hangi Anayasalar yürürlüğe girmiştir?
1961 Anayasası
1924 Anayasası
1921 Anayasas
1982 Anayasas
4 Ekim 1926’da kabul edilen ile toplum hayatında birçok değişik lik yapılmıştır. Kadın erkek eşitliği, resmi nikah zorunluluğu, kadınların meslek seçme hakkı gibi sosyal alanlarda kadın erkek eşitliği sağlanmaya çalışılmıştır.
Teşkilat-ı Esasîye
Türk Medenî Kanunu
Kanunu Esasi
Teşkilat-ı Hukuki
Kanun-i Esasi’ye göre Osmanlı Devleti’nde yaşayan bütün unsurlar din ve mezhep farkı gözetilmeksizin Osmanlı .............. olarak kabul edilmiş ve Osmanlı tebaasının hakları anayasal güvence altına alınmıştır
hanedanı
ümmeti
vatandaşı
unsuru
Bu sistemde devlete ait topraklar (mirî) kişilere hizmet karşılığında bırakılır, kişiler bu toprağı köylülere kiralar, elde ettiği kira ve vergiler ile asker yetiştirirlerdi. Türk İslam devletlerinin askerî ve mali durumlarını düzelttikleri bu sistem sayesinde çiftçiler, memurlar ve askerler geçimlerini aynı topraktan sağlamışlardır.
İkta Sistemi
Reaya Sistemi
Vergi sistemi
Avarız
Osmanlı Devleti’nde padişah, hangi gelişme sonucunda kendi isteğiyle ilk defa kanunun üstünlüğünü kabul ederek haklarını sınırlandırmıştır?
Islahat Fermanı
Tanzimat Fermanı
Kanun-i Esasi
Sened-i İttifak
Hangi tarihî olay sonucunda 1924 Anayasası yürürlükten kaldırılmıştır?
Türkiye Cumhuriyeti'nin ilanı
27 Mayıs 1960 Askerî Darbesi
23 Nisan 1920'de açılan TBMM'nin kuruluşu
12 Eylül 1980 darbesi
23 Nisan 1920’de Büyük Millet Meclisi açılınca tam anlamı ile halk egemenliği gerçekleşmiş, 1921 yılında ilân edilen ........................... ile yeni Türk devletinin ilk anayasası oluşmuştur. 1921 Anayasası olarak da bilinen ve savaş döneminde hazırlandığı için bu Anayasa’da temel hak ve hürriyetlere yer verilmemiştir.
Teşkilat-ı Esasîye
Teşkilat-ı Mahsusa
Kanunu Esasi
Teşkilat-ı Hukuki
1924 Anayasası ile hangi haklar vatandaşlara tanınmıştır?
Kişi dokunulmazlığı, işkence ve eziyet yasağı,
mülkiyet hakkı , dilekçe hakkı
kişi güvenliği, ortaklık kurma
söz söyleme dernek kurma
İlk Türk devletlerinin ekonomisi önemli ticaret yollarının geçtiği güzergâhları kontrol etmek olmuştur. Bu ticaret yolları hangileridir?
İpek Yolu
Baharat Yolu
Kürk Yolu
Kral Yolu
Osmanlı Devleti zamanla dış borçların faizlerini bile düzenli olarak ödeyemez hale gelince borçların düzenli bir şekilde ödenmesini sağlamak amacıyla Muharrem Kararnâmesi’ni imzalamak zorunda kalmıştır (1881). Borçları tashsilatı (alınması) amacıyla da .......................... İdaresi kurulmuştur.
Kâşgarlı Mahmud, Divân-ı Lügâti’t Türk adlı eserinde Türk İslam devletlerindeki halkın büyük çoğunluğunun yerleşik hayata geçtiğini belirtmiştir. Türk İslam devletlerinde ekonomik faaliyetler hangi ekonomik faaliyetler yapılırdı?
tarım
hayvancılık
ticaret
madencilik
İlk Türk İslam devletlerinde vergi önemli bir gelir kaynağıydı. Bu dönemde Müslümanlardan .......... adıyla; gayrimüslimlerden de ............. adıyla ürün vergisi alınırdı.
öşür - haraç
öşür - cizye
haraç - cizye
ağnam - rüsum
Klasik Dönem Osmanlı ekonomik sisteminin temeli, talep (isteme) yönlü değil arz (sunma) yönlüdür. Ayrıca, üretici ile tüketiciyi ko rumak ve vatandaşın mutluluğunu sağlamak amacıyla arz yönlü eko nomik sistem benimsenmiştir. Klasik Dönem Osmanlı ekono misinde gibi üç ana ilkenin etkili olduğu görülmektedir.
iaşecilik
fiskalizm
merkantilizm
gelenekçilik
Esnaflar birbirleriyle yardımlaşmayı ve dayanışmayı sağlamak amacıyla esnaf birlikleri kurmuşlar ve kurdukları bu esnaf birlikleriyle teşkilatlanmışlardır. Osmanlı Devleti’nde oluşturulan bu yapıya ise ................ teşkilatı denilmiştir.
fütüvvet
lonca
merkantilizm
gelenekçilik
Türkiye Selçukluları Devleti, ticareti geliştirmek amacıyla aşağıda belirtilen hangi tedbirleri almıştır?
Venediklilerle ticaret anlaşmalarının yapılması.
%1 gibi düşük oranlarda gümrük vergisi alınması.
Yabancı tüccarların her türlü zararlarının karşılanması. (Devlet sigortası uygulaması)
Yeni ticaret yollarının açılması ve yolların güvenliğinin sağlanması.
Ticaret kervanlarının güvenliklerinin sağlanması için 30-40 km ara ile kervansaraylar yaptırılması.
