NEW
Font size
Worksheetsбиология 9 с 5-8 нуска
Total questions: 32
Worksheet time: 16mins
Адам тістерінің типтері басқа сүтқоректілер сияқ ты күрек тіс, ит тіс, кіші және үлкен азу тістер болып бө лінеді. Ересек адамда 32 тіс болады. Олар үстіңгі және астыңғы жақ сүйектеріндегі ұяшықтарға бекінген. Әрбір жақ сүйекте 16 тістен орналасқан. Тістердің пішіні әртүрлі. Кесетін жиегі бар тістер – күрек тістер немесе алдыңғытістер деп те атайды. Олардың қызметі асты «кесу», яғни тістеуден тұрады. Саны – 8. Күрек тістердің екі шетінде пішіні үшкірлеу келген ит тістер орналасқан. Олардың саны – 4. Жыртқыштар отрядында бұл тістер жақсы жетілген, сол үшін оларды иттістер деп атайды.
Сұрақ 1. Қызыл иектен шығып тұратын тіс бөлігі
A. Түбір
B. Тіс қаптамасы
D. Кіреуке
E. Пульпа
Тістің қызыл иекпен жабылған бөлігі
A. Мойны
B. Түбірі
C. Кіреуке
D. Тіс ұяшығы
Тістегі жүйке талшықтары мен қан тамырлары түсетін тесік
A. Мойны
B. Түбір
C. Кіреуке
D. Жұмсақ ұлпа (пульпа
Ағзаның ең қатты ұлпасы
A. Мойны
B. Дентин
C. Кіреуке
D. Цемент заты
Суретте тістің топтары берілген 5. Күрек тіс көрстілген санды анықтаңыз
A. 1
B. 2
C. 3
D. 4
Күрек тістің екі шетінде пішіні үшкірлеу келген тістер
A. Азу тіс
B. Ит тіс
C. Күрек тіс
D. Кіші азу тіс
Кесетін жиегі бар тістер
A. Азу тіс
B. Ит тіс
C. Күрек тіс
D. Кіші азу тіс
Сүт тістері түсе бастайды A. 10-11 жаста E. 18-20 жаст
A. 10-11 жаста
B. 6-7 жаста
C. 20 жаста
D. 2 жаста
Дәрумендер (витамин; лат. вита – тіршілік) – тіршілік етуге қажет ерекше органикалық заттар. Дәрумендердің биологиялық белсенділігі өте жоғары. Барлық дәрумендер белгілі бір үдеріске қана емес, ағзадағы үдерістер кешеніне әсер етеді. Дәрумендердің көпшілігі азық-түлік құрамында болады, кейбірі ағзада синтезделеді. Ағза қалыпты жұмыс істеуі үшін шамамен дәрумендердің 20 түрі керек.
Дұрыс тамақтану туралы ғылым
A. Биология
B. Зоология
C. Альгология
D. Диетология
Дәрумендерді 1880 жылы ашты
A. Р.Гук
B. Н.И.Лунин
C. Ч.Р.Дарвин
D. И.Мечников
Суда еритін дірумендер
A. К,Е,Д
B. А, С,В1
C. С, РР, В
D. В1, В2,В3
Майда еритін дңрумендер
A. К, Е, Д, А
B. В1, В2,В3
C. С, РР,
В D. Гипервитамино
Тәуліктік мөлшері ең көп дәрумен
A. В1
B. С
C. Д
D. А
С дәруменіінің авитоминозы (жетіспеуі) кезінде дамиды
A. Тиамин
B. Ақшам соқыр
C. Рахит
D. Цинга
В1 (тиамин) авитоминозы (жетіспеуі) кезінде дамиды
A. Ақшам соқыр
B. Цинга
C. Бери – бери
D. Рахит
С дәруменінің тәуліктік қажет мөлшері
A. 120 – 150 мг
B. 60 – 100 мг
C. 2,5 мг
D. 1,5 – 2,5 м
А авитоминозы (жетіспеуі) кезінде дамиды
A. Бери – бери
B. Цинга
C. Рахит
D. Ақшам соқыр
Ағзаның өсуі және дамуы, эпителий ұлпасы жасушаларының: тері, шаш, шырышты қабықтың жаңаруы, қалыпты көру үшін қажет
A. В1
B. С
C. Д
D. А
А дәруменінің ізашарлары өсімдіктердің қызыл, сары пигменттері
A. Хлорофилл
B. Ксонтофилл
C. Каротин
D. Антоциа
А дәруменінің тәуліктік қажет мөлшері
A. 120 – 150 мг
B. 1 – 2 мг
C. 3,5 мг
D. 0,5 – 2,5 мг
Суретте берілген ауру қай дәруменнің гиповитоминоз салдарынан туындады Мешелмен (рахит) ауырған баланың аяқ сүйектерінің қисаюы
A. В1
B. С
C. Д
D. А
Орталық жүйке жүйесінің қалыпты жұмыс істеуі, сондай-ақ зат алмасу және қан түзілу үшін маңызы зор
A. В1
C. В2 (рибофлавин)
D. А
E. В12
Нәруыздардың алмасуын реттейді, ағзаның темірді пайдалануына, эритроциттердің жетілуіне әсер етеді, майлардың алмасуын, бауыр мен терідегі дұрыс зат алмасуын қамтамасыз етеді
A. В1
B. С
C. В6 (пиродиксин)
D. А
Қан түзілу үшін қажет, ол бауырдың қызметін реттейді, жүйке ұлпасы жасушаларының жаңаруына қатысады, бұл дәрумен жетіспесе қатерлі анемия ауруын тудырады
A. В1
B. В12 (цианкобаламин)
C. В2 (рибофлавин)
E. В6(пиридоксин)
Көпжасушалы жануарлардың асқорыту жүйесі эволюция барысында қалыптасты. Біржасушалы жануарларда қоректік заттар денесінің беті – жасуша мембранасы арқылы өтеді немесе арнайы органоидтер тұтып қалады. Кейін тамақ лизосома арқылы жасуша ішінде қорытылды. Бірақ көпжасушалы ағза жасушасына басқа тіршілік иесінің нәруыздары, майлары немесе көмірсулары ыдыраған күйде түсуі қажет. Ағза жасушаларына қоректік заттарды (тамақ нәруыздары, майлары мен көмірсулары) қолжетімді ету үшін асқорыту мүшелері немесе асқорыту жүйесі керек.
Сұрақ1. Ағзаның қоректік заттарды сіңіруі
A. Тыныс алу
B. Фотосинтез
C. Асқорыту
D. Бөліп шығару
Астың ыдырау реакциясын тездететін, яғни органикалық заттарды қорытатын нәруыз
A. Абсорбция(сіңіру)
B. Реабсорбция(қайта
C. Асқорыту ферметтері
D. Асқорыту бездер
Ас қорыту барысында түзілетін органикалық заттардың ұсақ молекулаларының ішек қабырғасы арқылы қанға және лимфаға өтетін физиологиялық үдеріс C. Асқорыту ферметтері D. Асқорыту бездері E. Асқорыту заттары
A. Абсорбция(сіңіру)
B. Реабсорбция(қайта сіңіру
C. Асқорыту ферметтер
D. Асқорыту бездері
Ауыз қуысында ыдырайды
A. Нәруыз
B. Май
C. Көмірсу
D. Аминқышқылда
. Дәрумендер мен минералды тұздар сіңіріледі
. Ауыз қуысында
B. Өңеште
C. Тоқішекте
D. Ашішекте
Тыныс алу және асқорыту жүйесінің ортақ бөлімі
A. Мұрын
B. Жұтқыншақ
C. Көмей
D. Өңеш
Бауыр және ұйқы безінің өзектері ашылады
A. Аш ішекке
B. Тоқ ішекке
C. Ұлтабарға
D. Ішек бүрлеріне
Ащы ішектің қалған бөлімдері қорытылған заттарды қанға және лимфаға сіңіріледі
A. Өт арқылы
B. Бактериялар арқыл
C. Ішек бүрлері арқылы
Амилаза арқылы
