Tarihçi Beyhakî eserinde Gazneli Sultan Mesud Dönemi’nde Gaznelilerin en önemli bölgesi olan Horasan’ın; Nesâ, Serahs ve Dandanakan savaşlarıyla birlikte Selçukluların eline geçtiğini ifade ettiği tarihsel sürece ilişkin bilgilere yer vermiştir. Beyhakî’nin eserinde yer alan bu bilgiler aşağıdakilerden hangisinin aydınlatılmasında kaynak olarak kullanılabilir?

Tanzimat Fermanı’nın ilanının ardından Avusturya Başbakanı Metternich İstanbul’daki elçisine gönderdiği mektupta: “Osmanlı İmparatorluğu çökme hâlinde bir vücuttur... Bu çöküşe sebep olan fenalıkların başında Avrupaî reform zihniyeti gelmektedir.” ifadesini kullanmıştır. Öte yandan fermanın ilanı Fransa ve İngiltere’de olumlu karşılanmış ve büyük bir siyasal hamle olarak görülmüştür.

Buna göre Tanzimat Fermanı’yla ilgili

I. Devletlerin kendi sistemleri ve çıkarları doğrultusunda yorumlanmıştır.

II. Osmanlı Devleti’nin, Avrupa devletler hukukuna dâhil edilmesi öngörülmüştür.

III. Büyük devletler arasındaki güç dengesinin değişmesine yol açmıştır.

değerlendirmelerinden hangileri yapılabilir?

Mustafa Kemal Paşa 21 Mayıs 1919’da XV. Kolordu Kumandanı Kâzım Karabekir’e gönderdiği bir telgrafta “Genel durumun almakta olduğu acıklı şekilden pek elemli ve üzgünüm. Millet ve memlekete borçlu olduğumuz en son vicdani görevi yakından ortak çalışmayla en iyi şekilde yerine getirmek mümkün olacağı kanaati ile bu son memuriyeti kabul ettim.” demiştir.

Bu bilgiden hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

İsmet Paşa’nın Lozan Konferansı’nda “ Ben buraya Mondros’tan değil, Mudanya’dan geldim.” sözünü kullanmasının nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

Doğu Roma İmparatorluğu’yla Avrupa Hunları arasında 434 yılında yapılan Margos Antlaşması’nın,

Doğu Roma bundan sonra Hunlara bağlı kavimlerle antlaşmalar yapmayacak,

Doğu Roma, Hunlardan kaçanlara sığınma hakkı vermeyecek,

Ticari münasebetler yine belirli sınır kasabalarında devam edecek,

Doğu Roma’nın ödediği yıllık vergi iki katına çıkarılacak.

maddeleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz? 2021 TYT

Malazgirt Zaferi öncesinde Alp Arslan, Bizans İmparatoru Diyojen’e elçi göndererek barış teklifinde bulunmuştur. Selçukluların savaşmaktan çekindiğini düşünen Diyojen: “Ben üstün ve kudretli durumuma çok para ve çaba harcayarak eriştim. Barış ancak Selçuklu başkenti Rey’de olur. ... Biz İsfahan’da kışlayacağız, atlarımız ise Hemedan’da.” demiştir. Buna karşılık Türk elçisi ise: “Hayvanlarınız Hemedan’da kışlayabilir fakat sizin nerede kışlayacağınızı bilemem.” şeklinde cevap vermiştir.

Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Osmanlı Devleti’nde bir padişah tahta çıktığında beylerbeyleri, sancakbeyleri ve kadılara genellikle aşağıdaki ifadeleri içeren bir ferman gönderilirdi: “Allah’ın yardımıyla saltanat benim oldu. Bugün vezirler, ulema ve büyük küçük bütün makam sahiplerinin ittifakıyla bana atalarımdan kalan sultanlık tahtına oturdum. Adıma hutbe okunmuş ve sikke kesilmiştir. Bu fermanı alır almaz bütün kent ve kasabalarda halka cülusum bildirilsin...”

Bu fermandaki ifadelere göre Osmanlı Devlet yönetimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Mustafa Kemal, 1920 yılında TBMM’de yapmış olduğu bir konuşmada: “Efendiler! Dalgalı, düzensiz ve komutasız bazı savaşlardan sonra bildiğiniz üzere Gediz’de yenildik.” ifadesini kullanmıştır. Mustafa Kemal’in bu sözü, TBMM’nin aşağıdakilerden hangisini gerçekleştirmesinde etkili olmuştur?

Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nun 7. maddesi, “Dinî hükümlerin yerine getirilmesi, yasaların konulması, değiştirilmesi, kaldırılması, antlaşma ve barış yapılması, savaş kararı verilmesi gibi temel haklar Büyük Millet Meclisine aittir.” şeklindedir. Bu bilgiler doğrultusunda Türkiye Büyük Millet Meclisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Doğu-batı ticaret yolları üzerinde bulunan Uygurlar farklı inanç ve kültürlerden etkilenmişlerdir. Çin’den Budizmi, İran’dan Maniheizmi alan Uygurlar, Akdeniz Havzası'ndan Suriyeli rahipler ve Soğdlar aracılığıyla da Hristiyanlığı, Helenistik edebiyatı ve sanatı öğrenmişlerdir. Buna göre Uygurlar ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz? 2020 TYT

Anadolu Selçuklu Devleti, 8 Mart 1220’de Venedik ile dostluk ve ticaret anlaşması yapmıştır. Buna göre Selçuklu topraklarında Venediklilerin kendi aralarında veya diğer yabancılarla olan anlaşmazlıklara, oluşturulacak bir mahkeme heyeti tarafından bakılmasına izin verilmiş ancak hırsızlık ve adam öldürme gibi suçlarda Selçuklu mahkemelerinin yetkili olduğuna karar verilmiştir.

Bu bilgiyle; I. Hristiyanların tek temsilcisinin Venedikliler olduğu,

II. Venedik’e Selçuklu ülkesinde ayrıcalıklar tanındığı,

III. Selçuklu sultanının ticareti canlandırmak istediği yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

Tanzimat Dönemi aydınlarına göre; Balkanlardaki isyanların sona ermesi için Osmanlıcılık düşüncesinde birleşilmesi ve Batı tarzında yenilikler yapılması gerekliydi. Aşağıdakilerden hangisi bu doğrultuda gerçekleşmiştir?

Mondros Mütarekesi sonrasındaki işgaller karşısında toplumda başlayan tepkinin bir sonucu olarak 19 Mayıs 1919’da yaklaşık 75 bin kişinin katıldığı Fatih Mitingi ve 23 Mayıs 1919’da yaklaşık 200 bin kişinin katıldığı Sultanahmet Mitingi yapıldı. Bu bilgi ve dönemin koşulları dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

İngiltere’nin eski Başbakanı Lloyd George; “Türkler, İngiltere’nin dört savaş yılı içinde aldığı her şeyi geri aldılar. Bu, İngiltere’nin dış siyasetinde silinmez bir lekedir.” demiştir. İngiltere Başbakanı bu ifadeyi aşağıdakilerden hangisiyle ilgili kullanmıştır?

Asya Hun Devleti’nin dağılmasının ardından Hunlar, batıya doğru yayılmaya başlamış ve Karadeniz'in kuzeyinde bulunan Germen kavimlerini batıya doğru itmişlerdir. Kavimler Göçü adı verilen bu süreçte Hunlar Avrupa siyasetinde etkin hâle gelirken ikiye ayrılan Roma İmparatorluğu önemli sorunlarla karşı karşıya kalmıştır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi Kavimler Göçü’nün sonuçlarından biri olarak gösterilemez?

2019 TYT

Gazneli Mahmut, Abbasi halifesini Büveyhoğullarının baskısından kurtarmış ve bu hizmetine karşılık olarak Abbasi halifesinden Sultan unvanını almıştır. Bu bilgiyle aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Tarih öğretmeni Nil'e ödev olarak Divanıhümayun konusunu vermiştir. Nil hazırladığı ödevde Divanıhümayunun görevlerinden beşini yazmış ancak öğretmeni bunlardan birinin yanlış olduğunu belirtmiştir. Buna göre öğretmenin, Nil'in ödevinde yanlış olduğunu belirttiği görev aşağıdakilerden hangisidir?

Son Osmanlı Mebusan Meclisinden gelen üyelerden ve yeni seçilmiş mebuslardan oluşan Birinci TBMM, bir taraftan kurtuluş mücadelesi verirken diğer taraftan da bağımsız bir devletin temellerini atmıştır. Bu meclisteki vekiller farklı zümrelere ait, farklı meslek ve düşüncelere sahipti. Hükûmet üyelerini seçen Meclis; yasama, yürütme ve yargı yetkisini de kullanmaktaydı. Buna göre Birinci TBMM ile ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisine varılamaz?

Atatürk, “Bize milliyetçi derler, fakat biz öyle bir milliyetçiyiz ki, bizimle iş birliği eden bütün milletlere hürmet ve riayet ederiz. Bizim milliyetçiliğimiz bencil ve mağrurane milliyetçilik değildir.” demiştir. Buna göre Atatürk milliyetçiliği, I. Başka milletlerin düşmanlığına dayanmaz. II. İnsan ve millet onuruna değer verir. III. Türk milletini üstün tutar

Ammianus, ''Hunlar piyade olarak savaşmaya hiç alışkın değillerdi. Şaşılacak kadar uzak mesafelere attıkları ve demir kadar sert ve öldürücü sivri kemikten uçlu oklarını atmada gösterdikleri maharete hiç kimse erişemezdi... Hunlar iyi savaşçılar olup yay ve kement kullanmakta eşsizdirler.'' demiştir. Yalnız bu bilgiye göre Hunlarla ilgili olarak;

I. orduda onlu sistemi oluşturdukları,

II. savaş aletlerini etkin kullandıkları,

III. savaşlarda hilal taktiğini uyguladıkları ifadelerinden hangilerine ulaşılabilir? 2018 TYT

Gazneli hükümdarı Sultan Mahmut, bir gün mezâlim divanında iken; bir tacir, Şehzade Mesut’un kendisinden altmış bin dinarlık kumaş aldığından ancak parasını ödemediğinden şikâyet eder. Tacirin, hakkını aramak istediğini dile getirmesi üzerine Sultan Mahmut, taciri haklı bulur ve alacağının hemen ödenmesini emreder. Gazneli Devleti'nde yaşanan bu durumla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Mondros Mütarekesi’nden sonra kurulan millî cemiyetlerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

II. Meşrutiyet Dönemi’nde İttihat ve Terakki Cemiyeti, toplumsal bütünlüğü sağlamak için ortak bir eğitim sistemine geçmek amacıyla çalışmalar yapmıştır. II. Meşrutiyet Dönemi’nde sonuç alınamayan bu girişim Cumhuriyet Dönemi’ndeki hangi düzenleme ile başarıya ulaşmıştır?

1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nun 1. maddesi, “Hâkimiyet kayıtsız şartsız milletindir.” şeklindedir. Bu maddenin aşağıdakilerden hangisine ortam hazırladığı savunulabilir?

XIII. yüzyılda Moğol istilasından kaçıp Alaeddin Keykubad’a sığınan Necmeddin Razi; “Müslümanlar emniyet, asayiş ve rahatı Selçuklu hanedanının mübarek çetri gölgesinde buldular. Bu dindar padişahlar zamanında yapılan medreseler, camiler, köprüler ve diğer hayır müesseseleri hiçbir devirde yapılmamış; âlimlere ve halka gösterilen şefkat ve merhamet, girişilen gazalar ve kazanılan zaferler hiçbir zamanda vuku bulmamıştır.” demiştir. Buna göre Türkiye Selçuklu Devleti ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Osmanlı iktisadi anlayışının oluşmasında,

I. örf, II. din, III. coğrafya

unsurlarından hangilerinin etkili olduğu savunulabilir?

İstanbul’un işgalinin ardından Mebusan Meclisi, milletvekillerinin verdiği bir önergeyle güvenli bir ortamda görev yapma olanağı oluşuncaya kadar genel birleşimlerin ertelenmesi yönünde bir karar almıştır.

Bu kararın, aşağıdakilerden hangisine ortam hazırladığı söylenebilir?

Afet İnan, Atatürk Hakkında Hatıralar ve Belgeler adlı eserinde Satı Kadın'ın Kazan Köyü'nün muhtarı olduğunu, seçimle köy idaresinin başına geçtiğini belirtmektedir. Satı Kadın'ın seçimle muhtar olabilmesi;

I. cumhuriyetçilik, II. halkçılık, III. devletçilik ilkelerinden hangileriyle ilgilidir?

Ela Öğretmen tarih dersinde, öğrencilerine anıt ve taşlardaki yazıların okunmasında tarih biliminin yararlandığı alanı sormuştur. Öğrencilerin aşağıdakilerden hangisini cevap olarak vermesi beklenir?

Son Osmanlı Mebusan Meclisinden gelen üyelerden ve yeni seçilmiş mebuslardan oluşan Birinci TBMM, bir taraftan kurtuluş mücadelesi verirken diğer taraftan da bağımsız bir devletin temellerini atmıştır. Bu meclisteki vekiller farklı zümrelere ait, farklı meslek ve düşüncelere sahipti. Hükûmet üyelerini seçen Meclis; yasama, yürütme ve yargı yetkisini de kullanmaktaydı.

Birinci TBMM ile ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisine varılamaz?

Ela Öğretmen tarih dersinde, öğrencilerine anıt ve taşlardaki yazıların okunmasında tarih biliminin yararlandığı alanı sormuştur. Öğrencilerin aşağıdakilerden hangisini cevap olarak vermesi beklenir?

Abbasiler, Emevilerin aksine Türklere ve Arap olmayan Müslümanlara karşı iyi davrandı. Bu sayede Abbasiler Dönemi’nde Türklerin İslamiyet’e geçişi hızlandı. Özellikle Mutasım Dönemi’nde Türkleri önemli devlet makamlarına ve ordu komutanlıklarına getirdiler. Ayrıca Bizans sınırına yakın kurdukları şehirlere Türkleri yerleştirerek ülkelerini Bizans saldırılarına karşı güvence altına aldılar. Abbasi Devleti ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Kanuni Dönemi’nde Osmanlı ülkesine gelen Busbecq; “Türkler arasında itibar, hizmet ve idari mevkiler kabiliyet ve faziletin ödülü oluyor. Kişi tembel ve sahtekâr ise hiçbir zaman yükselemiyor, küçümsenip hakir görülüyor. İşte Türkler bu nedenle, neye teşebbüs etseler başarılı oluyorlar ve hükmeden bir ırk olarak hâkimiyetlerinin sınırlarını her gün genişletiyorlar.” demiştir.

Buna göre Osmanlı Devleti ile ilgili olarak;

I. liyakata önem verildiği, II. toplumda hoşgörünün egemen olduğu, III. toplumda dikey hareketliliğin olduğu

ifadelerinden hangilerine ulaşılabilir?

Lozan Barış Konferansı’nın iç tüzük görüşmelerinde, konferansın adı, görüşmelere katılacak delege sayısı ve kurulacak komisyonlar ile komisyon başkanlarının seçimi konularında Türkiye’nin itirazlarına rağmen İtilaf Devletleri’nin teklifleri kabul edilmiştir.

İtilaf Devletleri’nin bu tutumuyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Mustafa Kemal; “Ellerimiz deniz kıyısında ve zincirlerle bağlı bir hâlde bulunuyor ve ah bir kere hür olsak da şu denizde bir yüzsek diyorduk. İşte bugün özgürlüğümüzü kazandık.’’ demiştir. Aşağıdakilerden hangisinin bu doğrultuda yapılmış olduğu söylenemez?