Font size
Worksheetsинкл 2 д 1-34
Total questions: 34
Worksheet time: 26mins
Инклюзия мектептердегі жағдайды жақсарту процесінің үш тең құрамдас бөлігін бір мезгілде дамыту арқылы қол жеткізіледі:
инклюзивті мәдениетті қалыптастыру
әлеуметтік саясатты дамыту
инклюзивті саясатты дамыту
инклюзивті тәжірибені әзірлеу және енгізу
инклюзивті мектепті дамыту
М.В. Allodi инклюзивті білім беру ортасының сапасының келесі көрсеткіштерін анықтайды:
әрбір қатысушының өзін-өзі дамытуға ынталандыру
оқыту тәжірибесін үздіксіз дамыту және жаңарту
әрбір адамның қауіпсіздігі
барлық инклюзия субъектілерінің белсенді әлеуметтік қатысуы
әр қатысушының жеке дамуы
Ерекше қажеттіліктері бар балаларға интеграцияланған оқытудың вариативті үлгілері (Н.Н. Малофеев Н.Д. Шматко)
Шектелген
Эпизодтық
Біріктірілген
Ішінара
Уақытша
Инклюзивті білім берудің принциптері
адамның қарым-қатынас жасауға құқығы жоқ
алуан түрлілік адам өмірінің барлық аспектілерін жақсартады
әрбір адам сезінуге және ойлауға қабілетті
барлық адамдар құрбыларының қолдауы мен достығына мұқтаж
әр адам әртүрлі ойлайды
Интеграция түрлері
Білім беру интеграциясы
әлеуметтік интеграция
бірлескен интеграция
қосымша интеграция
Жеке интеграция
Жалпы білім беретін оқу бағдарламалары бойынша үйде оқытуды тиімді және сапалы ұйымдастыру үшін мыналар ұсынылады:
білім беру ұйымдарын нормативтік құжаттармен қамтамасыз ету
мектеп ұжымының әрбір мүшесінің қызметін нақты анықтау
пән мұғалімдерінің әдістемелік бірлестігін құру
баланың ақыл-ой қабілетін жан-жақты дамыту
оқытудың жеке бағыты
Әрбір баланың сапалы білім алуын қамтамасыз етудің шарттары
жақын даму аймағын ескеру
оқушылардың қабілеттерінің алуан түрлілігін қабылдайтын мұғалім
білім беру мазмұнын оқушының қажеттіліктерін ескере отырып бейімдеу
оқушылардың білімді меңгеру дағдыларын кеңейту
оқушылар үнемі бағалау процедураларына қатысады
Ерекше білім беру қажеттіліктері бар балалардың келесі топтары бөлінеді:
Дамуында ауытқуы бар балалар
Оқуда қиындықтар, мінез-құлық және эмоционалдық проблемалары бар балалар
Қолайсыз өмір сүру жағдайларына байланысты ерекше білім алу қажеттіліктері бар балалар - әлеуметтік, психологиялық, экономикалық, лингвистикалық, мәдени себептер
Жетімдер
Қандастар
Қоғамдағы қарым-қатынас мәселесіне және әртүрлі санаттағы мүмкіндігі шектеулі балаларға түзету-педагогикалық көмек көрсетуге тарихи көзқарасты зерттеді
П.Я. Гальперин
Н.М. Малофеев
Н.М. Назарова
Г.М. Храпченков
А.В. Занков
Мүмкіндіктері шектеулі балалар мен жасөспірімдердің тегін білім алу құқықтары туралы заңнама қабылдаған Еуропа елдері
Польша
Ақш
Ұлыбритания
Швеция
Украина
Францияда 1989 жылғы Білім туралы заң елде тұратын барлық балалар мен жасөспірімдердің білім алу құқықтарын белгіледі:
жас ерекшеліктері
әлеуметтік шығу тегі
мәдени деңгейі
Ұлты
Білім беру
Деңгейлік мақсат қоюдың негізі ретінде Б.Блумның білім беру мақсаттарының таксономиясын алуға болады. Ерекше білім беру қажеттіліктері бар балалар үшін алғашқы үш деңгей қолайлы:
«танып білу»
«түсіну»
«қолдану»
«дағдылар»
«білім»
Инклюзивті білім беруді жүзеге асыруға кедергі келтіретін кедергілер:
жеке кедергі
физикалық кедергі
байланыс кедергісі
академиялық кедергі
Бағалау кедергісі
Инклюзивті білім беруді жүзеге асыру стандарттарын реттейтін Қазақстан Республикасының заңдары
Білім туралы 2007 ж
«Кемтар балаларды медициналық-педагогикалық және түзете қолдау көрсету туралы»
Қазақстан Республикасындағы баланың құқықтары туралы»
Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне инклюзивті білім беру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы
Тұрмыстық зорлық-зомбылықтың алдын алу туралы
Дамуында ауытқуы бар және оқуда қиындықтары бар оқушылардың қажеттіліктері мен қолдауын бағалау кезінде қолданылған үлгі (модель)
Когнитивтік
Медициналық
Әлеуметтік
Педагогикалық
Гуманитарлық
Инклюзивті білім беруді дамытудың бастамасы болған негізгі халықаралық конвенциялар мен декларациялар
Саламандық Декларация және Іс-қимыл негізі
Джомтьендік декларация
Мүгедектердің құқықтары туралы конвенция
Инклюзивті білім беру туралы декларация
«Ақыл-есі кем адамдардың құқықтарының декларациясы»
Джомтьен декларациясының негізгі аспектілері мен принциптері
оқуға әмбебап қолжетімділік
теңдікті насихаттау
ақпаратқа қол жеткізуге байланысты проблемалар
ведомствоаралық өзара әрекеттесу қажеттілігі
ЕБҚ бар балалардың проблемаларының барлығы оқумен байланысты
«Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне инклюзивті білім беру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» кепілдігі ҚР Заңында көрсетілген
ерекше білімді қажет ететін балалардың жеке дамуын ескере отырып, білім беру жүйесі шеңберінде жағдай жасауға міндеттеледі
қосымша білім беру бағдарламаларының ауқымын кеңейту
мектепке дейінгі және орта білім беру ұйымдары қызмет көрсету аймағында тұратын барлық балаларды, оның ішінде ерекше білімді қажет ететін балаларды қабылдауға міндетті
жергілікті билік балаларға білім беру және шығармашылық қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін қосымша мүмкіндіктер беруі керек
мұғалім оқушылардың бойында адамгершілік қасиеттерді, еңбекке деген сүйіспеншілікті тәрбиелеуге міндетті
Арнайы білім беру қызметтері («Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне инклюзивті білім беру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасының Заңы )
ерекше білім беру қажеттіліктерін бағалау үшін балаларды терең және жан-жақты тексеру
мүмкіндігі шектеулі балаларға арнайы психологиялық-педагогикалық қолдау көрсету
арнайы білім беру бағдарламалары бойынша оқыту және тәрбиелеу
медициналық кабинеттерді материалдық қамтамасыз ету
мигрант балаларға медициналық көмек көрсету
Есту қабілеті зақымдалған тұлғаларды міндетті түрде төмендегі жабдықтармен қамтамасыз ету қажет
жеке заманауи электроакустикалық жабдық
дыбысты күшейтетін жеке жабдық
салмақты (қосымша салмақпен) тұтқа
көлденең орналасқан, сезімтал монитор
Үлкейтілген пернетақта
ПМПК (Психологиялық-медициналық-педагогикалық кеңес) қызметінің негізгі бағыттары
туғаннан 18 жасқа дейінгі балаларды психологиялық-медициналық-педагогикалық тексеру
балалардың ерекше білім беру қажеттіліктерін анықтау және оларды жалпы білім беретін және арнайы білім беру ұйымдарында қанағаттандыру бойынша ұсыныстар беру
ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаға арналған білім беру бағдарламасының түрін белгілеу
ерекше білім беру қажеттіліктері бар балалардың денсаулығы мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету
арнайы материалдық-техникалық жабдықтау және әлеуметтік өзара әрекеттесу
ПМПК-да (Психологиялық-медициналық-педагогикалық кеңес) тексеру мен кеңес беруді арнайы педагогтар жүргізеді
Сурдопедагог
Тифлопедагог
Олигофренопедагог
Логопед
Ортопед
Инклюзивті мектеп үшін бейімделу ортасын жобалау кезіндегі негізгі қағидалар
стратегиялық талдау
полисенсорлық қабылдауға қолжетімділік
Қауіпсіздік
зақымдалған анализатор жүйелерін дамыту және қауіпсіздігін бағдарлау
педагогтардың біліктілігін арттыру
Инклюзивті білім беру ортасын ұйымдастыру міндеті
мұғалімдердің кәсіби құзыреттілігін арттыру
ерекше қажеттіліктері бар балаларды тиімді кешенді сүйемелдеуді ұйымдастыру
балалардың психологиялық дайындық деңгейін арттыру
басқарудың ашықтығын қамтамасыз ету
арнайы мұғалімдердің әдістемелік бірлестігін құру
Оқытудағы қиындықтардың себептеріне қарай бірінші топқа психикалық функциялардың (ақыл-ой әрекеті, қабылдау, зейін, есте сақтау) жеткіліксіздігінен белгілі бір оқу дағдыларын меңгеруде қиындықтары бар балалар, сондай-ақ мүмкіндігі шектеулі балалар жатады
Көру қабілеті зақымдалған балалар
Есту қабілеті зақымдалған балалар
Тірек қимыл аппараты зақымдалған балалар
Мигрант балалар
Босқын балалар
Мүмкіндігі шектеулі балаларды көрсет
тірек-қимыл аппаратының бұзылуы
Дарынды балалар
көру қабілеті зақымдалған балалар
мүмкіндігі шектеулі балалар
Жақыннан көрмейтін балалар
Сенсорлық бұзылыстары бар балаларды көрсет
Естімейтіндер
Нашар көретіндер
Нашар еститіндер
Көрмейтіндер
Гиперактивтілік
Оқытудағы қиындықтардың себептеріне қарай екінші топқа психикалық және физикалық дамуында кемістігі жоқ, ерекше білім беру қажеттіліктері әлеуметтік-психологиялық және оларды оқу-тәрбие процесіне қосуға кедергі келтіретін факторлармен айқындалатын балалар жатады.
микроәлеуметтік және педагогикалық қараусыз қалған балалар
жергілікті қоғамға бейімделуі қиын балалар
мүгедектігі бар балалар
Ақыл-ой кемістігі
Көру қабылеті зақымдалған балалар
Даму мүмкіндіктерінің шектелуінен оқу қиындықтары туындайтын бірінші топтағы балалардың білімге деген қажеттіліктері
оқу жоспары мен оқу бағдарламаларын өзгерту (бейімдеу)
компенсаторлық және техникалық құралдармен қамтамасыз ету
оқыту бағдарламасын таңдау
вариативті, арнайы және баламалы оқыту әдістерін қолдану
мұғалімдерге әлеуметтік қолдау көрсету
Психикалық және дене дамуында ауытқулары жоқ, ерекше білім беру қажеттіліктері әлеуметтік-психологиялық факторлармен айқындалатын ерекше білім беру қажеттіліктері бар балалардың екінші тобының білім алу қажеттіліктері
оқу жоспары мен оқу бағдарламаларын өзгертпей оқытуға жеке көзқарас
типтік оқу жоспарының вариативті компоненті арқылы қосымша сабақтарды ұйымдастыру
арнайы педагогтарға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсету
компенсаторлық және техникалық құралдармен қамтамасыз ету
оқулықтар мен оқу-әдістемелік кешендерді таңдау
Ерекше қажеттіліктері бар балаларды психологиялық-педагогикалық қолдауға мыналар кіреді:
ерекше білім беру қажеттіліктері бар тұлғалардың (балалардың) ерекше білім беру қажеттіліктерін анықтау және бағалау
табысты оқу үшін әлеуметтік-психологиялық және педагогикалық жағдайлар жасау
мұғалімдер мен отбасыларға консультативтік-әдістемелік көмек көрсету
Тексеру әдістерін саралау
Медицина қызметкерлерінің көмегі
Ерекше білім беру қажеттіліктері бар мектеп оқушыларына ерекше жағдай жасау үшін өзара бағалау және педагогикалық қолдауды мына мамандар көрсетеді:
орта білім беру мазмұнын жаңарту құзыреті шегінде сынып жетекшісі
психологиялық-медициналық-педагогикалық кеңес беру мамандары
психологиялық-педагогикалық қолдау мамандары
ресурстық орталық мамандары
мектеп кеңесінің психологтары
Білім беру қажеттіліктеріне жатады
оқу жоспарын өзгерту және оны өзгерту тәсілдері
арнайы психологиялық- педагогикалық қолдау көрсету
оқыту формасын таңдау мүмкіндігі: жалпы сынып немесе арнайы сынып
емдеу-профилактикалық қолдауды ұйымдастыру
оқыту форматы: қашықтықтан оқыту, сыныптық
Дисграфияның түрлері
Қосымшалық
Жанамалық
Оптикалық
Акустикалық
Фонематикалық
