NEW
Font size
Worksheetsсинтаксис
Total questions: 40
Worksheet time: 17mins
Жарыспалы көп бағыңықылы сабақтас құрмалас сөйлемді көрсетіңіз
Мақсат
Олар өрге көтерілген сайын,көкке көтерілген шын аумағы тарылып,тікшеленіп,жүру қиындай түсті.
Бірыңғай мүшелердің грамматикалық белгілерінің бірі:
Әртүрлі әуенмен айтылады,сондықтан жазуда аралары үтірмен ажыратылады
Әртүрлі сөз табынан жасалады ж/е тұлғалық жағынан да түрлі-түрлі болады
Бірдей синтаксистік қызмет атқара отырып,әртүрлі сұраққа жауап береді
Мағыналық жағынан да түрлі түрлі болады
Өзара салаласа,өздері қатысты сөздермен сабақтаса байланысады
Құрмаластың сыйыса құрмаласу ж/е қыйыса құрмаласу деп бөліп қарастырған қай ғалым?
М.Балақаев
Н.Сауранбаев
А.Байтұрсынұлы
І.Жұмабаев
С.Аманжолов
Төл сөздің тыныс белгісін анықтаңыз.Кеше кешке жолдасы Қарқаралыда әлі екі үш күн боламыз деген болатын
Қос нүкте,тырнақша
Қос нүкте,тырнақша,үтір,сызықша
Тырнақша,үтір,сызықша
Сызықша қос нүкте тырнақша
Сабақтастың қай түрі,қалай жасалған?Жастық деген не десе,жарқыраған нұр деуші ем
Себеп бағыныңқылы сабақтас,шартты рай жұрнағы арқылы
Қарсылықты бағыныңқылы сабақтас,шартты рай жұр,арқ.
Мақсат бағыныңқылы сабақтас,шартты рай жұрнағы арқылы
Мкзгіл бағыныңқылы сабақтас,не шылау арқылы жасалған
Түсіндірмелі бағыныңқылы сабақтас,шартты рай жұрнағы арқылы
Салаластың қай түрі,тыныс белгісі қандай?Нұрым қамшыны да босатпады басқа соғар деп қауіптенді
Талғаулы салалас,сызықша
Іліктес салалас,үтір
Қарсылықты салалас,қос нүкте
Ккзектес салалас,үтір
Себептес салалас,сызықша
Салаластың қай түрі,қалай жасалынған? Зар даусынан кейде ыза мен зіл де байқалады,кейде Абайға қызық көрінетін мақал,мәтелдер айтылып кетеді
Шартты салалас,де шылауы арқ
Себептес салалас,мен шылау арқ
Талғаулы салалас,кейде шыл арқ
Кезектес салалас,кейде сөзі арқылы
Іліктес салалас,мен шылауы арқылы
Кабинетке Нұржамал мен Баймұрат кірді де,ендігі назар соларға ауды
Талғаулы салалас,мен жалғаулығы арқылы
Қарсылықты салалас,мен жалғауы арқылы
Себептес салалас,де жалгауы арқылы
Іліктес салалас,мен жалғауы арқылы
Ыңғайлас салалас,де жалгауы арқылы
Құрмалас сөйлемдер қалай жасалады?
Екі немесе бірнеше күрделі сөздерден жасалады
Екі предикаттық қатынастың негізінде жасалады
Тұрлаулы және тұрлаусыз мүшелердің қатысуы арқылыжасалады
Бір предикативтік емес қатынаста жасалады
Екі предикаттық қатынастың негізігде жасалады
Себеп-салдар салалас сөйлемді көрсетіңіз
Мүсірептің аты алымдының бірі емес еді,сондықтан Садақ оны елең қыла қоймады
Киік тал арасынан атыла шығып еді,қумадым.
Ұлжан жаза біледі,оқи да біледі
Мен кеше ойын алаңына бардым
Біресе зарлата әнге салады,біресе зар қаққан күйге басады
Көп бағынынқы сабақтас деген не
Бір бағыңқы сыңары тұратын сөйоем
Бір бағынқы мен кемінде екі басынқыдан тұратн сойлем
Бір бағынынкылы сабақтас
Бір басыңқы мен кемінде екі бағынынқыдан тұратн сойлем
Бағынынқы мен басынқыдан тұратын сөз тіркесі
Қарсылықты салаласты байланыстыратын жалғаулықтар
Не үшін?кім үшін
Бірде,біресе,бірақ
Сондықтан,себебі,өйткенң
Неге десен,айтседе,немесе
Сонда да,алайда,дегенмен
Бұл істің шындығын не көзімен көрген айтады,не құлағымен естіген айтар
Шартты бағынынқылы сабақтас
Мезгілдес салалас
Түсіндірмелі салалас
Кезектес салалас
Талғаулы салалас
Мақсат бпғынынқылы сабақтастың бағынынқы компонентті баяндауышынын жасалу жолы:
Көсемше,шартты рай,жіктік жалғаулары
Есімше,-дықтан,-діктен формалары
Көсемше тұлгасы,кейде,дейін шылаулары
Үшін шылауы,деп,болып көмекшң етістіктері
Ып,іп,п
Құрмалас сөйлемді топтастыруда қазірге дейінгі қолданып келе жатқан ұстаным
Логикалык ұстаным
Функционалды ұстаным
Өрістік ұстаным
Семантикалық-грамматикалық ұстаным
Құрылымдық ұстаным
Қазақ тілі білімінде күрделенген сөйлем идеясын ұсынған ғалым
Т.Сайрамбаев
Қ.Есенов
Т.Қордабаев
М.Балақаев
Қ.Жұбанов
Жалғаулықсыз салаластың қандай түрі жалғаулықты салаласта кездеспейді?
Ынғайлас,себептес
Салыстырмалы,түсіндірмелі
Себептес,қарсылықты
Талғаулы,кезектес
Қарсылықты,ыңғайлас
Компоненттері қандай-сондай,қалай-солай,қанша-сонша есімдік,үстеу сөздері қолданылатын сабақтас құрмалас
Мақсат бағынынқылы сабақтас
Түсіндірмелі сабақтас
Шартты бағынынқылы сабактас
Салыстырмалы сабақтас
М
Есімше көмектес септігі жалғануы арқылы сабақтастың қай түрі жасалады
Амал бағынынқылы сабақтас
Қарсылықты бағынынқылы сабақтас
Себеп бағынынкылы сабақтас
Мезгіл бағынынқылы сабақтас
Түсіндірмелі сабақтас
Сабақтастың баяндауыш формасы
Есім сөздер мен шылаулар
Шартты рай/қалау рай
Үстеу мен модаль создер
Етіс,тұйыс етістік
Есімше,көсемше,шартты рай
Жалғаулықсыз байланысатын салалас
Мезгілдес
Түсіндірмелі
Салыстырмалы
Шартты
Кезектес
Тек қана жалғаулық шылаулар арқылы жасалатын салаластар
Себептес,қарсылықты,салыстырмалы
Талғаулы,кезектес
Себеп-салдар,түсіндірмелі,талғаулы
Қарсылықты,түсіндірмелі
Мезгілдес,шартты,себептес
Жарыспалы көп бағынынқы сабақтас дегеніміз не
Компоненттерінде баяндалған іс-әрекеттердің екшеліп,талғанып,біреуінің орындвлатынын білдіретн құрмаластың түрі
Предактив сыңарларында айтылатын іс әрекеттердің бірінен сон бірі кезектесп отырады
Бағынынқы сөйлемдерінің әрқайсысы басыңқы сөйлеммен тікелей байланысатын құрмаластың түрі
Бағынқы сөйлемдерінің әрқайсысы басыңқы сөйлеммен тікелей байланыспайды
Бағынынқы сөйлемдері өзара байланысып барып,басыңқымен байланысатын құрмаластың түрі
Сабақты жақсы оқысаң,жолдастарың құрматтейді ж/е ата-анан қуанышқа кенеледі
Көп басыңқылы сабақтас
Кезектес салалас
Аралас құрмалас
Күрделенген сөйлем
Шартты бағынынқылы сабақтас
Құрмалас сөйлем компоненттері байланысуынын грамматикалық(синтетикалық)тәсілі
Шылаулар,орын тәртібі мен интонация
Ықшамдау,предикативтілік компонент
Компоненттердің баяндауыг формасы
Мағыналық тұтастық,лексикалық қайталау
Ассоциативті сиононим
Мүшеленетін сөйлемдер бас мүшелердің қатынасына қарай қалай бөлнед
Бір негізлі,екі негізді
Жалаң,жайылма
Белгілі жақты,белгісз жақты
Жанама жақты,жалпылама жақты
Толымды,толымсыз
Қабысуды көрсетіңіз
Еңбексіз табыс
Еңбек етті
Еңбекке баулу
Еңбектен соң
Еңбектің жемісі
Сөйлемді екі бас мүшелі,бір бас мүшелі деп бөлу идеясын алғашьұсынған орыс ғалымы
А.А.Шахматов
Н.Ю.Щведов
Н.Н.Арват
В.Г.Адмони
В.В.Богданов
Мына сөйлемдердің қайсысы тіке,нақтылы бұйрықты білдіреді
Ініңе айт,қайтарында нан ала келсін
Сізге танысу керек,балаңызды ауылга жібергенінің мақұл
Бұған шара қолдануды өтінеміз
Аттан түсіндер!Дем алайық
Есімдіктен жасалган баяндауышты көрсет
Сен кімсің?
Бес жердегі бес жиырма бес
Бұл күнде біз үшеуміз
Қарттың аты - А
Бір негізщі жалпылама жақты сөйлемді табыңыз
Айтпач жерде тіліңді тарт
Арқанды беліңе орап тарт
Сен енді тіліңді тарта сөйле
Ал енді ауылга карай тарт
Есімшеден жасалған бастауышты тап
Жақсы ісімен жақсы
Жаңа ғана жаққан сабынның иісі мұрынды жарып барады
Жығылған күреске тоймайды
Қайсар қыстауды әлі таба алмай келеді
Болымсыз мәнді сөйлемді тап
Әрине отбасым бар
Ойбай бізде не қауқар бар?
Ортамызда еркежанда бар
Бірде оның елге келгені бар
Жанама толықтауышы бар сөйлемді білгіле
Атты ерітеді
Анасын сагынды
Достыққа достық қарыз іс
Інім кітаптарын жинады
Жай сөйлем синтаксисінің қарастыратын басты мәселесі
Тұрақты сөһ тіркесі
Мәтіннің түзілу жолдары
Сөйлемнің грамматикалық түрлері
Күрделі синтаксистік тұтастық
ЖАНАМА ЖАҚТЫ БІР НЕГІЗДІ СӨЙЛЕМ ҚАЙСЫ
қУ ШҰНАҚ шалдың кімді қорлағаны
бұл бассыздықтың да бір жауабы болар
мұны екеулеп ақылға салып көрейік
мен әрдайым сенің жанындамын
пысықтауышқа тән басты белгі
сөйлемнің негізін құрауға қатспайды
үстеуден,көсемшеден жасалмайды
сөйлемге бастауышпен енеді
пысықтайтын сөзінен кейін орналасады
сөйлемнің құрылымдық -семантикалық компоненті ретіндегі баяндауышқа тән басты белгі
құрылымдық жағнан бастауышқа бағынады
сөйлемге көп жағдайда тема болп катысады
сөйлемде қалыпты орн жоқ
кез келген сөз таптарынан жасала бермпейді
сөйлемнің құрылымдық семантикалыық комп ретнде басттауыштың басты белгі
сөйлемде бас мүше болады
құрылымдықт жағынан басқа мүшелерге тәуелді
айтлған ойдың қимылдың обьектісі
сөйлемде нақты бір орын жоқ
сөз тіркестерінің сыңарлары өзара қандай формалары арқылы байланысады
қабысу,меңгеру,жанасу
матасу меңгеру жанасвы
қабысу,жанасу,менгеру
меңгеру,қиысу,қабысу
