Pangkur

Sekar pangkur kang winarna

Lelabuhan kang kanggo wong ngaurip

Ala lan becik peniku

Prayoga kawruhana

Adat waton puniku dipun kadulu

Miwah ingkang tata krama

Den kaesthi siyang ratri

Guru wilangan tembang pangkur yaiku....

     Puisi jawa gagrag anyar diarani....

      Geguritan uga diarani puisi bebas amarga....

     Tembang macapat kaiket dening paugeran, sing kalebu paugeran tembang macapat yaiku....

   Sing kalebu tembang macapat yaiku....

Ngelmu iku kalakone kanthi laku

Lekase lawan kas

Tegese kas nyantosani

Setya budya pangekese dur angkara

     Tembang ing dhuwur kalebu jenis tembang macapat....

Ngelmu iku kalakone kanthi laku

Lekase lawan kas

Tegese kas nyantosani

Setya budya pangekese dur angkara

Tegese ukara “Ngelmu iku kalakone kanthi laku” ing tembang macapat kasebut, yaiku.

        Tembung loro utawa luwih kang digandheng dadi siji kanggo nyudha cacahe wanda diarani....

        Ing ngisor iki kang kalebu tembung garba yaiku....

       Tembung ing ngisor iki kang kalebu jinise camboran yaiku....

Prau layar

(Ki Narto Sabdo)

Ya kanca ing gisik gembira

Alerap-lerap banyune segara

Angliyak numpak prau layar

Ing dina minggu keh pariwisata

Alon praune wis nengah

Byak-byuk byak banyu binelah

Ora jemu-jemu karo mesem ngguyu

Ngilangake rasa lungkrah lesu

Adhik njawil mas, jebul wis sore

Witing kelapa katon awe-awe

Prayogane becik bali wae

Dene sesuk esuk

Tumandhang nyambut gawe

       Para kanca padha arep plesiran/ wisata menyang….

Prau layar

(Ki Narto Sabdo)

Ya kanca ing gisik gembira

Alerap-lerap banyune segara

Angliyak numpak prau layar

Ing dina minggu keh pariwisata

Alon praune wis nengah

Byak-byuk byak banyu binelah

Ora jemu-jemu karo mesem ngguyu

Ngilangake rasa lungkrah lesu

Adhik njawil mas, jebul wis sore

Witing kelapa katon awe-awe

Prayogane becik bali wae

Dene sesuk esuk

Tumandhang nyambut gawe

      Tembung sing mawa seselan saka tembang kasebut yaiku….

        Tembung lungkrah lesu ing tembang prau layar kalebu tembung….

Wanci sekolah miwiti pasinaon

Kathah siswa kang sami pitakon

Sabtu enjing kagem lingkungan kemawon

Kerja bakti tanpa dikongkon

……

Purwakanthi kang tinemu ing geguritan yaiku...

Merapi

(Putu Aryana)

Merapi….

Saka kadohan katon gagah

Mega putih ndedel ing awiyat

Tilas dalan lahar katon cetha

Kena sunare Sang hyang bagaskara

Merapi….

Saumpama kowe bisa crita

Kabeh kadadeyan ing tanah jawa

Wiwit jaman Mataram kuna

Nganti madege keraton Ngayogyakarta

Merapi…

Sliramu anyekseni kridhaning bangsa

Wiwit nalika ngusir penjajah Walanda

Jaman kamardhikan jaman Sukarno

Nganti jaman Suharto

Jaman Habibie tumekaning Megawati lan Susilo

Merapi dadi saksi.

       Basa rinengga sing bisa tinemu ing geguritan kasebut, yaiku….

        Apa tegese tembung “Sang Hyang Bagaskara”?

      Supaya bisa maca bisa maca geguritan kanthi becik, kudu….

       Basa sing asring digunakake ing geguritan yaiku….

       Ing basa Indonesia, puisi jawa gagrag anyar diarani….