Социологиялық, нормативтік/Социологический, нормативный

Психологиялық, анкеталық/Психологический , анкетирование

Реформаторлық, географиялық/Реформаторский, географический

Танымдық, болжамдық/Познавательная, прогностическая

Қоғамдағы оқиғаларды танып-білуге, олардың саяси мәнін түсінуге мүмкіндік береді/Стремление постичь политичекую истину как отражение реальных политических процессов и явлений

Саяси құрылысқа, институттарға, іс-әрекеттерге және оқиғаларға саяси баға береді/Возможность давать политическую оценку общественному строю, институтам и разным политическим событиям

Азаматтылықты, халықтың демократиялық мәдениеттілігін қалыптастырады/Формирования гражданственности и демократической культуры масс

Саяси институттарда, саяси қатынастарда, басқаруда реформалар жасайды/Осуществления реформ в политических институтах, политических отношениях управлениях

Саясат туралы, саясаттың адам және қоғам арасындағы қарым- қатынастары туралы жинақталған ғылым /О политике и о политических взаймоотношениях между личностью и обществом

Табиғат, қоғам және ойлаудың жалпыдаму заңдылықтары туралы ғылым/Наука о наиболее общих законах развитие природы, общества и мышления

Қоғам және қоғамдық қатынастар туралы ғылым/Наука об обществе и общественных отношениях

Қоғамның ерекше жұмыс істеуі мен дамуының заңдылықтары туралы ғылым/Наука об общих специфических закономерностях функционирования и развития общества

Қайырымды және қайырымсыз/Добрых и невежественных

Әділетті және демократиялық/Справедливых и демократических

Ақсүйектер және философтар/Аристократы и философы

Тимократтар мен абыздар/Тимократы и жрецы

Аристократия, тимократия, олигархия, демократия, тирания

Охлократия, тирания, олигархия, этнократия, элитакратия

Теократия, шовинизм,  демократия, стагнация, федерализация

Демократия, охлократия, этнократия, элитакратия, тирания

Саяси ғылымды құдайшылдықтан тазартты/Освобождение от влиянии теологии политической науки

Үш тармақты билік түрін енгізді/Обоснование трех ветвенной власти

Идеология түрлерін ұсынды/Определения видов идеологии

Саяси партияларға анықтама берді/Определения политических функции партии

Джефферсон

Платон

Монтескье

Вольтер

Аристотель

Маркс

Платон

Цицерон

Адамдардың қоғамдық қажеттіліктерін жүзеге асыру үшін пайда болған әлеуметтік топтар, ұлттар, мемлекеттер арасындағы билікке байланысты іс-әрекеттер/ Деятелность социальных групп, нации, государство связанной с властью для удовлотверения потребности людей

Ресми мойындалған немесе қоғамдақалыптасқан нормаларға сәйкестенбейтінбұқаралық қызмет формасы/Массовые формы деятельности, не соответствующие официально установленным

Адамдардың ортақ жері, тарихы, мәдениеті арқылы қарым-қатынасатын үлкен жиынтығы/Совокупность людей с общим местом проживания и взаимоотношениями

Биліктің әкеден балаға мирас ретінде қалатын әдет-ғұрып жетекшілігі/Это лидеры главным образом до индустриальных общества чья власть держится на законе традиции

Біреудің екіншілерге өмірін жүргізіп, олардың іс-әрекет, қызметіне ықпал етуі/Возможность с опорой на различные средства оказывать на людей и тем самым осуществлять собственную волю

Экономикалық қатынастар/Экономические отношения

Түрлі жағдайдағы адамдардың мінез-құлықтары/Поведение людей в различных ситуациях

Демократиялық басқару формасы/Демократическая форма правления

Халықтың саяси билікті мойындауы/Признание народом политической власти

Халықтың саяси билікті мойындамауы/Не признание народом политической власти

Билікті революция арқылы жою/Революционное свержение власти

Демократияның орнатылуы/Установление демократии

Монтескье

Әл-Фараби

Маркс

Платон

Қоғамда тұрақтылық пен тәртіпті қамтамасыз ететін ұйымдар мен мекемлер, институттар жиынтығы/Многочисленные государственные политические и общественные органы, организации и учреждения с помощью которых осуществляется власть в обществе

Қоғамдық сананың түрі/Одно из общественной сознании

Қоғамдық келісім/Общественное согласие

Саяси құрылымның формасы/Форма политического устройство

Саяси институттар (мемлекет, партиялар және т.б.)/Политические институты (государство, парти и т.д.)

Салт-дәстүрлер/Обычай и традиций

Этика мен ізгілік/Этика и гуманизм

Экономикалық база/Экономическая база

Атқарушы билік/Исполнительная власть

Сайлаушылар билігі/Власть избирателей

Әскери билік/Военная власть

Бұқаралық ақпарат құралдары/СМИ

Саяси шешімдер қабылдауға қатынасатынмәртебелі, ықпалды топ/Наиболее интеллектуальная часть общества, которая непосредственно осуществляет политическое руководство

Бір адамның дәрежесін көтеру/Возвеличивание роли одного человека

Әскери проблемаларға бағытталғансаясат/Политика, ориентированная на военные проблемы

Жеке адамның даму процесі/Процесс становления и развития индивида

Қоғамның жан-жақты дамуы/Всестороннее развитие общества

Қоғамның құлдырауы/Распад общества

Мемлекет, әскер, мектеп/Государство, армия, школа

Меншік, нарық, ақша, жалақы/Собственность, рынок, деньги, зарплата

Таптар, жіктер, топтар/Классы, слои, группы

Күш қолдану, қорқыту арқылы басқару/Единовластие и приказное управление

Бағынушылармен ақылдаса отырыпбасқару/Тенденция к коллективному управлению

Бағынушылардың мүддесін қорғай біледі/Проявляет заботу о подчиненных

Қоғамдық құрылысқа, билік жүйесінеөзгеріс жасау/Одна из форм социальных и политических изменений, соответствующая эволюционному развитию общества

Тарихтың дамуын мойындау/Признавать развитие истории

Қоғамның саяси құрылымына сапалытөңкеріс жасау/Коренной переворот в развитии политической жизны

Мемлекеттің өз ішіндегі әлеуметтік саяси құрылысты сақтау немесе өзгерту мақсатындағы жүргізген саясаты/Государственная политика с целью сохранения или изменения внутренней социально-политической структуры

Тілінде, мәдениетінде, мінез құлқында ортақ ерекшеліктері бар, белгілі бір аумақта тарихи қалыптасқан өз қауымдастығының бірлігін сезінетін адамдар жиынтығы/Исторический сложившееся на определенной территории сообщество людей, имеющие общие особенности  в языке, культуре и образе жизни

Аумақ, экономикалық қатынастар, мәдени ерекшеліктері мен психологиялық құрылымның ортақтығы негізінде қалыптасқан адамдардың тарихи әлеуметтік этникалық бірлестігі/Историческое социальное этническое объединение людей, формированное на основе территориальных, экономических отношений, культурных особенностей и единстве психологической структуры

Ш.Уалиханов,Ы.Алтынсарин,А.Құнанбаев

Макиавелли,Локк,Монтескье

Кант,Маркс,Ленин

Биліктің әкеден балаға мирас ретіндеқалатын әдет-ғұрып жетекшілігі/Это лидеры главным образом до индустриальных общества чья власть держится на законе традиции

Ерекше қабілетімен топтың сеніміне ие болған жетекші/Лидер заслуживший доверия особыми способностями

Конституция негізінде сайлау арқылы басшылық орынға келетін жетекші/Это законно и демократически избранные руководители общества в результате сознательного выбора людей

Белгілі бір әлеуметтік топтың мүддесін қорғай білетін топ бастаушы/Руководитель, который согласовывает, объединяет и направляет действия людей

Кәсіби мүдделерімен дағдыларменбіріккен адамдар/Люди, объединенные профессиональными инстересами и навыками

Жеке адамның диспозициясы/Диспозицией личности

Қоғам туралы ілім деген мағына білдіреді/Наука об обществе

Саяси даму деген мағына білдіреді/Политическое развитие

Өмір сүру деген мағына білдіреді/Наука о существовании

Әлеуметтік жүйе болып табылатын қоғамның қалыптасуы мен дамуы туралы ғылым/Наука, изучающая законы развития общества и социальных взаимоотношений

Саяси қатынастардың қалыптасуы мен даму туралы ғылым/Наука о формировании и развитии политических отношении

Өмір сүрудің заңдылықтары туралығылым/Наука о закономерностях существования

О.Конт

Спенсер

Маркс

Конт,М.Вебер

Дюбуа,Д.Аддамс

Аманд;П,Сорокин

Дюбуа,Д.Аддамс

Конт,М.Вебер

Спенсер,К.Маркс

Бөкейханов,А.Байтұрсынов

Уалиханов,А.Құнанбаев

СейфуллинС.Мұқанов

Әлеуметті-саяси реформа жүргізу/Проведение социально-политической реформы

Тарихтың дамуын мойындау/Признавать развитие истории

Қоғамның саяси құрылымына сапалытөңкеріс жасау/Коренной переворот в развитии политической жизны

Халықты оқуға,білім алуға,кәсіпқылуға,сауданы меңгеруге шақырды/Призывал учиться, заниматься предпринимательством,освоить торговлю,

Қоғамдағы оқиғаларды танып-білуі/Стремление постичь политичекую истину

Саяси құрылысқа, институттарға, іс-әрекеттерге және оқиғаларға саяси баға береді/Возможность давать политическую оценку общественному строю, институтам и разным политическим событиям

Дәстүрлі,индустриалды,постиндустриалды/Традиционный,индустриальный,постиндустриальный

Прогрессивті,регрессивті/Прогрессивный,регрессивный

Феодалдық,буржуазиялық,анархиялық/Феодальный,буржуазный,анархический

Адамдардың ортақ жері, тарихы, мәдениеті арқылы қарым-қатынасатын үлкен жиынтығы/Совокупность людей с общим местом проживания и взаимоотношениями

Адамдардың өзара қатынасатын тобы/Группа людей, взаимодействующих между собой

Әлеуметтік экономикалық орта/Социально-экономическая среда

Алғашқы қауымдық, құл иеленушілік, феодалдық, капиталистік, социалистік/Первобытный, рабовладельческий, феодальный, капиталистический, социалистический строи

Феодалдық, өркениетті, социалистік, дамыған, қарапайым/Феодальный, цивилизованный, социалистический, развитый, простой

Капиталистік, дамыған, қарапайым, өркениетті, феодалдық/Капиталистический, развитый, простой, цивилизованный, феодальный

Территория (аумақ) бірлігі/Территориальная единица

Өнеркәсіп кешені/Промышленный коиплекс

Әскери кешені/Военный комплекс

Әлеуметтік қызмет атқарады/Осуществления социальной функции

Яя

Мм

Таптық, этникалық, кәсіптік, демографиалық, аумақтық/Классовые, этнические, демографические, профессиональные, территориальные

Үлкен, орташа, кіші/Большая, средняя, малая

Уақытша, орташа уақытша, тұрақты/Непостоянная, средне постоянная, постоянная

Тарихи қалыптасқан адамдар өмірін реттеуші ұйымдар/Исторически сложившиеся организации, регулирующие жизнедеятельность людей

Тарихи қалыптасқан адамдар тобы/Исторически сложившаяся группа людей

Қоғамдық қатынастардағы нормаларжиынтығы/Совокупность норм, регулирующих общественные отношения

отбасы және неке институты

әскери институт/военный институт

діни институт/религиозный институт

білім/образование

тәрбие/воспитание

тектілік/гены

Әлеуметтік стратификация жәнемобилділік/Социальная стратификация и мобильность

Бихевиористік және мобилділік/Бихевиоризм и мобильности

Структуралық және жүйелілік/Структурализм и системность

А.Құнанбаев, Ш.Уәлиханов, Ы.Алтынсарин

Қорқыт, А.Яссауи, Әл-Фараби

М.Қашқари, Ж.Баласағұни, Қ.Жалайыри

Мемлекет, сот, әскер, саяси партиялар/Государство, суд, армия, политические партии

Меншік, рынок, ақша, жалақы/Частная собственность, рынок, деньги, зарплата

Білім, ғылым, тәрбие, адамгершілік ережелер/Школы, Вузы, армия, рынок, работа

Меншік, рынок, ақша, жалақы/Частная собственность, рынок, деньги, зарплата

Мектеп, ЖОО, әскер, рынок, жұмыс/Образование, наука, воспитание, человеческое поведение

Адамдардың әл-ауқатына байланысты қоғам ішіндегі жіктелуі/Расслоение людей в обществе по различным критериям

Жеке адамның бір қауымдастықтан екінші топқа ауысуы/Переход индивида из одной общности в другую группу

Әйелдердің қоғамдағы орнын сипаттау түсінігі/Описание роли женщин в обществе

Қоғамдағы адамдардың бір страттан екінші стратқа өтуі/Переход людей из одной страты в другую

Қоғамдағы адамдардың депрессияғаұшырауы/Впадение людей в депрессию

Қоғамда әлеуметтік теңсіздіктің қанатжаюы/Распространение в обществе социального неравенства

Жеке адамның немесе топтың өзге стратқа мәртебесін өзгерту арқылы ауысуы/Переход индивида или группы из одной страты в другую с изменением статуса

Қоғамдағы адамдардың депрессияғаұшырауы/Впадение людей в депрессию

Қоғамда әлеуметтік теңсіздіктің қанат жаюы/Распространение в обществе социального неравенства