дара тәжірибенің нәтижесінде қалыптасатын жануарлар өміріндегі дағды;

сыртқы дүние заттары мен құбылыстарының адамның қажеттіліктеріне сәйкес келу-келмеуінің нәтижесінде пайда болып отыратын психикалық процесс түрі;

жеке адамның белгілі іс-әрекет түріне икемділігі және оны ойдағыдай етіп орындай алмау;

сыртқы дүние заттары мен құбылыстарының байланыс-қатынастарының адам миында жалпылай және жанама түрде сөз арқылы бейнеленуі;

Хроноскоп аспабы

Тахистаскоп аспабы

Пнеймограф аспабы

Аудиометр аспабы

айналадағы толып жатқан обьектілердің ішінен керектісін бөліп алып, соған психикалық әрекетімізді тұрақтата алу

дара тәжірибенің нәтижесінде қалыптасатын жануарлар өміріндегі дағды;

адамның өз мінез-құлқын меңгере алу қабілеті

жеке адамның белгілі іс- әрекет түріне икемділігі және оны ойдағыдай етіп орындай алмау;

5 кезең: тұрақты, тұрақсыз, көлем, бөліну, алаң болушылық

4 кезең: анализ, синтез, нақтылау, жалпылау

3 кезең: данышпандық, нышан, тұтас гармониялық

3 кезең: дайындық, негізгі, тексеру

зейін

эмоция

темперамент

Ерік

холерик,сангвиник,меланхолик,флегматик

ұстамсыз тип,ширақ тип,баяу тип,әлсіз тип

сезім және әрекет темпераменттері

эмоциясы күшті және эмоциясы әлсіз темпераменттер

Сәл нәрсеге ренжитін, өкпелегіш, пессимист, тұйық, аса баяу қозғалатын жайбасар оқушы;

Күйгелек, тынымсыз, шамданғыш, көңіл-күйі жиі өзгеретін, белсенді, пысық, ашуланшақ бала;

Сабырлы, орынсыз асып-саспайтын, мәселені тез шешуге асықпайтын, асып-саспай сөйлейтін оқушы;

Жылдам және тез қозғыш, көңіл-күйі жиі өзгергіш, көп нәрсеге қызығатын, бірақ тез суып кететін, көбінесе эмоциялы оқушы.

Жылдам және тез қозғыш, көңіл-күйі жиі өзгергіш, көп нәрсеге қызығатын, бірақ тез суып кететін, көбінесе эмоциялы оқушы;

Күйгелек, тынымсыз, шамданғыш, көңіл-күйі жиі өзгеретін, белсенді, пысық, ашуланшақ бала;

Сабырлы, орынсыз асып-саспайтын, мәселені тез шешуге асықпайтын, асып-саспай сөйлейтін оқушы;

Сәл нәрсеге ренжитін, өкпелегіш, пессимист, тұйық, аса баяу қозғалатын жайбасар оқушы

Ашық, көпшіл, сөзшең, кісіге қайырымды, қысылып-қымтырылмайды, оптимист, өмір сүйгіш, көтеріңкі көңілді, тұрақсыз оқушы;

Жылдам және тез қозғыш, көңіл-күйі жиі өзгергіш, көп нәрсеге қызығатын, бірақ тез суып кететін, көбінесе эмоциялы оқушы;

Күйгелек, тынымсыз, шамданғыш, көңіл-күйі жиі өзгеретін, белсенді, пысық, ашуланшақ бала;

Сабырлы, орынсыз асып-саспайтын, мәселені тез шешуге асықпайтын, асып-саспай сөйлейтін оқушы;

Ашық, көпшіл, сөзшең, кісіге қайырымды, қысылып-қымтырылмайды, оптимист, өмір сүйгіш, көтеріңкі көңілді, тұрақсыз оқушы;

Сабырлы, орынсыз асып-саспайтын, мәселені тез шешуге асықпайтын, асып-саспай сөйлейтін оқушы;

Күйгелек, тынымсыз, шамданғыш, көңіл-күйі жиі өзгеретін, белсенді, пысық, ашуланшақ бала;

Жылдам және тез қозғыш, көңіл-күйі жиі өзгергіш, көп нәрсеге қызығатын, бірақ тез суып кететін, көбінесе эмоциялы оқушы;

Ашық, көпшіл, сөзшең, кісіге қайырымды, қысылып-қымтырылмайды, оптимист, өмір сүйгіш, көтеріңкі көңілді, тұрақсыз оқушы

Өте сақ, ұяң, байсалды, тұрақты, бірқалыпты, дауыс екпіні баяу;

Сабырлы, орынсыз асып-саспайтын, мәселені тез шешуге асықпайтын, асып-саспай сөйлейтін оқушы;

Сәл нәрсеге ренжитін, өкпелегіш, пессимист, тұйық, аса баяу қозғалатын жайбасар оқушы.

темперамент типтері

қозу мен тежелудің қасиеттері

әлсіз тип варианттары

темперамент сипаттамасы

айналадағы толып жатқан обьектілердің ішінен керектісін бөліп алып, соған психикалық әрекетімізді тұрақтата алу;

әрбір адамның жеке басына тән өзіндік психологиялық қасиеттері мен ерекшеліктерінің жиынтығы

адамның өз мінез-құлқын меңгере алу қабілеті

алға қойған мақсатына шексіз сенген, сол жолда ақтық демі біткенше бел байлаған, моральдық рухы жоғары адамның ғана қолынан келетін қасиет;

Мінез

темперамент

қабілет

бейімділік

ойшыл тип,орташа тип,көркем тип

Отансүйгіштік,мақсаткерлік

борыш пен жауапкершілік

мейірімділік пен ізгілік

психика дамуының жалпы заңдылықтарын,оны зерттеу әдістерін,теориялық принциптерін және оның ғылыми ұғымдарының қалыптасу жолдарын зерттейді

әрбір ұлт пен ұлысқа ,этнос пен тайпаға тән қасиеттердің жай-жапсары

әр қилы процестердің табиғи негізі мен мен үнемі дамып отыратын азаматтық қасиеттерін зерттейтін сала

жеке адамның еңбек іс-әрекетінің психологиясын, ұйымдастыру мәселесін қарастырады

Теофраст

Гиппократ

Гален

Ф.Лесгафт

белгілі бір істі үздік орындауға мүмкіндік беретін адамның әр түрлі жеке қасиеттерінің қиысып келуі, яғни адам қасиеттерінің синтезі

жеке адамның өзіне тән қылық-әрекетінде, тіл қатынасында тұрақты қалыптасатын дара ерекшеліктерінің жиынтығы

жүйке жүйесінің тума қасиеттерінен туындайтын адамның жеке өзгешеліктерінің бірі

әрбір адамның жеке басына тән өзіндік психологиялық қасиеттер мен ерекшеліктердің жиынтығы.

Жүйке жүйесінің типтері

Даму деңгейлері

Таным процестері

Ми қабығындағы процестер

нәресте, сәби, мектеп жасына дейінгі балалар, бастауыш сынып жасындағы балалар, жеткіншектер, жасөспірімдер, ересектер;

оқыту, тәрбие, мұғалім;

ойын, оқу, еңбек;

қызығу, дүниетаным, сенім;

оқыту мен тәрбиелеудің психологиялық заңдылықтарын зерттеу

адам психикасының жас ерекшелігі динамикасы, даму үстіндегі адамның психикалық процестері мен психологиялық қасиеттерінің онтогенезі

әр қилы процестердің табиғи негізі мен мен үнемі дамып отыратын азаматтық қасиеттерін зерттейтін сала

жеке адамның еңбек іс-әрекетінің психологиясын, ұйымдастыру мәселесін қарастырады

1-3 жас аралығы, 2-6 сынып, еңбек;

3-6 жас аралығы, 5-9 сынып, заттық әрекет;

11-15 жас аралығы, 5-9 сынып, оқу;

5-16 жас аралығы, 3-5 сынып, ойын;

жас ерекшелігі психологиясының;

педагогикалық психология;

әлеуметтік психология;

әскери психология;

1-3 жас аралығы, 2-6 сынып, еңбек;

3-6 жас аралығы, 5-9 сынып, заттық әрекет;

6-10 жас аралығы, 1-4 сынып, оқу

11-18 жас аралығы, 4-6 сынып, үлкендермен эмоционалдық қарым-қатынас;

бастауыш сынып оқушыларының психологиялық жаңа құрылымдары

бастауыш сынып оқушыларының жетекші іс-әрекеті

бастауыш сынып оқушыларының қиыншылықтары

бастауыш сынып оқушыларының физиологиялық дамуы

Бастауыш сынып жасы;

Жеткіншектік жас;

Мектепке дейінгі кезең;

Нәрестелік шақ;

ересек жасы;

қарттық жас;

жеткіншектік жас

нәрестелік жас

еркіндік , іс-әрекетті іштей жоспарлау, рефлексия;

жыныстық жетілу, ересектік сезім, әлеуметтік белсенділік, өзіндік сана, өзіне ден қою, болашақ мамандыққа көзқарас;

оқу, ойын, әлеумет

ырықты, ырықсыз, үйреншікті

Нәресте жасында;

Сәби жасында;

Жеткіншек жасында;

Ересек жасында

еркіндік , іс-әрекетті іштей жоспарлау, рефлексия;

мамандық таңдау, отбасын құруға әзірлік;

ырықты, ырықсыз, үйреншікті;

оқу, ойын, әлеумет;