NEW
Font size
WorksheetsҚазақ тілі 7-сынып. Үндестік заңы
Total questions: 15
Worksheet time: 8mins
Сөз бен сөз, сөз бен қосымша арасындағы дыбыстардың бір-біріне ықпал етіп үндесуі не деп аталады?
Дыбыс үндестігі
Үндестік заңы
Ықпал
Ерін үндестігі
Үндестік заңын қалай бөліп қарастырамыз?
1) Ерін үндестігі; 2) тоғыспалы ықпал.
Барлық жауап дұрыс
1) буын үндестігі; 2) дыбыс үндестігі.
1) Ілгерінді ықпал 2) кейінді ықпал.
Сөз әуенінің (сөздің соңғы буынының) жуан, жіңішке болуына қарай қосымшалардың не бірыңғай жуан, не жіңішке түрде жалғануын не деп атайды?
Тоғыспалы ықпал
Кейінді ықпал
Буын үндестігі
Ерін үндестігі
Дс-тар-ымыз-дың, ауыл-дар-ға, т.б.
Мысалдарда сөздерге қосымшалар қалай жалғанған?
Жуан әуезді сөздерге қосымшалардың жалғануы
Жіңішке әуезді сөздерге қосымшалардың жалғануы:
Барлық жауап дұрыс
Жуан әуезді сөздерге жіңіщке қосымшалардың жалғануы
Кісі-лер-іміз-дің, еңбек-ші-лер-ді, т.б
Мысалдарда сөздерге қосымшалар қалай жалғанған?
Жуан әуезді сөздерге қосымшалардың жалғануы
Жіңішке әуезді сөздерге қосымшалардың жалғануы:
Барлық жауап дұрыс
Жіңішке әуезді сөздерге жуан қосымшалардың жалғануы
Орын, өрік, құлын, күлкі сияқты сөздердің бірінші буынындағы еріндік дауыстылардың (о, ө, ұ, ү) әсерінен екінші буындағы (ы, і) дыбыстары еріндік болып (ұ, ү) айтылуы қандай үндестікке жатады?
Барлық жауап дұрыс
Буын үндестігі
Дыбыс үндестігі
Ерін үндестігі
-мен, -бен, -пен көмектес септік жалғауы: апам-мен, қыз-бен, жас-пен, т.б.
Қандай қосымша екенін табыңыз:
Ерін үндестігіне жататын қосымша
Барлық жауап дұрыс
Буын үндестігіне бағынатын қосымша
Буын үндестігене бағынбайтын қосымша
Буын үндестігіне бағынбайтын қосымшаларды табыңыз:
-ған, -ген, -қан, -кен, -ар, -ер, -р,-атын, -етін, -йтын, -йтін, -мақ, -мек, -бақ, -бек, -пақ, -пек.
-мен, -бен, -пен, -қор, -паз, -қой, -нікі (-дікі, -тікі), -тай, -тал, -еке, -кер, -гер,-хана, -күнем,-ов, -ев, -ева, -ова, -ин, -ист, -изм
Барлық жауап дұрыс
мен, бен, пен, және, да, де, та, те, бірақ, үшін,туралы, дейін, шейін, сондықтан, не, немесе, егер, алайда,
сайын, гөрі, соң, кейде, -ақ, ғой, ма, ме, т.б.
Буын үндестігінде бірнеше түбірден біріккен сөздерде, өзге тілден енген
қандай сөздерде аралас буындар кездесуі мүмкін?
Тарихи сөз
Қос сөздер
Диалект сөздер
Кірме сөздер
Түбір мен қосымшаның жігіндегі және сөз аралығындағы дауысты және дауыссыз дыбыстардың көршілес дауыссыз дыбыстарға ілгерінді-кейінді ықпал етуін не деп атайды?
Ілгерінді ықпал
Ерін үндестігі
дыбыс үндестігі (ассимиляция)
Буын үндестігі
Қазақ тілінде дыбыс үндестігінің қандай түрлері бар:
Тарихи сөз, диалект сөз, архаизм сөз
Барлық жауап дұрыс
Буын үндестігі, ерін үндестігі
ілгерінді ықпал, кейінді ықпал, тоғыспалы ықпал
Қай ықпалдың заңдылығы:
Сөздің соңғы дыбысы дауысты, үнді, ұяң дауыссыз дыбыстардың бірі болса, дауыссыздан басталатын қосымшаның бірінші дыбысы не үнді, не ұяң болады.
Мысалы: бала-лар (бала-тар, бала-дар емес), қыз-дар (қыз-тар, қыз-лар емес)
Ерін үндестігі
Тоғыспалы ықпал
Ілгерінді ықпал
Кейінді ықпал
Қай ықпал түрінің заңдылығы екенін табыңыз:
Сөздің соңғы дыбысы қатаң не б, в, г, д дыбыстарының біріне аяқталса, оған қатаң дыбыстан басталатын қосымша жалғанады. Мысалы: ат-пен (ат-бен, ат-мен емес), ғарыш-қа, (ғарыш-ға емес), тренинг-ке (тренинг-ге емес).
Буын үндестігі
Кейінді ықпал
Ілгерінді ықпал
Тоғыспалы ықпал
Қай ықпалдың заңдылығы екенін табыңыз:
Сөздің соңғы дыбысы қатаң п, қ. к дыбыстарына аяқталып, жалғанатын қосымша дауыстыдан басталса, олар ұяң сыңарларына (п-б, к-г, қ-ғ) айналады. Мысалы, доп-доб+ы, аяқ - аяғ+ы, күрек - күрег+і, тап - таб+у
Дыбыс үндестігі
Ілгерінді ықпал
Кейінді ықпал
Тоғыспалы ықпал
Қатар тұрған екі дыбыстың бір-біріне бірдей ықпал етуін қандай ықпал деп атаймыз?
Ерін үндестігі
Кейінді ықпал
Тоғыспалы ықпал
Ілгерінді ықпал
