wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Quiz o naturalizmie i metodologii

Total questions: 87

Worksheet time: 44mins

Name
Class
Date
1.

Czym jest naturalizm w naukach społecznych?

a)

Podejściem uznającym, że społeczeństwa są unikalne i wymagają odrębnych metod.

b)

Zastosowaniem metod nauk przyrodniczych w badaniu społeczeństw.

c)

Odrzuceniem metod nauk przyrodniczych w naukach społecznych.

d)

Teorią ewolucji w badaniu społeczeństw.

2.

Co oznacza antynaturalizm w naukach społecznych?

a)

Odrzucenie jakiejkolwiek metodologii w naukach społecznych.

b)

Zastosowanie metod przyrodniczych w badaniu społeczeństw.

c)

Podejście postulujące odrębność metod badawczych w naukach społecznych.

d)

Uznanie nauk społecznych za nieistniejące.

3.

Indywidualizm metodologiczny zakłada, że:

a)

Społeczeństwo jest nadrzędne wobec jednostki.

b)

Jednostki działają w oparciu o zasady grupowe.

c)

Zjawiska społeczne można wyjaśnić tylko przez analizę jednostek.

d)

Społeczeństwo kieruje się swoimi własnymi prawami, niezależnymi od jednostek.

4.

Holizm metodologiczny to podejście, które:

a)

Redukuje zjawiska społeczne do działań jednostek.

b)

Odrzuca analizę jednostek w badaniach społecznych.

c)

Uznaje społeczeństwo za sumę indywidualnych działań jednostek.

d)

Uważa zjawiska społeczne za niezależne od jednostek, a ich analiza wymaga podejścia całościowego.

5.

Nauki nomotetyczne dążą do:

a)

Opisu unikalnych zjawisk.

b)

Formułowania ogólnych praw.

c)

Badania jednostkowych przypadków.

d)

Zgłębiania subiektywnych doświadczeń jednostek.

6.

Nauki idiograficzne zajmują się:

a)

Tworzeniem ogólnych teorii.

b)

Badaniem szczególnych, unikalnych przypadków.

c)

Poszukiwaniem uniwersalnych praw.

d)

Wykorzystywaniem eksperymentów do badania rzeczywistości.

7.

Które z poniższych stwierdzeń jest zgodne z realizmem w nauce?

a)

Teorie naukowe są jedynie narzędziami przewidywania.

b)

Teorie naukowe opisują rzeczywistość taką, jaka jest.

c)

Rzeczywistość nie istnieje niezależnie od naszych teorii.

d)

Nauka nie może odkryć prawdy o świecie.

8.

Instrumentalizm w nauce zakłada, że:

a)

Teorie naukowe są prawdziwe.

b)

Rzeczywistość jest obiektywna i niezależna od teorii.

c)

Teorie naukowe są jedynie narzędziami, a nie odzwierciedlają rzeczywistości.

d)

Nauka nie jest w stanie dostarczyć żadnych użytecznych narzędzi.

9.

Scjentyzm to pogląd, który:

a)

Odrzuca naukę jako sposób poznania świata.

b)

Uznaje naukę za najwyższy autorytet w każdej dziedzinie.

c)

Zakłada, że nauka jest subiektywna i relatywna.

d)

Traktuje religię jako nadrzędny sposób poznania rzeczywistości.

10.

Obiektywistyczny model poznania zakłada, że:

a)

Wiedza jest subiektywna i zależna od kontekstu.

b)

Rzeczywistość istnieje niezależnie od naszego poznania i można ją poznać obiektywnie.

c)

Prawda jest tworzona przez społeczność badaczy.

d)

Wiedza jest konstruowana w wyniku interakcji społecznych.

11.

Konstruktywistyczny model poznania zakłada, że:

a)

Rzeczywistość jest obiektywna i niezależna od naszego poznania.

b)

Wiedza jest tworzona przez subiektywne doświadczenia jednostek.

c)

Wiedza jest konstruowana w wyniku interakcji społecznych i kulturowych.

d)

Prawda jest stała i niezmienna.

12.

Czym jest „epistema” według Foucaulta?

a)

Metodą badawczą stosowaną w naukach przyrodniczych.

b)

Zbiorem wiedzy i norm, które dominują w danej epoce.

c)

Pojedynczym faktem historycznym.

d)

Sposobem, w jaki jednostki interpretują rzeczywistość.

13.

Historiografia rozproszona Foucaulta zakłada:

a)

Badanie historii jako jednorodnego ciągu wydarzeń.

b)

Skupienie się na wielości perspektyw i rozproszonych źródłach wiedzy.

c)

Odrzucenie wszelkich narracji historycznych.

d)

Koncentrację na wielkich osobowościach historycznych.

14.

Czym jest „linguistic turn” w filozofii historii?

a)

Zmianą w podejściu do badania języka jako centralnego elementu nauki.

b)

Skupieniem się na języku i narracji jako kluczowych narzędziach w badaniu historii.

c)

Odrzuceniem języka jako narzędzia w badaniu historii.

d)

Powrotem do tradycyjnej historiografii opartej na faktach.

15.

Relatywizm w narratywistycznej filozofii historii oznacza:

a)

Uznanie jednej, obiektywnej interpretacji historii.

b)

Istnienie wielu możliwych interpretacji wydarzeń historycznych.

c)

Odrzucenie jakiejkolwiek formy interpretacji.

d)

Postawę sceptyczną wobec wszelkich źródeł historycznych.

16.

J. G. Droysen był prekursorem narratywizmu, ponieważ:

a)

Odrzucał wszelkie formy narracji w historii.

b)

Postulował, że historia jest sztuką interpretacji, a nie nauką o faktach.

c)

Skupił się na badaniu wielkich osobowości historycznych.

d)

Uznawał jedynie obiektywną prawdę historyczną.

17.

Arthur Danto, jako prekursor narratywizmu, twierdził, że:

a)

Historia powinna być badana wyłącznie za pomocą metod nauk przyrodniczych.

b)

Historia jest formą opowieści, którą tworzą historycy.

c)

Wydarzenia historyczne są niezależne od narracji.

d)

Historia nie ma żadnej wartości poznawczej.

18.

Louis Mink twierdził, że:

a)

Historia jest identyczna z naukami przyrodniczymi.

b)

Historia to rodzaj narracji, a nie odzwierciedlenie rzeczywistości.

c)

Narracja nie ma miejsca w badaniach historycznych.

d)

Historia jest nauką o faktach.

19.

Najważniejsze dzieło Haydena White’a to:

a)

„Metahistory: The Historical Imagination in Nineteenth-Century Europe.”

b)

„The End of History.”

c)

„A Philosophy of History.”

d)

„The Historian's Craft.”

20.

Hayden White postulował, że:

a)

Historia powinna być badana tylko przez pryzmat faktów.

b)

Struktura narracji w historii kształtuje sposób, w jaki interpretujemy wydarzenia.

c)

Historia jest czystym zbiorem faktów bez interpretacji.

d)

Narracja nie wpływa na rozumienie historii.

21.

Frank Ankersmit w swoim najważniejszym dziele „Narrative Logic” zajmował się:

a)

Badaniem zależności między narracją a logiką w historii.

b)

Krytyką narratywizmu.

c)

Odrzuceniem narracji w historii.

d)

Uznaniem historii za naukę obiektywną i niezależną od języka.

22.

Koncepcja „logiki narracyjnej” Ankersmita zakłada:

a)

Istnienie jednej obiektywnej logiki w historii.

b)

Możliwość wielu różnych, równoważnych interpretacji historycznych.

c)

Odniesienie historii wyłącznie do faktów.

d)

Brak związku między narracją a logiką.

23.

„Substancje narracyjne” w ujęciu Ankersmita to:

a)

Elementy rzeczywistości, które historia powinna opisywać.

b)

Abstrakcyjne struktury, które umożliwiają tworzenie narracji historycznych.

c)

Fakty, które są kluczowe dla każdej opowieści historycznej.

d)

Zasady, które nie mają związku z narracją historyczną.

24.

Prawda historyczna według Ankersmita to:

a)

Stała i obiektywna interpretacja faktów historycznych.

b)

Wynik negocjacji między różnymi narracjami.

c)

Pojęcie, które nie istnieje w narracji historycznej.

d)

Zawsze tożsama z faktami historycznymi.

25.

Według Wojciecha Wrzoska, metafora w historiografii pełni rolę:

a)

Tylko ozdobnika, bez wpływu na treść.

b)

Kluczowego narzędzia do konstruowania narracji historycznej.

c)

Elementu, który powinien być eliminowany z badań historycznych.

d)

Neutralnego narzędzia językowego.

26.

J. Topolski twierdził, że metafora w historiografii:

a)

Jest nieistotnym elementem analizy historycznej.

b)

Wpływa na sposób interpretacji i przedstawiania wydarzeń historycznych.

c)

Nie ma miejsca w badaniach naukowych.

d)

Jest jedynie estetycznym dodatkiem do tekstów historycznych.

27.

Co oznacza pojęcie „paradygmat” w teorii Thomasa Kuhna?

a)

Zbiór narzędzi laboratoryjnych używanych w badaniach naukowych.

b)

Ogólnie przyjęty model lub wzorzec badawczy w danej nauce.

c)

Teoria naukowa, która została obalona.

d)

Czysto hipotetyczny model, który nie ma zastosowania w rzeczywistości.

28.

Zakres pojęcia paradygmatu według Thomasa Kuhna obejmuje:

a)

Jedynie narzędzia techniczne używane w eksperymentach.

b)

Wszystkie założenia teoretyczne, metody badawcze i techniki eksperymentalne przyjęte przez społeczność naukową.

c)

Tylko wyniki badań empirycznych.

d)

Wyłącznie ideologiczne założenia naukowców.

29.

Mechanizm zmiany paradygmatycznej w nauce wg Kuhna zakłada, że:

a)

Zmiana paradygmatu następuje płynnie i bez konfliktów.

b)

Zmiana paradygmatu jest gwałtowna i prowadzi do rewolucji naukowej.

c)

Nowy paradygmat zawsze współistnieje ze starym.

d)

Paradygmat nie zmienia się nigdy, jest niezmienny.

30.

Rewolucja naukowa w ujęciu Kuhna to:

a)

Proces przyrostowy, w którym wiedza jest stopniowo akumulowana.

b)

Gwałtowna zmiana w sposobie uprawiania nauki, wynikająca z odrzucenia starego paradygmatu na rzecz nowego.

c)

Spór między dwoma szkołami myśli w tej samej dyscyplinie.

d)

Nieznaczna modyfikacja istniejących teorii.

31.

Kantyzm przyczynił się do powstania konstruktywizmu, ponieważ:

a)

Uznawał rzeczywistość za obiektywną i niezależną od poznania.

b)

Podkreślał, że rzeczywistość jest konstruktem umysłu.

c)

Odrzucał wszelkie formy epistemologii.

d)

Uważał, że wiedza jest dana zmysłowo i nie wymaga interpretacji.

32.

Konwencjonalizm, jako podstawa konstruktywizmu, zakłada, że:

a)

Prawa naukowe są absolutne i niezależne od umowy społecznej.

b)

Prawa naukowe są wynikiem umowy między naukowcami.

c)

Wiedza naukowa jest niezmienna i obiektywna.

d)

Nauka nie ma nic wspólnego z umowami społecznymi.

33.

Interakcjonizm symboliczny przyczynił się do konstruktywizmu przez:

a)

Uznanie języka za narzędzie do opisu obiektywnej rzeczywistości.

b)

Podkreślenie roli interakcji społecznych w tworzeniu znaczeń i wiedzy.

c)

Odrzucenie wszelkich form interakcji społecznych w nauce.

d)

Skupienie się na biologicznych podstawach poznania.

34.

Które dzieło jest kluczowe dla zrozumienia modernizmu w naukach humanistycznych?

a)

„The Postmodern Condition” – Lyotard

b)

„The Order of Things” – Foucault

c)

„Ulysses” – James Joyce

d)

„Being and Time” – Heidegger

35.

Podstawowe założenie modernizmu w naukach humanistycznych to:

a)

Relatywizm poznawczy.

b)

Wiara w postęp i uniwersalne prawdy.

c)

Odrzucenie wszelkich wartości.

d)

Skupienie się na fragmentaryczności i różnorodności.

36.

Kluczowe dzieło dla zrozumienia postmodernizmu to:

a)

„Modernism” – Peter Childs

b)

„The Postmodern Condition” – Jean-François Lyotard

c)

„The Interpretation of Dreams” – Sigmund Freud

d)

„Civilization and Its Discontents” – Sigmund Freud

37.

Podstawowe założenie postmodernizmu to:

a)

Wiara w obiektywną, uniwersalną prawdę.

b)

Odrzucenie wielkich narracji i skupienie na relatywizmie poznawczym.

c)

Skupienie się na biologicznych podstawach poznania.

d)

Uznanie wiedzy naukowej za niepodważalną.

38.

Czym charakteryzuje się klasyczna historiografia?

a)

Skupieniem na wielkich narracjach i obiektywizmie.

b)

Odrzuceniem narracji i subiektywności.

c)

Podkreśleniem fragmentaryczności i niejednoznaczności.

d)

Uznaniem historii za naukę nieposiadającą żadnej wartości poznawczej.

39.

Nieklasyczna historiografia zakłada:

a)

Skupienie się na obiektywnych faktach.

b)

Zastosowanie metod nauk przyrodniczych do badania historii.

c)

Krytykę wielkich narracji i uznanie subiektywności w badaniu historii.

d)

Odrzucenie wszelkich form interpretacji w historii.

40.

Który z wymienionych twórców jest uważany za prekursora konstruktywizmu?

a)

Karl Popper

b)

Immanuel Kant

c)

Auguste Comte

d)

David Hume

41.

Z czym wiąże się „przewrót narratywistyczny” (linguistic turn) w historiografii?

a)

Z odrzuceniem roli języka w badaniach historycznych.

b)

Ze zwiększonym zainteresowaniem naukami przyrodniczymi w badaniu historii.

c)

Ze zwrotem ku językowi jako kluczowemu elementowi w konstrukcji historii.

d)

Z powrotem do tradycyjnych metod badawczych.

42.

Jakie podejście do wiedzy naukowej prezentuje instrumentalizm?

a)

Wiedza naukowa jest odzwierciedleniem rzeczywistości.

b)

Teorie naukowe są tylko narzędziami przewidywania, a nie opisem rzeczywistości.

c)

Nauka dąży do odkrycia obiektywnej prawdy.

d)

Nauka jest procesem odkrywania praw uniwersalnych.

43.

Jak Foucault definiuje pojęcie „epistemy”?

a)

Jako niezmienną prawdę o rzeczywistości.

b)

Jako zestaw dyskursów i praktyk dominujących w danej epoce.

c)

Jako pojedynczy fakt historyczny.

d)

Jako subiektywne odczucie jednostki.

44.

Według Ankersmita, prawda historyczna jest:

a)

Stała i niezmienna.

b)

Wynikiem negocjacji między różnymi narracjami historycznymi.

c)

Zawsze zgodna z faktami.

d)

Odrzucona na rzecz interpretacji.

45.

Metafora w historiografii według Wojciecha Wrzoska:

a)

Jest niepotrzebnym dodatkiem do narracji historycznej.

b)

Jest centralnym narzędziem w konstruowaniu historii.

c)

Jest elementem, który należy unikać.

d)

Nie ma wpływu na sposób, w jaki rozumiemy historię.

46.

Thomas Kuhn jest autorem koncepcji:

a)

Falsyfikacji naukowej

b)

Paradygmatycznej teorii nauki

c)

Teorii ewolucji

d)

Przełomu hermeneutycznego

47.

Która z poniższych opcji najlepiej opisuje „rewolucję naukową” w rozumieniu Thomasa Kuhna?

a)

Długotrwały, ewolucyjny proces zmiany wiedzy naukowej

b)

Szybka i fundamentalna zmiana w sposobie postrzegania świata

48.

Która z wymienionych opcji najlepiej opisuje „rewolucję naukową” w rozumieniu Thomasa Kuhna?

a)

Długotrwały, ewolucyjny proces zmiany wiedzy naukowej

b)

Szybka i fundamentalna zmiana w sposobie postrzegania świata przez naukę

c)

Spór między dwiema konkurującymi teoriami naukowymi

d)

Powolne dostosowywanie się teorii naukowych do nowych danych

49.

Kantyzm jest ważnym źródłem konstruktywizmu, ponieważ:

a)

Uznaje, że rzeczywistość jest w pełni poznawalna.

b)

Zakłada, że nasza wiedza o świecie jest konstruowana przez umysł.

c)

Twierdzi, że nauka jest procesem odkrywania obiektywnej prawdy.

d)

Skupia się na opisie zjawisk naturalnych.

50.

Czym charakteryzuje się „postmodernizm” w naukach humanistycznych?

a)

Wiarą w absolutne i uniwersalne prawdy

b)

Skupieniem na fragmentaryczności i relatywizmie poznawczym

c)

Dążeniem do obiektywnej prawdy

d)

Odrzuceniem wszelkich form interpretacji

51.

Która z wymienionych koncepcji jest związana z „linguistic turn” w historiografii?

a)

Badanie historii wyłącznie przez pryzmat faktów

b)

Zwrot ku analizie języka i jego roli w konstruowaniu historii

c)

Skupienie się na biologicznych podstawach poznania

d)

Odrzucenie roli języka w badaniach historycznych

52.

Kto jest autorem koncepcji „narratywizmu” w filozofii historii?

a)

Michel Foucault

b)

Hayden White

c)

Thomas Kuhn

d)

Karl Popper

53.

Podstawowa zasada narratywizmu według Haydena White'a to:

a)

Historia jest dokładnym odwzorowaniem przeszłości.

b)

Historia jest zawsze interpretowana przez narratora i ma charakter literacki.

c)

Historia jest nauką ścisłą, opartą na dowodach empirycznych.

d)

Historia powinna być badana z perspektywy naturalistycznej.

54.

Frank Ankersmit w swojej koncepcji logiki narracyjnej podkreśla:

a)

Że prawda historyczna jest stała i niezmienna.

b)

Że narracje historyczne są jedynym sposobem na poznanie przeszłości.

c)

Że historia jest nauką o związkach przyczynowo-skutkowych.

d)

Że historie powinny być badane tylko pod kątem faktów.

55.

Koncepcja „substancji narracyjnych” Ankersmita odnosi się do:

a)

Materii fizycznej badanej przez historię.

b)

Abstrakcyjnych pojęć, które organizują narracje historyczne.

c)

Obiektywnych faktów historycznych.

d)

Metodologii badań naukowych.

56.

Ludwig Wittgenstein, w kontekście „linguistic turn,” twierdził, że:

a)

Język jest bezpośrednim odzwierciedleniem rzeczywistości.

b)

Granice naszego języka są granicami naszego świata.

c)

Historia jest niezależna od języka.

d)

Język nie ma znaczenia w naukach humanistycznych.

57.

Która z poniższych koncepcji odnosi się do „realizmu” w nauce?

a)

Nauka odkrywa prawdziwą naturę rzeczywistości.

b)

Teorie naukowe są jedynie narzędziami przewidywania.

c)

Nauka jest w pełni subiektywna.

d)

Rzeczywistość jest zbiorem konwencji społecznych.

58.

Scjentyzm zakłada:

a)

Odrzucenie nauk przyrodniczych na rzecz humanistyki.

b)

Wyższość metod naukowych nad wszystkimi innymi sposobami poznania.

c)

Że nauka nie jest jedynym sposobem poznania rzeczywistości.

d)

Równość wszystkich metod badawczych.

59.

Według Kuhna, „normalna nauka” to:

a)

Okres stabilności, w którym naukowcy działają w ramach ustalonego paradygmatu.

b)

Czas rewolucji naukowej, gdy paradygmaty są kwestionowane.

c)

Okres, w którym nauka przestaje się rozwijać.

d)

Etap, w którym naukowcy odrzucają wszelkie dotychczasowe teorie.

60.

Wg Foucaulta, epistemy są:

a)

Stałymi, niezmiennymi prawdami o rzeczywistości.

b)

Dyskursywnymi formacjami, które określają sposób myślenia w danej epoce.

c)

Zbiorem faktów historycznych.

d)

Narzędziami do analizy tekstu.

61.

Kto z poniższych twórców jest związany z koncepcją historiografii rozproszonej?

a)

Ludwig Wittgenstein

b)

Michel Foucault

c)

Hayden White

d)

Thomas Kuhn

62.

Jakie jest znaczenie paradygmatu w teorii Thomasa Kuhna?

a)

Jest to czasowe odchylenie od normy w nauce.

b)

Jest to dominujący zbiór przekonań i praktyk, który kieruje badaniami naukowymi w danym okresie.

c)

Jest to zestaw procedur eksperymentalnych.

d)

Jest to tylko chwilowa moda w nauce.

63.

Która z poniższych opcji najlepiej opisuje antyindywidualizm metodologiczny?

a)

Zakłada, że społeczeństwo składa się z niezależnych jednostek.

b)

Twierdzi, że zjawiska społeczne muszą być badane jako całość, a nie jako suma jednostek.

c)

Uznaje tylko jednostkowe działania za wartościowe dla badań społecznych.

d)

Całkowicie odrzuca istnienie zjawisk społecznych.

64.

Które z poniższych najlepiej opisuje pojęcie „tekstualizm”?

a)

Uznaje teksty za jedyne źródło wiedzy historycznej.

b)

Twierdzi, że teksty są nieistotne w badaniach historycznych.

c)

Skupia się na interpretacji tekstów jako kluczowym elemencie badania historii.

d)

Odrzuca interpretację tekstów na rzecz faktów.

65.

J.G. Droysen jako prekursor narratywizmu twierdził, że:

a)

Historia jest nauką przyrodniczą.

b)

Historia powinna być badana jak literatura, z naciskiem na narrację.

c)

Historia jest niezależna od języka.

d)

Historia powinna dążyć do absolutnej obiektywności.

66.

Które z poniższych twierdzeń najlepiej opisuje koncepcję „idiograficznej” nauki?

a)

Skupia się na ogólnych prawach i zasadach.

b)

Koncentruje się na unikalnych, jednostkowych zjawiskach.

c)

Uznaje tylko ogólne prawdy za wartościowe.

d)

Stawia nacisk na eksperymenty laboratoryjne.

67.

Który z poniższych twórców jest uważany za ważną postać w kształtowaniu postmodernizmu?

a)

Michel Foucault

b)

Immanuel Kant

c)

Karl Popper

d)

John Locke

68.

Czym charakteryzuje się antynaturalizm w naukach społecznych?

a)

Uznaniem, że metody nauk przyrodniczych można bezpośrednio zastosować w naukach społecznych.

b)

Odrzuceniem zastosowania metod nauk przyrodniczych do badania zjawisk społecznych.

c)

Uznaniem, że tylko dane empiryczne mają wartość naukową.

d)

Skupieniem się wyłącznie na badaniach ilościowych.

69.

Które z poniższych najlepiej opisuje Kantyzm?

a)

Twierdzi, że świat zewnętrzny jest w pełni poznawalny przez zmysły.

b)

Uznaje, że nasze poznanie jest uwarunkowane strukturami umysłowymi, które porządkują doświadczenie.

c)

Odrzuca istnienie świata zewnętrznego.

d)

Twierdzi, że wszystkie zjawiska są obiektywnie obserwowalne.

70.

Który z poniższych twórców był prekursorem interakcjonizmu symbolicznego?

a)

George Herbert Mead

b)

Karl Popper

c)

Michel Foucault

d)

John Locke

71.

W jaki sposób konwencjonalizm wpłynął na rozwój konstruktywizmu?

a)

Podkreślając obiektywną naturę rzeczywistości.

b)

Twierdząc, że teorie naukowe są tworami społecznymi, a nie odkryciami natury.

c)

Odrzucając wszelkie formy umowy społecznej.

d)

Zastępując konst

72.

Która z poniższych koncepcji odnosi się do instrumentalizmu?

a)

Teorie naukowe powinny być oceniane wyłącznie na podstawie ich użyteczności w przewidywaniu zjawisk.

b)

Teorie naukowe są prawdziwymi opisami rzeczywistości.

c)

Nauka nie ma zastosowania praktycznego.

d)

Teorie naukowe są zawsze błędne.

73.

Który z poniższych terminów jest związany z pojęciem „holizmu” w naukach społecznych?

a)

Redukcjonizm

b)

Kontekstualizm

c)

Fragmentaryzm

d)

Odrzucenie struktury społecznej

74.

Podstawowe założenie konstruktywizmu mówi, że:

a)

Świat istnieje niezależnie od naszego umysłu.

b)

Nasza wiedza jest konstruktem umysłowym i jest zależna od kontekstu kulturowego i społecznego.

c)

Nauka jest obiektywnym procesem odkrywania rzeczywistości.

d)

Wszystkie teorie naukowe są absolutne.

75.

Który z twórców jest związany z pojęciem „modernizmu” w naukach humanistycznych?

a)

Immanuel Kant

b)

Friedrich Nietzsche

c)

Karl Popper

d)

Ludwig Wittgenstein

76.

Postmodernizm w naukach humanistycznych charakteryzuje się:

a)

Wiarą w możliwość odkrycia uniwersalnej prawdy.

b)

Skupieniem na fragmentaryczności i wielości interpretacji.

c)

Odrzuceniem jakiejkolwiek formy narracji.

d)

Tworzeniem jednolitego obrazu rzeczywistości.

77.

Która z poniższych koncepcji odrzuca obiektywną prawdę na rzecz interpretacji społecznych?

a)

Scjentyzm

b)

Modernizm

c)

Postmodernizm

d)

Naturalizm

78.

Który z poniższych autorów jest kojarzony z koncepcją „epistem” w badaniach historycznych?

a)

Karl Popper

b)

Michel Foucault

c)

Immanuel Kant

d)

John Stuart Mill

79.

Kto był twórcą koncepcji „paradygmatu” w naukach ścisłych?

a)

Karl Popper

b)

Thomas Kuhn

c)

Ludwig Wittgenstein

d)

Max Weber

80.

Które z poniższych najlepiej opisuje pojęcie „nomotetycznego” podejścia w nauce?

a)

Skupienie na odkrywaniu praw ogólnych.

b)

Skupienie na opisie jednostkowych zjawisk.

c)

Podejście wyłącznie empiryczne.

d)

Podejście historyczne.

81.

Metafora w historiografii, według Wojciecha Wrzoska, służy:

a)

Wyłącznie do dekorowania tekstu historycznego.

b)

Jako narzędzie interpretacyjne, pozwalające na lepsze zrozumienie wydarzeń historycznych.

c)

Do tworzenia obiektywnych i niezależnych opisów przeszłości.

d)

Do odrzucenia wszelkiej interpretacji historycznej.

82.

Kantyzm w kontekście filozofii nauki sugeruje, że:

a)

Świat jest w pełni poznawalny przez nasze zmysły.

b)

Struktury umysłowe kształtują nasze postrzeganie świata.

c)

Nauka jest wolna od subiektywności.

d)

Nasza wiedza o świecie jest całkowicie obiektywna.

83.

Która z poniższych opcji najlepiej opisuje pojęcie „interakcjonizmu symbolicznego”?

a)

Skupia się na obiektywnych strukturach społecznych.

b)

Analizuje, jak znaczenia są konstruowane i podtrzymywane przez interakcje społeczne.

c)

Twierdzi, że wszystkie znaczenia są wrodzone i niezmienne.

d)

Odrzuca znaczenie interakcji społecznych w kształtowaniu rzeczywistości.

84.

Które z poniższych założeń jest związane z postmodernizmem w naukach humanistycznych?

a)

Poszukiwanie uniwersalnej, absolutnej prawdy.

b)

Relatywizm poznawczy i odrzucenie wielkich narracji.

c)

Przyjęcie jednej, dominującej interpretacji historii.

d)

Odrzucenie wszelkiej subiektywności.

85.

W której koncepcji kluczową rolę odgrywa kontekst społeczny i kulturowy w kształtowaniu wiedzy?

a)

Realizm

b)

Konstruktywizm

c)

Scjentyzm

d)

Naturalizm

86.

Która z poniższych opcji najlepiej opisuje „antymodernizm”?

a)

Odrzucenie tradycji i konwencji społecznych.

b)

Reakcja na modernizm, często charakteryzująca się sceptycyzmem wobec postępu i racjonalizmu.

c)

Bezkrytyczne przyjęcie nowoczesnych technologii.

d)

Poparcie dla idei Oświecenia.

87.

Jakie jest główne założenie „scjentyzmu”?

a)

Wartość nauki jest ograniczona do odkrywania nowych technologii.

b)

Nauka jest jedynym wiarygodnym sposobem poznania rzeczywistości.

c)

Wiedza filozoficzna jest równie ważna jak wiedza naukowa.

d)

Teorie naukowe są subiektywne i zmienne.