ไตรภูมิกถา

ไตรภูมิพระร่วง

บัญญัติพระร่วง

โองการพระร่วง

สอนให้รู้จักทำมาหากิน

สอนไม่ให้มีความประมาท

สอนให้มีความอดทน

สอนให้รู้จักประมาณตน

ที่ไปจงมีเพื่อน

ปลูกไมตรีอย่ารู้ร้าง

อย่าอวดหาญแก่เพื่อน

อย่าขอของรักมิตร

พึงผันเผื่อต่อญาติ

ของแพงอย่ามักกิน

รักตนกว่ารักทรัพย์

อย่าได้รับของเข็ญ

คำสอนของพระพุทธเจ้า

ถ้อยคำสั่งสอนที่กล่าวสืบต่อกันมาช้านาน

คำพูดที่ใช้เฉพาะพระมหากษัตริย์

ถ้อยคำที่เป็นบาลี ซึ่งพระใช้สั่งสอนประชาชน

วัดพระศรีรัตนศาสดาราม

วัดเบญจมบพิตร

วัดอรุณราชวราราม

วัดพระเชตุพลวิมลมังคลาราม

อย่ารักเหาหว่าผม

อย่าตีสุนัขห้ามเหา

อย่ารักลมกว่าน้ำ

อย่าตีปลาหน้าไซ

ข้อแนะนำ

ข้อห้าม

ข้อส่งเสริม

ข้อชักจูง

ร่ายยาวและโคลงสี่สุภาพ

โคลงสองสุภาพและกาพย์ยานี ๑๑

กาพย์ยานี ๑๑ และอินทรวิเชียรฉันท์ ๑๑

ร่ายสุภาพและโคลงสองสุภาพ

ที่สุ้มเสือจงประหยัด

อย่าจับลิ้นแก่คน

ผิดอย่าเอาเอาแต่ชอบ

ความในอย่าไขเขา

หิ่งห้อยอย่าแข่งไฟ

อย่ารักห่างกว่าชิด

อย่าตีสุนัขห้ามเห่า

อย่าปลุกผีกลางคลอง

ได้หน้าอย่าลืมหลัง

เข้าเถื่อนอย่าลืมพร้า

คนเดียวหัวหายสองคนเพื่อนตาย

อย่าทำนาบนหลังคน

ปลูกไมตรีอย่ารู้ร้าง

เมื่อน้อยให้เรียนวิชา

ยอครูยอต่อหน้า

นอบตนต่อผู้เฒ่า

การปฏิบัติต่อผู้ใหญ่

การปฏิบัติต่อตนเอง

การปฏิบัติต่อเพื่อน

การปฏิบัติต่อคู่ครอง

ภายในอย่านำออก ภายในอย่านำเข้า

อย่าเบียดเสียดแก่มิตร

ผู้เฒ่าสั่งจงจำความ

เมื่อน้อยให้เรียนวิชา

ใช้เรียกประชาชนในสมัยสุโขทัย

ใช้เรียกบ่าว ไพร่ในสมัยนั้น

ใช้สรรพนามแทนตัวผู้ที่พูดเอง

ใช้เรียกสมญานามแทนชื่อกษัตริย์ในสมัยสุโขทัย

สุโขทัย

กรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้น

กรุงศรีอยุธยา

กรุงรัตนโกสินทร์ตอนปลาย

พ่อขุนบานเมือง

พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว

สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระปรมานุชิตชิโนรส

สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ

คนไม่มีที่พักพิง

คนมีเงื่อนงำ

คนที่มีเล่ห์เหลี่ยม

คนอารมณ์ดี