NEW
Font size
WorksheetsҚазақ тілі 9-сынып.Сабақтас құрмалас сөйлем
Total questions: 35
Worksheet time: 18mins
Құрамындағы жай сөйлемдері бір-бірімен сабақтаса байланысқан құрмаластың түрі қалай аталады?
Сабақтас құрмалас сөйлем
Салалас құрмалас сөйлем
Аралас құрмалас сөйлем
Барлық жауап дұрыс
Құрамындағы алғашқы жай сөйлемінің баяндауышы тиянақсыз тұлғада келіп, екіншісіне бағына байланысатын құрмалас сөйлем түрі қалай аталады?
Барлық жауап дұрыс
Аралас құрмалас сөйлем
Сабақтас құрмалас сөйлем
Салалас құрмалас сөйлем
Сабақтас құрмалас сөйлем мағынасына қарай қанша түрге бөлінеді?
4 түрге
3 түрге
6 түрге
5 түрге
Бағыныңқы сөйлемі басыңқы сөйлемдегі ойдың болу-болмау шартын білдіретін сабақтастың түрі қандай сабақтас құрмалас сөйлем деп аталады?
себеп бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем
мезгіл бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем
шартты бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем
қарсылықты бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем
Етістіктің шартты рай түрінен болған шартты бағыныңқы сабақтасты табыңыз:
Біресе Хамит Күдірені алып ұрады, біресе Күдіре Хамитті алып ұрады.
Мотор үні өшті демесең, екпіні басылмай тұр
Осындай қалың жұрт батысқа қарай ағылып бара жатса, сол көптің бірі боп біз қандай оп-оңай араласып кетер едік.
Қазақ білімге бет бұрмай, ел алға жылжымас.
Болымсыз етістіктің -й тұлғалы көсемше түрінен болған шартты бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлемді табыңыз:
Барлық жауап дұрыс
Біресе Хамит Күдірені алып ұрады, біресе Күдіре Хамитті алып ұрады.
Қазақ білімге бет бұрмай, ел алға жылжымас.
Қара теке Әзімбай болғанда, осы текенің әкесі – сары теке қатар тұр еді.
Жатыс септік тұлғасындағы есімшеден болған шартты бағыныңқы сабақтасты табыңыз:
Барлық жауап дұрыс
Кейде мен шабыттана өлең оқимын, кейде олар асқақтата ән айтады.
Қара теке Әзімбай болғанда, осы текенің әкесі – сары теке қатар тұр еді.
Осындай қалың жұрт батысқа қарай ағылып бара жатса, сол көптің бірі боп біз қандай оп-оңай араласып кетер едік.
Басыңқы сөйлемдегі ой бағыныңқыда айтылған ойға немесе бағыныңқыдағы ой басыңқыдағы ойға қарсы қойылатын сабақтастың түрі қандай сабақтас құрмалас сөйлем деп аталады?
қимыл-сын бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем
себеп бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем
қарсылықты бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем
шартты бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем
Шартты райлы етістікке да, де шылауы тіркесінен жасалған шартты бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлемді табыңыз:
Бұл істің шындығын не көзімен көрген айтар, не құлағымен естіген айтар.
Біресе Хамит Күдірені алып ұрады, біресе Күдіре Хамитті алып ұрады.
Қанша тырысса да, тобығы орнына келмеді.
Мотор үні өшті демесең, екпіні басылмай тұр.
Болымсыз тұлғадағы етістіктің шартты райынан болған шартты бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлемді табыңыз:
Ректорат мына мәселені еске салады: ол – студенттерді ерте бастан ғылыми еңбек жазуға төселдіру.
Қазан аспаның астында от кейде жылтылдайды, кейде қызыл жалын лапылдайды.
Мотор үні өшті демесең, екпіні басылмай тұр.
Қанша тырысса да, тобығы орнына келмеді
–ша, – ше тұлғалы есімшеден болған шартты бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлемді табыңыз:
Барлық жауап дұрыс
Сейіттің әке-шешесі өлгеннен кейін, Игілік жетім баланы өз қасына алдырған.
Мыңның түсін білгенше, бірдің атын біл.
Абай жолға шыққанда, оның бар ойы ауылына тезірек жету еді.
Бағыныңқы сөйлемі басыңқы сөйлемдегі ойдың болу мезгілін білдіретін құрмаластың түрі қандай сабақтас құрмалас сөйлем деп аталады?
мезгіл бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем
шартты бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем
себеп бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем
қимыл-сын бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем
Қимыл-сын бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлемнің жасалу жолын табыңыз:
1. –а, -е, -й және –ып, -іп, -п тұлғалы көсемшеден болады.
2. Есімше тұлғасына –дай, -дей жұрнағы жалғанып жасалады.
3. Есімше тұлғасына күйі, күйінде, қалпы, қалпында, бетте деген көмекші есімдердің тіркесуі арқылы жасалады.
4. Болымсыз етістікке есімше жұрнағы, оған шығыс септік жалғауы жалғану арқылы жасалады
1. Есімшенің өткен шақ формасына –дық+тан (-дік+тен) деген жұрнақ пен жалғаудың қосылуы арқылы жасалады
2. Есімшенің өткен шақ формасына соң шылауы тіркесуі арқылы жасалады.
Барлық жауап дұрыс
1. Жатыс септік тұлғаласындағы есімшеден болады.
2. Есімше тұлғалы етістік пен кезде, күнде, шақта, уақытта деген мезгіл мәнді сөздердің тіркесінен болады.
3. Барыс және шығыс септік тұлғасындағы есімше мен шейін, дейін, кейін, соң, бері, бұрын шылауларының тіркесінен болады.
Жатыс септік тұлғаласындағы есімшеден болған мезгіл бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлемді табыңыз:
Сейіттің әке-шешесі өлгеннен кейін, Игілік жетім баланы өз қасына алдырған.
Мыңның түсін білгенше, бірдің атын біл.
Абай жолға шыққанда, оның бар ойы ауылына тезірек жету еді.
Дүкеннің жабық екенін біле тұрып, Рүстем соған беттеді.
Сейіттің әке-шешесі өлгеннен кейін, Игілік жетім баланы өз қасына алдырған.
Осы мысалдағы мезгіл бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем қандай жолмен жасалған?
Барлық жауап дұрыс
Жатыс септік тұлғаласындағы есімшеден болады.
Есімше тұлғалы етістік пен кезде, күнде, шақта, уақытта деген мезгіл мәнді сөздердің тіркесінен болады.
Барыс және шығыс септік тұлғасындағы есімше мен шейін, дейін, кейін, соң, бері, бұрын шылауларының тіркесінен болады.
Сейіттің әке-шешесі өлгеннен кейін, Игілік жетім баланы өз қасына алдырған.
Мысалдағы мезгіл сабақтас құрмалас сөйлем қандай жолмен жасалған:
Барлық жауап дұрыс
–ша, –ше тұлғалы есімшеден жасалған
Барыс және шығыс септік тұлғасындағы есімше мен шейін, дейін, кейін, соң, бері, бұрын шылауларының тіркесінен жасалған
Жатыс септік тұлғаласындағы есімшеден жасалған
Көсемшенің –ғалы, – гелі, –қалы, –келі тұлғасынан жасалған мезгіл бағыныңқы сабақтас құрмаласты табыңыз:
Балалары анасынан туғандай түрлері бір келбетте.
Алыста жүрген немересін есінен шығармай, тілеуін тілеп отыратын.
Біржан ауылға келгелі Абай жанынан бір елі ажыраған емес.
Балалар беттерін ауылға бұрғанша, ойға таман түсіп келе жатқан қалың көш көрінді.
–ысымен (-ісімен) қосымшалы етістіктен болған мезгіл сабақтасты табыңыз:
Балалары анасынан туғандай түрлері бір келбетте
Алыста жүрген немересін есінен шығармай, тілеуін тілеп отыратын.
Күн ұясына кірісімен, ауыл балалары Аянның жанына жиналамыз.
Балалар беттерін ауылға бұрғанша, ойға таман түсіп келе жатқан қалың көш көрінді.
Бағыныңқы сөйлем басыңқы сөйлемде айтылған ойдың себебін білдіретін сабақтастың түрі қалай аталады?
Мезгіл бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем
Қарсылықты бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем
Себеп бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем
Шартты бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем
Неліктен? Не себепті? Неге? Не деп? сұрақтарына жауап беретін сабақтас түрі:
мақсат бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем
қарсылықты бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем
шартты бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем
себеп бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем
Есімшенің өткен шақ формасына –дық+тан (-дік+тен) деген жұрнақ пен жалғаудың қосылу жолы арқылы жасалған себеп бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлемді табыңыз:
Өзі кешкі кезекте істейтін болғандықтан, бүгін тынығып жатыр екен.
Шаршап кеткен соң, екеуміз трактордың көлеңкесіне жатып дем алдық.
Алыста жүрген немересін есінен шығармай, тілеуін тілеп отыратын.
Дәуіт ұшып кетпеу үшін, қарлығаш оның қанатын қырқып қояды
Есімшенің өткен шақ формасына соң шылауы тіркесу жолы арқылы жасалған себеп бағыныңқы сабақтасты табыңыз:
Барлық жауап дұрыс
Қоңырқай сопақша беті күреңденген күйі, бала жұмысына қайта кірісті.
Шаршап кеткен соң, екеуміз трактордың көлеңкесіне жатып дем алдық.
Алыста жүрген немересін есінен шығармай, тілеуін тілеп отыратын.
Көсемшенің -й жұрнағына біткен етістіктің болымсыз түрінен жасалған себеп бағыныңқы сабақтасты табыңыз:
Ат тұяғының дүбірі естілмесін деп, бұлар ауылдың ық жағымен жүрді.
Балалары анасынан туғандай түрлері бір келбетте.
Ер Төстік жалмауыздың қолында қалды деп, елі мүлде күдер үзіп қояды
Араларына түсетін арашашы болмай, екеуі де әбден титықтап шаршады.
Ашық райлы етістікке деп көмекші етістігінің тіркесу жолы арқылы жасалған себеп бағыныңқы сабақтасты табыңыз:
Барлық жауап дұрыс
Балалар беттерін ауылға бұрғанша, ойға таман түсіп келе жатқан қалың көш көрінді.
Ер Төстік жалмауыздың қолында қалды деп, елі мүлде күдер үзіп қояды.
Араларына түсетін арашашы болмай, екеуі де әбден титықтап шаршады.
Бағыныңқы сөйлем басыңқы сөйлемдегі ойдың қалай орындалғанын білдіретін сабақтастың түрі қалай аталады?
Барлық жауап дұрыс
Мақсат бағыныңқы сабақтас сөйлем
Қимыл-сын бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем
Себеп бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем
–а, -е, -й және –ып, -іп, -п тұлғалы көсемшеден жасалған мезгіл бағыныңқы сабақтасты табыңыз:
Балалары анасынан туғандай түрлері бір келбетте.
Алыста жүрген немересін есінен шығармай, тілеуін тілеп отыратын.
Ер Төстік жалмауыздың қолында қалды деп, елі мүлде күдер үзіп қояды.
Барлық жауап дұрыс
Есімше тұлғасына –дай, -дей жұрнағы жалғану жолы арқылы жасалған қимыл-сын бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлемді табыңыз:
Өзі кешкі кезекте істейтін болғандықтан, бүгін тынығып жатыр екен.
Араларына түсетін арашашы болмай, екеуі де әбден титықтап шаршады.
Балалары анасынан туғандай түрлері бір келбетте.
Қоңырқай сопақша беті күреңденген күйі, бала жұмысына қайта кірісті.
Қимыл-сын бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлемді табыңыз:
Барлық жауап дұрыс
Шаршап кеткен соң, екеуміз трактордың көлеңкесіне жатып дем алдық.
Қоңырқай сопақша беті күреңденген күйі, бала жұмысына қайта кірісті.
Ер Төстік жалмауыздың қолында қалды деп, елі мүлде күдер үзіп қояды
Болымсыз етістікке есімше жұрнағы, оған шығыс септік жалғауы жалғану арқылы жасалған қимыл-сын бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлемді табыңыз:
Ол ештеңені уайымдамастан, бірден ұйқыға бас қойды.
Өзі кешкі кезекте істейтін болғандықтан, бүгін тынығып жатыр екен.
Дәуіт ұшып кетпеу үшін, қарлығаш оның қанатын қырқып қояды.
Барлық жауап дұрыс
Қандай сабақтас сөйлемнің бағыныңқысы басыңқыдағы ісәрекеттің, ойдың мақсатын білдіреді?
Мақсат бағыныңқы сабақтас сөйлем
Қимыл-сын бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем
Себеп бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем
Барлық жауап дұрыс
Қандай сабақтас құрмалас сөйлем осы жолдар арқылы жасалатынын табыңыз:
Бағыныңқының баяндауыштары:
а) тұйық етістікке, кейде болжалды келер шақ есімшенің болымсыз түріне үшін шылауының тіркесуі арқылы (көру үшін, көрмес үшін);
ә)-мақ, -мек жұрнақты етістіктен кейін болып деген көмекші етістіктің (-мақ болып);
б)етістіктің шартты, қалау және бұйрық райының III жағынан кейін деп көмекші етістіктігінің (айтсам деп, айтайын деп, айтсын деп) тіркесуі арқылы жасалады.
Себеп бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем
Қимыл-сын бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем
Мақсат бағыныңқы сабақтас сөйлем
Мезгіл бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем
Мақсат бағыныңқы сабақтас сөйлемді табыңыз:
Барлық жауап дұрыс
Ол ештеңені уайымдамастан, бірден ұйқыға бас қойды.
Дәуіт ұшып кетпеу үшін, қарлығаш оның қанатын қырқып қояды.
Сонда менің бойымдағы тағы да бір күш керней жөнелді, көңілім жадырап, Анархай елі туралы арманым қайта айналып келді.
Мақсат бағыныңқы сабақтас сөйлемді табыңыз:
Барлық жауап дұрыс
Ол ештеңені уайымдамастан, бірден ұйқыға бас қойды.
Адам мен ат жазым болып жүрмес үшін, тек айналма бәйгемен тынбаққа келісті
Бүгін жұмысқа кім шықпай қалса, соны көнбегенге санаймын да, бүгіннен бастап есебін беріп, босатып жіберемін.
Аралас құрмалас сөйлемді табыңыз:
Барлық жауап дұрыс
Ол ештеңені уайымдамастан, бірден ұйқыға бас қойды.
Сонда менің бойымдағы тағы да бір күш керней жөнелді, көңілім жадырап, Анархай елі туралы арманым қайта айналып келді.
Ат тұяғының дүбірі естілмесін деп, бұлар ауылдың ық жағымен жүрді.
Аралас құрмалас сөйлемді табыңыз:
Бүгін жұмысқа кім шықпай қалса, соны көнбегенге санаймын да, бүгіннен бастап есебін беріп, босатып жіберемін.
Адам мен ат жазым болып жүрмес үшін, тек айналма бәйгемен тынбаққа келісті.
Алыста жүрген немересін есінен шығармай, тілеуін тілеп отыратын.
Барлық жауап дұрыс
