«Көмектесу» сөзіне сәйкес келетін тұрақты сөз тіркесін анықтаңыз.

Сөйлемде  қарамен берілген сөз қай септікте тұрғанын анықтаңыз.

Қарлығаш ұясын үйдің төбесіне салады

Жіктік жалғауы жалғанған зат есімді табыңыз.

Жазылуы бойынша  орфографиялық  норманы сақтап тұрған қатар:

Мезгіл үстеуді көрсетіңіз.

7Сөйлемдегі дәлелденетін пікір мен дәлелдеу пікірін жалғап тұрған көмекші сөзді табыңыз.Білім- байлықтан артық, себебі ол сені бағады, досыңды көбейтеді

Көп нүктенің орнына сәйкес келетін қосымшалардың тиістісін қойыңыз.

Табиғат ... ғажайыптары,  қырман... бару, қуыршақ... кигізу, үлкендер... үйрену, жіп... тоқу, мектеп... келу

Буын үндестігіне бағынбайтын қосымшаларды табыңыз

Құрмалас сөйлемді анықтаңыз

Мәтіннің түрін анықтаңыз.

Әнші құм

Әнші құм Жетісу жеріндегі Үлкен Қалқан, Кіші Қалқан тауларының қасында жатыр. Құмды төбенің биіктігі – 150 метр, ұзындығы – 8, ені – 3 шақырым. Құмның «Әнші құм» аталуының өз сыры бар.

Жел соққан кезде ұсақ-ұсақ құмдар төмен қарай жылжиды. Осы кезде сырнайдың даусына ұқсас әп-әдемі ән құлаққа естіледі.

Сол себепті «Әнші құм» деп аталады. Ал қатты жел соқса, әлгі әдемі үн реактивті ұшақтың дауысына ұқсайды. Жел соққан сайын құм формасын жиі-жиі өзгертіп отырады. Жібек жолының бойында орналасқан «Әнші құмның» даусын есту үшін жолаушылар  алыс-алыс жерлерден әдейі келеді. Сондықтан, «Әнші құм» табиғат ескерткіші ретінде мемлекет қамқорлығына алынған. Ол «Алтынемел» ұлттық табиғи саябағының құрамына кіреді.

Пайымдаудың алғашқы бөлігіне сәйкес  түсіндірмені қолдану арқылы мәтінді толықтырыңыз.Кемпір мен шал қызға «Түймеқыз» деп ат қойды, өйткені ...

Сөйлемдердің ретін қоя отырып, мәтін құраңыз.

1. Қаланың орны Отырартөбе деп аталады. 2. Отырар – көне қала. 3. Отырар қаласында ұлы ойшыл Әбу Насыр әл-Фараби туған. 4. Отырарда сәулетті сарайлар мен мешіттердің болғанын дәлелдейтін жәдігерлер көптеп кездеседі. 5.Бұл жерде қыш ыдыстардың қалдықтары көп.

Мәтіннің қай стильге жататынын көрсетіңіз. 

Медеу – Алматыдағы мұз айдыны. Медеу табиғи мұз айдыны. Медеу Спорт Кешені 1972 жылы тұрғызылды. Әлемдегі ең атақты мұз айдындарының бірі. Он мыңнан аса көрерменді сыйғызады. Айдынның ортаңғы бөлігі хоккей ойынына және мәнерлеп сырғанауға арналған. Кешенде екі жүзу бассейні, спорт залы, мейманхана, асхана, кинозал, кітапхана орналасқан

Суреттелген затты шамадан тыс асырып айту тәсілін көрсетіңіз.

Өлеңнен аллитерацияны табыңыз.

Әр ауылы- ән отау,

Жетісу –жер жаннаты.

Асқаралы Алатау

Құшағында- Алматы

Сөйлемді толықтырыңыз.Қарты бар үйдің-

Мақал- мәтелді құрастырыңыз.

Ақыл -кімнен шығады, асыл- неден шығады?

Әдебиеттегі көркемдегіш құрал, заттар мен құбылыстарды сипаттайтын бейнелі сөзді көрсетіңіз.

Барлас ақынның Абайға айтқан сөзінің астарында не жатқанын анықтаңыз.

Шырағым, ержетерсің,

Ержетсең, сірә, не етерсің?!

Алысқа шырқап кетерсің,

Шыңдасаң, шыңға жетерсің.

Толық мазмұндауға қатысты анықтаманы көрсетіңіз.

Шығарманың құрылымын ретімен қойыңыз.

1. Оқиғаның басталуы. 2. Шиеленісуі. 3. Шарықтау шегі. 4. Шешімі. 5. Дамуы

Өлеңге сәйкес келетін мақалды анықтаңыз.

Ойлағандар ұғады,

«Сақтық жақсы»,- деп келем.

Өрт ұшқыннан шығады,

Ойнамаймын отпенен.

Мәтіндегі ақпараттарды пайдалана отырып жоспарға енгізетін тұсын көрсетіңіз

                                           Арман мен күшік

           Арман күш-жігерлі бала болып өсті. Барлық балалар одан қорқатын. Қорықпауға амал бар ма? Ол жолдастарын ұрып-соғып, қыздарды айыр садақпен ататын. Ақтөс атты күшігінің құйрығын басып, мысығының мұртын жұлып, кішкентай кірпіні төсек астына қуып, тіпті өзінің әжесіне дөрекі сөйлейтін. Арман ешкімнен қорықпайтын және осы қылығын өте мақтан тұтты.

Ұлдар Арманмен ойнамайтын болды. Ол қыздарға барып еді, бірақ олар теріс бұрылды. Арман Ақтөс атты күшігіне жақындап ойнағысы келді, күшік көшеге қарай қашып кетті. Ол енді мысығымен ойнағысы келді. Мысық Арманнан қашып, шкафтың ішіне кіріп кетті. Диванның астынан кірпіні шығаруға тырысты, ешнәрсе шықпады. Кірпі басқа үйге көшіп кеткен еді. Арман әжесіне жақындады, ол немересіне мүлдем назар аудармады. Бөлменің бір бұрышында жарма сұрыптап, көздерінен аққан жас тамшыларын сүртіп отыра берді.

Арман үшін аспанға қара бұлт төнгендей болды. Арман жападан жалғыз

Мәтіндегі негізгі ойды білдіріп тұрған сөйлемді анықтаңыз.

Тоғызқұмалақ арнаулы тақтада ойналады. Тоғызқұмалақ - ұлттық ойындарымыздың бірі. Біздің елімізде тоғызқұмалақтан жарыстар өтеді. Тоғызқұмалақ - нағыз ұлттық мұра.

Мәтін мазмұнына сай тақырыпты анықтаңыз.

Бір кісі жол үстінде келе жатқанда оны қатты шөл қысады. Ол айналасына қарап су іздейді. Сол маңнан құдық табады. Ол құдыққа түсіп, шөлін қандырады да, шүкіршілік етіп, жолын ары қарай жалғастырады. Жолдың бойында шөлден тілі салақтаған бір итті көзі шалады. Иттің қатты шөлдегені соншалық, ылғал топырақты жалап тұр екен.

Оны көрген әлгі кісі: «Менің басыма түскен хал мына итке де түсіпті- ау!»- деп құдық ішіне қайта түсіп, аяқ киіміне су толтырып шығып әлгі итке су береді.

Берілген мәтіннен негізгі ақпаратқа жатпайтын нұсқаны табыңыз.     Киіз үй

Киіз үйдің құрылысы мен жасалу жолдарына, этнографиялық ерекшеліктеріне жеке тоқталайық. Киіз үйдің қазақы және қалмақы деп аталатын екі түрі бар. Қазақы үйлер дөңгелек, толық күмбезді болады да, қалмақы түрінің төбесі шошақтау келеді. Қазақ үйлері пайдалануына, сән-салтанатына қарай бірнеше түрге бөлінеді. Мысалы: қара үй (3 қанат), қоңыр үй (4 қанат), боз үй (5 қанат), ақ үй (6 қанат), ақ ала орда (8 қанат), ақ орда (12 қанат), ақ шаңқан (18 қанат), алтын үздік (24 қанат), алтын орда (30 қанат) деп аталатын түрлері бар. Сол сияқты көшіп-қонуға, уақытша паналауға немесе шаруашылық, жұмыс ретіне бейімделген үй түрлері болады. Олар қос, абылайша, күрке, кепе, итарқа, жаппа, жолым үй, ас үй, қалқа деп аталады.

Киіз үйдің іші 4 бөлімге бөлінеді:

1. Төр – бұл үйдің жоғары әрі қымбат орны. Мұнда жүк жиналады, қонақтар орналасады. Жас келіндер бұл жерді баса бермейді.

2. Сол жақ – (кіргенде оң жақ) үй иесінің отыратын және жататын орны. Босаға жақта азық-түлік, ыдыс-аяқ тұрады. Оны шимен жауып қояды.

3. Оң жақ – (кіргенде сол жақ) мұнда балалары орналасады. Босаға жаққа қарай ер-тұрман, киім ілінеді.

4. От орны – қасиетті орын болып саналады. Мұнда от жағылады, қазан асылады.

a.Қазақы үйлер дөңгелек, толық күмбезді болады.

b.Көшіп-қонуға, уақытша паналауға немесе шаруашылық, жұмыс ретіне бейімделген үй түрлері.

c.Киіз үйдің іші 4 бөлімге бөлінеді.

 «... Дегенмен көргендінің аты- көргенді-ау, шіркін! «Жақсылыққа жақсылық – әр кісінің ісі», деп халық тегін айтты дейсің бе!» үзінді қай мәтіннен алынғанын табыңыз.