Font size
WorksheetsТарихи Сұрақтар
Total questions: 119
Worksheet time: 3570secs
Сүйек қалдықтарын зерттеу арқылы маңдайы тайқы, қабақ үсті сүйегі шығыңқы болғанын, тік жүргенін білеміз. Бұл қайсысы?
Неандерталь
Кроманьон
Питекантроп
Синантроп
Ақтас қыстау қонысы қай өзенге жақын орналасқан?
Іле
Шу
Кеген
Есіл
Қытай мен Римнің жазба деректерінде аттары аталатын мемлекеттік бірлестіктерді көрсетіңіз.
Қыпшақ, найман, керей
Үйсін, қаңлы, ғұн
Қарақытай, оғыз, қимақ
Сақ, сармат, массагет
Ғұн мемлекеті қай уақытта оңтүстік және солтүстік болып бөлінді?
Б.з.б. II ғасырдың ортасында
Б.з.б. I ғасырдың ортасында
Б.з.б. III ғасырдың соңында
Б.з. I ғасырында
«Халықтардың ұлы қоныс аударуын» түрткі болған тайпа қайсысы?
Үйсін
Қаңлы
Ғұн
Оғыз
985 жылы оғыздардың билеушісі Киев князімен одақтасып, қай мемлекетті жеңді?
Владимирмен
Алтын Орда
Еділ Бұлғариясы
Қарақытай мемлекеті
999 жылы Орталық Азиядағы Самани мемлекетін талқандаған мемлекет қайсысы?
Қыпшақтар
Қарахан
Наймандар
Хорезм
Ұлы ғұлама ғалым Әл-Фарабидің отаны қай қала?
Тараз
Түркістан
Отырар
Сығанақ
Моңғол империясында халыққа бұйрықтарды жеткізу үшін ұйымдастырылған жүйе қалай аталады?
Керуендер
Қарауылдар
Бекеттер
Қамалдар
1220 жылы Сығанақ қаласын талқандаған моңғол әскерін кім басқарды?
Шағатай
Үгедей
Батый
Жошы
Ақ Орданың орталығы қай қала болған?
Сарайшық
Отырар
Сығанақ
Тараз
анақ қаласын талқандаған моңғол әскерін кім басқарды?
Шағатай
Үгедей
Батый
Жошы
Ақ Орданың орталығы қай қала болған?
Сарайшық
Отырар
Сығанақ
Тараз
XV ғасырда Шығыс Дешті Қыпшақтағы билік кімнің қолына өтті?
Әмір Темір ұрпақтарына
Алтын Орда хандарына
Қасым ханға
Моғол хандарына
«Әбілқайыр өлімінен кейін «Өзбек хандарының иеліктерінде берекесіздік пайда болды» деп кім жазды?
Мұхаммед Хайдар Дулати
Ибн Рузбихан
Әбілғазы Баһадүр
Рашид ад-Дин
XVI ғасырда Қазақ хандығының күшейіп, оңтүстікке қарай билігінің таралуына мүмкіндік туғызған жағдай?
Моғолстан әлсіреуі
Шайбанилер иеліктерінің екі мемлекетке бөлінуі
Әмір Темір ұрпақтарының бірігуі
Жоңғарлармен одақтасу
XVIII ғасырда жоңғарларға қарсы жорықтардың бәріне қатысқан жырау кім?
Бұқар жырау
Үмбетей
Шал ақын
Махамбет
Қазақтарға Жайықтың оң жағалауындағы жайылымдық жерлерді уақытша жалға алуға рұқсат берілген жыл?
1758 жылы
1782 жылы
1801 жылы
1835 жылы
1867-1868 жылдардағы реформа бойынша әкімшілік басқарудың ең төменгі сатысы қалай аталды?
Болыстар
Ауыл старшындары
Уездер
Волостар
«Қазақ» газетінде жарияланған «Бұл соғыстан жалпы жұртқа пайда жоқ. Нарлар алысар, ал шаруасын бұзып, қанын төгетін сорлы халық болар...» деген мақала авторы?
А.Байтұрсынұлы
М.Дулатов
Ә.Бөкейхан
М.Шоқай
Академик Н.Курнаков «Қазақ КСР-і Кеңес Одағының тұтас металлогенді ауданы» деп баға беріп, қай аймақты зерттеген?
Батыс Қазақстан
Шығыс Қазақстан
Оңтүстік Қазақстан
Орталық Қазақстан
Араб жазуы негізінде жасалған жаңа әліпбидің негізін қалаған ғалым кім?
М.Жұмабаев
Х.Досмұхамедұлы
А.Байтұрсынұлы
М.Дулатов
1934 жылы С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінде алғаш ашылған факультеттердің бірі?
Тарих
Физика-математика
Филология
География
1941 жылы 26 маусымда Н.Ф. Гастелло мен А. Масловтың экипажы құрамында болып, дұшпандарды әуеден бомбалап, соққы берген Б. Бейсекбаев қай жерде әрекет етті?
Мәскеу түбінде
Сталинград маңында
Радошковичи кенті маңында
Берлинде
Бір мемлекеттің бөтен аймақты қарулы күштерімен басып алуы қалай аталады?
Аннексия
Империализм
Оккупация
Сепаратизм
1957 жылы Дон кен орны негізінде хром тұздары зауыты қай қалада жұмыс істей бастады?
Шымкент
Қостанай
Ақтөбе
Өскемен
Әскери-өндірістік маңызы бар химиялық элементтер - берилл, тантал қай жерде шығарылды?
Қарағанды металлургиялық зауыты
Ақтөбе ферроқорытпа зауыты
Өскемен Үлбі зауыты
Павлодар алюминий зауыты
Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесіне 176 депутат сайланғанда республика азаматтарының қанша пайызы сайлауға қатысты?
82.3%
55.9%
73.52%
68.4%
Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесіне 176 депутат сайланғанда республика азаматтарының қанша пайызы сайлауға қатысты?
82.3%
55.9%
73.52%
68.4%
1425 жылы Әмір Темірдің немересі Ұлықбекке қарсы жорыққа шығып, Сырдарияның орта ағысын қайтарып алған хан?
Есенбұға
Әбілқайыр
Барақ
Қасым
«Жайық өзені қашан сарқылып, арнасы кеуіп қалғанша қазақтар оның бойынан кетпейді» деген қанатты сөздерді айтқан хан кім?
Тәуке
Әбілқайыр
Абылай
Есім
Құнанбай қажы салдырған Меккедегі қонақ үй қалай аталды?
Бейбарыс
Жетіқарақшы
Тәбия
Жолбарыс
Индустрияландыру жылдары республикаға елдің басқа аудандарынан жұмысшыларды жаппай қоныстандыруға қарсы шығып, ұлттық мүддені жақтаған қазақ зиялысы?
Ә.Бөкейхан
С.Сәдуақасов
Т.Рысқұлов
М.Дулатов
1202 жылы Рим Папасы III Иннокентий ұйымдастырған крест жорығы қайсысы?
Үшінші
Төртінші
Бесінші
Екінші
Индуизмнің негізі қай уақытта Үнді өзені бойында қаланды?
Б.з.б. I мыңжылдықта
Б.з.б. III мыңжылдықта
Б.з.б. II мыңжылдықта
Б.з.б. IV мыңжылдықта
Хараппа және Мохенджо-Даро қалалары қай аймақтан табылды?
Қытай өзені аймағы
Тигр өзені аймағы
Үнді өзені аймағы
Ніл өзені аймағы
1950-1953 жылдары Солтүстік Корея жағында соғысқан елдер қайсысы?
Жапониялық мамандар
Кеңестік мамандар, қытайлық еріктілер
АҚШ әскерлері
Үндістандық еріктілер
1950-1953жылдары Солтүстік Корея жағында соғысқан елдер қайсысы?
Жапониялық мамандар
Кеңестік мамандар, қытайлық еріктілер
АҚШ әскерлері
Үндістандық еріктілер
1950-1953 жылдардағы «Қырғиқабақ соғысты» сипаттайтын тағы бір оқиға қайсысы?
Вьетнам соғысы
Корей соғысы
Ауған соғысы
Куба зымыран дағдарысы
Ежелгі Қытай данышпаны Кун-фузының өсиеттері жазылған жинақ қалай аталады?
Үш ілім
Дана сөздер
Нақылдар
Қытайдың жылнамалары
1946 жылы АҚШ пен Англия оккупациялап отырған аймақтарды біріктіріп қалай атады?
Тризония
Бизония
Альянс
Федерация
Балқан түбегінің оңтүстігінде орналасқан ежелгі мемлекет?
Рим
Грекия
Македония
Фракия
Б.з.б. 510 жылы тақтан түсіріліп, елден қуылған, Римнің патшалық кезеңінің соңғы қатал патшасы кім?
Ромул
Сервий Туллий
Тарквиний
Тиберий
Феодалдық вотчинадағы қожаның жері қалай аталады?
Серф
Монастырь
Удел
Домен
Англияда феодалдар әскери қызмет атқарғысы келмесе, «қалқандық ақша» төлеттірген король?
І Генрих
ІІ Генрих
ІІІ Эдуард
І Джон
Крест жорықтары кезінде көп уақыт пен қаржысын жұмсаған ағылшын королі?
ІІ Генрих
І Джон
І Ричард
ІІІ Эдуард
Батудың бағындырған жерлері мен қалаларының сәйкесін табыңыз:
1237 - Мәскеу қ., 1238 - Владимир қ., 1240 - Киев қ.
1237 - Киев қ., 1238 - Рязань қ., 1240 - Владимир қ.
1237 - Рязань қ., 1238 - Владимир қ., 1240 - Киев қ.
1237 - Киев қ., 1238 - Владимир қ., 1240 - Рязань қ.
Үнді Ұлттық Конгресінің либералдық тобын кімдер құрады?
Жұмысшылар
Буржуазия
Шаруалар
Саясаткерлер
1940 жылдың 26 мамыры мен 4 маусымы аралығында Дюнкерктен эвакуацияланған әскерлер кімдер болды?
Француз әскерлері
Кеңес әскерлері
Британдық әскер
Итальян әскерлері
Германияның қарқынды экономикалық дамуы қай кезеңде байқалды?
XIX ғасыр
XVIII ғасырдың ортасында
XX ғасырдың басында
XXI ғасырда
«Америка ісі - бизнес» ұранын ұстаған АҚШ президенті?
Теодор Рузвельт
К. Кулидж
Вудро Вильсон
Герберт Гувер
1856 жылғы Париж бітім келісімі бойынша Ресейдің Түркияға қайтарған аймағы?
Қырым
Оңтүстік Бессарабия
Польша
Финляндия
Отарсыздандырудың бірінші кезеңі қай жылдарды қамтыды?
1950-1960 жж
1943-1956 жж
1941-1945 жж
1960-1970 жж
1920 жылы Генри Форд зауытында шығарылған автомобильдердің бағасы қанша болды?
300 доллардан асқан жоқ
200 доллардан асқан жоқ
400 доллардан асқан жоқ
500 доллардан асқан жоқ
Б.з.б. V-III ғасырлардағы сақ көсемдерінің жерлеуінен алғашқы мемлекеттердің басқару жүйесі байқалатын қорым?
Берел
Есік
Бесшатыр
Шілікті
XVIII ғасырда өмір сүрген ақын-жыраулар кімдер?
Тәтіғара, Үмбетей, Бұқар
Абай, Махамбет, Сүйінбай
Шортанбай, Дулат, Мұрат
Жамбыл, Қашаған, Досбол
Қазақ АКСР-і құрамына Қостанай өңірін енгізу қажеттілігін дәлелдеген қазақ зиялылары кімдер?
С.Сәдуақасов, Ә.Бөкейхан
М. Тынышпаев, Т. Рысқұлов
А. Байтұрсынұлы, М. Сералин
Х. Досмұ��амедов, Ж. Аймауытов
1997 жылғы реформа бойынша біріктірілген облыстар:
Атырау мен Маңғыстау, Алматы мен Жамбыл
Қызылорда мен Оңтүстік Қазақстан, Қарағанды мен Ақмола
Жезқазған мен Қарағанды, Көкшетау мен Солтүстік Қазақстан, Семей мен Шығыс Қазақстан
Павлодар мен Қостанай, Ақтөбе мен Батыс Қазақстан
Ежелгі Мысырдағы Оңтүстік және Солтүстік патшалықтардың астаналары?
Мемфис, Фивы
Небут, Бехдет
Александрия, Луксор
Гелиополь, Абидос
Атты әскерлерді алғаш рет шебер пайдаланған ел?
Ассирия
Парфия
Сақтар
Мидия
Вена конгресі шешімі бойынша Ресейге берілген аумақтар:
Қырым, Польшаның бір бөлігі
Варшава герцогтігі, Финляндия, Бессарабия
Белоруссия, Литва
Латвия, Эстония
Қытай басшысы Мао Цзэдунның «Үлкен секіріс» саясатының ерекшеліктері:
Жаппай коллективтендіру
Индустрияландыру күрт жеделдетілді, барлық өндіріс қоғамдастырылды, үш жыл ішінде коммунистік қоғам құруға ұмтылды
Тек аграрлық секторды дамытуға басымдық берілді
Экономикалық модернизация тоқтатылды
2003 жылы сәуірде Халықаралық татуластырушылар квартеті «Жол картасы» жобасын қабылдады. Қатысушы елдер:
АҚШ, Қытай, Ресей, Жапония
Ресей, БҰҰ, Қытай, Үндістан
АҚШ, Ресей, БҰҰ, ЕО
Франция, Қытай, Ресей, Канада
1931 жылы 12 сәуірде жаңадан құрылған Испания республикасы үкіметінің алдына қойған мақсаттары:
Жеке меншік құқығын кеңейту
Ұлттық мәселелерді шешу, жұмыссыздықты жою
Аграрлық реформа жүргізу
Шаруаларды ұжымдастыру
1859 жылы Ресей империясы Ұлы Жүздің және Солтүстік Қазақстанның шекарасының аймағында салған бекініс:
Верный
Қастек
Қапал
Семей
1865 жылы Ресей әскерлері басып алған қала:
Бұхара
Ташкент
Самарқанд
Қоқан
1853 жылы орыс әскерлері басып алған қоқандықтардың ірі бекінісі:
Түркістан
Шымкент
Ақмешіт
Әулиеата
Ресей әскерлері Әулиета, Шымкент, Түркістан қалаларына шабуыл жасаған жыл:
1860 ж
1862 ж
1864 ж
1866 ж
Ұлы Жүз қазақтарын басқару үшін бекітілген лауазымды қызмет:
Сұлтан
Хан
Пристав
Билер
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ұлыбритания қалаларын талқандау үшін күнделікті бомбалау тәсілін қолдануға шешім қабылдаған ел:
Италия
Жапония
Германия
КСРО
Германияның Польшаға шабуыл жасауымен Екінші дүниежүзілік соғыс басталған күн:
1939 ж 3 қыркүйек
1939 ж 1 қыркүйек
1941 ж 22 маусым
1940 ж 10 мамыр
1942 жылы 1 қаңтарда 26 мемлекет өкілдері Декларацияға қай қалада қол қойды?
Лондон
Мәскеу
Вашингтон
Париж
1940 жылы Ф. Рузвельт үкіметінің Ұлыбританияға көрсеткен көмегі:
Қару және ерікті әскер
Азық-түлік және қаржы
Медициналық көмек
Соғыс техникасы және жанармай
1945 жылдың шілдесінде КСРО, АҚШ және Ұлыбритания үкімет басшыларының конференциясы өткен қала:
Ялта
Потсдам
Тегеран
Париж
Ағылшын антропологтері Р. Дат пен Л. Люис алғашқы адамдардың 3 млн жыл бұрынғы тасқа айналған сүйектерін қай жерден тапты?
Батыс Африкадан
Шығыс Африкадан
Оңтүстік Азиядан
Еуропадан
Шыршық өзенінің оң жағалауынан табылған қаңлылар арығы қалай аталады?
Күйік
Зах
Сусамыр
Құндыз
Б.з.б. III ғасырда сақтарды ығыстыра отырып, Жетісу жеріне қоныстана бастаған тайпа:
Ғұндар
Қаңлылар
Үйсіндер
Қимақтар
Мөде Ғұн мемлекетінің билігін өз қолына алған жыл:
Б.з.б 200 жыл
Б.з.б 209 жыл
Б.з.б 220 жыл
Б.з.б 250 жыл
Түрік-моңғол тайпалары тарихта «мал өсіруші тайпалар бірлестігі болған» деп аталған атау:
Қыпшақтар
Наймандар
Ғұндар
Үйсіндер
Түрік-моңғол тайпалары тарихта «мал өсіруші тайпалар бірлестігі болған» деп аталған атау:
Қыпшақтар
Наймандар
Ғұндар
Үйсіндер
552 жылы түркілер талқандаған ел:
Қаңлылар
Жужандар
Соғдылар
Үйсіндер
1210 жылы Шығыс Қарахан мемлекетін талқандаған кімдер?
Қыпшақтар
Моңғолдар
Наймандар
Қидандар
VII ғасырдағы «Қытай жол көрсеткіш» кітапшасында «Ақ өзендегі қала» деп сипатталған қала:
Сайрам
Тараз
Баласағұн
Отырар
XIII ғ. ортасы - XV ғ. басында Шығыс Дешті Қыпшақ аумағында өмір сүрген мемлекет:
Көк Орда
Ақ Орда
Ноғай Ордасы
Алтын Орда
1218 жылы Отырарда моңғол көпестерін тыңшылар деп айыптап, оларды өлтіруге бұйрық берген билеуші:
Қайырхан
Бегімсұлу
Арыстанхан
Торы
Ертістен батыста Еділге дейін, Әмудария мен Сырдарияның төменгі ағыстарындағы жерлерді алып жатқан ұлыс:
Ноғай
Жошы
Ақ Орда
Шағатай
XV ғасырдың 70 жылдарында Мұхаммед Шайбани жорықтарды қай аймаққа бастады?
Түркістанға
Еділ бойына
Сырдарияға
Маңғыстауға
1509-1510 жылдары Керей мен Жәнібектің мұрагерлеріне қарсы жорық жасаған Әбілқайыр немересі:
Әбілмәмбет
Қасым хан
Мұхаммед Шайбани
Тоғым хан
Тәуекел ханның XVI ғасырдың соңындағы сыртқы саясатының басты бағыттарының бірі:
Ноғай Ордасымен қарым-қатынас
Қоқан хандығымен соғыс
Сібір ханы Көшіммен күрес
Ресеймен одақ құру
Қазақ билеушілері алғаш рет қалмақтармен қай уақытта соғысты?
XIV ғасырда
XV ғасырдың бірінші жартысында
XVI ғасырдың бірінші жартысында
XVII ғасырдың екінші жартысында
Игельстром реформасының мақсаттарының бірі:
Шекараны кеңейту
Көшпенділерді отырықшыландыру
Орынборда шекаралық сот құру
Ресей әскери күшін арттыру
1867-1868 жж. реформалар бойынша ауыртпалықтар мен салықтардан босатылғандар:
Кедейлер
Қарапайым халық
Байлар
Сұлтандар
1918 жылы Семейде тұңғыш рет «Абай» журналын шығаруды қолға алған редактор:
М. Дулатов
А. Байтұрсынов
Қ. Кемеңгеров
М. Жұмабаев
Индустрияландыру жылдары қайта құрылған өнеркәсіп орны:
Өскемен қорғасын-мырыш комбинаты
Балқаш мыс комбинаты
Теміртау металлургия зауыты
Қарсақпай комбинаты
Қаныш Сәтбаев білім алған мұғалімдер семинариясы орналасқан қала:
Қарағанды
Семей
Петропавл
Алматы
1930 жылы 27 тамызда ОАК ХҚК қабылдаған жалпыға бірдей бастауыш оқытуды қаулы не туралы?
8 жастан бастау туралы
Мектеп формасы туралы
Ұлттық мектептер ашу туралы
5 жастан бастау туралы
Алматы медицина институтында оқып жүрген кезінде майданға аттанған:
М. Мәметова
Ә. Молдағұлова
Р. Қошқарбаев
Б. Момышұлы
1942 жылы Жезқазған кеніштері жөніндегі еңбегі үшін Мемлекеттік сыйлық берілген тұлға:
Д. Қонаев
Қ. Сәтбаев
Ә. Ермеков
М. Әуезов
1958 жылы Қазақстан өнеркәсіп өнімдерін шығарудан одақтас республикалар арасында қандай орынға шықты?
Бірінші ДЖ
Ресей мен Украинадан кейінгі
АҚШ пен Украинна
Екінші ДЖ
Хрущев басшылығы кезінде "алқап ханшайымы" деп аталған дақыл:
Бидай
Күріш
Жүгері
Қарақұмық
Қазақстандық археологтар алғашқы адамдардың тұрақтары мен еңбек құралдарын қай жерлерден тапты?
Жетісу және Бетпақдала
Қаратау мен Үстірт
Тарбағатай және Сарыарқа
Арал және Каспий
Моңғолдарда қабырға бұзатын және от лақтырғыш қарулар қай елді бағындырғаннан кейін пайда болды?
Үндістанды
Солтүстік Қытайды бағындырғаннан кейін
Орта Азияны
Парсыны
1756 жылы Қытай үкіметімен дипломатиялық қатынас орната бастаған саяси қайраткер:
Абылай хан
Тәуке хан
Әбілқайыр хан
Кенесары хан
1855 жылы Шоқан Уәлиханов қай экспедицияға қатысты?
Түркістан экспедициясы
Жетісу және Тарбағатай экспедициясы
Маңғыстау экспедициясы
Еділ бойы экспедициясы
1994 және 2009 жылғы археологиялық жәдігерлер 4,4 млн адамдардың қанша миллион жыл бұрын өмір сүргенін көрсетеді?
Африкадағы
Қытайдағы
Үндістандағы
Ирандағы
Табиғаттың дайын өнімдерін тұтынатын шаруашылық қандай шаруашылық түріне жатады?
Өндіргіш шаруашылық
Иемденуші шаруашылық
Құрылыс шаруашылығы
Қолөнершілік шаруашылық
Америкалық «коммунизмді тежеу» доктринасының маңызды бір бөлігі қандай бағытты қамтиды?
Экономикалық реформалар
Әскери күш қолдану
Батыс елдеріне экономикалық және әскери көмек беру
Қаржылық жәрдем көрсету
Қытайда әлемде ең алғаш ойлап табылған құрылғы не болды?
Компас
Баспа машинасы
Қағаз
Ұялы телефон
1948 жылы БҰҰ-ның Бас Ассамблеясы қабылдаған маңызды құжаттың атауы қандай?
Бейбітшілік Декларациясы
Адам құқықтарының Жалпыға бірдей Декларациясы
Халықаралық сауда келісімі
Экологиялық келісім
1949 жылы өзінің 1-ші атом бомбасына сынақ жасап, бүкіл әлемге атом қаруы бар екенін дәлелдеген ел қандай ел?
АҚШ
Ұлыбритания
КСРО
Қытай
Драконт атты Архон заңы шыққан ел қай ел?
Рим
Египет
Афины
Парсы
1999 жылы Югославиядағы НАТО-ның әскери операциясында өткізілген гуманитарлық интервенциясын заңсыз деп танылған ұйым қандай ұйым?
Еуропалық Одақ
БҰҰ
НАТО
ЮНЕСКО
6-9 ғғ аралығында Рим империясының аумағында орналасқан тайпалардың әдет-ғұрып заңдары жазылды:
Латын, грек
Герман, кельт
Түрік, славян
Қытай, үнді
Натуралды шаруашылық кезінде шаруалар азық-түлікті, малды өздері өндірмейтін осы тауарларға айырбастап алды:
Тұз бен темір
Алтын мен күміс
Мата мен әшекей
Ағаш пен тас
Вильгельм 1086 жылы жер, халық және мүлік санағын жүргізіп, санақтың барысын осы кітапқа енгізді:
Қаһарлы сот кітабы
Қаһарлы сот кітабы
Князьдер кітабы
Лордтардың жазбасы
1819 жылы АҚШ Флориданы мардымсыз өтемақы жолымен өзіне беруге мәжбүр еткен ел қандай ел?
Мексика
Испания
Франция
Ұлыбритания
Шыңғысханның Яса деп аталатын заңдар жинағы неше бөлімнен тұрады?
3 бөлім
7 бөлім
5 бөлім
9 бөлім
Цинь империясы әлсірей бастаған уақыт шеңбері қандай кезеңде болды?
15 ғ.
18 ғ.
19 ғ. соңы - 20 ғ. басы
20 ғ. ортасы
1265 жылы Англияда орын алған тарихи оқиға қандай болды?
Жаңа заң қабылданды
Алғашқы қос палаталы парламент пайда болды
Қарақұмық егісін енгізу
Шаруалар көтерілісі болды
