NEW
Font size
Worksheets1-2-3 сабақтар
Total questions: 30
Worksheet time: 20mins
Географиялық мониторинг дегеніміз не?
Атмосфераның әртүрлі деңгейіндегі температураға бақылау жасау
Қоршаған ортаның жай-күйін бақылау, оған баға беру және болжау
Құрлықтағы су обьектілері
Атмосфера мен гидросфераның ластануын зерттеу
Мониторинг термині қашан енгізілді?
1972 жылы Стокгольм конференциясында енгізілді
1985 жылы Парижде
1974 жылы Найробиде
1995 жылы Италия конференциясында
Географиядағы мониторинг 3 деңгейде жүргізіледі:
Жергілікті, шағын
Жалпы, Жеке
Дүниежүзілік, аймақтық
Ғаламдық, аймақтық, жергілікті
Мониторинг әдістері
Жергілікті, аймақтық
Әуе - ғарыштық, жер бетілік
Жер бетілік, жергілікті
Ғаламдық, дүниежүзілік
Ғарыштық мониторинг әдісінің бір түрі
Қоғамдық пікірді зерттеу және ескерту
Географиялық (геологиялық, сейсмикалық, геомофологиялық, гидрологиялық, климатологиялық, геоботаникалық, ландшафтылықты зерттейді)
Атмосфера мен Гидросфераның ластану зерттеу
Деректерді өңдеу (әртүрлі әдістермен жинақталған географиялық ақпаратты талдау, дешифровка әдісі- ғарыштық түсірілімдерді талдау әдісі)
Сараптама қандай әдіс?
Құрлықтағы су обьектілері, орман алқаптары ауданының өзгерістерін бақылау
Атмосфераның әртүрлі деңгейіндегі температураға бақылау жасау
қоршаған ортаның жай-күйін бақылау, оған баға беру және болжау
белгілі бір аумақтарды игеру, жаңа кәсіпорындар мен жолдар салу, табиғат қорғауға қатысты мәселелерді шешу
Сараптама екіге бөлінеді
Жеке (сарапшылардың тәуелсіз көзқарасы)
Топтық (дельфи әдісі, миға шабуыл әдісі)
1. Атмосфераның әртүрлі деңгейіндегі температураға бақылау жасау
2. Мұхиттардың температуралық, тұздылық режиміне бақылау жасау
3. Жер бедері өзгерістеріне бақылау жасау
1. Ғаламдық (атмосфера, озон қабаты, көміртек диоксиді, гидросфера, өсімдік және жануарлар дүниесі бақыланады) 2. Аймақтық (геоэкологиялық немеме табиғи-шаруашылық жағдайларына зерттеу жүргізіледі)
1. Әуе-ғарыштық әдістер (ғарыштық, әуе) XX ғасырдың 60-жылдарынан бастап пайдаланыла бастады
2. Жер беті әдістері (географиялық, физикалық, биологиялық, деректерді өңдеу)
1964жылы “РЭНД” корпорациясы негіздеген әдіс
Дельфи әдісі
Мониторинг әдісі
Сараптама әдісі
Миға шабуыл әдісі
Миға шабуыл әдісінің қанша түрі бар?
4 түрі бар
1. Тікелей миға шабуыл:
2. Пікір алмасу:
3. Шығармашылық жұмыс:
4. Ынталандырушы бақылау:
2 түрі бар
1. Сарапшылар тобын құру
2. Мәселені әр сарапшының тәуелсіз қарастыруы
3 түрі бар
1. Географиялық
2. Физикалық
3. Биологиялық
6 түрі бар
635 әдісі
Сарапшы нысанның немесе үдерістің болашақта қалай дамитыны жайлы болжам ұсынады
● Сарапшылар бірін-бірі танымайды (анонимдік)
● Сарапшылар бір-бірімен кездеспейді
● Ұзаққа созылған проблемалық жағдайды шешудің мүмкіндігіне баға беріледі
● 6 сарапшы қатысады ● Әрбір сарапшы 3 идея ұсынуы керек
● Сарапшыға идея ұсыну 5 минут беріледі ● Мүлде жаңа, құнды идеялар жинақталады
● Ұжымдық идеяларды жинақтау
● Қарама - қарсы идеяларды ұсыну
● Пікір алмасу арқылы ортақ келісілген шешімге келу
11. Каспий мен Қара теңіз, Кіші Азия, Месопотамия, Египет туралы алғашқы деректі қалдырған: Герадот Жер – шар тәрізді деген Пифагордың түсінігін дамытқан, жылды 365 күнге бөлген, Ай мен Күннің тұтылу себептерін дәлелдеп берген:
12. Үнді мұхиты арқылы Африка жағалауынан Зонд аралдарына дейін барған, Қытай мен Үндістанға барған, математикалық географияны дамытқан:
Нормандар
Викингтер
Арабтар
Гректер
13. “Дүниежүзінің алуан түрлілігі туралы кітап” авторы
Марко Поло
Афанасий Никитин
Махмұд Қашғари
14. XIIIғ. Плано Карпини мен Вильгельм Рубрук қайда барды?
Қазақстан және Орталық Азия
Ресей Тверь қаласы
15. 1507 жылы Мартин Вальдземюллер не ұсынды
Жаңа дүниені А.Веспуччи құрметіне: Америка деп атауды
16. 1538 жылы Герард Меркатордың картасында не бейнеленді?
Антарктида Аустралия
Еуропа, Азия, Африка, Америка
17. XVI-XVII ғасырда Сібір мен Қиыр Шығысты зерттеген орыс саяхатшылары:
И.Крузенштерн мен Ю.Лисянский
Ф.Магеллан мен С.Элькано
И.Петлин, Ф.Байков, Спафария
И.Ребров, С.Дежнев, Е.Хабаров, С.Ремезов
18. 1911 жылы Р.Амундсен қайда жетті?
19. Алтайға(фаунасы мен флорасын, ең биік нүктесін анықтаған), Жетісу Алатауы мен Тянь-Шаньға саяхат жасаған кім?
Василий Васильевич Сапожников
Владимир Афанасьевич Обручев
Василий Васильевич Докучаев
Николай Алексеевич Северцов
20. В. Беринг пен А. Чириков 18 ғасырда ...... ашты
Америка солт-батыс бөлігі мен Алеут аралдары
21. Объ кешенді экспедициясы
1950-60 жылдары Объ өзені алабының орта, төменгі ағысын, Ертіс өзенінің төменгі ағысын зерттеді
Халықаралық география жылдары Памир таулы қыратын зерттеген- В.Алисов, Эльбрус таулы мұздықтарын аэроофотоға түсірген – К.Тушинский
1950-60 жылдары В.Паляков барқаруымен Каспий маңы ойпатының қуаң даласының суландыру жүйесін қалыптастырды
Жұмыстар зерттеу ауданында тұрақты жұмыс істейтін бақылау стансылары,
ғылыми лабораториялар, орталықтар негізінде жүргізіледі
22. Карта бойынша арақашықтықтарды, координаталарды, биіктіктер мен тереңдіктерді, бағыттарды анықтау қандай әдіс
Математикалық талдау
Графикалық талдау
Визуалды талдау
Картометриялық талдау
23. Зерттелетін географиялық нысанның немесе құбылыстың құрамдас бөліктерін оның қасиеттерін, байланыстарын ойша біріктіру арқылы осы нысанды біртұтас түрде танып білу
Жалпылау
Салыстырмалы-географиялық әдіс
Модельдеу
Жүйелеу:
24. Каспий маңы кешенді экспедициясы:
Белгілі бір маршруттар бойымен жүріп өту және сипаттаулар жасау, өлшеу жұмыстарын жүргізу барысында зерттеу нысаны туралы деректер жинақтау және өңдеу
Халықаралық география жылдары Памир таулы қыратын зерттеген- В.Алисов, Эльбрус таулы мұздықтарын аэроофотоға түсірген – К.Тушинский
1950-60 жылдары Объ өзені алабының орта, төменгі ағысын, Ертіс өзенінің төменгі ағысын зерттеді
1950-60 жылдары В.Паляков барқаруымен Каспий маңы ойпатының қуаң даласының суландыру жүйесін қалыптастырды
25. Географиялық қабықтың адамзат игерген бөлігі:
Географиялық қабық
Географиялық орта
26. Жер бедерінің құрылысы, шығу тегі, даму тарихы, қазіргі өзгерістері мен таралу заңдылықтарын зерттейді
27. Шаруашылықтың аумақтық ұйымдасу заңдылықтары мен құрылымын зерттейді
28. Табиғатты пайдаланудың экологиялық аспектілерін, адам мен табиғаттың, өзара әрекеттесуі мен экологиялық ахуалын зерттейді
Геоэкология
Геоглобалистика
Рекреациялық география
Табиғат ресурстары географиясы
29. Табиғи ресурстардың жеке түрлері мен аумақтық жиынтықтарының орналасуы мен құрылымын, олардың экономикалық бағалау мен тиімді пайдалану мәселелерін зерттейді
Табиғат ресурстары географиясы
Экономика география
30. Географиялық ортада қоғамның аумақтық ұйымдасуын зерттейді
Әлеуметтік география
Табиғи-қоғамдық география
Қоғамдық география:
