wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

морфология

Total questions: 41

Worksheet time: 21mins

Name
Class
Date
1.

Лексика-семантикалық тәсіл деген не?

a)

сөздердің жаңа мағына ауысуы не ие болуы

b)

сөздердің қосымшалар арқылы жасалуы

c)

сөздердің бірігуі, тіркесу арқыл жасалуы

d)

сөздердің қосарлануы арқылы

e)

сөздердің тіркесуі арқылы

2.

Есімді модаль сөздерді табыңыз.

a)

керек, қажет, тиіс, бар, жоқ

b)

айту, қайту, бар, барғысы

c)

бару, келу, айту, тұру

d)

екен, емес, еді, егер

e)

сықылды, сияқты, білем, деседі

 

3.

Морфология тілдің қай саласымен байланысты?

a)

грамматика, лексика

b)

фонетика, лексика

c)

лексика, синтаксис

d)

сөзжасам, лексика

e)

фонетика, морфология


4.

Жіктік жалғауының І-жақ көпше түрінде тұрған зат есімді белгілеңіз.

a)

Біз баламыз

b)

Біздің үйіміз

c)

Біз келдік

d)

Қаладанмын

e)

Біз жақсымыз

5.

Жалқы есімді белгілеңіз:

a)

Астана

b)

Шөп

c)

Түйе

d)

Аулан

e)

Арман

6.

Көмекші есімдерге тән негізгі белгілер қандай?

a)

мағыналарынан айрылған, түбір күйіндеқолданылмайтын заттық мәндегі сөздер

b)

мағынасынан толық айрылған, түбір күйінде жұмсалады

c)

мағыналық дербестігі жоқ, түбір күйіндеқолданылмайды

d)

қимылды білдіреді

e)

сындық мағынаны білдіретін сөздер

7.

Көмекші есімдер қандай септіктегі сөздерментіркеседі?

a)

Ілік

b)

Атау

c)

Барыс

d)

Табыс

e)

Жатыс

8.

Дерексіз зат есімдер дегеніміз не?

a)

Көзбен көріп, қолмен ұстауға келмейтін зат атаулары

b)

жеке, дара заттарға берілген атаулар

c)

сезім мүшелері арқылы арқылы білінетін зат атаулары

d)

қосымша мағына үстейтін сөздер

e)

сындық мағынаны үстейтін сөздер

9.

Көптік жалғаулы сөз қандай мағынада қолданылған?Кенекейлер маздатып от жақты.

a)

Жинақтау

b)

Даралық

c)

Меншіктік

d)

Иелік

e)

Болжалдық

10.

Тәуелдік жалғаулы сөйлем қай жақта келген? Сілекейісорғалап, өкпесінен тіге соғып, ырс-ырс демалады.

a)

ІІІ-жақ, жекеше

b)

І-жақ, жекеше

c)

І-жақ, көпше

d)

ІІІ-жақ, көпше

e)

ІІ-жақ, жекеше

11.

Табыс септік жалғауы жасырын келген сөйлем қайсы?

a)

Мал жиғанша, шөп жина.

b)

Қалмақ жүрген жерде салмақ бар.

c)

Көп сөз өсекке жүк.

d)

Кісі бұйымы кіршіл.

e)

Көпке жүгірген адам құр қалады.

12.

Негізгі грамматикалық ұғымдардың толық қатарынкөрсетіңіз.

a)

Грамматикалық мағына, грамматикалық форма, грамматикалық категория

b)

грамматикалық парадигма, грамматикалық тұлға, грамматикалық мағына

c)

Грамматикалық көрсеткіш, грамматикалық мағына

d)

Грамматикалық категория, грамматикалық мағына

e)

Грамматикалық тәсіл, грамматикалық форма

13.

Жалпы грамматикалық мағына қалай жасалады?

a)

Лексикалық мағынаның жалпылануы, абстракциялануы негізінде

b)

Категориялық грамматикалық мағына арқылы

c)

Қатыстық грамматикалық мағына арқылы

d)

Грамматикалық мағынаның жалпылануы, абстракциялануы негізінде

e)

Лексикалық мағынаның солғындауы нәтижесінде

14.

Категориялық грамматикалық мағына қалай жасалады?

a)

Белгілі грамматикалық формалар (жалғау, сөз түрлендіруші жұрнақ) арқылы

b)

Лексикалық мағынаның дерексізденуі арқылы

c)

Көмекші сөздер арқылы

d)

Сөз тудырушы жұрнақтар арқылы

e)

Сөз тудырушы және сөз түрлендіруші жұрнақтар арқылы

15.

Қатыстық грамматикалық мағына қалай жасалады?

a)

Сөз түрлендіруші жұрнақтар мен жалғаулар арқылы

b)

Лексикалық мағынаның абстракциялануы негізінде

c)

Грамматикалық мағына арқылы

d)

>Белгілі бір түрлену жүйесі арқылы

e)

Сөздің сөйлеу процесінде басқа сөздермен тіркесіп, байланысқа түсуі

16.

Грамматикалық мағына беретін тәсілдер нешеу?

a)

3

b)

6

c)

2

d)

5

e)

4

17.

Грамматикалық мағына берілу жолының толық қатарын көрсетіңіз.

a)

Семантикалық, синтетикалық, аналитикалық тәсіл

b)

Синтетикалық, семантикалық тәсіл

c)

Лексикалық, грамматикалық, аналитикалық тәсіл

d)

Морфологиялық, синтаксистік тәсіл

e)

Аналитикалық, синтетикалық тәсіл

18.

Сөздің лексикалық мағынасының абстракциялануы, дерексізденуі, жалпылануы грамматикалық мағыны жасаудың қай тәсілі?

a)

Семантикалық тәсіл

b)

Синтетикалық тәсіл

c)

Аналитикалық тәсіл

d)

Синтетика-аналитикалық тәсіл

e)

Аналитика-синтетикалық тәсіл

19.

Ішкі флексия, сөзге қосымша, префикс қосылу грамматикалық мағына тудырудың қай тәсілі?

a)

Синтетикалық тәсіл

b)

Грамматикалық тәсіл

c)

Семантикалық тәсіл

d)

Аналитикалық тәсіл

e)

Аналитика-ситетикалық тәсіл

20.

Зат есімнің лексика-грамматикалық сипатын белгілеңіз.

a)

адамзат және ғаламзат есімдер, жалпы есім және жалқы есімдер

b)

тәуелдік категориясы

c)

көптік категориясы

d)

септік категориясы

e)

жіктік категориясы

21.

Грамматикалық тұлғаға жататындар - ...

a)

Сөз тудырушы және сөз түрлендіруші жұрнақтар

b)

Сөз тудырушы жұрнақтар

c)

Тілдегі жалғаулар ғана

d)

Сын есімнің шырай жұрнақтары, есімше, көсемше, етіс, рай, шақ жұрнақтары

e)

Тілдегі кез-келген қосымша

22.

Грамматикалық категория болу үшін 8 түрлі шартты санамалап көрсеткен ғалым - ...

a)

Оралбаева

b)

Ысқақов

c)

Аханов

d)

Исаев

e)

Хасенов

23.

Грамматикалық категория қай сөз таптарына тән емес?

a)

Есімдік, сан есім, үстеу

b)

Барлық сөз таптарына

c)

Етістік

d)

Сын есім

e)

Змт есім

24.

Сөз формасы...

a)

Сөзге тек грамматикалық мағына үстейтін формаларқосылу арқылы жасалады

b)

Сөзге лексикалық мағына үстейтін формалар қосылуарқылы жасалады

c)

Сөзге әрі лексикалық, әрі грамматикалық мән үстейтінқосымшалар қосылу арқылы жасалады

d)

Сөзге кішірейту мәнін үстейтін қосымшалар арқылыжасалады

e)

>Сөзге реңк мәнін үстейтін қосымшалар арқылыжасалады

25.

алдына тұрып мағына бере алатын, әрі қарайбөлшектеуге келмейтін сөздің түпкі мағыналы бөлшегі қалайаталады?

a)

Түбір

b)

Туынды

c)

Негізгі

d)

Жалаң сөз

e)

Жайылма сөз

26.

Сөз тудырушы жұрнақтар арқылы не жасалады?

a)

Туынды түбір

b)

Жалаң сөз

c)

Негізі түбәр

d)

Туынды сөз тіркесі

e)

Күрделі сөз

27.

алдына дербес қолданылмайтын, мағынасыжойылған, тек қана көне сөздерде сақталып қалған түбірлерқалай аталады?

a)

Өлі түбір

b)

Тірі түбір

c)

Көне түбір

d)

Күрделі

e)

Негізгі түбір

28.

Жалпы есімдерге берілген анықтаманың дұрысы -

a)

бірыңғай заттар берілген атау

b)

зат есімдерге берілген атау жеке затқа берілген атау

c)

жалқы заттарға берілген атау

d)

есімдіктің түрі

e)

етістік


29.

Сыңарларының не біреуі, не екеуіде мағыналарынанайырылып, әрі дыбыстық өзгерістерге ұшырап, бір тұлға ретіндеқалыптасқан сөздердің түрі қалай аталады?Һ

a)

Тіркес сөз

b)

Біріккен сөз

c)

Қос сөз

d)

Кіріккен сөз

e)

Қысқарған сөз

30.

Сыңарларының мағыналары жағынан да, тұлғалықжағынан да еш өзгеріске түспей, бір ұғымның атауы болып келгенкүрделі сөз қалай аталады?

a)

Біріккен сөз

b)

Кіріккен сөз

c)

Кос сөз

d)

Тіркес сөз

e)

Қысқарған сөз

31.

Біріккен сөздер қайсы?

a)

Асқазан, ұлтабар

b)

Көзбе-көз, сөйлей-сөйлей

c)

Жаман-жәутік, кедей-кепшік

d)

Қара ала, ұзын бойлы

e)

Көгорай, қолғанат

32.

Морфология тіл білімнің қай саласына жатады? 

a)

грамматика

b)

лексикология

c)

дербес сала

d)

Синтаксис

e)

Морфонология

33.

Синтаксистік тәсіл дегенімі зне?

a)

сөздердің бірігуі, тіркесуі,қосарлануы арқылы жасалуы

b)

сөздердің жаңа мағынаға ауысуына ие болуы

c)

сөздердің қосымшалар арқылы жасалынуы

d)

жұрнақтар арқылы

e)

қосымшалар арқылы жасалуы

34.

Аналитикалық жолмен жасалған сөздерді табыңыз.

a)

желаяқ, сәлемхат

b)

куәгер

c)

жүйрік, айдар, айлық

d)

оқушы, басшы

e)

баспа

35.

Синтетикалық (морфологиялық) тәсіл дегеніміз не?

a)

сөздердің қосымшалар арқылы жасалуы

b)

сөздердің жаңа мағынаға ауысуы

c)

сөздердің бірігуі

d)

сөздердің орын тәртібі арқылы жасалуы

e)

сөздердің тіркесуі арқылы

36.

Туынды сөзді морфология қай жағынан қарастырады?

a)

құрамы, тұлғасы

b)

нәтижесі

c)

тәсілі

d)

мағынасы

e)

дыбыстық құрамы

37.

Синтетикалық тәсіл арқылы жасалған сөзді табыңыз.

a)

қаламгер, оқырман

b)

АҚШ, бірқазан, егеуқұйрық

c)

өкілетті, елші, дөңгелек стол

d)

бүгін, әкел, апар

e)

баспана, желаяқ

38.

Аралас тәсіл қайсы?

a)

аналитика-синтетикалық

b)

синтетикалық

c)

аналитикалық

d)

синтаксистік

e)

семантикалық

39.

Сөз түрлендіруші жұрнақтардың жіктелімі -

a)

модификациялық, грамматикалық

b)

сөзжасам

c)

сөз байлам

d)

грамматикалық мағына

e)

тәуелдік жалғау, предикаттық қосымша

40.

Қосарлану қандай тәсілге жатады?

a)

аналитикалық

b)

сөзжасам

c)

синтетикалық

d)

грамматикалық

e)

семантикалық

41.

Есімді модаль сөздерді табыңыз.

a)

керек, қажет, тиіс, бар, жоқ

b)

айту, қайту, бар, барғысы

c)

бару, келу, айту, тұру

d)

екен, емес, еді, егер

e)

сықылды, сияқты, білем, деседі