WorksheetsPRAWO WYBORCZE
Total questions: 41
Worksheet time: 31mins
Wybory do Sejmu są:
powszechne, bezpośrednie, tajne głosowanie;
powszechne, bezpośrednie, równe, tajne głosowanie;
powszechne, bezpośrednie, równe, tajne głosowanie, proporcjonalne;
Czynne prawo wyborcze nie przysługuje osobie:
którą Trybunał Stanu pozbawił praw wyborczych;
która ukończyła osiemnaście lat, ale dopiero w dniu wyborów;
osobie pochodzącej z Niemiec, która uzyskała obywatelstwo polskie.
Bierne prawo wyborcze przysługuje osobie:
do Senatu RP: która ukończyła 18 lat i posiada pełnię praw wyborczych;
na urząd Prezydenta RP: byłemu prezydentowi, który stara się o drugą reelekcję;
do Sejmu: która skończyła 45 lat i posiada czynne prawo wyborcze.
Wskaż zdanie prawdziwe:
Czynne prawo wyborcze to pojęcie dotyczące uprawnienia do kandydowania i bycia wybieranym;
Bierne prawo do kandydowania na urząd Prezydenta RP wygasa w momencie ponownego wyboru na urząd, tj. w momencie reelekcji;
Wybory do Sejmu i Senatu RP są proporcjonalne i obydwa odbywają się w głosowaniu tajnym.
*W ramach instytucji głosowania korespondencyjnego:
głos w ten sposób nie może oddać osoba o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w dniu wyborów nie ukończyła 60 roku życia;
może głos w ten sposób oddać osoba objęta kwarantanną z powodów zdrowotnych;
wyborca oddający głos w ten sposób otrzymuje pakiet wyborczy.
*Wskaż zdanie(a) prawdziwe:
Instytucja głosowania przez pełnomocnika uderza w zasadę bezpośredniości wyborów.
Pełnomocnictwo przyjmuje się co do zasady tylko od jednej osoby.
Pełnomocnictwo wygasa, gdy głosujący samodzielnie odda głos w lokalu wyborczym.
W ramach gwarancji powszechności wyborów:
Kodeks Wyborczy przewiduje takie instytucje jak głosowanie korespondencyjne czy głosowanie przez pełnomocnika;
stałe obwody głosowania są na tyle duże, aby mogły obejmować nawet całe gminy;
istnieje możliwość głosowania internetowego poprzez profil zaufany.
*Zgodnie z zasadą bezpośredniości wyborów:
wyborcy w drodze głosowania samodzielnie decydują o składzie danego organu lub obsadzie danego urzędu;
dopuszczalne jest stosowanie list zamkniętych, czyli list, gdzie głos oddaje się na wybrane przez siebie ugrupowanie;
głosowanie powinno odbyć się w trybie jednostopniowym.
Wskaż zdanie prawdziwe dotyczące równości formalnej:
możliwe jest ujęcie wyborcy w dwóch spisach wyborców, jeżeli w ciągu 3 miesięcy przed datą wyborów zmieniał miejsce zamieszkania;
z tym aspektem powiązane jest rozwiązanie polegające na podziale państwa na okręgi wyborcze;
wyborca może posiadać możliwość oddania dwóch głosów, o ile każdemu innemu wyborcy także będą przysługiwały dwa głosy.
*Aspekt odnoszący się do siły każdego głosy, to:
równość formalna;
równy wpływ każdego wyborcy oddanym głosem na wynik wyborów;
aspekt, z którym związane jest pojęcie jednolitej normy przedstawicielstwa.
Jednolita forma przedstawicielstwa to:
iloraz liczby mieszkańców kraju i liczby posłów wybieranych w okręgach wyborczych;
iloraz liczby wyborców kraju i liczby posłów wybieranych w okręgach wyborczych;
iloraz liczby wyborców kraju i liczby parlamentarzystów wybieranych w okręgach wyborczych
*Wskaż zdanie(a) prawdziwe:
Równość materialna jest ograniczana poprzez instytucję progów wyborczych.
Jednolita norma przedstawicielstwa jest stosowana w wyborach do Senatu.
Wybory do Senatu RP w Konstytucji RP nie zostały określone jako równe.
Tajność głosowania:
obejmuje aspekt wewnętrzny, w ramach którego nakazuje się zachowanie ciszy wyborczej na co najmniej tydzień przed dniem głosowania;
dopuszcza agitację w lokalu wyborczym, która potem nie może być przedmiotem protestu wyborczego;
to możliwość oddania głosu przez wyborcę w sposób wolny, nieskrępowany i anonimowy.
Wskaż zdanie fałszywe:
zasada tajności głosowania jest głównie skierowana do organów państwowych, nie do obywateli;
zasadę tajności głosowania narusza pomoc w oddaniu głosu, udzielona osobie z niepełnosprawnością;
zasada głosowania tajnego nie jest tym samym co wybory tajne, ponieważ wybory tajne oznaczają głosowanie, o którym nie zostali poinformowani wyborcy.
System wyborczy:
to zasada odnosząca się do wyboru metody przeliczania głosów, nadawania praw wyborczych obywatelom oraz nagród dla ugrupowań, które nie zostały wybrane w głosowaniu;
może być większościowy lub proporcjonalny, ale nie wyróżnia się systemu mieszanego;
większościowy ma zastosowanie w wyborach na Prezydenta i w wyborach do Senatu RP, a do Sejmu RP zastosowanie znajduje system proporcjonalny.
*Cechą (cechami) systemu wyborczego większościowego jest (są):
wyniki nie odzwierciedlają woli wyborców, ze względu na wymóg uzyskania większości bezwzględniej w okręgu;
zapobiega znaczącemu rozdrobnieniu sceny politycznej oraz rozdrobnieniu sił w Parlamencie;
znacząco wpływa na destabilizację władzy w kraju, ze względu na promocję ugrupowań najmniejszych.
System wyborczy proporcjonalny:
może doprowadzić do rozdrobnienia sceny politycznej, a tym samym, w skrajnych przypadkach, do destabilizacji strefy politycznej;
ze względu na swoją tendencję do rozdrabniania sceny politycznej, wymaga stosowania progów wyborczych, które w Polsce wynoszą 5% dla ugrupowań startujących samodzielnie oraz 10% dla partii startujących jako koalicje;
może wymagać stosowania klauzul zaporowych, z których żadne komitety nie mogą być zwolnione.
W Polsce stosuje się:
okręgi wielomandatowe przy wykorzystaniu systemu większościowego podczas dokonywania wyboru do Senatu RP;
system D’Hondta do obliczania i ustalania wyników wyborów, który promuje partie najsilniejsze;
progi wyborcze przy każdych wyborach, w tym wyborach do Senatu RP oraz na urząd Prezydenta RP.
Wskaż zdanie prawdziwe:
Wybory do Senatu RP nie są powszechne, ponieważ przy wyborach do Senatu RP zastosowanie mają jednomandatowe okręgi wyborcze;
Możliwe jest pobranie zaświadczenia o prawie do głosowania, co jest odzwierciedleniem równości formalnej;
Gwarancją bezpośredniości wyborów jest tworzenie obwodów dla obywateli przebywających za granicą.
Piotr T. postanowił wystartować w wyborach na urząd Prezydenta RP. Wskaż zdanie prawdziwe:
Piotrowi nie przysługuje bierne prawo wyborcze, ponieważ nie ukończył jeszcze 50 roku życia.
W razie wybrania Piotra na urząd Prezydenta, będzie miał on możliwość jednokrotnej reelekcji.
Piotr nie może startować w wyborach na urząd Prezydenta RP, ponieważ aktualnie jest posłem partii rządzącej.
*Wskaż zdanie(a) fałszywe:
Można jednocześnie kandydować do Sejmu oraz Senatu.
Instytucja głosowania korespondencyjnego polega na przekazaniu głosu do komisji drogą pocztową.
Metoda D’Hondta premiuje ugrupowania najsłabsze, nawet te, które nie przekroczyły progu wyborczego.
Partia „Prawdziwi Polscy Patrioci”, w skrócie „PPP” wystartowała w wyborach do Sejmu RP. Wskaż zdanie prawdziwe:
Wybory, w których startuje partia PPP są powszechne, bezpośrednie, równe, proporcjonalne i odbywają się w głosowaniu tajnym.
Podczas głosowania wyborcy oddawać będą głos na wybraną przez siebie partię, a nie na konkretnego przedstawiciela partii PPP.
Próg wyborczy dla partii PPP wyniesie 5% uzyskanych głosów, gdy postanowi startować w koalicji z partią „Budowniczy Przyszłej Polski”, w skrócie „BPP”.
*Piotr Cz. posiada czynne prawo wyborcze. Wskaż zdanie(a) prawdziwe:
Piotr Cz. może głosować w wyborach na Prezydenta RP, pomimo tego, że nie ukończył 35 roku życia.
Gdyby w dacie wyborów Piotr znajdował się w kwarantannie, ma on możliwość głosowania korespondencyjnego, nawet gdyby nie ukończył 60 roku życia.
Piotr należy do niedużego, stałego obwodu głosowania, który jest nie większy niż 4000 osób.
Krystyna P. wzięła udział w ostatnich wyborach na Prezydenta RP. Wskaż zdanie prawdziwe:
Gdyby w lokalu wyborczy doszło do agitacji w czasie, gdy głosowała tam Krystyna, nie może ona wnieść protestu wyborczego, ponieważ to uprawnienie przysługuje tylko Komisarzowi Wyborczemu.
Krystyna, już po ogłoszeniu wyników wyborów, pochwaliła się na swoich mediach społecznościowych, że głosowała na Piotra T., a zatem złamała tajność głosowania i jej głos jest nieważny.
Krystynie zostało udzielone pełnomocnictwo do oddania głosu w wyborach w imieniu jej matki, ale ponieważ mama poczuła się lepiej i samodzielnie oddała głos w lokalu wyborczym, pełnomocnictwo udzielone Krystynie wygasło.
*Gwarancją powszechności wyborów jest (są):
głosowanie odbywające się w dzień wolny od pracy, zazwyczaj w niedzielę;
Centralny Rejestr Wyborców, czyli urzędowy wykaz osób uprawnionych do oddania głosu;
cisza wyborcza.
Gdyby Polska Partia Przyjaciół Piwa startowałaby w wyborach do Senatu RP dzisiaj to:
startujący członkowie partii musieliby mieć ukończone co najmniej 30 lat oraz posiadać czynne prawo wyborcze.
wyniki głosowania liczone by były metodą D’Hondta;
musiałaby przekroczyć próg wyborczy 5% wszystkich oddanych głosów, aby jej przedstawiciele uzyskali mandat senatorski;
Mateusz G., Martyna K. oraz Ania N. założyli partię o nazwie „Rycerze Konstytucji RP”. Wskaż zdanie prawdziwe:
Aby oddać głos na kandydata wystawionego przez tą partię, należy postawić dwie linie krzyżujące się w obrębie kwadratu na kratce przy wybranym nazwisku.
Na kandydata tej partii nie może oddać głosu osoba mieszkająca na stałe za granicą, ponieważ okręgów wyborczych nie tworzy się poza granicami RP.
Na kandydatów partii „Rycerze Konstytucji RP” głosujemy osobiście, a to oznacza niemożliwość oddania głosu poprzez pełnomocnika.
[PYTANIE EGZAMINACYJNE]: Obowiązujące na mocy Kodeksu Wyborczego rozwiązania stosowane w wyborach parlamentarnych obejmują:
zakaz prowadzenia kampanii wyborczej po ustawowym terminie, co gwarantuje właściwą realizację zasady tajności i powszechności wyborów;
tworzenie obwodów do głosowania zarówno na terytorium Polski, jak poza jej granicami, a ponadto przepisy wykluczają przeprowadzenie podziału mandatów w obwodach zagranicznych;
stosowanie w wyborach do Sejmu tzw. klauzul zaporowych, które oznaczają, że w drodze wyjątku nie jest gwarantowana równość formalna części wyborców, ale nie dotyczy to wyborców należących do mniejszości narodowych, do których głosów nie stosuje się klauzuli zaporowej.
[PYTANIE EGZAMINACYJNE]: Tzw. jednolita norma przedstawicielstwa obliczana jest w wyborach do Sejmu i do Senatu na podstawie:
ilorazu ogólnej liczby obywateli RP i odpowiednio ustawowej liczby posłów oraz ustawowej liczby senatorów;
ilorazu liczby mieszkańców kraju i odpowiednio liczby 460 (w wypadku wyborów do Sejmu) oraz 100 (w przypadku wyborów do Senatu);
ilorazu ogólnej liczby obywateli RP, którym przysługuje czynne prawo wyborcze w tych wyborach i odpowiednio 460 (w wypadku wyborów do Sejmu) oraz 100 (w przypadku wyborów do Senatu).
[PYTANIE EGZAMINACYJNE]: Jednolita norma przedstawicielstwa według Kodeksu Wyborczego to m.in.:
iloraz liczby mieszkańców kraju i ogólnej liczby posłów i senatorów;
iloraz liczby obywateli polskich i ogólnej liczby posłów wybieranych w okręgach wyborczych;
iloraz liczby mieszkańców kraju i ogólnej liczby senatorów.
*[PYTANIE EGZAMINACYJNE]: Z orzecznictwa TK wynika, że zasada bezpośredniości wyborów:
oznacza jednostopniowość aktu wyborczego;
nie rodzi obowiązku głosowania osobistego;
stoi na przeszkodzie głosowaniu przez pełnomocnika.
[PYTANIE EGZAMINACYJNE]: Konstytucja przesądza o tym, że wybory do Senatu są:
większościowe;
tajne;
bezpośrednie.
[PYTANIE EGZAMINACYJNE]: Zgodnie z Konstytucją RP nie można kandydować jednocześnie:
do Sejmu i na urząd RPO;
do Sejmu i do Senatu;
na urząd Prezesa NIK oraz RPO.
[PYTANIE EGZAMINACYJNE]: Rozwiązania Kodeksu Wyborczego dotyczące:
głosowania korespondencyjnego, stwarzają taką możliwość wyłącznie dla wyborców niepełnosprawnych i osób, które ukończyły 75 rok życia, a przesyłane w ten sposób karty do głosowania kierowane są do okręgowej komisji wyborczej wskazanej przez Państwową Komisję Wyborczą jako właściwej do doliczania głosów korespondencyjnych;
klauzul zaporowych przewidują, że zgłoszenie listy kandydatów do Sejmu wymaga poparcia co najmniej 5% ważnie oddanych głosów w skali kraju, a z wymogu tego zwolnione są listy komitetów wyborczych mniejszości narodowych;
realizacji zasady równości formalnej nakładają na członków komisji wyborczych obowiązek sprawdzania dokumentów tożsamości wyborców przed wydaniem karty do głosowania, natomiast Kodeks nie zawiera gwarancji tajności wyborów.
Aby zgłosić kandydata na senatora, komitet musi zebrać:
co najmniej 1000 podpisów mieszkańców danego obwodu;
co najmniej 2000 podpisów mieszkańców danego okręgu;
co najmniej 5000 podpisów mieszkańców danego okręgu.
Do zgłoszenia kandydata na Prezydenta komitet potrzebuje:
10 tysięcy podpisów oraz ustnej zgody kandydata;
100 tysięcy podpisów oraz pisemnej zgody kandydata;
zgody OKW na reprezentowanie danego kandydata.
Zgłaszać kandydatów w wyborach na Prezydenta mogą:
komitety wyborcze partii pod warunkiem uzyskania 5% ważnych głosów w wyborach do Sejmu RP;
komitety wyborcze wyborców pod warunkiem, że PKW przyjmie zawiadomienie o utworzeniu takiego komitetu;
koalicyjne komitety partii politycznych pod warunkiem przeprowadzenia uprzednio prawyborów partyjnych;
*[PYTANIE EGZAMINACYJNE] Obywatel RP, który prawomocnym orzeczeniem sądowych został częściowo ubezwłasnowolniony:
jest pozbawiony prawa udziału w referendum ogólnokrajowym;
jest pozbawiony biernego prawa wyborczego w wyborach do Sejmu;
jest pozbawiony czynnego prawa wyborczego w wyborach na urząd Prezydenta;
Ważność wyborów na urząd Prezydenta RP stwierdza:
Trybunał Konstytucyjny w ciągu 90 dni od dnia ogłoszenia wyników przez PKW;
Sąd Najwyższy w ciągu 30 dni od dnia ogłoszenia wyników głosowania;
PKW zwykłą większością głosów, po upłynięciu 14 dni od dnia zamknięcia ostatniego lokalu wyborczego.
*Protest wyborczy przeciwko ważności wyborów do Sejmu RP może wnieść:
wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców jednego z obwodów;
pełnomocnik wyborczy komitetu partii politycznej;
przewodniczący komisji wyborczej.
Prezydent RP nie zarządzi wyborów uzupełniających do Senatu, jeśli:
po wygaśnięciu mandatu senatora, wskutek jego śmierci, zostało 5 miesięcy do dnia, w którym upływa termin zarządzenia wyborów do Sejmu;
senator zrezygnuje z pełnienia funkcji;
Sąd Najwyższy nie uwzględni odwołania od postanowienia Marszałka o wygaśnięciu mandatu.
