wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Əmək fəaliyyətinin ödənilməsinin təşkili və idarə olunması

Total questions: 35

Worksheet time: 18mins

Name
Class
Date
1.

İş qüvvəsinin dəyərinin aşağı həddi nə ilə müəyyən olunur?

a)

ictimai şəraitdən irəli gələn maddi və mənəvi vəsaitlərin dəyəri ilə

b)

dövriyyədə olan pul kütləsinin həcmi ilə

c)

əhalinin investisiya imkanları ilə

d)

əmək qabiliyyətini saxlamaq və bərpa etmək üçün son dərəcə zəruri olan yaşayış vəsaitlərinin dəyəri ilə

e)

vergi ödəmə qabiliyyəti ilə əlaqədardır

2.

İş qüvvəsinin dəyərinin yuxarı həddi nə ilə müəyyən olunur?

a)

əmək qabiliyyətini saxlamaq və bərpa etmək üçün son dərəcə zəruri olan yaşayış vəsaitlərinin dəyəri ilə

b)

ictimai şəraitdən irəli gələn maddi və mənəvi vəsaitlərin dəyəri ilə (təhsil, səhiyyə, istirahət və s.)

c)

mal-materiallara dair alış sənədlərinin işlənməsinin təmin edilməsi  ilə

d)

kassa əməliyyatlarının, təhtəlhesab, balans, avans hesabatı ilə

e)

mühasibat uçotu standartları ilə əlaqədardır

3.

Əməkhaqqının təşkil edilməsi qaydaları və prinsiplərinə aid deyil:

a)

əməyin kəmiyyət və keyfiyyət göstəricilərinin nəzərə alınması mütləq deyil

b)

əmək haqqı, ödənilərkən əməyin mürəkkəbliyindən, şəraitindən, məhsuldarlığından və s. asılı olaraq işçilər arasında müəyyən fərqlər qoyulmalıdır

c)

iş qüvvəsinin dəyəri əməkhaqqıda ifadə olunan və onun ailəsinin yaşaması üçün lazım olan həyat vəsaitlərinin dəyəri ilə müəyyən edilir

d)

işləyənlərin şəxsi maddi marağını təmin etməlidir

e)

əmək şəraitinin nəzərə alınmalıdır, müəssisələrin coğrafi baxımdan yerləşdirilməsi / kənd təsərrüfatı sahələrinin fərqləndirilməsi (əmək bölgüsü nəticəsində insanların ictimai əməkdə iştirakı)

4.

Əməkhaqqının əhatə etdiyi istiqamətlərə aiddir:

a)

ümümi daxili məhsul / milli gəlir

b)

dövriyyədə olan pul kütləsinin həcmi

c)

xərclərinin strukturu / vergi ödəmə qabiliyyəti

d)

əhalinin alıcılıq qabiliyyəti / əhalinin investisiya imkanları

e)

hamısı aiddir

5.

Əməkhaqqı forma və sistemlərinin tətbiqi şərtlərinə aid deyil:

a)

əməkhaqqı sitemi hər bir işçidə öz işini daim yaxşılaşdırmaq üçün maddi maraq yaratmalıdır

b)

əməkhaqqı sistemi sərf olunan əməklə onun nəticəsi arasında obyektiv nəzarətin qoyulmasına imkan verməlidir

c)

əməkhaqqı sistemi sərf olunan əməklə onun nəticəsi arasında subyektiv nəzarətin qoyulmasına imkan verməlidir

d)

əməkhaqqı ilə əmək sərfi arasındaki əlaqənin hər bir işçi üçün aydın olması üçün əmək haqqı sistemi sadə qurulmalıdır

e)

əməkhaqqı sitemi hər bir işçidə təşəbbüs göstərmək üçün maddi maraq yaratmalıdır

6.

Nominal əməkhaqqının mahiyyəti:

a)

müəyyən müddət ərzində iş saatından və ya istehsal olunan məhsulun kəmiyyət və keyfiyyətindən asılı olaraq hesablanan əməkhaqqıdır

b)

əmtəə və xidmətlərin qiymətlərinin dəyişməsi real əməkhaqqına təsir edir

c)

bütün vergilər çıxılandan sonra əməkhaqqıdan qalan məbləğin əldə edə biləcəyi məhsul və xidmətlərin məcmusudur

d)

səhmdar cəmiyyətinin bütün istehsal və vergi xərcləri çıxıldıqdan sonra səhmdarlar arasında bölüşdürülən gəlirdir

e)

sosial fondlar hesabına əldə olunan gəlirlərdir

7.

Real əməkhaqqının mahiyyəti:

a)

şəxsi yardımçı təsərrüfatdan əldə edilən gəlirdir

b)

yalnız işəmuzd sistem üçün nəzərə alınan əməkhaqqıdır

c)

səhmdar cəmiyyətinin bütün istehsal və vergi xərcləri çıxıldıqdan sonra səhmdarlar arasında bölüşdürülən gəlirdir

d)

bütün vergilər çıxılandan sonra əməkhaqqıda qalan məbləğin əldə edə biləcəyi məhsul və xidmətlərin məcmusudur

e)

sosial fondlar hesabına əldə olunan gəlirlərdir

8.

Nominal əmək haqqı 9%, qiymətlərin səviyyəsi 7% artmışdır. Real əmək haqqının dəyişmə səviyyəsini göstərin:

a)

63 %

b)

2 %

c)

16 %

d)

1 %

e)

dəyişməyib

9.

Düzgün variantı seçin:

a)

pərakəndə satış qiymətləri sabit qalmaqla nominal əmək haqqının artması real əmək haqqının səviyyəsinin düşməsinə, əksinə olduqda isə qalxmasına səbəb olur

b)

nominal əmək haqqı artmaqla yanaşı, pərakəndə satış qiymətləri aşağı düşdükdə real əmək haqqının səviyyəsi daha çox düşür

c)

nominal əmək haqqı sabit qalmaqla, pərakəndə satış qiymətləri aşağı düşdükdə, real əmək haqqının səviyyəsi düşür, əksinə olduqda isə qalxır

d)

nominal əmək haqqı artmaqla yanaşı, pərakəndə satış qiymətləri də qalxa bilər, bu zaman bunların artma dərəcəsindən asılı olaraq real əmək haqqının səviyyəsi arta, yaxud da aşağı düşə bilər

e)

düzgün variant yoxdur

10.

Əməkhaqqının əsas funksiyaları:

a)

təkrar istehsal funksiyası, stimullaşdırıcı funksiya, əvəzedici funksiya, sosial funksiya, mövqe (status) funksiyası

b)

    bərpaedici funksiya, stimullaşdırıcı funksiya, tənzimləyici funksiya, sosial funksiya, mövqe (status) funksiyası

c)

təkrar istehsal funksiyası, təhliledici funksiya, əvəzedici funksiya, sosial funksiya, mövqe (status) funksiyası

d)

təkrar istehsal funksiyası, təhliledici funksiya, əvəzedici funksiya, bərpaedici funksiya, mövqe (status) funksiyası

e)

  təkrar istehsal funksiyası, stimullaşdırıcı funksiya, tənzimləyici funksiya, sosial funksiya, mövqe (status) funksiyası*

11.

Ölkəmizdə minimum əməkhaqqı:

a)

250 azn

b)

200 azn

c)

570 azn

d)

100 azn

e)

400 azn

12.

Yanlış variantı seçin:

a)

  MDB dövlətlərinin əksəriyyətində minimum əməkhaqqının məbləği yaşayış minimumu ilə eynidir

b)

MDB dövlətlərinin yalnız bəzilərində minimum əməkhaqqının məbləği yaşayış minimumunu üstələyir

c)

    Azərbaycanda minimum əməkhaqqı yaşayış minimumundan yüksəkdir

d)

Azərbaycanda minimum əməkhaqqı yaşayış minimumundan aşağıdır

e)

MDB dövlətlərinin əksəriyyətində yaşayış minimumunun həcmi o qədər də böyük deyil

13.

Əməkhaqqının ödənilməsi fondunun mahiyyəti:

a)

minimum əməkhaqqı vəsaitidir

b)

yalnız premiyalar və mükafatları əhatə edən vəsaitdir

c)

şirkətin əməkdaşlarının maaşlarının ödənilməsi, premiyalar, əlavələr və digər pul mükafatları üçün xərclənən pul məbləğidir

d)

yaşayış minimumudur

e)

yalnız sosial xarakterli ödəmələri əhatə edir, məs., müalicə üçün ödəmələr, yəni işçinin işləmək qabiliyyətini dəstəkləyən tədbirlərin ödənilməsidir

14.

Məsələni həll edin: Plan üçün nəzərdə tutulan işçilərin sayın 10-dur. İşçilərin aldığı aylıq orta əməkhaqqı 680 azn-dır. İşçilərin əmək fəaliyyətini tələb edən plan dövr 6 ayı əhatə edir. Əməkhaqqının ödənilməsi fondu nə qədər vəsait təşkil edəcək?

a)

680 azn

b)

40 800 azn

c)

6 800 azn

d)

4 080 azn

e)

20 400 azn

15.

 Əməkhaqqı fondunun təsnifatına aid deyil:

a)

müəssisənin icarə haqqının ödənilməsi

b)

 

saatlıq/günlük/aylıq/illik əməkhaqqı fondunun həcmi

c)

məzuniyyətlərin ödənilməsi (eyni zamanda istifadə olunmayan)

d)

şagirdlərin öyrədilməsi üçün verilən əlavələr

e)

stimullaşdırıcı əlavələr (məs., uzun müddət bir müəssədə işləməyə görə verilən əlavələr), mükafatlar

16.

Göstərilən misalda əməkhaqqının dəyişən hissəsi nə qədərdir?

4 satıcı və iki kassir, nəticədə mağazada 6 işçinin vəzifə üzrə əməkhaqqı = 300*6=1800 azn təşkil edir. Satışlardan verilən faizlər = 120 azn (bonus)*6 işçi=720 azn təşkil edir. Beləliklə, satıcı və kassir heyətinin əməkhaqqı fondu planı =720+1800=2520azn (bu cür işçilər üçün bonuslu əməkhaqqı sistemini tətbiq etmək əlverişlidir)

a)

1800 azn

b)

300 azn

c)

2520 azn

d)

120 və ya 720 azn

e)

300 azn və ya 720 azn

17.

 Tarif sistemində nəzərə alınan əsasa aid deyil:

a)

əməyin keyfiyyəti

b)

əməyin və işin mürəkkəbliyi

c)

əməyin reduksiya əmsalları

d)

əmək şəraiti

e)

istirahət günlərinin miqdarı

18.

 Əməyin reduksiya əmsallarının mahiyyəti:

a)

müxtəlif çətinlik səviyyəsi olan işlərin ümumi əmsal ilə bir ölçüyə gətirilməsi, məs., iş saatı ilə ölçülməsi

b)

ərazi, işin ağırlığı və ya zərərli olması baxımından əmək şəraiti

c)

müəyyən məhsul istehsal edə bilmək və ya xidmət göstərə bilmək bacarığı

d)

işin mürəkkəbliyi

e)

işçilərin ixtisas səviyyəsi

19.

Tarif maaşının ümumi əməkhaqqıdan fərqi :

a)

yalnız sosial xarakterli ödəmələri əhatə edir, məs., müalicə üçün ödəmələr, yəni işçinin işləmək qabiliyyətini dəstəkləyən tədbirlərin ödənilməsi

b)

tarif əməkhaqqı işin mürəkkəbliyi və ya işçinin tarif dərəcəsinə uyğun verilir, ümumi əməkhaqqı isə həm aylıq vəzifə maaşı, həm də işçinin naliyyətlərinə müvafiq hesablanır

c)

şirkətin əməkdaşlarının maaşlarının ödənilməsi, premiyalar, əlavələr və digər pul mükafatları üçün xərclənən pul məbləğidir

d)

bütün vergilər çıxılandan sonra əməkhaqqıdan qalan məbləğin əldə edə biləcəyi məhsul və xidmətlərin məcmusudur

e)

müəyyən məhsul istehsal edə bilmək və ya xidmət göstərə bilmək bacarığına görə verilir

20.

Dövlət büdcəsindən maliyyələşdirilən sahələrdə çalışan işçilərin vəzifə üzrə əməkhaqqı hansı sistem ilə ödənilir?

a)

satışlardan faizlər

b)

“grade” üzrə

c)

Vahid Tarif Cədvəli

d)

xarici ölkələrin nümunəsinə əsaslanan

e)

işəmuzd

21.

Dövlət büdcəsindən maliyyələşdirilən sahələrdə çalışan işçilərin Vahid Tarif Cədvəli üzrə vəzifə təsnifatı neçə dərəcədən ibarətdir?

a)

19

b)

100

c)

5

d)

21

e)

30

22.

Vahid Tarif Cədvəlinə əsasən, dövlət büdcəsindən maliyyələşdirilən sahələrdə çalışan, birinci dərəcənin işçilərinin tarif üzrə əməkhaqqı nə qədərdir?

a)

570 azn

b)

200 azn

c)

780 azn

d)

250 azn

e)

906 azn

23.

Tarif-ixtisas sorğu kitabçaları nədir?

a)

bu normativ sənədin vasitəsilə müxtəlif işlər çətinlik səviyyəsinə, dərəcələrə və işçilərin ixtisas səviyyəsinə görə müqayisə olunur

b)

tarif maaşları

c)

vergi faizini göstərir

d)

əməkhaqqına əlavə edilən rayon əmsalları

e)

sosial ödəmələr

24.

Qeyri-müstəqim işəmuzd əməkhaqqı sisteminin mahiyyəti:

a)

burada əməkhaqqı birbaşa işçinin hasilat qabiliyyətindən və işçinin istehsal etdiyi məhsulun kəmiyyət və keyfiyyətindən asılıdır

b)

köməkçi işçilər üçün tətbiq olunur (yəni mütəmadi olaraq istehsal prosesi ilə məşğul olmayanlar)

c)

müxtəlif çətinlik səviyyəsi olan işlərin ümumi əmsal ilə bir ölçüyə gətirilməsi, məs., dərəcə, iş saatı ilə, əmək tövhəsi əmsalı ilə ölçülməsi

d)

burada əməkhaqqının ümumi həcmi, premiyalar və hətta işin görülməsi üçün lazım olan müddət öncədən məlum olur

e)

o zaman tətbiq edilir ki, əmək məzmunu nisbətən mürəkkəb olur və istehsal olunan məhsul sayını müəyyən etmək mümkün deyil ya da çətindir

25.

Müstəqim işəmuzd əməkhaqqı sisteminin mahiyyəti:

a)

  köməkçi işçilər üçün tətbiq olunur (yəni mütəmadi olaraq istehsal prosesi ilə məşğul olmayanlar)

b)

  əgər iş normadan artıq görülübsə işin dəyər qiyməti qalxır, nəticədə işçiyə premiya verilir

c)

burada əməkhaqqının ümumi həcmi, premiyalar və hətta işin görülməsi üçün lazım olan müddət öncədən məlum olur

d)

burada əmək haqqı birbaşa işçinin hasilat qabiliyyətindən və işçinin istehsal etdiyi məhsulun kəmiyyət və keyfiyyətindən asılıdır

e)

adətən belə işlər qısa müddət ərzində icra olunmalıdır, məs., təcili təmir, qəzaların aradan qaldırılması və s.

26.

Mütərəqqi işəmuzd əməkhaqqı sisteminin mahiyyəti:

a)

əgər iş normadan artıq görülübsə işin dəyər qiyməti qalxır, nəticədə işçiyə premiya verilir

b)

işçiyə maaş onun işlədiyi vaxt həcminə əsasən verilir

c)

    köməkçi işçilər üçün tətbiq olunur (yəni mütəmadi olaraq istehsal prosesi ilə məşğul olmayanlar)

d)

əməkhaqqının ümumi həcmi, premiyalar və hətta işin görülməsi üçün lazım olan müddət öncədən məlum olur

e)

adətən belə işlər qısa müddət ərzində icra olunmalıdır, məs., təcili təmir, qəzaların aradan qaldırılması və s.

27.

Akkord işəmuzd əməkhaqqı sisteminin mahiyyəti:

a)

    işlənilən saatlar fonduna görə müəyyənləşir

b)

köməkçi işçilər üçün tətbiq olunur (yəni mütəmadi olaraq istehsal prosesi ilə məşğul olmayanlar)

c)

yalnız işlənilən vaxt nəzərə alınır

d)

  işçiyə maaş onun işlədiyi vaxt həcminə əsasən verilir

e)

 burada əmək haqqının ümumi həcmi, mükafatlar və hətta işin görülməsi üçün lazım olan müddət öncədən məlum olur (məs., təcili təmir, qəzaların aradan qaldırılması və s.)

28.

Vaxtamuzd əmək sistemi o zaman tətbiq edilir ki:

a)

istehsal olunan məhsul sayını müəyyən etmək mümkün deyil

b)

istehsal olunan məhsul sayını müəyyən etmək çətindir

c)

işçiyə maaş onun işlədiyi vaxt həcminə əsasən verilir

d)

əmək məzmunu nisbətən mürəkkəb olur

e)

hamısı aiddir

29.

Akkord işəmuzd əməkhaqqı sisteminin özəlliyini göstərin:

a)

bütün işçilər birlik olaraq nəticənin əldə olunmasında maraqlıdırlar

b)

əmək məzmunu nisbətən mürəkkəb olur və istehsal olunan məhsul sayını müəyyən etmək mümkün deyil ya da çətindir

c)

sahibkarla muzdlu işçi arasındaki münasibətlər

d)

iş qüvvəsinə olan tələblə təklif arasındakı nisbət

e)

dərəcələrə uyğun olaraq müxtəlif növ işlər təsvir olunur

30.

Məsələni həll edin:Mühəndis-proqramçı qeyri-müstəqim işəmuzd sistem ilə əməkhaqqı qazanır (köməkçi işçidir). Onun əməkhaqqı istehsal prosesində birbaşa iştirak edən, əsas işçilərin ümumi əməkhaqqı fondunun 5 %-nı təşkil edir. İstehsal prosesində birbaşa iştirak edən, əsas işçilərin əməkhaqqı sadə işəmuzd sistem ilə ödənilir. 20 000 məhsul hazırlanmışdır. Hər bir məhsulun qiyməti 2 azn-dır. Mühəndis-proqramçının əməkhaqqı nə qədər olacaq?

a)

    200 azn

b)

2000 azn

c)

  550 azn

d)

680 azn

e)

3100 azn

31.

Vaxtamuzd əməkhaqqı sisteminin növləri:

a)

akkord və işəmuzd

b)

müstəqim və qeyri-müstəqim

c)

mütərəqqi və qarışıq

d)

sadə və mükafatlı

32.

Məsələni həll edin: Dövlət və Neft-qaz sektorunda çalışan işçinin aylıq nominal əməkhaqqı 960 azn (brutto) təşkil edir. Netto (real) əməkhaqqı nə qədər olacaq? (müəssisədə Həmkarlar təşkilatı fəaliyyət göstərir).

a)

781.6 azn

b)

960 azn

c)

250 azn

d)

700.8 azn

e)

200 azn

33.

Məsələni həll edin: Dövlət və Neft-qaz sektorunda çalışan işçinin aylıq nominal əməkhaqqı 3500 azn (brutto) təşkil edir. Netto (real) əməkhaqqı nə qədər olacaq? (müəssisədə Həmkarlar təşkilatı fəaliyyət göstərir).

a)

3000 azn

b)

3500 azn

c)

2300.9 azn

d)

2637.5 azn

e)

3325.1 azn

34.

Məsələni həll edin: Özəl sektorda çalışan işçinin aylıq nominal əməkhaqqı 570 azn (brutto) təşkil edir. Netto (real) əməkhaqqı nə qədər olacaq?

a)

514.15 azn

b)

512.75

c)

470.3 azn

d)

250 azn

e)

400 azn

35.

Məsələni həll edin: Özəl sektorda çalışan işçinin aylıq nominal əməkhaqqı 8100 azn (brutto) təşkil edir. Netto (real) əməkhaqqı nə qədər olacaq?

a)

8100 azn

b)

7852.3 azn

c)

7189 azn

d)

7000.2 azn

e)

7239.5 azn

Similar Resources on Wayground

Hard skills 121-150

30 questions

Hard skills 121-150

quiz

Worksheet

•

University