WorksheetsКритериал сессия куиз
Total questions: 117
Worksheet time: 1hrs 17mins
1. Оқушылардың жұмысын бағалау үшін мұғалімнен критерий құрастыру талап етіледі сұраймыз?
1-2
4-5
2-3
5-6
2. Оқушыларлың ұсынған критерийлерін қайда жазамыз?
Компьютерге
Тақтаға
Дәптерге
Журналға
3. Критерийлер қаншадан кем болмауы керек?
алтаудан
бесеуден
үшеуден
төртеуден
4. Критерийлер оқушыларға сабақтың қай кезеңінде айтылады?
сабақтан кейін
бір күннен кейін
сабақтан соң
алдын ала
5. Критерийлерді мұғалім кіммен бірге құрастыруы керек?
Оқушылармен
мұғалімдермен
директормен
басшылықпен
6. Критерийлердің оқушылардың барлығына қалай болғанын қадағалаймыз?
түсініксіз
мағынасыз
түсінікті
мағыналы
7. Бағалаудың әрбір түрі мен әрекеті үшін қандай критерийлер қажет?
күрделі
толық
бөлек
жанама
8. Критерийлерді қандай деңгейіне қарай орналастырамыз?
жай
күрделі
маңызды емес
маңызды
9. Оқушылардың жұмысын немен бағалаймыз?
критерилермен
Тестпен
Сұрақтармен
Диктантпен
10.Суммативті бағалау тексерілген жұмыстың несі бойынша қойылатын баға?(Мысалы, тест жұмыстары, бақылау жұмыстары, эссе, диктант, шығарма, диктант, оқушының зерттеушілік жұмыстары,ауызша презентациялар тұсаукесерлер,
күнделікті
аралық
Қорытындысы
Ағымдық
11. Тексерілген жұмыстың қорытындысына нелер жатады?
Ой-ми картасы, сұрақтар, жаттығулар
Ауызша, жазбаша жұмыстар
Бақылау сұрақтары, тапсырмалар
Тест, бақылау, эссе, диктант
12. Қалыптастырушы бағалау қандай тәжірибеде қолданылады?
күнделікті
екі күнде бір
аптада бір рет
тоқсан соңында
13.Оқушыға және мұғалімге жағымды іс-әрекетті байланыстырады
Ағымдық бағалау
Формативті бағалау
Аралық бағалау
Жылдық бағалау
14. Формативті бағалау әдістерінің бірі
Мұғалім сабақ түсіндіреді
Мұғалім ғана бақылайды
Мұғалім сыныпты бақылайды
Білім мұғалімге ғана бағытталады
15. Кері байланыс функциясын көрсетіңдер
орта деңгейде
бірқалыпты
артқа
Кері байланыс сыныпты алға жетелейді
16. Формативті бағалау қызметі қандай?
қалыптастырушы, көтермелеуші
үлгерімдік
деңгейлік, бірқалыпты
топтық
17. Формативті бағалау тәсілдерінің бірі
"миға шабуыл"
"бесбармақ"
"венн диаграммасы"
"ой-ми картасы"
18.«Бағдаршам» қандай бағалаудың тәсілі болып табылады
аралық бағалау
ағымдық бағалау
формативті бағалау
суммативті бағалау
19. Бағалау – оқушылардың оқуға ...... арттыру құралы
көзқарасын
бейімделуін
ойын
қызығушылығын
20. Бағалаудың мақсаты – оқушыларға ... ... бағалауға мүмкіндік беру
өз-өздерін
мұғалімді
ата-ананы
мектепті
21. Бағалаудың басты бағыты білім алушының қандай болуына мүмкіндік беру болып табылады?
бағынышты
тәуелді
тәуелсіз
кіріптар
22. Алдын-ала ұсынылған бағалау шкаласы; анық, айқындылығы; бағаның әділдігі; өзін бағалауға мүмкіндіктің берілуі
қорытынды бағалаудың басты ерекшелігі
ағымдық бағалаудың басты ерекшелігі
аралық бағалаудың басты ерекшелігі
критериалды бағалаудың басты ерекшелігі
23. Критерий қалай алынады?
Оқушының жас ерекшелігіне, бағдарламаға сай
Оқушының санына, сапасына сай
Оқушының ойлауына, пайымдауына сай
Оқушының әрекетіне, сұранысына сай
24. Әрбір .... балмен және дескриптор арқылы белгіленеді.
сұрақ
жетістік
ой
пайымдау
25. Критериалды бағалаудың ата-ана үшін тиімділігі
Баласының оқу деңгейін бақылай алмайды
Күтілетін нәтижені көре алмайды
Баласының білім сапасының дәлелдемелерімен танысады
Сабағын бақылай алмайды
26. Критериалды оқытудың мұғалім үшін маңыздылығы
Оқушылардың танымдық ерекшеліктерін ескере отырып түсіндіру
Әрбір оқушының өзгешелігін ескере отыра жеке білім алу траекториясын құру
Оқушыларға білім бере отырып, оқу сапасын арттыру
Оқушылардың жас ерекшелігіне сай тапсырмалар құрастыра білу
27. Критериалды оқытудың оқушы үшін маңыздылығы
Берілген бақылау жұмыстарын орындау, сандық бағалану
Берілген тапсырмаларды түсіну, қолдану, қолдай білу
Берілген бағалау критерийлерін түсіну, қолдану, жұмысын бағалай білуі
Берілген мәтінді түсіну, талдау, саралау, бағалау
28.Критериалды оқытудың ата-ана үшін маңыздылығы
Баланың білім алуындағы өсу деңгейін қадағалауы
Баласының жұмыс дәптерлерін бақылауы
Баласының үй тапсырмасын орындауын қадағалауы
Баласының мәтінді оқу, түсіну деңгейін қадағалауы
29. Критериалды бағалау технологиясының артықшылығы
Ортақтық,орындаушылық, мұғалімнің бағалауы
Нақтылық, әділдік, ынталандыру, белсенділік, жеке тұлға
Бағыну, бағытталу, орындау, бағалану, құжатқа ие болу
Тыңдау, орындау, бағалану, жауап беру, тапсырма алу
30. Кездескен қиыншылықтарын қалыпқа келтіруге оқушыға мүмкіндік береді.
Жылдық бағалау
Тоқсандық бағалау
Қалыптастырушы бағалау
Суммативті бағалау
31. А критерийі қандай мағына береді?
ақпарат алмасу
жаңа ақпарат беру
стиль және тілді қолдану
жаңа ақпаратты түсіну және меңгеру
32. С критерийінде оқушы қандай жетістікке жетеді
Өз пікірін нақты дәлелдермен қорғай алады
Өз ойын нақты мысалдармен дәлелдей алады
Өз ойын нақты мысалдармен дәлелдей алады
Тапсырма бойынша берілген критерийлерді орындай алады
33. С критерийінің басты мақсаты
Жаңа ақпаратты талдау және мәтінмен жұмыс
Кез келген тақырыпты пікірталас жасай алады
Стиль және тиімді қолдану
Жаңа ақпаратты түсіну және мәтінмен жұмыс
34. А критерийінде оқушы жеткен жетістік
Стиль және тілді қолдану
Жаңа ақпаратты талдау және мәтінмен жұмыс
Берілген сұрақтарға дұрыс және толық жауап бере алады
Өз пікірін нақты дәлелдермен қорғай алады
35. В критерийінің мақсаты
Стиль және тіл қолдану
Ақпарат алмасу
Жаңа ақпаратты түсіну және меңгеру
Жаңа ақпаратты талдау және мәтінмен жұмыс
36. «Оқушы теориялық тақырыпты толық меңгергендігін практикада көрсете алады». Қай критерийге тән.
«А» критерийі
«В» критерийі
«С» критерийі
«Г» критерийі
37. «4» бағасының ұпайы
19-14
13-0
38-30
29-20
38. Оқушылардың «В» критерийінде жеткен жетістігі
Өз пікірін нақты дәлелдермен қорғай алады
Өз ойын нақты мысалдармен дәлелдей алады
Топқа еркін бөліне алады
Жаңа диалогке еркін қатыса алады
39. Оқушыларды бағалаудың заманауи жүйесі
өз-өздерін бағалау
критерийлер арқылы
екі жұлдыз, бір пікір арқылы
дескрипторлар арқылы
40. Оқытуды бағалау дегеніміз – келесі үрдіс:
Қажет деңгейге жетужолдарынбелгілеу
Оқытудағы оқушылардыңқай деңгейде екендігін анықтау
Оқушының сол мезеттегі жетістігін қорытындылау
Ізденіс жəне алынған мəліметтердің интерпретациясы
41. Бағалау жүйесі - .....
Оқушылардың дене салмағын өлшейтін құрал
Оқушылардың жетістіктерін өлшейтін құрал
Оқушылардың жас ерекшелігін өлшейтін құрал
Оқушылардың іс-әрекетін өлшейтін құрал
42 Бағалау жүйесі –.....
дағдыны бағалайды
Философиялық танымды арттыру механизмі
Психологиялық ахуалды арттыру механизмі
Білім сапасын арттыру механизмі
43. Бағалаудың түрлері:
Диагностикалық, формативтік, жиынтық
Ағымдық, аралық, қорытынды
Дәстүрлі, белгілік, қорытынды
Тоқсандық, жылдық, қорытынды
44. «Бағалау» термині «....» дегенді білдіретін латын сөзінен шыққан
қашық отыру
жақын отыру
қарама-қарсы отыру
жиналып отыру
45. Қандай бағалау жүйесінде оқушыға өзіндік бағалаудың қалыптасуына толыққанды мүмкіндік берілмеді?
өлшемдік бағалау
жиынтық бағалау
қалыптастырушы бағалау
белгілік бағалау жүйесі
46. Оқушының жетістіктерін бағалауда оқытудың «кері тартпа» жақтарын жоятын, бағалаудың жаңа әдістердің бірі
қалыптастырушы бағалау
дәстүрлі бағалау
қорытынды бағалау
тоқсандық бағалау
47. Маңыздылық, теңбе-теңдік, шындық және әділдік, интеграциаланған, ашықтық т.б. қандай принциптерге жатады?
Ата-ананың жетістігін бағалау принциптері
Оқушының жетістігін бағалау принциптері
Қоғамның жетістігін бағалау принциптері
Мұғалімнің жетістігін бағалау принциптері
48. .... – бұл мемлекет пен мектеп, мұғалім мен оқушы, мектеп пен ата- ана арасындағы үздіксіз байланыс процессі.
бағамдау
оқыту жүйесі
бағалау
оқыту әдістемесі
49. .... білім деңгейінің сапасын айқындау үшін қажет.
бағамдау
пайымдау
бақылау
бағалау
50. «Бағалау» термині «жақын отыру» дегенді білдіретін .... сөзінен шыққан
француз
араб
ағылшын
латын
51. «Бағалау» терминінің ағылшын тілінде қанша мағынасы бар?
алты
екі
төрт
бес
52. Қандай терминді алғаш рет Майкл Скривен (1969 ж.) өзінің «Білім беру өнімі» туралы баяндамасында (the Educational Products Report) енгізді?
«Сүйемелдеуші бағалау»
«Мета-бағалау»
«Қорытынды бағалау»
«Мониторинг бағалау
53. Оқушы өзінің біліми ахуалын білгісі келеді.
бағалауда
пайымдауда
қабылдауда
сараптауда
54. Бағалау өлшемдері нешеге бөлінеді?
3
2
6
4
55. Бағалау өлшемдері қалай аталады?
Альтернативті және аналитикалық
Формативті және суммативті
Балдық және сандық
Қорытынды және жиынтық
56. Қалыптастырушы және жиынтық мақсат арасындағы айырмашылық қай жылдардан бастап белгіленген?
1960
1970
1950
1980
57. Іс жүзінде айырмашылық жіктеу нелердің арасында жүргізіледі?
Оқу үрдісі мен оқу үдерісі
Оқуды бағалау мен оқыту үшін бағалау
Оқылым мен жазылым
Оқу сапасы мен оқу әрекеті
58 «Оқыту үшін бағалау» дербес тұжырымдама ретінде қай жылы белгілі болды?
1989
2010
1999
2011
59. Жиынтық бағалауды кейде қалай атайды?
оқу үдерісін бағалау
оқыту үшін бағалау
оқуды бағалау
білімді бағалау
60. Формативті бағалауды кейде қалай атайды?
оқу жүйесін бағалау
оқу үдерісін бағалау
білімді бағалау
оқыту үшін бағалау
61. Білім алушылар өздерінің оқудың қандай сатысында тұрғанын, қандай бағытта даму керек және қажетті деңгейге қалай жету керек екендігін анықтайды.
суммативті бағалауда
сандық бағалауда
балдық бағалауда
формативті бағалауда
62. Егер бағалау мақсаты баға қою, сертификаттау немесе оқытудың алға жылжуын тіркеу үшін оқыту қорытындысын шығару болса қандай бағалау болып табылады?
жиынтық бағалау
суммативті бағалау
сандық бағалау
формативті бағалау
63. Бақылау - тексеру тапсырмалары мемлекеттік білім стандартына сәйкес неге негізделіп құрылады?
оқулық мазмұнына
сабақ жоспарына
мектеп мақсатына
тапсырма түрлеріне
64. Суммативті бағалау (Оқуды бағалау) - ...... .... ....
Әртүрлі шығармашылық жұмыстардың жүргізілуі
Әртүрлі оқу-әдістемелікжұмыстардың жүргізілуі
Әртүрлі тәрбие жұмыстарының жүргізілуі
Әртүрлі бақылау-тексеру жұмыстарының жүргізілуі
65. ..... - талаптарға сәйкес бір нәрсені бағалау бойынша шешім қабылдау ережесі, негіздемесі.
шығармашылықты бағалау
бағалау критерий
сандық бағалау
балдық бағалау
66...... дегеніміз- оқушылардың әрбір критерий бойынша жетістіктердің толық түсіндірмесі және оларға сәйкес ұпайлар саны.
бағалау критерий
табыс критерий
дескриптор
рубрикатор
67. .... –нақты ұпайдың жетістік деңгейі туралы түсіндірмесі.
жетістік критерий
дескриптор
рубрикатор
бағалау критерий
68.Білім алушының оқу жетістігін бағалау түрлері
ағымдық, аралық, қорытынды
жылдық, тоқсандық, қорытынды
аралық, тоқсандық, қорытынды
ағымдық, кезеңдік, межелік
69. Критерийлер неге сай болғандығы дұрыс?
ақпараттарға
мәліметтерге
талаптарға
ұсыныстарға
70. Критерийлер құрастыру барысында нені үнемі есте сақтау керек
Сабақтың барысы мен сапасын, қорытындысын
Сабақтың мақсаты мен міндетін, мазмұнын
Сабақтың технологиясы мен әдіс-тәсілдерін
Сабақтың нәтижесі мен рефлекция, бағалауды
72.Формативті бағалау қандай бағалау
оқу үшін
қорытынды
білімді
тестік тапсырмалар қалыптастыру үшін
73.Оқыту сапасын бағалаудың бірінші тəсілі?
Оқыту үдерісіне тəуелді емес бағалау
барлық жауаптары дұрыс
Мұғалімнің оқушылармен жұмысының тиімділігі
Оқушылармен өзара байланысының сипаты мен жиілігі
74. Оқушының белгілі бір тапсырма бойынша орындаған жұмысының деңгейін немесе сапасын сипаттайтын тұжырым - ...
рубрикатор
балл
критерий
баға
75. Дескриптор сөзінің түсіндірмесі қандай?
Ақпаратты логикалық жүйемен құрастыру
Ақпаратты жинақтау және презентациялау
Түсіну және ғылыми танымдардың элементтері
нақты ұпайдың жетістік деңгейі туралы
76. Формативті сұрақ тәсілі сабақтың қай кезеңінде орындалады?
сабақ барысында
сабақ кіріспесінде
қарым-қатынастарда
сабақ аяқталғаннан кейін
77. Оқушыларға өз білімін қадағалау мен бағалауға көмектесетін әдіс
үш минуттық кідіріс
кері байланыс
үш минуттық эссе
эллективті
78. Бағалау арқылы оқу үдерісін жақсартуға ықпал ететін фактор.
Оқушылармен тиімді кері байланыс орнату
Проблемалық сұрақтарға мысалдар келтіру
Берілген тақырып бойынша ақпаратты баяндау
Ақпаратты жинақтау және презентациялау
79. Балл жинаудың туғызатын мүмкіндіктері қандай?
Түсіну және ғылыми танымдардың элементтерін қолдануға
Оқу жетістіктерін бағалауды даралауды жүзеге асыруға
Оқушылардың білімі мен білігіне қойылатын талаптарды орындауға
Қорытынды жасай білуге
80. «1 сурет және 5 сөзбен» тәсілін қолдана отырып орындалатын бағалау түрі?
тоқсандық бағалау
суммативті бағалау
қалыптастырушы бағалау
жиынтық бағалау
81.Мәтіндегі тыныс белгілеріне тоқталып оқу
активті кідіріс
логикалық кідіріс
ерікті кідіріс
грамматикалық кідіріс
82.Логикалық кідірісті анықтау
одағайға байланысты
қаратпа сөзге
ой екпініне қарай
тыныс белгісіне қарай
83.Автордың, шығармадағы кейіпкер тілі ерекшелігіне байланысты болатын кідіріс
реприкалық кідіріс
рекламалық кідіріс
грамматикалық кідіріс
психологиялық кідіріс
84.Мәтін көлемі V сыныпта 2-3 бет, VІ сыныпта 2-4 бет, VІІ сыныпта одан жоғары болсын деген әдіскер
Қ.Бітібаева
М.А.Рыбникова
В.В.Виноградов
А.Михальская
85.Мәтінді қысқартып мазмұндаудағы негізгі амал
жоспарды сұраулы сипатта құру
толық түрде мазмұндату
идеяға байланысты мазмұндату
мәнерлеп оқыту
86.Оқушыларды сөз өнеріне, сөйлеу техникасына үйрететін пән
математика
әдебиет
музыка
қазақ тілі
87. Кейіпкерді талдауға қажетті әрекет
диалог құру
тақырыпты ашу
пейзажды талдау
мінездеме жасату
88. Ю.Н.Бабанский “Оқу-тәрбие процесін оптималдандыру” еңбегінде әдісті қанша топқа бөлген
он
алты
бес
үш
89. “Сократтық әдіс” деп аталатын әдісті көрсетіңіз
көрнекілік әдіс
сөздік жұмысы
эвристикалық әдіс
репродуктивті әдіс
90. Мектепте әдеби білім беру кезеңдері... бөлінеді
алты
бес
үш
төрт
91. Бір немесе бірнеше оқушы арасында пікір алмаса оқу процесі
диалог
эпилог
пролог
монолог
92. Эпикалық текке жататын жанрлар
пьеса, спектакль
роман, хикая, әңгіме, жыр, поэма
лирика
эссе, мақала
93. Қазақ әдебиетін оқыту әдістемесінің негізін салушылар
Қ.Бітібаева, Е.Ильин
Ф.Оңғарсынова, М.Хәкімжанова
Ә.Қоңыратбаев, А.Көшімбаев
С.Мұқанов, М.Әуезов
94. Білім беру мен оқыту теориясын жасайтын педагогика саласы
культурология
социология
психология
дидактика
95. «Элективті (таңдамалы тест)» тәсіліне бөлінетін уақыт саны?
10 минут
20 секунд
10 секунд
30 секунд
96.Суреттерді оқушыларға таратып қай деңгейде екенін анықтауға болатын тәсілді атаңыз
"Бес жұлдыз"
"Үш таяқша"
"Үш минуттық кідіріс"
"Блоб ағашы"
97.Формативті бағалаудың маңызды технологияларының бірі?
бақылау
тест
сауалнама
бағалау
98.Формативті бағалаудың екінші қызметі
қалыптастырушы, көтермелеуші
жас ерекшелігін ескеріп саралау
деңгейлеп, анықтаушы
өзін-өзі бағалау
99.4 балдық жүйе оқушының қай деңгейі:
дәйектеме келтірмей, сараптама қорытындысы аз
талапқа сай ұйымдастыра алады, бірақ дәйектетер аз
қабілеті өте шамалы ғана мөлшерде
сипаттай ғана алады, дйектемесі жоқ
100.Формативті бағалау оқушыларға қандай мүмкіндік береді
өткен материалдарды қайта шолып есте сақтауға
зерттеумен айналысуға
прогрестік ұғымды алдағы қадамдарын жоспарлауға
деңгейін білуге
101.Қорытынды бағалау тесті
пән бойынша тоқсан барысында жүргізілетін емтихан
оқу жылы басында жүргізілетін емтихан
оқу мерзімі анықталғаннан қабылданатын мемлекеттік емтихан
курс немесе пән аяғында қабылданатын емтихан
102. Тесттің түрлері
мәтін және сынақ
жабық немесе ашық
үзінді және толық
логикалық және ауызша
103.Сауалнама дегеніміз
оқушының және оқу траекториясын қалыптастыру құралы
оқушылардың жұмыстарының жиынтығы
берілген сұрақтарға жауап беру арқылы ақпарат жинақтау
сұрақ-жауаптар арқылы қандай да болмасын мәселені талқылау
104. Оқушылардың үйрену көрсеткіштерін зерттеуді не деп атаймыз
тұжырымдама
бағалау
кері байланыс
жариялау
105.Тестілеудегі қағиданың бірі
әділ түрде жүргізілу керек
жабық түрде өтілу керек
топ болып шешуі қажет
45 мин тұру керек
106. Мета-бағалау жүйесінің негізгі мақасаты қандай?
Топтарыдың пікірталасқа қатысуын бағалау
Бағалау жолдары мен көрсеткіштерін өзгертіп,жаңғыртып отыру
Идеялардың дербестігіне байланысты жүйенің мақсаты
Нақты мақсатқа жету оқушыларды ынталандыру
107.Бағалау түрлері нешеге бөлінеді?
қорытынды бағалау
оқыту үшін бағалау
формативті, суммативті
жиынтық және оқыту
108. Жиынтық бағалау дегеніміз не?
Оқу процесінде қаншалықты табысты болғандығын білім игерудегі олардың жетістіктерінің өсуі мен мен дамуын анықтау
Бағалаудың бұл түрі белгіленген бағалау жолдары мен көрсеткіштерін өзгертіп,жаңғырып отыруды көздейді
Бағалау оқу процесінің қаншалықты нәтижелі екендігін анықтау
Бағалау маұсаты баға қою,сернтификаттану немесе оқытудың алға жылжуын тіркеу үшін оқыту,қортындысын шығару
109. Майкл Скривеннің Мета-бағалау туралы жазылған еңбегін көрсетіңіз?
«Білім беру өнімі» туралы баяндамасы
Кретери арқылы бағалау
жалпы бағалау
формативті бағалау
110. Материалдың, тақырыптың ашылмауы неден болады?
Берілген тақырыптар ашылған,дегенмен оқулықта қате бар
Барлық мәселелер жан-жақты қарастырылған бірақ тапсырманың мазмұнына мән берілмеген жағдайда
Қойылған мақсатға сәйкес келмейді
Мәселелер жан-жақты қарастырылғанымен де,оқушының деңгейіне сәйкес келмеген жағдай да
111.Формативтік бағалаудың басты мақсаты қандай?
Мектептің мәртебесіне әсер ету
Аралықты бағалаудың жылдамдығын анықтау
Оқушылардың оқуына ықпал етуге арналған оқытудың бөлігі
Баға қою,оқытудың алға қарай жылжуы
113.Сүйемелдеуші бағалаудың ұтымды тұсы қандай?
Белсенділік танытуда
Идеялардың дербестігі
Аралық нәтижелердің кері байланысын түзетуде өте тиімді
Ақпарат алмасуға тиімділігі
114.Бағалаудың өлшеуіштері қандай мақсатқа бағытталады?
Мектеп деңгейін көтеру
Бәсекелестік, өз-өзін шыңдау
Жауапкершілік,тәрбиелік,патриот болуға
Нәтижелік,сенімділік,білім арттыру
115.Білім игеру процесіне басты қатысушылар кімдер болып саналады?
мұғалімдер мен оқушылар
ата-ана, мұғалім
сынып жетекші, мектеп ұжымы
мектеп ұжымы, қоғам
116. Бағалаудың маңызын түсіндіріп беріңіз.
оқушылардың білімін тексеру
білім деңгейін көтеру
мұғалімдер арасындағы бәсекелестік
сыныптарды салыстыру
117. Бағалаудың артықшылығы
оқушыларға өз өздерін бағалауға мүмкіндік береді
әр баланың жетістігін өлшеу
жоспарсыз әрекет
бәсекелестікке тыйым салу
118. «Бағалау» термині латын сөзінде қандай мағына береді?
сынау
алыс болу
жақын отыру
тоғысу
119. Бағалау не үшін қажет?
кемшілікпен жұмыс жасау үшін
стандартсыз жұмыс атқару
жоспарланған бағыттан асу үшін
оқушылардың білім деңгейі мен оқытудың дәрежесін анықтау үшін
