Font size
Worksheetsэкология
Total questions: 100
Worksheet time: 50mins
Популяция мекендейтiн ортаның аудан немесе көлем бiрлiгiне келетiн даралардың орташа саны қалай аталады?
популяция тығыздығы
популяция саны
популяцияның өсiмi
популяцияның өмiршеңдiгi
Популяция дараларының терриоторияда бөлiнiп таралуын, топтардың жыныстық белгi бойынша, жасы, морфофизиологиялық ерекшелiктерi бойынша ара қатынасын қалай атайды?
популяция құрылымы
популяция гомеостазы
синузия
биогеоценоз
Популяцияның динамикалық сипатын көрсететiн қасиеттерiн көрсетiңiз:
туылу көрсеткiшi, өсу жылдамдығы, өлу көрсеткiшi
өмiршеңдiгi, толдеранттылығы
эврибионттылығы, ұрпақшылдығы
стенобионттылығы, өсуi, дамуы
Популяция санының толуы мен кемуiн байланыстырып тұратын не?
қорек
ұрпақтар
конкуренция
сыртқы орта жағдайлары
Жаппай өлiмшiлiктiң себептерiн көрсетiңiз:
эпизоотиялар, табиғат апаттары
трофикалық ресурстардың аздығы
адаптациялық қабiлеттiң өзгеруi
жұқпалы емес аурулар
Популяция санын реттеушi факторларды көрсетiңiз:
популяция тығыздығы
туылғыштық және өлiмшiлiк
популяцияның өсу темпi
популяцияның биологиялық потенциалы
Қоректiк режимнiң қандай типтерi бар?
зоофагия, фитофагия, детритофагия
зоофагтар, фитофагтар, детритофагтар
автотрофтар, гетеротрофтар
көктемгi, жазғы, күзгi, қысқы режимдер
Қорек ретiнде жануарлар және олардың өнiмдерiн пайдаланумен сипатталатын қоректiк режимдi көрсетiңiз:
зоофагия
фитофагия
детритофагия
некрофагия
Қорек ретiнде өсiмдiк организмдерi және олардың өнiмдерi қолданылса, мұндай қоректiк режим қалай аталады?
фитофагия
зоофагия
детритофагия
некрофагия
Шiрiген өсiмдiктер және олардың ыдыраған қалдықтарын қорек ету қалай аталады?
детритофагия
зоофагия
фитофагия
копрофагия
Қоректiк мамандануы бойынша гетеротрофтар қандай топтарға бөлiнедi?
полифагтар, олигофагтар, монофагтар
зоофагтар, фитофагтар, детритофагтар
биофагтар, некрофагтар
автотрофтар, гетеротрофтар
Қорек ретiнде әр түрлi жануарлар мен өсiмдiктер түрiн пайдаланатын организмдер қалай аталады?
полифагтар
олигофагтар
зоофагтар
монофагтар
Қоректiк материалдар ретiнде организмдердiң бiрнеше түрiн ғана пайдаланатын жануарлар қалай аталады?
олигофагтар
биофагтар
полифагтар
монофагтар
Қоректiк заттары бiр түрден, немесе бiр туыстыққа жататын бiрнеше түрден ғана тұратын жануарлар қалай аталады?
монофагтар
биофагтар
полифагтар
олигофагтар
Жануарлардың қоректену типтерiн көрсетiнi
пассивтi және активтi қоректену
өсiмдiкпен және жануарлармен қоректену
таңдап және таңдамай қоректену
жиi және сирек қоректену
Қоректенудiң қай типi тандамай қоректенуге жатады?
пассивтi қоректену
активтi қоректену
топпен қоректену
дара қоректену
Таңдап қоректену жануарлар қоректенуiнiң қай типiне жатады?
активтi қоректену
пассивтi қоректену
топпен қоректену
индивидуальдi қоректену
«Экологиялық қуыс» терминiн ұсынған кiм?
1927ж. Элтон
1920ж. Вернадский В.И.
1865ж. Геккель Э.
1900ж. Одум Ю.
Табиғат байлықтары деген не?
табиғаттың адам пайдалана алатын элементтернінің жиыны
жер асты қазба байлықтары
өндірісте шикізат ретінде пайдаланылатын заттар
отын-энергетикалық қор
Сарқылатын байлықтарды көрсетіңіз:
орны толатын және толмайтын
ауа,топырақ, су ресурстары
климаттық ресурстар
космостық ресурстар
Орны толатын ресурстарды көрсетіңіз:
экономикалық жағынан қалпына келуі мүмкін байлықтар
өздігінен қалпына келетін, қосымша күш қажет етпейтіндер
басқа ресурстармен ауыстыруға болатындар
экспорттық табиғи ресурстар
Қандай ресурстар орны толмайтын ресурстар болып табылады?
экономикалық жағынан қалпына келуі мүмкін еместер
өздігінен қалпына келетін, қосымша күш қажет етпейтіндер
басқа ресурстармен ауыстыруға болатындар
экспорттық табиғи ресурстар
Қандай ресурстар ауыстыруға болатын ресурстар болып табылады?
басқа байлықтармен ауыстыруға болатындар
климаттық және космостық ресурстар
өздігінен орны толатындар
су және ауа ресурстары
Сарқылмайтын табиғи ресурстарға не жатады?
су ресурстары
энергоресурстар
радиоактивтік заттар
биоресурстар
Сарқылмайтын табиғи ресурстарды көрсетіңіз:
климаттық ресурстар
энергоресурстар
радиоактивтік заттар
биоресурстар
Сарқылмайтын табиғи ресурстарға төмендегілердің қайсысы жатады?
космостық ресурстар
энергоресурстар
радиоактивтік заттар
биоресурстар
Климаттық ресурстарға не жатады?
атмосфералық ауа
энергоресурстар
радиоактивтік заттар
биоресурстар
Топырақтың физикалық және химиялық қасиеттерiнiң тiрi организмдерге экологиялық әсер етуі қандай факторға жатады?
эдафикалық фактор
эндогендiк тiршiлiк
биотикалық фактор
абиотикалық фактор
Табиғат байлықтары қандай топтарға бөлінеді?
сарқылатын және сарқылмайтын
жер беті және жер үсті
атмосфералық, гидросфералық және литосфералық
жанды және жансыз ресурстар
Су жануарларының топтарын көрсетіңіз:
планктон, нектон, бентос
құрлыққа шығатындар, құрлыққа шықпайтындар
уақытша қорек үшін жүзетіедер және сүңгитіндер
жемтігін терең суда ұстайтындар және су бетінде ұстайтындар
Планктон дегеніміз не?
судың жоғарғы қабаттарында баяу қалқып жүретін ұсақ организмдер
судың терең қабаттарында еркін жүзіп жүретін әр түрлі организмдер
судың түбінде тіршілік ететін организмдер жиынтығы
судың калың қабатында тіршілік ететін микроорганизмдер
Нектон деген не?
судың терең қабаттарында еркін жүзіп жүретін су жануарлары
судың беткі қабатында оның ағысымен қалқып жүретін организмдер
судың түбінде тіршілік ететін организмдер жиынтығы
судың беткі қабатында тіршілік ететін микроорганизмдер
Бентос деген не?
судың түбіндегі тіршілік субстраттарында тіршілік ететін организмдер
судың беткі қабатында оның ағысымен қалқып жүретін организмдер
судың терең қабаттарында еркін жүзіп жүретін организмдер
судың калың қабатында тіршілік ететін микроорганизмдер
Организмдердің тәуліктік жарық мерзімінің ұзақтығына жауап беру реакциясы қалай аталады?
фотопериодизм
биологиялық ырғақ
фототропизм
анабиоз
Продуценттерге қандай организмдер жатады?
өсімдіктер
жануарлар
микроорганизмдер
қарапайымдылар
Консументтерге қандай организмдер жатпайды?
өсімдіктер
жануарлар
микроорганизмдер
қарапайымдылар
Редуценттерге қандай организмдер жатады?
бактериялар
жануарлар
өсімдіктер
жыртқыштар
Фотосинтез немесе хемосинтез процесінде продуценттердің күн энергиясын қабылдап, органикалық заттар түрінде жинақтау жылдамдығы қалай аталады?
экожүйенің өнімділгі
екінші өнімділік
жалпы бірінші өнімділік
таза бірінші өнімділік
Консумент деңгейіндегі органикалық заттардің жинақталу жылдамдығы қалай аталады?
екінші реттік өнімділік
негізгі өнімділік
жалпы алғашқы өнімділік
таза алғашқы өнімділік
Жалпы фотосинтездің жылдамдығы, яғни, органикалық заттардың түзілуі мен қоса тыныс алуға жұмсалатын бөлігі қалай аталады?
жалпы алғашқы өнімділік
негізгі өнімділік
екінші реттік өнімділік
таза алғашқы өнімділік
Биосфера деген не?
тіршілік қабаты
жер қабаты
су қабаты
ауа қабаты
Биосфера неше компоненттен тұрады?
4
2
3
5
«Қышқыл жауындар» терминін алғаш рет ұсынған қай ғалым?
Р.Смит
П.Крутцен
Ш.Роуланд
М.Малин
Құрлықтық экологиялық жүйелерге не жатады?
таулар
батпақты алқап
лимандар
апвеллинг
Тұщы сулар экологиялық жүйелеріне не жатады?
батпақты алқап
апвеллинг
лимандар
мұхиттар
Экологияның тұтас биосфераға немесе оның үлкен бөліктеріне қатысты ғаламдық проблемаларын зерттейтін саласын қалай атайды?
ғаламдық экология
жалпы экология
синэкология
демэкология
Биоценоз ұғымын алғаш рет ұсынған қай ғалым?
К.Мебиус
В.Вернадский
Н.Наумов
Ю.Одум
Табиғи отаның барлық өзгерістеріне, жағдайына бақылау жасап баға беру қалай аталады?
мониторинг
болжам
модельдеу
жоспарлау
Экологиялық мониторингтің мақсатына не жатады?
антропогендік факторлардың көздерін бақылау
биологиялық жүйелерде жасанды жолмен тәжірибе жасау
табиғат заңдылықтарын ашу
табиғат объектілеріне эксперттік баға беру
Экологиялық жүйе терминін кім ұсынған?
А.Тенсли
К.Мебиус
Э.Зюсс
Ю.Одум
Экологиялық жүйелерді биосфералық деңгейде қарастыратын экологияның қай саласы?
геоэкология
адам экологиясы
жануарлар экологиясы
микроорганизмдер экологиясы
Экологиялық жүйедегі әртүрлі тіршілік иелерінің өсіп-дамуына бір-бірінің әсері болатын байланысты не деп атайды?
трофикалық тізбек
сукцессия
гомеостаз
климакс
Сукцессия деген не?
бір биоценоздың екінші бір биоценозбен алмасуы
экологиялық жүйелердің қозғалыстағы тепе-теңдік күйі
белгілі бір уақыт бірлігінде зат массасының өзгеруі
өсімдіктердің фотосинтез процесінде органикалық заттарды түзуі
Ақсу-Жабағалы қорығы Қазақстанның қай аймағында орналасқан?
Оңтүстік Қазақстан облысы
Алматы облысы
Қостанай облысы
Қызылорда облысы
Ландшафттарды қорғаудың ең жоғары формасын көрсетіңіз:
қорықтар ұйымдастыру
құрылыс жобасы
ресурстарды үнемдеу
топырақты эрозиядан қорғау
Жер шарының солтүстік аймақтарында тіршілік ететін сүтқоректілер мен құстарға қарағанда олардың оңтүстіктегі туыстастарының кейбір дене мүшелерінің ірірек болатындығы туралы «ережені» ұсынған кім?
Д.Аллен
В.Докучаев
Ю.Либих
А.Гумбольдт
Табиғи сулардың антропогендік ластағыш көздеріне не жатады?
тұрмыстық қалдықтар
селдер
топырақта тіршілік ететін организмдер
күн энергиясы
Атмосфералық ауаның антропогендік ластағыш көздеріне не жатады?
өнеркәсіп
вулкандардың атқылауы
табиғат апаттары
өсімдіктер
Атмосфералық ауаның табиғи ластағыш көздеріне не жатады?
вулкандардың атқылауы
өнеркәсіптер
аэрозолдар мен күн радиациясы
пестицидтер мен аэрозолдар
Қазақстанда қандай жануарлар жойылып бітуге жақын?
құландар
жабайы сиырлар
қарақұйрық
тауешкі
В.И.Вернадскийдің тұжырымдауынша тіршілік аймағы ретінде биосфераның негізі болып табылатын не?
тірі және жансыз заттардың әсерлесуі
биосфера тірі затының әрекеті
күннің сәулелі энергиясы
адамның шаруашылықтық әрекеті
Түрдің дискреттілігін қамтамасыз ететін ерекшелік механизмі қалай аталады?
хиатус
мимикрия
дифференциация
ареал
Биоформа деген не?
әр түрге жататын ағзалардың ұқсас жағдайға бейімделу типі
мутация әсерінен пайда болатын ағзалар
сұрыптау нәтижесі
экологиялық пластикалылығы жоғары ағзалар
Синузия деген не?
биоценоздың сатылылығы
түр дарасы
бір түрге жататын ағзалар тобы
популяцияның таралу аймағы
Тiрi организмдер әрдайым экологиялық ең аз шама мен ең көп шама аралығында өмiр сүредi. Осы аралық мөлшерiн не дейдi?
толеранттық шек
апвеллинг
абразив
детрит
Демография дегенiмiз не?
халықтың құрамын, санын, өсуiн зерттейтiн ғылым
екi елдiң арақатынасын зерттейтiн ғылым
елдi мекендердiң көшiп-қону құбылысын зерттейтін ғылым
халықтың немесе ұлттың жойылуы
Инсектицид дегенiмiз не?
жәндiктерге қарсы пайдаланылатын химиялық зат
жануарлардың ауруы
жануарларға берiлетiн витамин
арамшөптерге қарсы пайдаланылатын химиялық зат
Гербицидтер дегенiмiз не?
арамшөптерге қарсы пайдаланылатын пестицидтер
жәндiктерге қарсы пайдаланылатын химиялық зат
жануарлар мен өсiмдiк аурауларына қарсы препарат
кемірушілерге қарсы қолданылатын препарат
Биоформа деген не?
әр түрге жататын ағзалардың ұқсас жағдайға бейімделу типі
мутация әсерінен пайда болатын ағзалар
сұрыптау нәтижесі
экологиялық пластикалылығы жоғары ағзалар
Популяция санының қоректік корреляциясы ережесінің мәні неде?
көбею жылдамдығы қоректік ресурстардың мөлшерімен сәйкестендірілген популяциялар ғана сқталып қалады
қоректік ресурстар қорын олардың қайта қалыптасуынан жылдамырақ тауысатын популяциялардың құрып кетуі
қоректік ресурстардың берілген популяцияға да жетпейтін тапшы мөлшері
популяцияның таралуына әсер ететін лимиттеуші қоректік потенциал
Әрбір экожүйенің тіршілігі неге байланысты?
энергияның үздіксіз келуіне
көміртегінің айналымына
қорек ресурстардың бір деңгейден екінші деңгейге ауысуына
топырақтың құнарлы қабатының болуына
Дайын органикалық заттармен қоректенетін организмдерді қалай атайды?
гетеротрофтар
автотрофтар
продуценттер
хемотрофтар
Барлық негізгі компоненттері (релиеф, климат, су, өсімдіктер, жануарлар) бір-бірімен байланыстағы табиғи географиялық кешенді қалай атайды?
ландшафт
ареал
топырақ
экологиялық жүйе
Табиғат кешендеріне адамның тікелей немесе жанама әсер етуіне байланысты өзгерген жерлерді қалай атайды?
антропогенді ландшафт
табиғи ландшафт
географиялық жүйе
географиялық қабат
Рекреациялық ландшафтты атаңыз:
курорт
қорық
заказник
өндірістік
Ерекше қорғалатын территорияны атаңыз:
қорық
курорт
қала ішіндегі бақтар
егістік алқап
Топырақтың антропогендік ластаушы көзін атаңыз:
ауыл шаруашылығы
вулкандардың атқылауы
жер сілкінісі
күн радиациясы
Топырақтың табиғи ластаушы көзін атаңыз:
вулкандардың атқылауы
ауыл шаруашылығы
өнеркәсіп қалдықтары
тұрмыстық қалдықтар
Бастапқы периодты факторларға төмендегілердің қайсысы жатады?
жыл мезгілінің ауысуы
ылғалдылық
жер сілкінісі
жануарлардың бейімдеушілігі
Туындаушы периодты факторға төмендегілердің қайсысы жатады?
ылғалдылық
жыл мезгілінің ауысуы
жер сілкінісі
адамның іс-әрекеті
Периодсыз факторға төмендегілердің қайсысы жатады?
жер сілкінісі
ылғалдылық
температура
адамның адаптациясы
Климаттық факторға төмендегілердің қайсысы жатады?
температура
судың химиялық құрамы
топырақтағы организмдер
жер бедері
Эдафикалық факторға төмендегілердің қайсысы жатады?
топырақтың механикалық құрамы
қоршаған ортаның температурасы
жер бедері
судың химиялық құрамы
Орографиялық факторға төмендегілердің қайсысы жатады?
жер бедері
жарық
жануарлар
өсімдіктер
Организмдердің өз тіршілік ортасының ерекшелігіне қарай морфологиялық жағынан бейімделуін қалай атайды?
тіршілік формасы
реакция нормасы
биолюминесценция
адаптация
Жануарлардың тіршілік формаларын жіктеген қай ғалым?
С.Раункиер
Д.Кашкаров
В.Шелфорд
В.Вернадский
Өсімдіктер оларсыз тіршілік ете алмайтын, өсімдіктердің тіршілігіне қажетті факторлар жиынтығын қалай атайды?
тіршілік жағдайлары
табиғи орта
экзогендік жағдай
қоршаған орта
Жеке организмдер деңгейінде абиотикалық факторлар ең алдымен неге әсер етеді?
мінез-құлқына
адаптациясына
таралуына
көбеюіне
Популяциялық деңгейде абиотикалық факторлар ең алдымен неге әсер етеді?
көбеюіне
мінез-құлқына
таралуына
морфологиялық құрылысына
Фактордың белгілі бір мәніне бейімделген ағзалар қалай аталады?
стенобионттар
эвритермділер
эврибионттар
резистенттілер
Фактордың әртүрлі өзгерістеріне бейімделгіш ағзалар қалай аталады?
эврибионттар
стенобионттар
эвритермділер
резистенттілер
Гидросфера жер шарының қанша бөлігін алып жатыр?
2/3
4/2
5/4
6/3
Мұхиттар мен теңіздер Жер шарындағы барлық судың қанша % құрайды?
94%
67%
50%
96,5%
«Қышқыл жауынның» көздерін атаңыз:
күкіртті ангидрид, азот тотықтары
фреондар, хлоркөмірсутектер
фенол, цианидтер, аммиак, метилмеркаптан
дихлорэтан, хлор, бромбензол, аммиак, нитраттар
Радиациялық ластанудың негізгі көздерін атаңыз:
альфа-, гамма-, бета-сәулелер
өнеркәсіптер мен ауыл шауашылығы
химиялық заттардың иондары
көмір қышқылы, натрий нитраттары мен оксидтері
Анабиоз деген не?
қолайсыз жағдайда организмдер тіршілігінің баяулауы
құрылымдардың немесе тірі организмдер топтарының құрылықта таралу ауданы
өсімдіктер мен жануарлардың өлі және табиғат белгілеріне ұқсауы
организмдердің жаңа тіршілік ортасының жағдайларына бейімделуі
Популяция флюктуациясы деген не?
популяция санының тербелуі
популяция санының өздігінен реттелуі
популяция гомеостазы
популяциядағы генетикалық өзгерістер
Ағзалардың экожүйедегі жалпы мекендеу орны қалай аталады?
биотоп
локальды экожүйе
ареал
ланшафт
Тiршiлiк ортасы дегенiмiз не?
Организмдi қоршаған физикалық орта.
Организм иелiгiндегi бiркелкi орта.
Белгiлi бiр жағдайы қалыптасқан территория.
Бiр түрге жататын организмдер кездесетiн территория.
Өсiмдiк және жануар организмдерiнiң литосфера қабығына әсерiн ашқан ғалымды көрсетiңiз:
Докучаев В.В.
Болотов А.Т.
Вернадский В.И.
Мебиус К.
