wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

инкл-д-1

Total questions: 150

Worksheet time: 1hrs 15mins

Name
Class
Date
1.

Инклюзивті білім берудің анықтамасын белгілеңіз.

a)

балалардың жынысына, жас ерекшелігіне, географиялық тұратын жеріне, қимыл-қозғалыстың және ақыл-есінің жағдайына, әлеуметтік-экономикалық жағдайына қарамастан, сапалы білім алу және өздерінің потенциалдық дамыту мүмкіндігіне ие болу

b)

әртүрлі кемістіктерді анықтау мен емдеудің, оқыту мен тәрбиелеудің сайма сай жағдайларын белгілеу үшін балалардың психикалық дене дамуын кешенді аралық бағалау мүмкіндігіне ие болу

c)

көру қабілеті бұзылған балаларды оқыту, білім беру

d)

белгілі бір мінез құлықтың айқын белгілерінің жиынтығы

e)

Есту қабілеті бұзылған балаларды оқыту, білім беру

2.

 Қaзaқстaн Республикaсының «Педaгог» кәсіби стaндaрты қай жылы қолданысқа енгізілгенін көрсетіңіз:

a)

2017

b)

2015

c)

2014

d)

2013

e)

2010

3.

Инклюзивті оқытудың негізгі принциптерінің санын көрсетіңіз:

a)

8

b)

7

c)

5

d)

9

e)

3

4.

Инклюзивті оқытуға жатпайтын қағиданы белгілеңіз:

a)

Әрбір оқушы жетістікке бірдей жетеді

b)

Әрбір адам сезуге және ойлауға қабілетті

c)

Әрбір адам қарым - қатынасқа құқылы

d)

Барлық адам бір - біріне қажет

e)

Білім шынайы қарым - қатынас шеңберінде жүзеге асады

5.

Инклюзивті оқытуда қолданылатын нормативтік-құқықтық құжаттарды атаңыз:

a)

«ҚР мүгедектерді әлеуметтік қорғау» туралы Заң

b)

ҚР «Балалар туралы» Заңы

c)

Қазақстан Республикасының «Білім» Заңы

d)

Қазақстан Республикасының «Кемтар балаларды емдеу туралы» Заң

e)

«Арнаулы психологиялық қызметтер туралы» Заң

6.

 Инклюзивті оқытуда қамтылатын балалар категориясын анықтаңыз:

1-   физикaлық мүмкіндігі шектеулі балалар

2-   көпбалалы отбасының балалары

3-   мигрaнт, орaлмaн және босқын отбaсылaрының бaлaлaры

4-   ауыр психофизиологиялық бұзылыстары бар балалар

5-   жалғысбасты ана (әке) тәрбиелеп отырған отбасы балалары

6-   дарынды балалар

a)

1,3,6

b)

1,2,5

c)

2,3,6

d)

4,5,6

e)

3,4,6

7.

Инклюзивті білім берудің мәнін айқындаңыз:

a)

барлық ерекше білімді қажет ететін балаларды жалпы білім үрдісіне толық енгізу

b)

барлық ерекше білімді қажет ететін балаларды негізгі білім үрдісіне толық енгізу

c)

барлық ерекше білімді қажет ететін балаларды білім үрдісіне ішінара енгізу

d)

барлық балаларды жалпы ерекше білім үрдісіне толық енгізу

e)

дұрыс жауабы жоқ

8.

Мемлекеттердің ауытқуы бар адамдарға деген қарым-қатынас эволюциясын барлай отырып, оны 5 кезеңге бөліп қарастырған ғалымды көрсетіңіз:

a)

Н.Н.Малофеев

b)

Г.Г.Горелова

c)

Ю.К.Бабанский

d)

Т.И. Шамова

e)

Ю.П.Азаров

9.

Н.Н.Малофеевтің жіктеуі бойынша арнайы оқу орындарының ашылуы мен арнайы білім беруді кіріктіру туралы алғашқы заңдылықтар мен актілердің пайда болу кезеңін төмендегі хронологиялық кезеңмен сәйкестендіріңіз

a)

3 кезең, XVIII ғасыр – XX ғасыр

b)

3 кезең, XVII ғасыр – ХХІ ғасыр

c)

4 кезең, XX ғасырдың басы мен –XX ғасырдың 70-жылдары

d)

4 кезең, XX ғасырдың аяғы мен –XXІ ғасырдың басы

e)

2 кезең, XII ғасыр -XVIII ғасыр

10.

Н.Н.Малофеевтің жіктеуі бойынша сенсорлық бұзылыстары бар балаларды оқыту, арнайы мекемелердің пайда болу кезеңін төмендегі хронологиялық кезеңмен сәйкестендіріңіз

a)

2 кезең, XII ғасыр -XVIII ғасыр

b)

3 кезең, XVIII ғасыр – XX ғасыр

c)

2 кезең, XVII ғасыр – ХХІ ғасыр

d)

4 кезең, XX ғасырдың басы мен –XX ғасырдың 70-жылдары

e)

4 кезең, XX ғасырдың аяғы мен –XXІ ғасырдың басы

11.

Қазақстан Республикасында инклюзивті білім берудің нормативтік базасын жасауда әдістемелік негіздері ретінде қолданылуға ұсынылған «Ерекше қажеттіліктері бар тұлғаларға білім беру саласындағы ұстанымдар, жүргізілетін саясат пен практикалық қызмет және ерекше қажеттіліктері бар тұлғаларға білім беру бойынша көрсетілетін қызметтер аялары туралы Декларациясы» қабылданған уақыт пен елді көрсетіңіз:

a)

Испания, Саламанка, 1994

b)

Джомтьен, Тайланд, 1990

c)

Үндістан, Дели, 2014

d)

АҚШ, Вашингтон, 1994

e)

Италия, Рим, 1996

12.

«Тегіне, нәсіліне және қай ұлтқа жататындығына, әлеуметтік және мүліктік жағдайына, жынысына, тіліне, біліміне, дінге көзқарасына, тұрғылықты жеріне, денсаулық жағдайына, балаға және ата-анасына немесе басқа заңды өкілдеріне қатысты өзге де мән-жайларға қарамастан, барлық бала тең құқыққа ие» деп қай нормативтік құжатта көрсетілгенін анықтаңыз:

a)

 «Қазақстан Республикасындағы баланың құқықтары туралы» Заңы

b)

«Білім туралы» Заң

c)

ҚР Конституциясы

d)

 «Мүгедектердің құқықтары туралы» Конвенция

e)

«Қазақстан Республикасындағы мүгедектерді әлеуметтік қорғау туралы Заң»

13.

БҰҰ 1989 жылы қабылдаған «Бала құқықтары туралы» Конвенциясын Қазақстан Республикасының Үкіметі қай жылы ратифицикациялағанын көрсетіңіз:

a)

1994ж.

b)

1991ж

c)

1992ж

d)

1993ж

e)

1995ж.

14.

Н.Н.Малофеевтің жіктеуі бойынша ауытқуы бар балалардың құқықтық нормалары мен заңдылықтарын бекіту қажеттілігін түсінуі мен мойындауы кезеңін төмендегі хронологиялық кезеңмен сәйкестендіріңіз

a)

1 кезең, Б.э.д. VII ғасыр – б.э. ХІІ ғасыр

b)

3 кезең, XVII ғасыр – ХХІ ғасыр

c)

3 кезең, X ғасыр – ХХІ ғасыр

d)

4 кезең, XX ғасырдың аяғы мен –XXІ ғасырдың басы

e)

2 кезең, XII ғасыр -XVIII ғасыр

15.

Принциптерде сипатталған инклюзивті білім берудің негізгі идеяларының бірін белгілеңіз

a)

барлық адамдарға құрбыларының қолдауы мен достық қарым-қатынасы керек;

b)

тек материалдық қолдау ғана дамуға негіз бола алады;

c)

физикалық ортаны тиісті ұйымдастыру ғана дамуға негіз болады;

d)

білім беруде үйде оқыту басты приоритеттердің бірі болып саналады;

e)

прогресс деп білім алудағы жетістікті болуды санау қажет

16.

БҰҰ 1948 жылы қабылдаған нормативтік құжатты анықтаңыз:

a)

«Адам құқықтарының жалпыға ортақ декларациясы»

b)

«Бала құқықтарының декларациясы»

c)

«Ақыл-ойы кешеуілдеген тұлғалардың құқықтары туралы»

d)

«Бала құқықтары туралы» Конвенция

e)

«Мүгедектерге тең құқықтарды қамтамасыз ету бойынша стандартты ережелер» резолюциясы

17.

БҰҰ Бас Ассамблеясы 1993 жылы қабылдаған  нормативтік құжатты анықтаңыз:

a)

 «Мүгедектерге тең құқықтарды қамтамасыз ету бойынша стандартты ережелер» резолюциясы

b)

«Адам құқықтарының жалпыға ортақ декларациясы»

c)

«Бала құқықтарының декларациясы»

d)

«Ақыл-ойы кешеуілдеген тұлғалардың құқықтары туралы»

e)

«Бала құқықтары туралы» Конвенция

18.

БҰҰ 1989 жылы қабылдаған нормативтік құжатты анықтаңыз:

a)

«Бала құқықтары туралы» Конвенция

b)

«Мүгедектерге тең құқықтарды қамтамасыз ету бойынша стандартты ережелер» резолюциясы

c)

«Адам құқықтарының жалпыға ортақ декларациясы»

d)

«Бала құқықтарының декларациясы»

e)

«Ақыл-ойы кешеуілдеген тұлғалардың құқықтары туралы»

19.

БҰҰ 1971 жылы қабылдаған нормативтік құжатты анықтаңыз:

a)

«Ақыл-ойы кешеуілдеген тұлғалардың құқықтары туралы»

b)

«Бала құқықтары туралы» Конвенция

c)

«Мүгедектерге тең құқықтарды қамтамасыз ету бойынша стандартты ережелер» резолюциясы

d)

«Адам құқықтарының жалпыға ортақ декларациясы»

e)

«Бала құқықтарының декларациясы»

20.

Педагогтың кәсіпқойлығының басты көрсеткіші және тиісінше білім беру процесін тиімді ұйымдастырудың негізін қалаушы шарты болып табылатын кәсіби қаситетті атаңыз:

a)

Құзіреттілік

b)

Білімділік

c)

Қабілетттілік

d)

Жан-жақтылық

e)

Әдіскерлік

21.

Педагогтердің кәсіби құзыреттілігі мәселелерін зерттеген ғалымдарды табыңыз:

a)

Б.Г. Ананьев, Ю.К. Бабанский

b)

Г.С.Зайцева, В.Л.Григорьевич

c)

В.П. Беспалько, В.С.Ивановна

d)

Л.С.Выгодский, Т.И. Шамова

e)

Б.Е.Левин, Н.В.Кузьмина

22.

Кәсіби мамандарды даярлауды дамытуда және жоғары оқу орындарының оқытушыларының кәсіби құзыреттілігін жетілдіру жолдары мен білім беру процесін ұйымдастыру теориясын, мазмұнын және әдіснамасын жақсарту бағытында зерттеген қазақстандық ғалымдарды көрсетіңіз:

a)

А.П.Сейтешев, Г.А.Уманов

b)

Г.А.Уманов, С.Т.Қожахметов

c)

Ғ.А.Абаева,  Қ.С.Тебенова

d)

К.Ж.Туребаева, А.Р.Рымханова

e)

М.А.Кудайкулов ,Оразаева Г.С

23.

Қазақстандық ғалым Б.Т. Кенжебеков өзінің диссертациялық жұмысында кәсіби құзыреттілікті қалай сипаттағанын көрсетіңіз:

a)

белгілі бір әрекеттерді орындауға даярлығы мен тәжірибелік қабілеттілігі

b)

педагогтың психологиялық-педагогикалық құзыреттілігі оның кәсіпқойлығының басты көрсеткіші және тиісінше білім беру процесін тиімді ұйымдастырудың негізін қалаушы шарты

c)

кәсіби құзыреттілігінің жалпы құрылымындағы құрамдас элементі болып табылады

d)

педагогтың физиологиялық және психикалық денсаулығының кәсіпке қойылатын талаптарға сәйкестігі

e)

оқыту үдерісінде, соның ішінде гуманитарлық пәндерге деген қызығушылығының болуы

24.

М.А. Ермағанбетова атаған құзыреттіліктің негізгі элементтерін анықтаңыз:

a)

мотивациялық, танымдық, эмоционалды-еріктік

b)

танымдық, эмоционалды-еріктік, функционалдық

c)

эмоционалды-еріктік, функционалдық, кәсіби

d)

функционалдық, кәсіби, мотивациялық

e)

кәсіби, мотивациялық, физиологиялық

25.

Инклюзивті білім беру процесінде педагогтің кәсіби құзыреттілігіне жатпайтын жауапты белгілеңіз:

a)

ерекше білімді қажет ететін баланың жеке ерекшеліктеріне сай қажеттіліктерін сынып мүддесінен жоғары қою

b)

баланың жеке тұлғасының қаншалықты дәрежеде ақауланғанына қарамастан, оны құндылық ретінде мойындауды;

c)

балаға тек білім беріп қана қоюды емес, денсаулығының ақаулығына қарамастан, толық дамытуға бағдар ұстануды;

d)

адамзат жинақтаған білім мен мәдени қазынаны денсаулығында ақауы бар балаларға жеткізуші ретінде де, сол қазынаның иесі ретінде де өзінің үлкен жауапкершілікте болатынын сезінуді;

e)

осы салада жұмыс істейтін педагог қызметінің шығармашылық мәнін, көп рухани күші мен бойындағы қуатын жұмсауды қажет ететін болғандықтан, денсаулығының мәнін айқын түсінуді үйренеді.

26.

Қазақстандық ғалым Б.Т. Кенжебеков өзінің диссертациялық жұмысында кәсіби құзыреттіліктің неше түрін көрсеткенін табыңыз:

a)

5

b)

6

c)

7

d)

4

e)

3

27.

Қазақстандық ғалым Б.Т. Кенжебековтің  классификациясы бойынша тәжірибелік құзыреттілікке сипаттама беріңіз:

a)

педагогикалық іс-әрекетті тиімді жүзеге асыруға мүмкіндік беретін тәжірибелік білімдер мен дағдылардың жиынтығы

b)

тұлғалық қасиеттер мен балалармен педагогикалық жұмысты іске асыруға мүмкіндік беретін белгілі бір білімдердің үйлесімі

c)

педагогикалық ғылымды дамыту тұжырымдамасын білумен, тұлғаны дамыту схемасын үлгілеу шеберлігі

d)

педагогтың физиологиялық және психикалық денсаулығының кәсіпке қойылатын талаптарға сәйкестігі

e)

мектеп кеңістігінде жұмыс істеу мақсатын, өзін-өзі дамыту мен өз білімдерін жетілдіру қажеттілігін, педагогикалық қызметті өз бетінше және жауапкершілікпен жүзеге асыру

28.

Қазақстандық ғалым Б.Т. Кенжебековтің  классификациясы бойынша ғылыми-теориялық  құзыреттілікке сипаттама беріңіз:

a)

педагогикалық ғылымды дамыту тұжырымдамасын білумен, тұлғаны дамыту схемасын үлгілеу шеберлігі

b)

педагогикалық іс-әрекетті тиімді жүзеге асыруға мүмкіндік беретін тәжірибелік білімдер мен дағдылардың жиынтығы

c)

тұлғалық қасиеттер мен балалармен педагогикалық жұмысты іске асыруға мүмкіндік беретін белгілі бір білімдердің үйлесімі

d)

педагогтың физиологиялық және психикалық денсаулығының кәсіпке қойылатын талаптарға сәйкестігі

e)

мектеп кеңістігінде жұмыс істеу мақсатын, өзін-өзі дамыту мен өз білімдерін жетілдіру қажеттілігін, педагогикалық қызметті өз бетінше және жауапкершілікпен жүзеге асыру

29.

Қазақстандық ғалым Б.Т. Кенжебековтің  классификациясы бойынша психологиялық құзыреттілікке сипаттама беріңіз:

a)

мектеп кеңістігінде жұмыс істеу мақсатын, өзін-өзі дамыту мен өз білімдерін жетілдіру қажеттілігін, педагогикалық қызметті өз бетінше және жауапкершілікпен жүзеге асыру

b)

педагогикалық ғылымды дамыту тұжырымдамасын білумен, тұлғаны дамыту схемасын үлгілеу шеберлігі

c)

педагогикалық іс-әрекетті тиімді жүзеге асыруға мүмкіндік беретін тәжірибелік білімдер мен дағдылардың жиынтығы

d)

тұлғалық қасиеттер мен балалармен педагогикалық жұмысты іске асыруға мүмкіндік беретін белгілі бір білімдердің үйлесімі

e)

педагогтың физиологиялық және психикалық денсаулығының кәсіпке қойылатын талаптарға сәйкестігі

30.

Қазақстандық ғалым Б.Т. Кенжебековтің  классификациясы бойынша психофизиологиялық құзыреттілікке сипаттама беріңіз:

a)

тұлғалық қасиеттер мен балалармен педагогикалық жұмысты іске асыруға мүмкіндік беретін белгілі бір білімдердің үйлесімі

b)

мектеп кеңістігінде жұмыс істеу мақсатын, өзін-өзі дамыту мен өз білімдерін жетілдіру қажеттілігін, педагогикалық қызметті өз бетінше және жауапкершілікпен жүзеге асыру

c)

педагогикалық ғылымды дамыту тұжырымдамасын білумен, тұлғаны дамыту схемасын үлгілеу шеберлігі

d)

педагогикалық іс-әрекетті тиімді жүзеге асыруға мүмкіндік беретін тәжірибелік білімдер мен дағдылардың жиынтығы

e)

педагогтың физиологиялық және психикалық денсаулығының кәсіпке қойылатын талаптарға сәйкестігі

31.

Инклюзивті білім беру үдерісінде мұғалімнің психологиялық-педагогикалық құзыреттілігін сипаттамайтын тұжырымды көрсетіңіз:

a)

мұғалімнің тек ерекше тұлғаның құндылығын сезінуі және қабылдауы;

b)

денсаулық мүмкіндіктері шектеулі балаларды сәтті әлеуметтендіру үшін инклюзивті білім берудің маңыздылығын түсіну;

c)

инклюзивті білім беру процесін жүзеге асыруға терең қызығушылықпен қарау;

d)

білім алушы ұжымында мүмкіндігі шектеулі балаларға қоғамның тең құқылы мүшелері ретінде сенім, мейірімділік атмосферасын құруға ұмтылу;

e)

арнайы педагогика мен психологияның теориялық-әдіснамалық негіздерін, жеке әдістемелерді, білім алушылардың даму деңгейінің диагностикасын білу;

32.

Мүгедек баланың пайда болуына ата-аналардың реакциясы бойынша отбасының неше түрін ажыратуға болатындығын көрсетіңіз:

a)

3

b)

4

c)

2

d)

5

e)

6

33.

Мүгедек баланың пайда болуына ата-аналардың реакциясы бойынша отбасының түрлерін ажыратыңыз:

a)

Пассивті, гиперактивті, оршата

b)

Пассивті, гипоактивті

c)

Пессимисттік, оптимисттік, реалисттік

d)

Гипоопека, гиперопека

e)

Интроверт, амбиверт

34.

Мүгедек баланың пайда болуына ата-аналардың реакциясының гиперактивті түрін ажыратыңыз

a)

қарқынды емдеу, "емшілерге" бару

b)

шамадан тыс ашулану

c)

немқұрайлықпен қарау

d)

баласының денсаулығына зиян келтіру

e)

шошып қалудан  туындаған реакция

35.

Мүгедек баланың пайда болуына ата-аналардың реакциясының пассивті түрін ажыратыңыз

a)

барлық жауап дұрыс

b)

бар проблеманы түсінбеу

c)

балаға немқұрайлықпен қарау

d)

баламен жұмыс жасамау

e)

проблеманы қабылдамау

36.

Мүмкіндігі шектеулі балалары бар отбасыларға көмектесудің тиімді тәсілдерінің бірін атаңыз:

a)

Ата-аналар клубын құру

b)

Ата-аналар жиналысын өткізу

c)

Тренгинтер өткізу

d)

Семинарлар өткізу

e)

Ата-аналарды пеадогикалық сүйемелдеу

37.

Оқытуда көмек пен ата-аналардың педагогикалық мәдениетін қалыптастыруға және оларды тәрбиелеуге арналған педагог жұмысының бағытын анықтаңыз:

a)

Білім беру бағыты

b)

Психологиялық бағыт

c)

Делдалдық бағыт

d)

Әлеуметтік бағыт

e)

Әдістемелік бағыт

38.

«Мұғалімнің позициясынан мұндай қолдау отбасында қолайлы психологиялық атмосфераны қалыптастыруға бағытталған». Тырнақшаның ішінде мұғалімнің ата-анамен жұмысының қай түрі сипатталғанын көрсетіңіз:

a)

Психологиялық бағыт

b)

Білім беру бағыты

c)

Делдалдық бағыт

d)

Әлеуметтік бағыт

e)

Әдістемелік бағыт

39.

«Бұл бағытта келесі компоненттер бар: ұйымдастыруға көмектесу, үйлестіру және ақпараттандыру». Тырнақшаның ішінде мұғалімнің ата-анамен жұмысының қай түрі сипатталғанын көрсетіңіз:

a)

Делдалдық бағыт

b)

Психологиялық бағыт

c)

Білім беру бағыты

d)

Әлеуметтік бағыт

e)

Әдістемелік бағыт

40.

Қазақстандағы ата-аналардың кейбір негізгі құқықтары мен міндеттері қамтылған Қазақстан Республикасының заңнамалық құжатын атаңыз:

a)

«Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы»

b)

«Мемлекеттiк көрсетiлетiн қызметтер туралы»

c)

«Қазақстан Республикасындағы арнаулы мемлекеттiк жәрдемақы туралы»

d)

«Азаматтық қорғаныс туралы»

e)

«Қазақстан Республикасындағы баланың құқықтары туралы»

41.

Ата-аналардың құқығына жатпайтын жауапты белгілеңіз:

a)

Өз балаларын тәрбиелеу және оларға білім беруде ішінара араласу құқығы

b)

Балаларды тәрбиелеу мен оларға білім беруге қатысты шешімдер қабылдауға қатысу құқығы;

c)

Өз балаларының құқықтары мен мүдделерін қорғау құқығы

d)

Балаларды күтіп-бағу құқығы;

e)

Егер олар отбасынан тыс жерде болса, балалармен байланыс орнату құқығы

42.

Ата-аналардың құқығына жатпайтын жауапты белгілеңіз:

a)

Білім беру мекемесінің ішкі ережесіне қарамастан баламен байланысып отыру құқығы

b)

Өз балаларын тәрбиелеу және оларға білім беру құқығы;

c)

Балаларды тәрбиелеу мен оларға білім беруге қатысты шешімдер қабылдауға қатысу құқығы;

d)

Өз балаларының құқықтары мен мүдделерін қорғау құқығы

e)

Балаларды күтіп-бағу құқығы;

43.

Туа біткен естудің бұзылуының себептерін табыңыз:

a)

Жүктілік кезіндегі зиянды және қолайсыз жағдайлардың орын алуы

b)

Постнатальдық кезеңдегі қолайсыз жаңдайлар

c)

Созылмалы аурулар

d)

Ортаңғы құлақтағы отит

e)

Жүктіліктен кейінгі қолайсыз жағдайлар

44.

Жүре пайда болған естудің бұзылуының себебін анықтаңыз:

a)

Құлақтың түрлі бөліктерінің қабынуы

b)

Генетикалық факторлар

c)

Жүктілік кезіндегі зиянды және қолайсыз жағдайлар

d)

Алғашқы триместрдегі жұқпалы аурулар

e)

Химиялық құрамы нашар дәрілік заттармен құрсақтың улануы

45.

Бұзылған дифференциациялық оқыту мен абилитациялық көмек көрсету тұрғысында құрылған есту қабілеті бұзылған балалардың педагогикалық классификациясын жасаған ғалымды көрсетіңіз:

a)

Р.М.Боскис

b)

Л.И.Нейман

c)

А.В.Запорожец

d)

Т.Б.Филичева

e)

Е.М.Мастюкова

46.

Есту бұзылуының медициналық классификациясын жасаған ғалымды атаңыз:

a)

Л.И.Нейман

b)

Р.М.Боскис

c)

А.В.Запорожец

d)

Т.Б.Филичева

e)

Е.М.Мастюкова

47.

Қазіргі уақыттағы жалпыға ортақ Халықаралық классификация бойынша есту қабілетінің бұзылуының 1-ші деңгейіне сипаттама беріңіз:

a)

25-40 дБ

b)

70-90 дБ

c)

55-70 дБ

d)

90 дБ-ден жоғары

e)

40-55 дБ

48.

Қазіргі уақыттағы жалпыға ортақ Халықаралық классификация бойынша есту қабілетінің бұзылуының 2-ші деңгейіне сипаттама беріңіз:

a)

40-55 дБ

b)

25-40 дБ

c)

70-90 дБ

d)

55-70 дБ

e)

90 дБ-ден жоғары

49.

Қазіргі уақыттағы жалпыға ортақ Халықаралық классификация бойынша есту қабілетінің бұзылуының 3-ші деңгейіне сипаттама беріңіз:

a)

55-70 дБ

b)

40-55 дБ

c)

25-40 дБ

d)

70-90 дБ

e)

90 дБ-ден жоғары

50.

Қазіргі уақыттағы жалпыға ортақ Халықаралық классификация бойынша есту қабілетінің бұзылуының 4-ші деңгейіне сипаттама беріңіз:

a)

70-90 дБ

b)

55-70 дБ

c)

40-55 дБ

d)

25-40 дБ

e)

90 дБ-ден жоғары

51.

Қазіргі уақыттағы жалпыға ортақ Халықаралық классификация бойынша саңыраулыққа сипаттама беріңіз:

a)

90 дБ-ден жоғары

b)

70-90 дБ

c)

55-70 дБ

d)

40-55 дБ

e)

25-40 дБ

52.

Есту қабілеті бұзылған балалар қолданатын, алфавиттегі әріптердің қол қимылдарымен сипатталуының атауын көрсетіңіз:

a)

Дактиль

b)

Брайль

c)

Морзе

d)

Ым-ишара

e)

Рельефті-бедерлі әліппе

53.

Есту қабілеті бұзылған балаларды зерттейтін педагогика ғылымының саласын атаңыз:

a)

Сурдопедагогика

b)

Тифлопедагогика

c)

Олигофренопедагогика

d)

Логопедия

e)

Ортопедагогика

54.

Ым-ишара тілінің қолданылу аясын көрсетіңіз:

a)

оқытудың негізгі емес, қосымша құралы ретінде тек естімейтін балаларға қолданылады

b)

оқытудың негізгі құралы ретінде есту қабілеті бұзылған балаларға қолданылады

c)

оқытудың қосымша құралы ретінде тек нашар еститін балаларға қолданылады

d)

оқытудың негізгі құралы ретінде барлық есту қабілеті бұзылған балаларға қолданылады

e)

оқытудың негізгі емес құралы ретінде тек инклюзивті білім беруде қолданылады

55.

Есту қабілеті бұзылған балаларда зейін аударудың қай түрі қалыптасқандығын көрсетіңіз:

a)

көру арқылы

b)

есту арқылы

c)

сипап сезу арқылы

d)

иіс сезу арқылы

e)

ойлау арқылы

56.

Есту қабілетінің бұзылу себебінен балаларда болуы мүмкін қосымша (екіншілік) диагноздарды іріктеңіз:

a)

ЖСТД, ПДТ

b)

ПДТ, тірек-қимыл аппаратының бұзылысы

c)

Көру бұзылысы, сөйлеу бұзылысы

d)

ЖСТД, аутизм

e)

Аутизм, көрудің бұзылуы

57.

Есту қабілетінде бұзылыстары бар балалардың ойлауының дамуы неше кезеңнен тұратындығын көрсетіңіз:

a)

3

b)

4

c)

7

d)

5

e)

6

58.

Есту қабілеті бұзылған балалармен жұмыс барысында қолданылатын арнайы құралдарды (есту аппараттары, дыбыс күшейткіш құралдар, вибрациялық және сенсорлық құралдар) жалпылаңыз:

a)

Сурдотехникалық құралдар

b)

Тифлотехникалық құралдар

c)

Аудиометрлік құралдар

d)

Сенсорлық құралдар

e)

Ортопедиялық құралдар

59.

«Есту қабілеті бұзылған балаларға сөйлемдегі сөздің түбірін бұзып немесе өзгертіп тұлғасыз айту тән» деп тұжырымдаған ғалымды анықтаңыз:

a)

Н.С.Жукова

b)

А.В.Запорожец

c)

К.С.Лебединская

d)

Т.Б.Филичева

e)

Е.М.Мастюкова

60.

Есту қабілеті бұзылған балалардың көрнекі-әрекеттік ойлауы сенсорлық тәрбие және практикалық іс-әрекет нәтижесінде ерекше түрде қалыптасатынын атап өткен ғалымды табыңыз:

a)

А.В.Запорожец

b)

Н.С.Жукова

c)

К.С.Лебединская

d)

Т.Б.Филичева

e)

Е.М.Мастюкова

61.

«Моторика» терминінің мәнін ашыңыз:

a)

Қимыл-қозғалыс

b)

Іс-әрекет

c)

Сөйлеу

d)

Психикалық функция

e)

Танымдық қабілет

62.

Көру қабілеті бұзылған балалардың топтарын жіктеңіз:

a)

3

b)

4

c)

5

d)

2

e)

6

63.

Көру қабілетінде бұзылысы бар жандарға арналған бедерлі нүкте арқылы оқу мен жазу жүйесін атаңыз:

a)

Брайль

b)

Дактиль

c)

Морзе

d)

Ым-ишара

e)

Панель

64.

Балаларға брайль жүйесін үйретпес бұрын дамыту қажет қабілеті көрсетіңіз:

a)

Ет сезім қабілеті

b)

Көру қабілеті

c)

Есту қабілеті

d)

Иіс сезу қабілеті

e)

Ірі моторика

65.

«Егер балада

a)

Миопия

b)

Амблиопия

c)

Қылилық

d)

Нистагм

e)

Астигматизм

66.

«                       – алыстан да, жақыннан да көру қашықтығы бұзылған, алайда жақыннан көру қашықтығы балада анық байқалып тұрады». Бос орындағы диагноздың атауын табыңыз.

a)

Гиперметропия

b)

Амблиопия

c)

Қылилық

d)

Нистагм

e)

Астигматизм

67.

Астигматизм көру бұзылысына сипаттама беріңіз:

a)

көздің айналасындағы бұлшықеттерінің бірқалыпты болмауы себебінен заттарды бұлдыр көреді, яғни алыс болса да жақын болса да көре алмайды

b)

алыстан да, жақыннан да көру қашықтығы бұзылған, алайда жақыннан көру қашықтығы балада анық байқалып тұрады

c)

жақында тұрған нәрселерді жақсы көреді де, алыстағыны көрмейді

d)

баланың көзі төмен-жоғары, көлденең ойнақшып тұрады

e)

көз қимылының бұзылуы

68.

Нистагм көру бұзылысына сипаттама беріңіз:

a)

баланың көзі төмен-жоғары, көлденең ойнақшып тұрады

b)

көздің айналасындағы бұлшықеттерінің бірқалыпты болмауы себебінен заттарды бұлдыр көреді, яғни алыс болса да жақын болса да көре алмайды

c)

алыстан да, жақыннан да көру қашықтығы бұзылған, алайда жақыннан көру қашықтығы балада анық байқалып тұрады

d)

жақында тұрған нәрселерді жақсы көреді де, алыстағыны көрмейді

e)

көз қимылының бұзылуы

69.

Көру қабілеті бұзылған балалармен жұмыс барысында қолданылатын арнайы құралдарды (жазуға арналған құралдар, электронды құралдар, тактильді және брайлді дисплей, сөйлеу синтездеуші) жалпылаңыз:

a)

Тифлотехникалық құралдар

b)

Сурдотехникалық құралдар

c)

Аудиометрлік құралдар

d)

Сенсорлық құралдар

e)

Ортопедиялық құралдар

70.

Көрудің функционалдық бұзылысын қамтитын диагноздарды табыңыз:

a)

Қылилық, амблиопия

b)

Нистиагм, зағиптық

c)

Зағиптық, миопия

d)

Гиперметропия, амблиопия

e)

Миопия, гиперметропия

71.

Астигматизм көру бұзылысы кезіндегі көру жүктемесінің мөлшерін табыңыз:

a)

10 минуттан аспауы тиіс

b)

15 минуттан аспауы тиіс

c)

20 минут

d)

10 минуттан кем емес

e)

20 минуттан кем емес

72.

Еңбек жолында 40-тан астам баланы жүйелі түрде бақылап, сөйлеу дамуының барлық кезеңдерін көрсетіп, баланың сөйлеу тілінің дамуын алғаш рет монография түрінде жазған ғалымды атаңыз:

a)

Ш.Бюлер

b)

П.Брока

c)

К.Вернике

d)

Е.Рау

e)

Ж.Пиаже

73.

Мидағы Брока аймағының атқаратын қызметін анықтаңыз:

a)

адамның дыбыстап сөйлеуін басқарып тұрады

b)

өзге адамның сөзін қабылдауды қамтамасыз етеді

c)

естіген сөзге анализ жасайды

d)

сөйлемдерді құрастырады

e)

дыбыстардың анық айтылуын реттейді

74.

Мидағы Вернике аймағының атқаратын қызметін анықтаңыз:

a)

өзге адамның сөзін қабылдауды қамтамасыз

b)

адамның дыбыстап сөйлеуін басқарып тұрады

c)

естіген сөзге анализ жасайды

d)

сөйлемдерді құрастырады

e)

дыбыстардың анық айтылуын реттейді

75.

Баланың сөйлеу тілінің бұзылуына себеп болатын факторларды жіктеңіз:

a)

Органикалық және функционалды

b)

Самотогенді және церебралды

c)

Психогенді және механикалық

d)

Фонетикалық және фонематикалық

e)

Хромосомалық және генетикалық

76.

Дислалия сөйлеу тілі бұзылысына сипаттама беріңіз:

a)

есту қабілеті дұрыс және сөйлеу тілі аппаратының иннервациясы сақталған қалпында сөйлеу тіліндегі дыбыстардың айтылуының бұзылуы

b)

орталық жүйке жүйесінің әртүрлі деңгейлерінің зақымдануы нәтижесінде пайда болатын артикуляция, фонация және сөйлеу тыныс алуының барлық бұзылыстары

c)

мұрынның резонаторлық функциясының бұзылуын болжайды, дыбыстардың деформациясы мұрын-жұтқыншақ қуыстарындағы ауа ағындарының дұрыс бөлінбеуіне байланысты пайда болады

d)

есту қабілетінің сау кезіндегі қабылдау түйсігі мен сөйлеу тілін түсінуінің кұрылысы  бұзылған ақаулыққарым-қатынас қабілетін кенеттен жоғалту

e)

қарым-қатынас қабілетін кенеттен жоғалту

77.

Дизартрия сөйлеу тілі бұзылысына сипаттама беріңіз:

a)

орталық жүйке жүйесінің әртүрлі деңгейлерінің зақымдануы нәтижесінде пайда болатын артикуляция, фонация және сөйлеу тыныс алуының барлық бұзылыстары

b)

есту қабілеті дұрыс және сөйлеу тілі аппаратының иннервациясы сақталған қалпында сөйлеу тіліндегі дыбыстардың айтылуының бұзылуы

c)

мұрынның резонаторлық функциясының бұзылуын болжайды, дыбыстардың деформациясы мұрын-жұтқыншақ қуыстарындағы ауа ағындарының дұрыс бөлінбеуіне байланысты пайда болады

d)

есту қабілетінің сау кезіндегі қабылдау түйсігі мен сөйлеу тілін түсінуінің кұрылысы  бұзылған ақаулық

e)

қарым-қатынас қабілетін кенеттен жоғалту

78.

Ринолалия сөйлеу тілі бұзылысына сипаттама беріңіз:

a)

мұрынның резонаторлық функциясының бұзылуын болжайды, дыбыстардың деформациясы мұрын-жұтқыншақ қуыстарындағы ауа ағындарының дұрыс бөлінбеуіне байланысты пайда болады

b)

орталық жүйке жүйесінің әртүрлі деңгейлерінің зақымдануы нәтижесінде пайда болатын артикуляция, фонация және сөйлеу тыныс алуының барлық бұзылыстары

c)

есту қабілеті дұрыс және сөйлеу тілі аппаратының иннервациясы сақталған қалпында сөйлеу тіліндегі дыбыстардың айтылуының бұзылуы

d)

есту қабілетінің сау кезіндегі қабылдау түйсігі мен сөйлеу тілін түсінуінің кұрылысы  бұзылған ақаулық

e)

қарым-қатынас қабілетін кенеттен жоғалту

79.

Алалия сөйлеу тілі бұзылысына сипаттама беріңіз:

a)

есту қабілетінің сау кезіндегі қабылдау түйсігі мен сөйлеу тілін түсінуінің кұрылысы  бұзылған ақаулық

b)

мұрынның резонаторлық функциясының бұзылуын болжайды, дыбыстардың деформациясы мұрын-жұтқыншақ қуыстарындағы ауа ағындарының дұрыс бөлінбеуіне байланысты пайда болады

c)

орталық жүйке жүйесінің әртүрлі деңгейлерінің зақымдануы нәтижесінде пайда болатын артикуляция, фонация және сөйлеу тыныс алуының барлық бұзылыстары

d)

есту қабілеті дұрыс және сөйлеу тілі аппаратының иннервациясы сақталған қалпында сөйлеу тіліндегі дыбыстардың айтылуының бұзылуы

e)

қарым-қатынас қабілетін кенеттен жоғалту

80.

Афазия сөйлеу тілі бұзылысына сипаттама беріңіз:

a)

қарым-қатынас қабілетін кенеттен жоғалту

b)

мұрынның резонаторлық функциясының бұзылуын болжайды, дыбыстардың деформациясы мұрын-жұтқыншақ қуыстарындағы ауа ағындарының дұрыс бөлінбеуіне байланысты пайда болады

c)

орталық жүйке жүйесінің әртүрлі деңгейлерінің зақымдануы нәтижесінде пайда болатын артикуляция, фонация және сөйлеу тыныс алуының барлық бұзылыстары

d)

есту қабілеті дұрыс және сөйлеу тілі аппаратының иннервациясы сақталған қалпында сөйлеу тіліндегі дыбыстардың айтылуының бұзылуы

e)

есту қабілетінің сау кезіндегі қабылдау түйсігі мен сөйлеу тілін түсінуінің кұрылысы  бұзылған ақаулық

81.

Дисфония сөйлеу бұзылысына сипаттама беріңіз:

a)

көмекейдің өткір, созылмалы аурулары салдарынан дыбыс жалғамаларының зақымдалуы, дауыстың бұзылуы

b)

мұрынның резонаторлық функциясының бұзылуын болжайды, дыбыстардың деформациясы мұрын-жұтқыншақ қуыстарындағы ауа ағындарының дұрыс бөлінбеуіне байланысты пайда болады

c)

орталық жүйке жүйесінің әртүрлі деңгейлерінің зақымдануы нәтижесінде пайда болатын артикуляция, фонация және сөйлеу тыныс алуының барлық бұзылыстары

d)

есту қабілеті дұрыс және сөйлеу тілі аппаратының иннервациясы сақталған қалпында сөйлеу тіліндегі дыбыстардың айтылуының бұзылуы

e)

есту қабілетінің сау кезіндегі қабылдау түйсігі мен сөйлеу тілін түсінуінің кұрылысы  бұзылған ақаулық

82.

Логопедияның дамуының заманауи кезеңінде ауытқудың топтастырылуы сөйлеу тілін зерттейтін әртүрлі пәндердің критерийлерінің жиынтығына сүйенеді.Аталған критерийлер бойынша дислалияның негізгі үш түрін ажыратыңыз:

a)

акустикалық-фонематикалық, артикуляторлық-фонематикалық, артикуляторлық -фонетикалық

b)

акустикалық-фонематикалық, артикуляторлық-фонематикалық, артикуляторлық -акустикалық

c)

акустикалық-фонематикалық, фонетикалық-фонематикалық, артикуляторлық -фонетикалық

d)

акустикалық, артикуляторлық-фонематикалық, артикуляторлық -фонетикалық

e)

акустикалық-фонематикалық, артикуляторлық-фонематикалық, артикуляторлық

83.

Бұзылған дыбыстың санына байланысты дислалияны жіктеңіз

a)

Мономорфты, полиморфты

b)

Қарапайым, күрделі

c)

Мономорфты, диморфты

d)

Ротацизм, сигматизм

e)

Йотацизм, каппацищм

84.

Функционалды дислалияның себептерін анықтаңыз:

a)

еліктеушілікпен дамыған дыбыстардың дұрыс айтылмауы

b)

жақ-сүйек жүйесінің ақаулары

c)

алдыңғы тістер арасындағы диастемалар;

d)

күрек тістердің жоқ болуы немесе олардың ақаулары;

e)

тістену ақаулары

85.

Бульбарлы дизартрияны басқа дизартрияның түрлерінен ажыратыңыз:

a)

нақты бір жүйке функциясының бұзылуына байланысты жеке бұлшық еттерінің зақымдалуы байқалуы мүмкін

b)

бас ми қыртысы астындағы сөйлеу тіліне қатысты түйіндерінің зақымдалу салдарынан болады

c)

доминантты ми сыңарының төменгі бөліктердегі орталық қатпарлардың бұзылу салдарынан болады

d)

қысқа қайырылатын келте сөздермен, кейде жеке дыбыстардың шаңқылдап қатты естілуімен сипатталады

e)

жұту функциясының бұзылуына байланысты саливация

86.

Қыртыс астылық дизартрияны басқа дизартрияның түрлерінен ажыратыңыз:

a)

бас ми қыртысы астындағы сөйлеу тіліне қатысты түйіндерінің зақымдалу салдарынан болады

b)

нақты бір жүйке функциясының бұзылуына байланысты жеке бұлшық еттерінің зақымдалуы байқалуы мүмкін

c)

доминантты ми сыңарының төменгі бөліктердегі орталық қатпарлардың бұзылу салдарынан болады

d)

қысқа қайырылатын келте сөздермен, кейде жеке дыбыстардың шаңқылдап қатты естілуімен сипатталады

e)

жұту функциясының бұзылуына байланысты саливацияның болуы

87.

Ми қыртысы дизартриясын басқа дизартрияның түрлерінен ажыратыңыз:

a)

доминантты ми сыңарының төменгі бөліктердегі орталық қатпарлардың бұзылу салдарынан болады

b)

нақты бір жүйке функциясының бұзылуына байланысты жеке бұлшық еттерінің зақымдалуы байқалуы мүмкін

c)

бас ми қыртысы астындағы сөйлеу тіліне қатысты түйіндерінің зақымдалу салдарынан болады

d)

қысқа қайырылатын келте сөздермен, кейде жеке дыбыстардың шаңқылдап қатты естілуімен сипатталады

e)

жұту функциясының бұзылуына байланысты саливацияның болуы

88.

Мишық дизартриясын басқа дизартрияның түрлерінен ажыратыңыз:

a)

қысқа қайырылатын келте сөздермен, кейде жеке дыбыстардың шаңқылдап қатты естілуімен сипатталады

b)

нақты бір жүйке функциясының бұзылуына байланысты жеке бұлшық еттерінің зақымдалуы байқалуы мүмкін

c)

бас ми қыртысы астындағы сөйлеу тіліне қатысты түйіндерінің зақымдалу салдарынан болады

d)

доминантты ми сыңарының төменгі бөліктердегі орталық қатпарлардың бұзылу салдарынан болады

e)

жұту функциясының бұзылуына байланысты саливацияның болуы

89.

Жалған сопақша ми дизартрияның сөзсіз белгісін анықтаңыз:

a)

жұту функциясының бұзылуына байланысты саливацияның болуы

b)

нақты бір жүйке функциясының бұзылуына байланысты жеке бұлшық еттерінің зақымдалуы байқалуы мүмкін

c)

бас ми қыртысы астындағы сөйлеу тіліне қатысты түйіндерінің зақымдалу салдарынан болады

d)

доминантты ми сыңарының төменгі бөліктердегі орталық қатпарлардың бұзылу салдарынан болады

e)

қысқа қайырылатын келте сөздермен, кейде жеке дыбыстардың шаңқылдап қатты естілуімен сипатталады

90.

Жалған сопақша ми дизартриясының ең ауыр түрін атаңыз:

a)

Анартрия

b)

Дисфония

c)

Алалия

d)

Афазия

e)

Брадилалия

91.

Ринолалияның ауыз-жұтқыншақтың және мұрын қуысының конструкциясына қарай жіктелуін көрсетіңіз:

a)

Ашық, жабық

b)

Жай, күрделі

c)

Органикалық, функционалды

d)

Моторлы, сенсорлы

e)

Механикалық, полиморфты

92.

Органикалық ринолалияның туа біткен түріне қатысты емес нұсқаны белгілеңіз:

a)

жағымсыз тәрбие факторы

b)

жырық таңдай

c)

жырық ерін

d)

жұмсақ таңдайдың қысқаруы

e)

жасырын таңдай жырығы

93.

Моторлы алалияның пайда болу себебін анықтаңыз:

a)

орталық бөліктің органикалық бұзылуының нәтижесінде пайда болады

b)

қабылдау түйсігі мен сөйлеу тілін түсінуінің кұрылысының  бұзылуы

c)

қарым-қатынас қабілетін кенеттен жоғалтуы

d)

балаға сай келмейтін сөйлеу жүктемесі

e)

мұрын арқылы ауаның дұрыс шығуына жол бермейтін мұрын-жұтқыншақтағы кедергілердің болуы

94.

Сенсорлы алалияның пайда болу себебін анықтаңыз:

a)

қабылдау түйсігі мен сөйлеу тілін түсінуінің кұрылысының  бұзылуы

b)

орталық бөліктің органикалық бұзылуының нәтижесінде пайда болады

c)

қарым-қатынас қабілетін кенеттен жоғалтуы

d)

балаға сай келмейтін сөйлеу жүктемесі

e)

мұрын арқылы ауаның дұрыс шығуына жол бермейтін мұрын-жұтқыншақтағы кедергілердің болуы

95.

Ми жарақатынан кейін немесе инсульттан кейін пайда болатын сөйлеу бұзылысын анықтаңыз;

a)

Афазия

b)

Дисфония

c)

Алалия

d)

Мутизм

e)

Эхолалия

96.

Функционалдық тутығудың ерекшелілігін анықтаңыз:

a)

2-ден 5 жасқа дейін балаларда сөз тіркесінің байланыстырып сөйлеуі қалаптасу кезінде пайда болады, ашуланшақтықпен, күйгелектікпен сипатталады

b)

орталық және перифериялық нерв системасындағы сөйлеу механизмінің органикалық зақымдануы

c)

қабылдау түйсігі мен сөйлеу тілін түсінуінің кұрылысы  бұзылған

d)

күнделікті тұрмыс — тіршілікте  қолданып жүрген жаттанды сөйлеу тілі

e)

жеке дыбыстардың дұрыс айтылмауымен, сөйлеудің айқын бұрмалануымен көрінетін сөйлеу бұзылысы

97.

Органикалық тутығудың ерекшелілігін анықтаңыз:

a)

орталық және перифериялық нерв системасындағы сөйлеу механизмінің зақымдануы

b)

2-ден 5 жасқа дейін балаларда сөз тіркесінің байланыстырып сөйлеуі қалаптасу кезінде пайда болады, ашуланшақтықпен, күйгелектікпен сипатталады

c)

қабылдау түйсігі мен сөйлеу тілін түсінуінің кұрылысы  бұзылған

d)

күнделікті тұрмыс — тіршілікте  қолданып жүрген жаттанды сөйлеу тілі

e)

жеке дыбыстардың дұрыс айтылмауымен, сөйлеудің айқын бұрмалануымен көрінетін сөйлеу бұзылысы

98.

Сөйлеудің патологиялық баяулауымен сипатталатын бұзылысты анықтаңыз:

a)

Брадилалия

b)

Тахилалия

c)

Дисграфия

d)

Дислексия

e)

Дисфония

99.

Сөйлеудің патологиялық жылдамдылығымен сипатталатын бұзылысты анықтаңыз:

a)

Тахилалия

b)

Брадилалия

c)

Дисграфия

d)

Дислексия

e)

Дисфония

100.

«Дисграфия» тіл бұзылысына сипаттама беріңіз:

a)

Жазбаша сөйлеу тілінің бұзылуы

b)

Оқудың бұзылуы

c)

Сөйлеудің патологиялық жылдамдығы

d)

Сөйлеудің патологиялық бачулауы

e)

Еліктеп сөйлеу

101.

«Дислексия» тіл бұзылысына сипаттама беріңіз:

a)

Оқудың бұзылуы

b)

Жазбаша сөйлеу тілінің бұзылуы

c)

Сөйлеудің патологиялық жылдамдығы

d)

Сөйлеудің патологиялық бачулауы

e)

Еліктеп сөйлеу

102.

Балада сөйлеудің дамуы моториканың дамуымен, әсіресе қол саусақтарының ұсақ моторикаларының дамуымен тығыз байланыста болатынын көрсеткен зерттеушіні анықтаңыз:

a)

М.М.Кольцова

b)

У.Н.Усанова

c)

Р.Е.Левина

d)

Қ.Қ.Өмірбекова

e)

Г.Б.Ибатова

103.

Жалпы сөйлеу тілінің бұзылуының І деңгейіне сипаттама беріңіз:

a)

Сөйлеудің болмауымен сипатталады. Бұл "сөйлемейтін балалар" деп аталатын топ.

b)

Қимылдар мен "мылжың сөйлеуден" басқа, біршама бұрмаланған, бірақ тұрақты жалпы сөздер пайда болады.

c)

Балалардың сөйлеуі мен айтылуының дамуы жас нормасынан едәуір артта қалады.

d)

фразалық сөйлеу кезінде лексикалық-грамматикалық және фонетикалық-фонемалық дамымауымен сипатталады

e)

анық емес сөйлеумен, сөйлеудегі дыбыстардың айқын айырмашылығымен, жеке сөздердегі буындар мен дыбыстардың өзгеруімен, сөздердің аяқталуының қысқаруымен және дұрыс емес жағдайлардың аяқталуымен сипатталады

104.

Жалпы сөйлеу тілінің бұзылуының ІІ деңгейіне сипаттама беріңіз:

a)

Қимылдар мен "мылжың сөйлеуден" басқа, біршама бұрмаланған, бірақ тұрақты жалпы сөздер пайда болады

b)

Сөйлеудің болмауымен сипатталады. Бұл "сөйлемейтін балалар" деп аталатын топ.

c)

Балалардың сөйлеуі мен айтылуының дамуы жас нормасынан аздаған артта қалу байқалады

d)

фразалық сөйлеу кезінде лексикалық-грамматикалық және фонетикалық-фонемалық дамымауымен сипатталады

e)

анық емес сөйлеумен, сөйлеудегі дыбыстардың айқын айырмашылығымен, жеке сөздердегі буындар мен дыбыстардың өзгеруімен, сөздердің аяқталуының қысқаруымен және дұрыс емес жағдайлардың аяқталуымен сипатталады

105.

Жалпы сөйлеу тілінің бұзылуының ІІІ деңгейіне сипаттама беріңіз:

a)

фразалық сөйлеу кезінде лексикалық-грамматикалық және фонетикалық-фонемалық дамымауымен сипатталады

b)

Қимылдар мен "мылжың сөйлеуден" басқа, біршама бұрмаланған, бірақ тұрақты жалпы сөздер пайда болады

c)

Сөйлеудің болмауымен сипатталады. Бұл "сөйлемейтін балалар" деп аталатын топ.

d)

Балалардың сөйлеуі мен айтылуының дамуы жас нормасынан аздаған артта қалу байқалады

e)

анық емес сөйлеумен, сөйлеудегі дыбыстардың айқын айырмашылығымен, жеке сөздердегі буындар мен дыбыстардың өзгеруімен, сөздердің аяқталуының қысқаруымен және дұрыс емес жағдайлардың аяқталуымен сипатталады

106.

Жалпы сөйлеу тілінің бұзылуының IV деңгейіне сипаттама беріңіз:

a)

анық емес сөйлеумен, сөйлеудегі дыбыстардың айқын айырмашылығымен, жеке сөздердегі буындар мен дыбыстардың өзгеруімен, сөздердің аяқталуының қысқаруымен және дұрыс емес жағдайлардың аяқталуымен сипатталады

b)

фразалық сөйлеу кезінде лексикалық-грамматикалық және фонетикалық-фонемалық дамымауымен сипатталады

c)

Қимылдар мен "мылжың сөйлеуден" басқа, біршама бұрмаланған, бірақ тұрақты жалпы сөздер пайда болады

d)

Сөйлеудің болмауымен сипатталады. Бұл "сөйлемейтін балалар" деп аталатын топ.

e)

Балалардың сөйлеуі мен айтылуының дамуы жас нормасынан аздаған артта қалу байқалады

107.

Зияты бұзылған балаларға  білім беріп,  тәрбиелеп дамуында  теориялық негізінің өңделуіне үлкен үлес қосқан олигофренопедагог және психолог ғалымдарды атаңыз:

a)

Л.С.Выготский, М.Ф.Гнездилов, Г.М.Дульнев

b)

Х.С.Замский, Л.В.Занков, Р.М.Боскис

c)

Б.Г. Ананьев, Ю.К. Бабанский, В.П. Беспалько

d)

Ю.П.Азаров, Ш.А. Амонашвили, Г.Г.Горелова

e)

В.И.Лубовская, Ю.К. Бабанский, В.П. Беспалько

108.

Ұрықтың құрсaқ ішіндегі дaму кезеңінде немесе бaлaның ерте дaму кезеңінде, ортaлық жүйке жүйесінің зaқымдaнуы нәтижесінде пaйдa болaтын, психикaлык қызметтің күрделі формaлaрының жеткілікті дaмымaуын атаңыз

a)

Олигофрения

b)

Деменция

c)

Идиотия

d)

Дебил

e)

Имбецил

109.

Бaлa шaғындa шизофрения, эпилепсия, мидың ісіп-қызуы сынды оргaникaлык зaқымдaлу сaлдaрынaн пaйдa болуы мүмкін зият бұзылысы:

a)

Деменция

b)

Олигофрения

c)

Идиотия

d)

Дебил

e)

Имбецил

110.

Зиятында бұзылыстары бар бaлaлaрдың жеңіл түріне сипаттама беріңіз:

a)

aрнaйы бaғдaрлaмa бойыншa мектепте жүйелі түрде білім aлуғa қaбілетті

b)

ұзaқ уaқыт, өз бетінше, мaқсaтты түрде жұмыс істеуге қaбілетсіз

c)

ұзaқ уaкыт  бойы оқытып, жүйелі түрде жaттығу жaсaғaн жaғдaйдa бaлaлaр оқу техникaсын, жaзу дaғдылaрын меңгереді

d)

aкaуы тереңірек, кейде олaр сөйлей aлмaйды

e)

қaрым-кaтынaс тек күнделікті қaжеттіліктерін қaнaғaттaндырумен шектеледі

111.

Орташа зиятында бұзылыстары бар бaлaлaрға сипаттама беріңіз:

a)

ұзaқ уaқыт, өз бетінше, мaқсaтты түрде жұмыс істеуге қaбілетсіз

b)

aрнaйы бaғдaрлaмa бойыншa мектепте жүйелі түрде білім aлуғa қaбілетті

c)

ұзaқ уaкыт  бойы оқытып, жүйелі түрде жaттығу жaсaғaн жaғдaйдa бaлaлaр оқу техникaсын, жaзу дaғдылaрын меңгереді

d)

aкaуы тереңірек, кейде олaр сөйлей aлмaйды

e)

қaрым-кaтынaс тек күнделікті қaжеттіліктерін қaнaғaттaндырумен шектеледі

112.

Зиятында бұзылысының ауыр түрі бар бaлaлaрдың сипаттамасын көрсетіңіз:

a)

aкaуы тереңірек, кейде олaр сөйлей aлмaйды

b)

ұзaқ уaқыт, өз бетінше, мaқсaтты түрде жұмыс істеуге қaбілетсіз

c)

aрнaйы бaғдaрлaмa бойыншa мектепте жүйелі түрде білім aлуғa қaбілетті

d)

ұзaқ уaкыт  бойы оқытып, жүйелі түрде жaттығу жaсaғaн жaғдaйдa бaлaлaр оқу техникaсын, жaзу дaғдылaрын меңгереді

e)

қaрым-кaтынaс тек күнделікті қaжеттіліктерін қaнaғaттaндырумен шектеледі

113.

Зиятында бұзылысының терең түрі бар бaлaлaрдың сипаттамасын көрсетіңіз:

a)

қaрым-кaтынaс тек күнделікті қaжеттіліктерін қaнaғaттaндырумен шектеледі

b)

aкaуы тереңірек, кейде олaр сөйлей aлмaйды

c)

ұзaқ уaқыт, өз бетінше, мaқсaтты түрде жұмыс істеуге қaбілетсіз

d)

aрнaйы бaғдaрлaмa бойыншa мектепте жүйелі түрде білім aлуғa қaбілетті

e)

ұзaқ уaкыт  бойы оқытып, жүйелі түрде жaттығу жaсaғaн жaғдaйдa бaлaлaр оқу техникaсын, жaзу дaғдылaрын меңгереді

114.

Зиятында жеңіл бұзылыстары бар бaлaлaрдың ХАЖ-10 (МКБ-10) бойынша шифрын табыңыз:

a)

Ғ-70

b)

Ғ-71

c)

Ғ-73

d)

Ғ-74

e)

Ғ-75

115.

Зиятында орташа бұзылыстары бар бaлaлaрдың ХАЖ-10 (МКБ-10) бойынша шифрын табыңыз:

a)

Ғ-71

b)

Ғ-70

c)

Ғ-73

d)

Ғ-74

e)

Ғ-75

116.

Зиятында ауыр бұзылыстары бар бaлaлaрдың ХАЖ-10 (МКБ-10) бойынша шифрын табыңыз:

a)

Ғ-72

b)

Ғ-71

c)

Ғ-73

d)

Ғ-74

e)

Ғ-75

117.

Зиятында терең бұзылыстары бар бaлaлaрдың ХАЖ-10 (МКБ-10) бойынша шифрын табыңыз:

a)

Ғ-73

b)

Ғ-70

c)

Ғ-71

d)

Ғ-74

e)

Ғ-75

118.

Зиятында жеңіл бұзылыстары бар бaлaлaрдың IQ деңгейін көрсетіңіз:

a)

IQ: 40-69

b)

IQ: 35-39

c)

IQ: 20-34

d)

IQ: 20-дан төмен

e)

IQ: 69-80

119.

Зиятында орташа бұзылыстары бар бaлaлaрдың IQ деңгейін көрсетіңіз:

a)

IQ: 35-39

b)

IQ: 40-69

c)

IQ: 20-34

d)

IQ: 20-дан төмен

e)

IQ: 69-80

120.

Зиятында ауыр бұзылыстары бар бaлaлaрдың IQ деңгейін көрсетіңіз:

a)

IQ: 20-34

b)

IQ: 40-69

c)

IQ: 35-39

d)

IQ: 20-дан төмен

e)

IQ: 69-80

121.

Зиятында терең бұзылыстары бар бaлaлaрдың IQ деңгейін көрсетіңіз:

a)

IQ: 20-дан төмен

b)

IQ: 40-69

c)

IQ: 35-39

d)

IQ: 20-34

e)

IQ: 69-80

122.

Хромосоманың 18-ші жұбында трисомия болуына байланысты дамитын хромосомдық ауруды атаңыз:

a)

Эдвардс синдромы

b)

Даун синдромы

c)

Тернер-Шершевский синдромы

d)

Клайнфельтер синдромы

e)

Аутизм синдромы

123.

Хромосоманың 21-ші жұбында трисомия болуына байланысты дамитын хромосомдық ауруды атаңыз:

a)

Даун синдромы

b)

Тернер-Шершевский синдромы

c)

Клайнфельтер синдромы

d)

Эдвардс синдромы

e)

Аутизм синдромы

124.

Жеңіл ақыл-ой кемістігі бар баланың психикасының құрылымына сипаттама беріңіз:

a)

танымдық қызығушылықтар дамымаған және танымдық белсенділік төмендеген

b)

ұзaқ уaқыт, өз бетінше, мaқсaтты түрде жұмыс істеуге қaбілетсіз

c)

өзіне өзі кызмет көрсету дaғдылaрын менгеру қaбілеті төмен

d)

тұрып жүре aлмaйды, сөйлеуі мүлдем қaлыптaспaйды

e)

зейіні тұрақсыз, бірақ есте сақтау қабілеті сақталған

125.

Оқушының өз бетінше шешкен міндеттердің көмегіне жүгінген өзекті даму деңгейі мен үлкендердің басшысымен және анағұрлым қабылеті жолдастарыммен бірігіп шешілген міндеттер арқалы анықталатынын болжамды даму денгейі арасындағысы қашықтық қалай аталатынын табыңыз:

a)

Жақын даму аймағы

b)

Алыс даму аймағы

c)

Өзіндік даму аймағы

d)

Кері даму аймағы

e)

Мүмкіндіктер аймағы

126.

Баланың жақын даму аймағын анықтап, зерттеу жазған ғалымды көрсетіңіз:

a)

Л.С.Выготский

b)

Х.С.Замский

c)

Б.Г. Ананьев

d)

Ю.П.Азаров

e)

В.И.Лубовская

127.

Жеңіл зият бұзылысы бар баланың ойлау қабілетіне сипаттама беріңіз:

a)

Балалар тақырыптың бөліктері арасындағы қарым-қатынасты әрең орнатады, маңызды және маңызды емес белгілерді бөліп көрсетеді

b)

Заттарды ұқсастығы мен айырмашылығы бойынша салыстыра алмайды

c)

 Ауызша-логикалық ойлау визуалды ойлаумен салыстырғанда дамыған

d)

 Балалар құбылыстарды жалпылай алады

e)

 Құбылыстың немесе фактінің мағынасын түсіну қиынға соқпайды

128.

Жеңіл зият бұзылысы бар баланың ойлау қабілетінің ерекшелігін атаңыз:

a)

Ауызша-логикалық ойлау визуалды ойлаумен салыстырғанда дамымыған

b)

 Балалар тақырыптың бөліктері арасындағы қарым-қатынасты жеңіл орнатады

c)

Заттарды ұқсастығы мен айырмашылығы бойынша салыстыра алмайды

d)

 Балалар құбылыстарды жалпылай алады

e)

 Құбылыстың немесе фактінің мағынасын түсіну қиынға соқпайды

129.

Зиятында жеңіл бұзылыстары бар баланың есте сақтау қабілетін сипаттаңыз:

a)

Сыртқы, кейде кездейсоқ, көзге көрінетін белгілерді жақсы есте сақтайды

b)

Ішкі логикалық байланыстарды түсіну және есте сақтау мүмкін емес

c)

Ақпаратты бұрмасыз, берілген қалпында есте сақтайды

d)

Оқушыларға ауызша материалды есте сақтау мүмкін емес

e)

Ерекше әдіспен түсіндіріп көрсеткенде ғана есте сақтайды

130.

Зиятында жеңіл бұзылыстары бар баланың есте сақтау қабілетінің ерекшелігін көрсетіңіз:

a)

Ішкі логикалық байланыстарды түсіну және есте сақтау қиынға соғады

b)

Сыртқы, кейде кездейсоқ, көзге көрінетін белгілерді есте сақтау қиын

c)

Ақпаратты бұрмасыз, берілген қалпында есте сақтайды

d)

Оқушыларға ауызша материалды есте сақтау мүмкін емес

e)

Ерекше әдіспен түсіндіріп көрсеткенде ғана есте сақтайды

131.

Зият зақымының жеңіл түрі кездесетін оқушылардың зейінінің ерекшеліктеріне тоқталыңыз:

a)

оқушылардың назары көлемнің тарылуымен, тұрақсыздықпен сипатталады

b)

назар аударуда қиындықтарға ұшырамайды

c)

көбіне еріксіз назар бұзылады

d)

бала алғашқы сәтсіздіктерге тап болған кезде істі қайта жасайды

e)

бір объектіге немесе әрекет түріне еріксіз назар аударады

132.

Жеңіл зияты бұзылған балалардың зейініне сипаттама беріңіз:

a)

көбіне ерікті назар бұзылады

b)

оқушылардың назары көлемнің тарылуымен, тұрақтылықпен сипатталады

c)

назар аударуда қиындықтарға ұшырамайды

d)

бала алғашқы сәтсіздіктерге тап болған кезде істі қайта жасайды

e)

бір объектіге немесе әрекет түріне еріксіз назар аударады

133.

Ақыл ойының жеңіл бұзылыстары бар оқушылардың қиялына сипаттама беріңіз:

a)

Қиялы дәл емес, схемалық

b)

Қиялы дамыған

c)

Қиялы мүлдем дамымыған

d)

Жаңа нәрсе ойлап таба алмайды

e)

Қиялы дәл, шаблонды

134.

Зиятында жеңіл бұзылыстары бар оқушылардың сөйлеу әрекетінің ерекшеліктерін іріктеңіз:

a)

Баланың сөйлеуі кедейленген, логопедиялық ақаулары бар

b)

Сөйлеу тілінің ішінара аспектілері ғана дамымаған

c)

Сөздік қоры аз, логопедиялық бұзылыстар кездеспейді

d)

Сөйлеу стереотиптері бар, сөздік қоры жеткілікті

e)

Шатыстырып оқиды, бірақ айтылымы дұрыс

135.

Зиятында жеңіл бұзылыстары бар оқушылардың сөйлеу тілінің ерекшеліктеріне сипаттама беріңіз:

a)

Балаға оған бағытталған сөйлеуді түсіну қиын

b)

Баланың белсенді сөйлеуі әңгімелесушіге бағытталады

c)

Ойды білдіру үшін қолайлы сөздерді іріктей алады

d)

Жеке тәжірибелеріне жақын тақырыптар бойынша сөйлесуді қаламайды

e)

Сөйлем конструкцияларын қолдана алмайды

136.

Жеңіл зияты бұзылған балалалармен жұмыс жасауда сөйлеуді дамыту үшін сәйкес келетін жұмыс түрлерін анықтаңыз:

a)

Нақты, түсінікті, таныс нәрсеге сүйену

b)

Баланың сөздік қорын дамыту үшін күн сайын жаңа сөз жаттату

c)

Заттардың атауының бірнеше мағынасын қолдану

d)

Тапсырмалар қысқа болмауы тиіс

e)

Баланың назарын аударатын суреттер, символдар қолданылмауы қажет

137.

Жеңіл зияты бұзылған балалалардің қимыл-қозғалыс ерекшеліктерін түсіндіріңіз:

a)

Балаларға моториканың ыңғайсыздығы, оның бұзылуы, баяу қалыптасуы тән

b)

Қозғалыстарды басқара алады, бірақ оны дамытуда қиындықтарға ұшырайды

c)

Олар партаның артындағы классикалық позада еркін отыра алады

d)

Жазуды игере алмайды

e)

Ұсақ және ірі моториканың дамуы күрделі қиындықтарға ұшырайы

138.

Жеңіл зияты бұзылған оқушыларның қимылдық сферасын дамытуға арналған жаттығу түрлерін іріктеңіз:

a)

Тепе-теңдік пен тактильді сезімдерді дамытуға арналған жаттығулар

b)

ЛФК, АФК

c)

Артикуляциялық және тыныс алу жаттығулары

d)

Стрельникова жаттығуы

e)

Логомассаж

139.

Олигофренияның жеңіл деңгейі бар оқушылардым эмоционалды саласындағы ерекшеліктерді сипаттаңыз:

a)

Эмоция тұтастай сақталады, бірақ көңіл-күй реңктері жоқ

b)

Эмоциялары сақталмаған

c)

Моральдік сезімдері бірінші дамиды

d)

Эстетикалық эмоцияр бірінші дамиды

e)

Көңіл-күй реңктері анық, бірақ эмоция сақталмаған

140.

Олигофренияның жеңіл деңгейі бар оқушылардым эмоционалды саласындағы ерекшеліктерге сипаттама беріңіз:

a)

Балаларға эмоцияларды басқару және жағдайдың жасырын эмоционалды контекстін түсіну қиын

b)

Баланың нақты тәжірибесіне неғұрлым жақын болса, оның эмоционалды реакциясы соғұрлым жеткіліксіз болады

c)

Эмоциялар деңгейі оларды тудырған жағдайға пропорционалды

d)

Эмоциялар ұзаққа созылады

e)

Өздерінің эмоциялары мен тәжірибелерін еркін атайды

141.

Олигофрен оқушылардың еріктік саласына жататын ерекшеліктерді белгілеңіз:

a)

Баланы тапсырмаға бағындыру қиын, ол өз іс-әрекетін басқара алмайды

b)

Барлық балалар негативизм мен қыңырлық көрсетеді

c)

Мотивация дамымаған, бірақ бастамашыл болып келеді

d)

Оқушылар тапсырманы ондағы алдыңғы бағдарлаусыз орындамайды

e)

Тапсырманың орындалуын түпкі мақсатпен салыстыра алады

142.

Зиятында бұзылыстары бар балалардың өмірлерінде кездесуі мүмкін тұлғааралық қатынастардағы проблемаларды анықтаңыз:

a)

Психикалық функциялардың дамымауы оның құрдастарымен нормативтік қарым-қатынасқа түсуіне мүмкіндік бермейді

b)

бала басқа адамдардан қорқады

c)

Өздерін норматиытік құрдастарының ортасында еркін сезінеді

d)

Зиятында бұзылысы бар барлық бала әлеуметтенуге қарсылық білдіреді

e)

Тұлғааралық қатынастарда бірінші болып уәж көрсете алады

143.

Зиятында бұзылыстары бар балаларды оқытудың негізгі міндеттеріне жатпайтын категрияны анықтаңыз:

a)

қоғамдағы өзге де тұлғалардан көмек қолын сұрауға үйрету

b)

оқушылардың танымдық қызметіндегі және эмоциялық-ерік өрісіндегі кемшіліктерді барынша еңсеру

c)

оларды өздігінше өмір сүруге бейімдеу

d)

өндірістік еңбекке қатысуға даярлау

e)

 қазіргі заманғы қоғам жағдайында әлеуметтік бейімделуге дайындау

144.

Зият бұзылысы бар балалардың қай категориясы инклюзивті оқыту бойынша білім ала алады?

a)

Ғ-70

b)

Ғ-73

c)

Ғ-71

d)

Ғ-72

e)

Ғ-74

145.

«Зиятында бұзылысы жоқ,  бірақ олардың көпшілігінде әлеуметтік мінез - құлықтың күрделі формаларының жетілмегендігінен тез шаршау, жұмыс қабілеттілігінің бұзылуы және эмоционалды - еріктік аймағында мазасыздық байқалады» сөйлемінде сипатталған бұзылыс түрін анықтаңыз:

a)

Психикалық дамудың тежелуі

b)

Психологиялық дамудың тежелуі

c)

Психиатриялық дамудың тежелуі

d)

Дебилизм

e)

Аутистік спектр

146.

«Психикалық дамудың тежелуі» терминіне сипаттама беріңіз:

a)

арнайы ұйымдастырылған оқыту мен тәрбиенің көмегімен жеңуге болатын балалардағы психикалық процестердің дамуының қарқынды артта қалуы

b)

арнайы ұйымдастырылған оқыту мен тәрбиенің көмегімен жеңуге болмайтын балалардағы психикалық процестердің дамуының артта қалуы

c)

эмоционалды-еріктік саланың қалыпты болуымен сипатталатын ауытқудың түрі

d)

мидың ауыр зақымынан кейінгі өмірбойына сақталатын бұзылыс

e)

арнайы ұйымдастырылған оқыту мен тәрбиесіз жеңуге болатын нәрестелердегі психикалық процестердің дамуының тоқтауы

147.

Балалар популяциясындағы психикалық дамуы тежелген адамдардың санының пайыздық көрсеткішін анықтаңыз:

a)

15-16%

b)

20-25%

c)

16-17%

d)

17-20%

e)

10-15%

148.

«К.С.Лебединская этиологиялық принципке сүйене отырып, психикалық дамудың кешігуінің негізгі              нұсқасын ажыратады». Бос орынға сан қойыңыз.

a)

4

b)

3

c)

5

d)

2

e)

6

149.

Психикалық дамуының конституционалды кешігуіне сипаттама беріңіз:

a)

психофизикалық инфантилизм (себептері жүктілік кезіндегі әйелдің физикалық әлсіреуі, құрсақішілік патология, метаболикалық-трофикалық бұзылулар, өмірдің алғашқы жылдарындағы байқалмаған патология болуы мүмкін)

b)

әр түрлі генездің ұзақ мерзімді соматикалық жеткіліксіздігі: созылмалы инфекциялар, аллергиялық жағдайлар, жүрек ақауы себебінен болатын ПДТ

c)

баланың жеке  тұлға ретінде  дұрыс қалыптасуына кедергі болған тәрбие мен оқытудың қолайсыз жағдайларына байланысты

d)

жүктіліктің патологиясы - токсикоз, инфекция, сондай-ақ асфиксия мен босану жарақаты, босанғаннан кейінгі нейроинфекциялар, өмірдің алғашқы жылдарындағы токсико-дистрофиялық аурулар себептерінен болады

e)

мидың ауыр жарақаттану себебінен болатын өмірінің соңына дейін сақталатын бұзылыс түрі

150.

Психикалық дамудың кешігуінің соматогенді түріне сипаттама беріңіз:

a)

әр түрлі генездің ұзақ мерзімді соматикалық жеткіліксіздігі: созылмалы инфекциялар, аллергиялық жағдайлар, жүрек ақауы себебінен болатын ПДТ

b)

психофизикалық инфантилизм (себептері жүктілік кезіндегі әйелдің физикалық әлсіреуі, құрсақішілік патология, метаболикалық-трофикалық бұзылулар, өмірдің алғашқы жылдарындағы байқалмаған патология болуы мүмкін)

c)

баланың жеке  тұлға ретінде  дұрыс қалыптасуына кедергі болған тәрбие мен оқытудың қолайсыз жағдайларына байланысты

d)

жүктіліктің патологиясы - токсикоз, инфекция, сондай-ақ асфиксия мен босану жарақаты, босанғаннан кейінгі нейроинфекциялар, өмірдің алғашқы жылдарындағы токсико-дистрофиялық аурулар себептерінен болады

e)

мидың ауыр жарақаттану себебінен болатын өмірінің соңына дейін сақталатын бұзылыс түрі