m.pectoralis major

m. trapezius

m.serratus posterior

m.trapezius

m.latissimus dorsi

m.levator scapulae

m.rhomboideus major/minor

• Musculus pectoralis major

• Musculus pectoralis minor

• Musculus subclavius

• Musculus serratus anterior

• Musculi intercostales externi et interni

m.serratus posterior superior et inferior

1. Musculus trapezius

2. Musculus latissimus dorsi

3. Musculus rhomboideus major

4. Musculus rhomboideus minor

5. Musculus erector spinae

m.splenius cervicis et capitis

m.erector spinae

musculi transversospinales

m. serratus posterior superior

m.serratus posterior inferior

musculi intertransversarii

musculi spinales

1. Musculus biceps brachii

2. Musculus triceps brachii

3. Musculus brachialis

4. Musculus brachioradialis

5. Musculus pronator teres

1. Musculus trapezius

2. Musculus latissimus dorsi

3. Musculus rhomboideus major

4. Musculus rhomboideus minor

5. Musculus erector spinae

1. Musculus pectoralis major

2. Musculus pectoralis minor

3. Musculus subclavius

4. Musculus serratus anterior

5. Musculi intercostales externi et interni

m.splenius cervicis et capitis

m.erector spinae

musculi transversospinales

musculi intertransversarii

musculi interspinales

1. Musculus trapezius

2. Musculus latissimus dorsi

3. Musculus rhomboideus major

4. Musculus rhomboideus minor

5. Musculus erector spinae

1. Musculus occipitofrontalis

2. Musculus temporalis

3. Musculus masseter

4. Musculus orbicularis oculi

5. Musculus orbicularis oris

• Musculus splenius capitis

• Musculus splenius cervicis

• Musculus levator scapulae

• Musculi interspinales

• Musculi multifidi

Арқаның беткей бұлшықеттері (қол сүйектеріне бекитін бұлшықеттер)

Функциясы: Бұлшықеттің жоғарғы будалары жауырынды көтереді, ортаңғылары омыртқаларға жақындатады, төменгілері түсіреді. Екі жақты жиырылған кезде бас пен мойынды шалқайтады.

Арқаның беткей бұлшықеттері (қабырғаларға бекитін бұлшықеттер)

Функциясы: Бұлшықеттің жоғарғы будалары жауырынды көтереді, ортаңғылары омыртқаларға жақындатады, төменгілері түсіреді. Екі жақты жиырылған кезде бас пен мойынды шалқайтады.

Арқаның терең бұлшықеттері (қабырғаларға бекитін бұлшықеттер)

Функциясы: қабырғаларды көтеріп, түсіреді. Дем алуға қатысады.

Арқаның беткей бұлшықеттері (қабырғаларға бекитін бұлшықеттер)

Функциясы: Бұлшықеттің жоғарғы будалары тек жауырынды көтереді.

Қолды жоғары қарай түсіріп, төмен түсірген қолды артқа тартып және ішке қарай бұрады. Қолды мықтап ұстаған жағдайда дем алуға қатысады.

Қолды жоғары қарай көтеру, мықтап ұстаған жағдайда ішке қарай бұрады. Тоқпан жілікті ішке қарай бұрады.

Қолды төмен қарай түсіріп, төмен түсірген қолды артқа тартып және ішке қарай бұрады. Қолды мықтап ұстаған жағдайда дем алуға қатысады.

Жауырынды түсіреді, омыртқаға қарай тартады.

Жауырынды омыртқа бағанасынан әкетеді

• Жауырындарды көтереді, түсіреді және айналдырады.

• Мойын мен бастың тұрақтылығын қамтамасыз етеді.

Жауырынды омыртқа бағанасына қарай тартып, жоғары қарай көтереді

• Қолды денеге қарай жақындатады, артқа қарай тартады және ішке айналдырады.

• Дене қозғалысына (мысалы, турникке тартылу) қатысады.

Арқаны тік ұстау

Жауырынды көтеру мен қатар омыртқа бағанасына жақындатады. Жауырынды мықтап ұстаған жағдайда, омыртқаларды жиырылған жағына қарай тартады.

Жауырынды омыртқаға қарай тартады және оны тұрақтандырады.

• Омыртқаны тік ұстайды және артқа иілуді қамтамасыз етеді.

• Денені оңға-солға еңкейтеді және омыртқаны тұрақтандырады.

Қабырғаларды көтереді

Қабырғаларды түсіреді

Жауырынды көтереді

Жауырынды түсіреді

Қабырғаларды кереді

Қабырғаларды түсіреді

Қабырғаларды көтереді

Жауырынды тартады

• Омыртқаның тұрақтылығын қамтамасыз етеді.

• Омыртқаны артқа қарай иеді және денені бір жаққа еңкейтеді.

• Омыртқаларды тұрақтандырады.

• Омыртқаның артқа иілуіне қатысады.

Омыртқаны жазуды қамтамасыз етеді. M.iliocotalis lumborum қабырғаларды түсіреді. M.longissimus capitis екіжақты жиырылуында басты шалқайтады, ал біржақты жиырылуында басты бұрып, жиырылған жаққа айналдырады.

• Жауырынды жоғары көтереді.

• Мойынды бір жағына еңкейтеді.

Екі жақтық бөліктері жиырылса, омыртқа бағанын жазып, тік ұстау. Бір жақтық жиырылса, омыртқа бағанын жиырылған жағына қарай айналдырады.

• Омыртқаның тұрақтылығын қамтамасыз етеді.

• Омыртқаны артқа қарай иеді және денені бір жаққа еңкейтеді.

• Омыртқаларды тұрақтандырады.

• Омыртқаның артқа иілуіне қатысады.

• Омыртқаларды тұрақтандырады.

• Омыртқаның алдыға иілуіне қатысады.

• Жауырындарды көтереді, түсіреді және айналдырады.

• Мойын мен бастың тұрақтылығын қамтамасыз етеді.

Үлкен ромб тәрізді бұлшықет сияқты, жауырынды омыртқаға қарай тартады және тұрақтандырады.

• Қолды денеге қарай жақындатады, артқа қарай тартады және ішке айналдырады.

• Дене қозғалысына (мысалы, турникке тартылу) қатысады.Жауырынды омыртқаға қарай тартады және оны тұрақтандырады.

Бас: біржақты жиырылғанда жиырылыған жаққа бастың бұрылуы. Екіжақты жиырылғанда басты артқа шалқайту. Мойын: жиырылғанда омыртқа бағанының мойын бөлімі жиырылған жаққа қарай бұрылады. Бұлшықеттің екіжақты жиырылуында омыртқа бағанының мойын бөлімі артқа бұрылады.

Қабырғаларды керу

Омыртқа бағанын жазып, тіс ұстау

• Жауырындарды көтереді, түсіреді және айналдырады.

• Мойын мен бастың тұрақтылығын қамтамасыз етеді.

• Қолды денеге қарай жақындатады, артқа қарай тартады және ішке айналдырады.

• Дене қозғалысына (мысалы, турникке тартылу) қатысады.

Басты шалқайту

Омыртқа бағанын тік ұстау

Омыртқа бағанын жан-жаққа бұру

Омыртқа бағанын жазу

1. Беттік (сыртқы) бұлшықеттер:

1. Musculus trapezius

2. Musculus latissimus dorsi

3. Musculus rhomboideus major

4. Musculus rhomboideus minor

5. Musculus levator scapulae

1. Қол сүйектеріне бекитін бұлшықеттері:

1. Musculus pectoralis major

2. Musculus pectoralis minor

3. Musculus subclavius

4. Musculus serratus anterior

2. Кеуденің меншікті бұлшықеттері:

1. Musculi intercostales externi

2. Musculi intercostales interni

3. Musculi subcostales

4. Musculus transversus thoracis

5. Musculi levatores costarum

1. Беткей (сыртқы) бұлшықеттер:

1. Musculus trapezius

2. Musculus latissimus dorsi

3. Musculus rhomboideus major

4. Musculus rhomboideus minor

5. Musculus levator scapulae

2. Терең (ішкі) бұлшықеттер:

1. Musculus splenius capitis

2. Musculus splenius cervicis

3. Musculus erector spinae

4. Musculi multifidi

5. Musculi interspinales

6. Musculi intertransversarii

БІЛМЕЙМІН

Көтерілген қолды түсіреді, оны алға тартып, тоқпан жілікті ішке айналдырады. Дем алуға қатысады.

Қабырғаларды көтереді

Қабырғаларды түсіреді

• Қолды ішке тарту (аддукция), артқа тарту, ішке айналдыру.

• Дене қозғалыстарында, әсіресе қолды тарту және көтеру кезінде маңызды.

• Омыртқаны түзетіп, артқа иілуін қамтамасыз етеді.

• Омыртқаны тұрақтандыру және оның қимылдарын басқару.

• Омыртқаның артқа иілуін және бүйірге еңкейтуді қолдайды.

• Омыртқалардың арасында орналасып, оларды тұрақтандырады.

• Омыртқаны бүйірге еңкейтеді және қалыпты қозғалысқа көмектеседі.

Жауырында медиалды және төмен тартады, жауырынды бекем ұстаған жағдайда қабырғаларды көтереді.

• Омыртқалардың арасында орналасып, оларды тұрақтандырады.

• Омыртқаны артқа иілуіне көмектеседі.

Бұғананы төмен тартады. 1 - қабырғаны көтереді.

Қабырғаларды түсіреді.

Қабырғаларды көтереді

кеуде шандырын керу

Жауырынды сыртқа және алға қарай тарту. Қолды горизонталды жазықтықтан тарту. Дем алуға қатысу.

• Басты артқа қарай иілуін қамтамасыз етеді.

• Басты бір жаққа бұруға және мойынды еңкейтуге қатысады.

• Омыртқаны түзетіп, артқа иілуін қолдайды.

• Бөксені және дененің жоғарғы бөлігін тұрақтандырады.

• Омыртқаны бір жаққа еңкейтеді (боксы).

• Омыртқалардың арасында орналасып, оларды тұрақтандырады.

• Омыртқаны артқа иілуіне көмектеседі.

Қабырғалар буындарға әсер етіп, оларды көтереді.

Көкетпен бірге кеуде қуысын кеңейтіп тыныс алуға қатысады.

Қабырғалар буындарға әсер етіп, оларды түсіреді. Көкетпен бірге кеуде қуысын кеңейтіп тыныс алуға қатысады.

Қабырғалар буындарға әсер етіп, оларды кереді. Көкетпен бірге кеуде қуысын кеңейтіп тыныс алуға қатысады.

Қабырғалар буындарға әсер етіп, оларды тартады. Көкетпен бірге кеуде қуысын кеңейтіп тыныс алуға қатысады.

Қабырғаларды түсіреді

Қабырғаларды көтереді

Қабырғаларды түсіреді және көтереді

Буынды тартады

Белдік бөлігі pars lumbalis

Қабырғалық бөлігі pars costalis

Төстік бөлігі pars sternalis

Мойын бөлігі pars thoracis

Қабырғалық бөлігі pars costalis

Төстік бөлігі pars sternalis

Қабырғалық бөлігі pars costalis

Төстік бөлігі pars sternalis

Мойын бөлігі pars thoracis

Қабырғалық бөлігі pars costalis

Кеуде бөлігі pars capitis

Ол жиырылғанда күмбезі 1-5 см түсіп, жалпаяды, кеуде қуысының көлемі кішірейеді, тыныс алу жүреді. Көкет босаңсығанда ол жоғары көтеріледі, соның арқасында кеуде қуысы ұлғаяды.

Ол жиырылғанда күмбезі 1-3 см түсіп, жалпаяды, кеуде қуысының көлемі кішірейеді, тыныс алу жүреді. Көкет босаңсығанда ол жоғары көтеріледі, соның арқасында кеуде қуысы ұлғаяды.

Ол жиырылғанда күмбезі 1-3 см түсіп, жалпаяды, кеуде қуысының көлемі ұлғаяды, тыныс алу жүреді. Көкет босаңсығанда ол жоғары көтеріледі, соның арқасында кеуде қуысы кішірейеді.

Ол жиырылғанда күмбезі 1-5 см түсіп, жалпаяды, кеуде қуысының көлемі ұлғаяды, тыныс алу жүреді. Көкет босаңсығанда ол жоғары көтеріледі, соның арқасында кеуде қуысы кішірейеді.

Атлант білік буынына әсер етіп, бастың медиалды бұрылуын қамтамасыз етеді. Екіжақты жиырылғанда басты шалқайтады.

Атлант білік буынына әсер етіп, бастың латералды бұрылуын қамтамасыз етеді. Екіжақты жиырылғанда басты шалқайтады.

Атлант шүйде буынына әсер етіп, бастың латералды бұрылуын қамтамасыз етеді. Екіжақты жиырылғанда басты шалқайтады.

Атлант шүйде буынына әсер етіп, бастың бұрылуын қамтамасыз етеді. Екіжақты жиырылғанда басты шалқайтады.

Атлант-шүйде буынына әсер етеді. Екіжақты жиырылғанда, басты артқа бұлады. Біржақты жиырылуында басты шалқайтады.

Атлант-шүйде және атлант-білік буындарына әсер етеді. Екіжақты жиырылғанда, басты артқа бұлады. Біржақты жиырылуында бас өз жағына бұрылады.

Атлант-шүйде буынына әсер етеді. Екіжақты жиырылғанда, басты артқа бұлады. Біржақты жиырылуында бас өз жағына бұрылады.

Атлант-білік буынына әсер етеді. Екіжақты жиырылғанда, басты артқа бұлады. Біржақты жиырылуында бас өз жағына бұрылады.

Орталық және медиалды атлант-біліктік буынға әсер етіп, басты өз жағына бұрады.

Орталық және латералды атлант-біліктік буынға әсер етіп, басты шалқайтады.

Орталық және латералды атлант-шүйделік буынға әсер етіп, басты өз жағына бұрады.

Орталық және латералды атлант-біліктік буынға әсер етіп, басты өз жағына бұрады.

Алдыңғы-латералды топ

1. Ұзын:Musculus rectus abdominis

2. Musculus pyramidalis

1. Жалпақ: Musculus obliquus externus abdominis

2. Musculus obliquus internus abdominis

3. Musculus transversus abdominis

Артқы топ:

1. Musculus quadratus thoracis

Алдыңғы-латералды топ

1. Ұзын:Musculus rectus abdominis

2. Musculus pyramidalis

1. Жалпақ: Musculus obliquus externus abdominis

2. Musculus obliquus internus abdominis

3. Musculus transversus abdominis

Артқы-медиалды топ:

1. Musculus quadratus lumborum

Алдыңғы-латералды топ

1. Ұзын:Musculus rectus abdominis

2. Musculus pyramidalis

1. Жалпақ: Musculus obliquus externus abdominis

2. Musculus obliquus internus abdominis

3. Musculus transversus abdominis

Артқы топ:

1. Musculus quadratus lumborum

Алдыңғы-медиалды топ

1. Ұзын:Musculus rectus abdominis

2. Musculus pyramidalis

1. Жалпақ: Musculus obliquus externus abdominis

2. Musculus obliquus internus abdominis

3. Musculus transversus abdominis

Артқы топ:

1. Musculus quadratus lumborum

Жиырылғанда қабырғалар төмен түседі, кеуде қуысы жамбас астауына жақындап, тұлға бүгіледі. Бұлшықеттің екіжақты жиырылуында алдыға тұлғаны бұрады.

Жиырылғанда қабырғалар төмен түседі, кеуде қуысы жамбас астауына жақындап, тұлға бүгіледі. Бұлшықеттің біржақты жиырылуында тұлғаны бұрады.

Жиырылғанда қабырғалар жоғары көтеріледі, кеуде қуысы жамбас астауына жақындап, тұлға бүгіледі. Бұлшықеттің біржақты жиырылуында тұлғаны бұрады.

Жиырылғанда қабырғалар төмен түседі, кеуде қуысы жамбас астауына жақындап, тұлға бүгіледі. Бұлшықеттің екіжақты жиырылуында тұлғаны бұрады.

Іштің ақ сызығын кереді

Іщтің ақ сызығын кереді

Іштің қара сызығын кереді

Құрсақ үсті аумақты кереді

Екі жақты жиырылған кезде, денені өз жағына бүйірге еңкейту және қарама-қарсы жаққа бұру әрекетін орындайды.
Ал біржақты жиырылған кезде, бұлшықет денені алға қарай иеді және іш қуысының қысымын арттырады.

Бір жақты жиырылған кезде, денені өз жағына бүйірге еңкейту және қарама-қарсы жаққа бұру әрекетін орындайды.
Ал екі жақты жиырылған кезде, бұлшықет денені алға қарай иеді және іш қуысының қысымын арттырады.

Бір жақты жиырылған кезде, денені өз жағына бүйірге еңкейту және қарама-қарсы жаққа бұру әрекетін орындайды.
Ал екі жақты жиырылған кезде, бұлшықет денені артқа қарай иеді және іш қуысының қысымын арттырады.

Бір жақты жиырылған кезде, денені өз жағына бүйірге еңкейту және қарама-қарсы жаққа бұру әрекетін орындайды.
Ал екі жақты жиырылған кезде, бұлшықет денені алға қарай иеді және іш қуысының қысымын түсіреді.

Жамбасты оңға және солға бұру

• Түзу құрсақ бұлшықетін керу: Musculus rectus abdominis бұлшықетінің төменгі бөлігін керіп, оның тонусын сақтауға көмектеседі.

• Іш қабырғасының тұрақтылығы: Құрсақтың төменгі бөлігінің тұрақтылығын қамтамасыз етеді және іштің алдыңғы қабырғасының тығыздығын қолдайды.

• Дене айналымы (ротация): Денені өз жағына бұруға көмектеседі (мысалы, оң жақ бұлшықет денені оңға бұрады).

• Дене бүйіріне еңкею: Денені өз жағына қарай еңкейтеді (мысалы, оң жақ бұлшықет денені оң жаққа еңкейтеді).

• Дене алға иілу (флексия): Musculus rectus abdominis және Musculus obliquus externus abdominis бұлшықеттерімен бірге денені алға еңкейтеді.

• Іш қуысының қысымын арттыру: Іш қуысының қысымын арттырып, ішкі ағзаларды қорғайды (босану, жөтелу, түшкіру және дәретке отыру кезінде).

• Тұрақтандыру: Бел омыртқасының тұрақтылығын қамтамасыз етеді және дененің тік қалпын ұстап тұруға көмектеседі.

Білмеймін

• Бел омыртқасының тұрақтылығы: Бұлшықет бел омыртқасын тұрақтандыруға көмектеседі, омыртқа жотасының дұрыс қалпын қамтамасыз етеді.

• Дене тұрақтылығы: Денені тік ұстауға көмектеседі және омыртқа жотасының қозғалысын шектейді.

• Тыныс алу процесі: Дем шығару кезінде диафрагманы жоғары көтеріп, өкпеден ауаны шығуға итермелейді.

Алдыңғы-латералды топ бұлшықеттері ішкі ағзаларға қысым түсіріп, іш пресін түзеді. Омыртқаны бүгу, кеуде қуысын жамбас астауына жақындату.

Ішкі ағзалардың тазартылуы. Мысалы: нәжістің/несептің сыртқа шығарылуы.

Дене бүйіріне еңкею: Денені өз жағына қарай еңкейтеді (мысалы, оң жақ бұлшықет денені оң жаққа еңкейтеді).

Екіжақты жиырылған кезде омыртқа бағанын вертикалды ұстайды, омыртқа бағанын тік ұстаушы бұлшықетпен және алдыңғы латералды топ бұлшықеттерімен бірге біржақты жиырылуында омыртқаны өз жағына шалқайтады. 12 қабырғаны түсіреді.

Брюшной прессінің маңызды құрамдас бөлігі болып табылатын бұлшықет іш қуысының көлемін азайтып, қабырғаларды ортаңғы сызыққа қарай тартуға көмектеседі. Ол іш қуысы мүшелерін дұрыс анатомиялық күйде ұстап тұрады және абдоминальды аймақтағы корсет сияқты қызмет атқарады. Сондай-ақ бел омыртқасын және жамбас сүйектерін тұрақтандыруға қатысады.

Екіжақты жиырылған кезде омыртқа бағанын вертикалды ұстайды, омыртқа бағанын тік ұстаушы бұлшықетпен және алдыңғы медиалды топ бұлшықеттерімен бірге біржақты жиырылуында омыртқаны өз жағына шалқайтады. 12 қабырғаны түсіреді.

Екіжақты жиырылған кезде омыртқа бағанын вертикалды ұстайды, омыртқа бағанын тік ұстаушы бұлшықетпен және алдыңғы латералды топ бұлшықеттерімен бірге біржақты жиырылуында омыртқаны өз жағына шалқайтады. 2 - 12 қабырғаларын түсіреді.