Сырықтық жүйеге енгізілген қатты дискілердің саны / Количество жестких дисков, входящих в стержневую систему

Сырықтық жүйе қозғала алатын бағыттардың саны / Количество направлений, по которым стержневая система может двигаться

Үш статикалық теңдеуді шегеріп тастағандағы тірек сырықтарының саны / Количество опорных стержней за минусом трех уравнений статики

Жүйенің қозғалмайтын денелерге қатысты орнын анықтайтын тәуелсіз геометриялық параметрлердің саны / Количество независимых геометрических параметров, определяющих положение системы относительно неподвижных тел

  Егер жүйе абсолютті қатаң элементтерден тұрса / Если система состоит из абсолютно жестких ее элементов

Егер жүйе қатты және деформацияланатын элементтерден тұрса / Если система состоит из жестких и деформируемых ее элементов

Егер жүйенің құрамдас элементтерінің деформациясы салдарынан пішіннің өзгеруі мүмкін болса / Если изменение формы возможно за счет деформации составляющих элементов системы

  Егер жүйе өзінің пішінін құрамдас элементтерді деформацияламай өзгерте алса / Если система может изменять свою форму без деформации составляющих ее элементов

  Егер жүйе абсолютті қатаң және қозғалмайтын элементтерден тұрса / Если система состоит из абсолютно жестких и неподвижных элементов

Егер жүйе қатты және деформацияланбайтын элементтерден тұрса / Если система состоит из жестких и недеформируемых  элементов

  Егер жүйенің құрамдас элементтерінің деформациясы салдарынан пішіннің өзгеруі мүмкін болса / Если изменение формы возможно за счет деформации составляющих

Егер жүйе өзінің пішінін құрамдас элементтерін деформацияламай ақ өзгерте алса / Если система может изменять свою форму без деформации составляющих ее элементов

Егер жүйе деформациясыз жүйе элементтерінің кез келген қозғалысына мүмкіндік берсе / Если система допускает любые перемещения элементов системы без ее деформации

  Егер жүйе элементтердің аз уақыт ішінде қозғалуына мүмкіндік берсе / Если система допускает перемещения элементов в небольшой промежуток времени

Егер жүктеме әсерінен жүйедегі орын ауыстырулары аз болса / Если перемещения системы под действием нагрузки  ма

Егер жүйе бірінші мезетте оның элементтерінің деформациялануынсыз  нүктелердің шексіз аз орын ауыстыруларына мүмкіндік берсе, содан кейін геометриялық өзгермейтін болса / Если система допускает бесконечно малые перемещения точек без деформаций ее элементов в первое мгновение, а затем становится геометрически неизменяемой

Үш еркіндік дәрежесі бар элемент / Элемент, имеющий три степени свободы

Сыртқы жүктеме әсерінен пішіні мен өлшемін өзгертетін элемент / Элемент, изменяющий формы и размеры под действием внешней нагрузки

Абсолютті қатты материалдан жасалған элемент / Элемент из абсолютно жесткого материала

Қаттылығы жоғары дөңгелек пластина / Круглая пластина большой жесткости

Топсаларды /Шарниры

  Сырғанақты / Каток

  Қатты тіректерді / Жесткие опоры

Ұштарында топсалары бар сырықтарды / Стержни с шарниром по концам

W=3D-Ш-C_on

W=3D-2Ш-3

W=3D-2Ш-C_on

W=3D-C-3

$$W\ne0$$

$$W=0$$

$$W\ge0$$

$$W\le0$$

Екі еркіндік дәрежесі бар нүкте / Точка с двумя степенями свободы

Екі немесе одан да көп сырықтар қосылған нүкте / Точка, где соединены два или более стержней

Цилиндрлік топса / Цилиндрический шарнир

Екі немесе одан да көп дискілерді қосатын топса / Шарнир, соединяющий два или более дисков

Өзгермейтін / Неизменяемая

Механизм / Механизм

Геометриялық өзгеретін / Геометрически изменяемая

  Қатты / Жесткая

жүйе лезде өзгереді / система мгновенно изменяема

тірек реакциялары нөлге тең емес / опорные реакции не равны нулю

  элементтердегі ішкі күштер нөлге тең / усилия в элементах равны нулю

элементтердегі ішкі күштер шекті мәнге ие / усилия в элементах имеют конечное значение

ішкі күштер мен байланыс реакцияларын статикалық тепе-теңдік теңдеулері арқылы анықтауға болатын геометриялық өзгермелі жүйе/ геометрически изменяемая система, внутренние усилия и реакции связей в которой могут быть определены из уравнений статического равновесия

ішкі күштер мен байланыс реакцияларын статикалық тепе-теңдік теңдеулері арқылы анықтауға болмайтын геометриялық өзгермелі жүйе / $геометрически изменяемая система, внутренние усилия и реакции связей в которой не могут быть определены из уравнений статического равновесия.

ішкі күштер мен байланыс реакцияларын кинематикалық тепе-теңдік теңдеулері арқылы анықтауға болатын геометриялық өзгермейтін жүйе / геометрически неизменяемая система, внутренние усилия и реакции связей в которой могут быть определены из уравнений кинематического равновесия

ішкі күштер мен байланыс реакцияларын статикалық тепе-теңдік теңдеулері арқылы анықтауға болатын геометриялық өзгермейтін жүйе / геометрически неизменяемая система, внутренние усилия и реакции связей в которой могут быть определены только из уравнений статического равновесия

ішкі күштер мен байланыс реакцияларын немесе екеуін де статикалық тепе-теңдік теңдеулері арқылы анықтауға болмайтын геометриялық өзгермейтін жүйе / геометрически неизменяемая система, внутренние усилия или опорные реакции связей, или то и другое не могут быть определены из уравнения статического равновесия

  ішкі күштер мен байланыс реакцияларын тек статикалық тепе-теңдік теңдеулері арқылы анықтауға болатын геометриялық өзгермейтін жүйе / геометрически неизменяемая система, внутренние усилия и реакции связей в которой могут быть определены только из уравнений статического равновесия

  ішкі күштер мен байланыс реакцияларын статикалық тепе-теңдік теңдеулері арқылы анықтауға болмайтын геометриялық өзгермелі жүйе / геометрически изменяемая система, внутренние усилия и реакции связей в которой не могут быть определены из уравнений статического равновесия

ішкі күштер мен байланыс реакцияларын статикалық тепе-теңдік теңдеулері арқылы анықтауға болатын геометриялық өзгермелі жүйе / геометрически изменяемая система, внутренние усилия и реакции связей в которой могут быть определены из уравнений статического равновесия

қима пішініне / формы сечения

құрылым өлшемдеріне / размеров конструкции

көлденең қима өлшемдерінен / размеров поперечного сечения

құрылымды дайындаудағы дәлсіздіктер / неточности изготовления конструкции

  Тіреулер / Стойки

  Төменгі белдеу / Нижний пояс

Зембілдер  / Растяжки

Көлбеу сырықтар / Раскосы

Деформацияланған  дененің оны тудырған себептерді жойғаннан кейін өзінің бастапқы пішінін немесе өлшемін толық қалпына келтіре алмау мүмкіндігі / Способность тела, получившего деформацию, после устранения причин её вызвавших, не полностью восстановить свои первоначальные форму или размеры

  Деформацияланған дененің оны тудырған себептерді жойғаннан кейін өзінің бастапқы пішінін ғана толық қалпына келтіру мүмкіндігі / Способность тела, получившего деформацию, после устранения причин её вызвавших, полностью восстановить только свою первоначальную форму

Деформацияланған дененің оны тудырған себептерді жойғаннан кейін өзінің бастапқы өлшемдерін  ғана толық қалпына келтіру мүмкіндігі / Способность тела, получившего деформацию, после устранения причин её вызвавших, полностью восстановить только свои первоначальные размеры

Деформацияланған дененің оны тудырған себептерді жойғаннан кейін өзінің көлемін ғана толық қалпына келтіру мүмкіндігі / Способность тела, получившего деформацию, после устранения причин её вызвавших, полностью восстановить только объем

  Қадалған күш / Сосредоточенная сила

Момент / Момент

Таралған жүктеме / Распределенная нагрузка

Күштердің, моменттердің, таралған жүктемелердің кез келген комбинациясы / Любая комбинация сил, моментов, распределенных нагрузок

Сыртқы және ішкі күштердің жүйедегі нүктелердің кез келген мүмкін орын ауыстыруларына жасаған жұмысының қосындысы нөлге тең / Сумма работ внешних и внутренних сил на любых возможных перемещениях точек системы равна нулю

Сыртқы күштердің жүйедегі нүктелердің кез келген мүмкін орын ауыстырулары кезінде жасаған жұмысының қосындысы ішкі күштердің атқарған жұмысының қосындысына тең / Сумма работ внешних сил на любых возможных перемещениях точек системы равна сумме работ внутренних сил

Күштің соңғы мәні мен сәйкес орын ауыстырудың көбейтіндісінің жартысы / Половиной произведения окончательного значения силы на соответствующее перемещение

  Күш мәні мен сәйкес орын ауыстырудың көбейтіндісі / Произведению значения силы на соответствующее перемещение

Күш мәні мен сәйкес орын ауыстырудың көбейтіндісі / Произведению значения силы на соответствующее перемещение

Күштің ақырғы мәні мен сәйкес орын ауыстырудың көбейтіндісінің жартысы / Половиной произведения окончательного значения силы на соответствующее перемещение

Сыртқы күштердің жүйедегі нүктелердің кез келген мүмкін орын ауыстырулары кезінде жасаған жұмысының қосындысы ішкі күштердің атқарған жұмысының қосындысына тең / Сумма работ внешних сил на любых возможных перемещениях точек системы равна сумме работ внутренних сил

Сыртқы және ішкі күштердің жүйедегі нүктелердің кез келген мүмкін орын ауыстырулары кезінде жасаған жұмысының қосындысы нөлге тең / Сумма работ внешних и внутренних сил на любых возможных перемещениях точек системы равна нулю

A

B

C

D

Иілу / Изгиб

Сығылу / Сжатие

Созылу / Растяжение

Ығысу / Сдвиг

A

B

C

D

A

B

C

D

сырықтары бір-бірімен барлық немесе бірнеше түйіндерінде қатаң байланысқан геометриялық өзгермейтін сырықтық жүйелер /  геометрически неизменяемые стержневые системы, стержни которых жестко связаны между собой во всех или нескольких узлах

топсалар арқылы бір-бірімен байланысқан түзу сырықтардан тұратын жүйе / система, состоящая из прямолинейных стержней, соединенных между собой шарнирно

қисық сырықтардан тұратын геометриялық өзгермелі сырықтық жүйелері / геометрически изменяемые стержневые системы, состоящих из криволинейных стержней

сырықтары бір-бірімен барлық немесе бірнеше түйіндерде топсалы байланысқан геометриялық өзгермелі сырықтық жүйелер / геометрически изменяемые стержневые системы, стержни которых шарнирно связаны между собой во всех или нескольких узлах

керме сырық, сырық / распор, стержень

топса, ригель / шарнир, ригел

тіреу, тірек /  стойка, опора

ригель, тіреу /  ригель, стойка

$$Q,\ M_{изг},\ N$$

только $$Q,\ N$$

$$Q,\ M_{крутящ},\ N$$

только $$N$$

тірек / стойка

топсалы жылжымайтын / шарнирно неподвижной

  топсалы жылжымалы / шарнирно-подвижной

қатаң бекітілген / жестком защемлении

тірек / стойке

топсалы жылжымайтын / шарнирно-неподвижной

   қатаң бекітілген / жестком защемлении

    топсалы жылжымалы / шарнирно-подвижной

  қатаң бекітілген / жестком защемлении

   топсалы жылжымайтын / шарнирно-неподвижной

    топсалы жылжымалы / шарнирно-подвижной

     тірек / стойке

Q эпюрінде секіру / на эпюре  Q скачок

  M эпюрінде секіру / на эпюре М скачок

N эпюрінде секіру / на эпюре N скачок

М_к эпюрінде секіру / на эпюре М_к скачок

  M эпюрінде секіру / на эпюре М скачок

   M эпюрінде секіру / на эпюре М скачок

Q эпюрінде сынық / на эпюре Q перелом

    М эпюрінде сынық / на эпюре M перелом

    ол жерге қадалған момент түсірілген / там  приложен сосредоточенный момент

  ол жерге қадалған күш түсірілмеген / там не приложена сосредоточенная сила

A.   түсірілмеген / там не приложена пара сил

  ол жерге қадалған күш түсірілген / там приложена сосредоточенная сила

A.  қиманың ішкі нормалінде жатқан кез келген нүктеге қатысты раманың кесілген бөлігін сағат тіліне қарсы бұруға ұмтылса / направлена так, что стремится повернуть отсеченную часть рамы против часовой стрелке относительно любой точки, лежащей на внутренней нормали к сечению

A.  раманың кесілген бөлігін қиманың ішкі нормаль бойында жатқан кез келген нүктеге қатысты сағат тілімен бағыттас бұруға ұмтылса / направлена так, что стремится повернуть отсеченную часть рамы по часовой стрелке относительно любой точки, лежащей на внутренней нормали к сечению

A.  көлденең элемент өсінен төмен орналасқан талшықтардың созылуын тудыруға бейім болатындай бағытталған / направлена так, что стремится вызвать растяжение волокон, расположенных снизу от оси горизонтального элемента или справа от оси вертикального элемента

A.  қиманың сыртқы нормалімен бағытталған / направлена в сторону внешней нормали к сечению, т.е. так, что стремится вызвать растяжение того элемента рамы, в сечении которого она приложена

A

B

C

D

  суперпозиция принципі / принцип суперпозиции

   мүмкін болатын орын ауыстырулар принципі / принцип возможных перемещений

жазық қималар принципі / принцип плоских сечений

күштер әсерлерінің тәуелсіздігі принципі / принцип независимости действий сил

  Айырмашылығы жоқ / Различий нет

  Күштік және деформациялық / Силовые и деформационные

  Деформациялық / Деформационные

   Күштік / Силовые

Статика теңдеулері / уравнений статики

  Даламбер принципі / принципа Даламбера

Тепе-теңдік теңдеулері / уравнений равновесия

Орын ауыстырудың үйлесімділік теңдеулері / уравнений совместности перемещений

    негізгі жүйедегі орын ауыстырулардың мәндері / Значения перемещений в основной системе

  алып тасталған байланыстардағы реакциялардың мәндері / Значения реакций в отброшенных связях

  жүйедегі көлденең күштер / Поперечные силы в системе

негізгі жүйедегі иілу моменттері / Изгибающие моменты в основной системе

Статикалық / Статический

Геометриялық / Геометрический

   Кинематикалық / Кинематический

     Динамикалық / Динамический

қатты байланыстағы реактивті күштер мен реактивті моменттер / Реактивные силы и реактивные моменты в заделках

  алып тасталынған байланыстардағы реактивті күштер мен реактивті моменттер / Реактивные силы и реактивные моменты в отброшенных связях

қосымша байланыстардағы бұрыштық және сызықтық орын ауыстырулар / Угловые и линейные смещения в дополнительных связях

енгізілген қалқымалы қосылыстардағы (плавающая заделка) реактивті моменттер мен енгізілген қосымша байланыстардағы реактивті күштер / Реактивные моменты во введенных заделках и реактивные усилия во введенных связях

  Пластикалық / Пластических

Геометриялық сызықты емес / Геометрически нелинейных

    Серпімді емес / Неупругих

   Серпімді / Упругих

A.  созылмалы талшықтар жағына, яғни  оң ординатасы көлденең элемент өсінің астына / со стороны растянутых волокон, т.е. положительные ординаты внизу от оси горизонтального элемента

A.  қарастырылған элемент өсінің екі жағына симметриялы түрде / симметрично по обе стороны от оси рассматриваемого элемента

A.      созылмалы талшықтар жағына / со стороны растянутых волокон

A.      көлденең элемент өсінің үстіне  / вверх от оси горизонтального элемента

A.  көлденең элемент өсінің астына және тік элементтің оң жағына / вниз от оси горизонтального элемента и вправо от оси вертикального элемента

A

B

C

D

A

B

C

D

созылған талшықтар жағынан, яғни, оң ординаталар көлденең элемент өсінен төмен / со стороны растянутых волокон, т.е. положительные ординаты вниз от оси горизонтального элемента

  симметриялы түрде қарастырылып отырған элемент өсінің екі жағында / симметрично по обе стороны от оси рассматриваемого элемента

созылған талшықтар жағынан, яғни, тік элемент өсінің сол жағында / со стороны растянутых волокон, т.е. положительные ординаты влево от оси вертикального элемента

көлденең элемент өсінен төмен / вниз от оси горизонтального элемента

A

B

C

D

   бойлық, көлденең күштер және бұралу моменті / продольные, поперечные силы и крутящий момент

   бойлық күштер және иілу моменті / продольные силы и изгибающий момент

   бойлық және ығысу күштері / продольные и сдвигающие усилия

   көлденең, бойлық күштер және иілу моменті / поперечные, продольные силы и изгибающий момент

Q эпюрі өске параллель түзумен шектелген / эпюра Q ограничивается прямой, параллельной оси

M эпюрі параболамен шектелген / эпюра M ограничивается параболой

    N эпюрі сынық түзумен шектелген / эпюра N ограничивается ломаной прямой

Q эпюрі қиғаш түзумен шектелген / эпюра Q ограничивается прямой наклонной

M эпюрінде ұшы күштің бағытында сынық болады / на эпюре M перелом, остриём в направлении силы

Q эпюрінде ұшы күштің бағытында сынық болады / на эпюре Q перелом, остриём в направлении силы

N эпюрінде ұшы күштің бағытында сынық болады / на эпюре N перелом, остриём в направлении силы

N эпюрінде нөлдік нүкте болады / на эпюре N нулевая точка

   M эпюрінде секіру болады / на эпюре М скачок

Q эпюрінде секіру болады / на эпюре Q скачок

  N эпюрінде секіру болады / на эпюре N скачок

  Q эпюрінде ұшы күштің бағытында сынық болады / на эпюре Q перелом, остриём в направлении сил

көлденең күш әсеріндегі бөліктерде / на участках действия поперечной силы

q  таралған күш әсеріндегі бөліктерде / на участках действия распределенной нагрузки q

қадалған күш әсеріндегі бөліктерде / на участках действия сосредоточенной силы

   бойлық күш әсеріндегі бөліктерде / на участках действия продольной силы

  көлденең күш нөлге тең болса / поперечная сила равна нулю

бойлық күш нөлге тең болса / продольная сила равна нулю

таралған күш нөлге тең болса / распределенная нагрузка равна нулю

сыртқы күш нөлге тең болса / внешняя сила равна нулю.

A.      арқалық бөліктерінде бойлық күші жоқ болса / на участках балки, на которых продольная сила отсутствует

   арқалық бөліктерінде нормаль күші жоқ болса / на участках балки, на которых нормальная сила отсутствует

арқалық бөліктерінде қадалған күш жоқ болса / на участках балки, на которых сосредоточенная сила отсутствует

   на участках балки, на которых распределенная нагрузка отсутствует / арқалық бөліктерінде таралған күш жоқ болса

статикалық анықталған / статически определимыми

статикалық анықталмаған / статически неопределимыми

  статикалық өзгермелі / статически изменяемыми

лезде өзгермелі / мгновенно изменяемыми

статикалық анықталған / статически определимыми

статикалық анықталмаған / статически  неопределимыми

  статикалық өзгермелі / статически  изменяемыми

   лезде өзгермелі / мгновенно  изменяемыми

тепе-теңдік теңдеулер / уравнений равновесия

   статикалық теңдеулер / уравнений статики

   Д'Аламбер принципі / принципа Даламбера

   орын ауыстыру үйлесімділігінің теңдеулері / уравнений совместности перемещений

Тек физикалық / Только физические

Барлық қасиеттер / Все свойства

Негізгі / Главные

Тек геометриялық / Только геометрические