Қоғамды, әлеуметтік қатынастарды және қоғамдағы әртүрлі әлеуметтік процестерді зерттейтін ғылым/Наука, изучающая общество, социальные отношения и различные социальные процессы в обществе

Қоғамдағы жеке тұлғалардың биологиялық ерекшеліктерін зерттейтін ғылым/Наука, изучающая биологические особенности индивидов в обществе

Тек мәдени және экономикалық процестерді зерттейтін ғылым/Наука, изучающая только культурные и экономические процессы

Табиғат пен қоршаған ортаны зерттейтін ғылым/Наука, изучающая природу и окружающую среду

Макс Вебер

Эмиль Дюркгейм

Огюст Конт

Карл Маркс

Макс Вебер

Огюст Конт

Эмиль Дюркгейм

Герберт Спенсер

Карл Маркс

Зигмунд Фрейд, Джон Дьюи, Чарльз Дарвин

Карл Маркс, Герберт Спенсер, Эдвард Тайлор

Макс Вебер, Эмиль Дюркгейм, Огюст Конт

Талкотт Парсонс, Роберт Мертон, Джордж Герберт Мид.

Абылай хан, Кенесары Қасымов, Шоқан Уәлиханов

Мұстафа Шоқай, Жүсіпбек Аймауытов, Сәкен Сейфуллин

Құрманғазы Сағырбайұлы, Абай Құнанбаев, Шәкәрім Құдайбердіұлы

Ахмет Байтұрсынов, Әлихан Бөкейханов, Міржақып Дулатов, Мағжан Жұмабаев

Ұлттық мәдениеттің, салт-дәстүрлердің сақталуы және қазақ қоғамының даму жолдарын зерттеу/Изучить пути сохранения национальной культуры, традиций и развития казахского общества

ұлттық бірлік пен туелсіздікті нығайту, білім мен мдениетті дамытуды қолдау/укрепление национального единства и независимости, поддержка развития образования и культуры

білім мен ғылым арқылы қоғамның дамуы мен адамның өзін жетілдіруі/образование и наука через развитие общества и совершенствование человека

Діннің қазақ қоғамындағы рөлін арттыру/Повышение роли религии в казахском обществе

Ру-тайпалық, феодалдық, капиталистік қоғам/Племенное, феодальное, капиталистическое общество

Дәстүрлі, индустриалды және постиндустриалды қоғам/Традиционное, индустриальное и постиндустриальное общество

Алғашқы қауымдық, аграрлық, технологиялық қоғам/Первое общинное, аграрно-технологическое общество

Әлеуметтік, экономикалық, мәдени қоғам/Социальное, экономическое, культурное общество

Бір территорияда өмір сүретін, өзара қарым-қатынастармен байланысты адамдардың әлеуметтік қауымдастығы/Социальная общность людей, проживающих на одной территории, связанных взаимными отношениями

Табиғи ортада өмір сүретін адамдардың тобы/Группа людей, живущих в естественной среде

Экономикалық және саяси мүдделер үшін құрылған ұйым/Организация, созданная для экономических и политических интересов

Ортақ дін мен мәдениет негізінде біріктірілген адамдар тобы/Группа людей, объединенных общей религией и культурой

Патриархалдық,алғашқы қауымдық,капиталистік/Патриархальная, первообщинная, капиталистическая

Коммунистік,Аграрлық,алғашқы қауымдық,капиталистік/Коммунистическая, Аграрная, Первая община, Капиталистическая

алғашқы қауымдық, құлдық, феодалдық, капиталистік, социалистік/первобытное общество, рабство, феодальный, капиталистический, социалистический

Аграрлық,Патриархалдық,феодалдық, капиталистік,капиталистік/Аграрный, патриархальный, феодальный, капиталистический, капиталистический

Қоғамдық институттардың (мектептер, үкімет, дін) болуы/Существование государственных институтов (школ, правительства, религии)

Әлеуметтік иерархия мен рөлдердің болуы/Существование социальной иерархии и ролей

Біріккен іс-әрекет арқылы ұйымдасқан әлеуметтік жүйе/Социальная система, организованная совместными действиями

Ортақ мәдениет пен құндылықтар жүйесі/Общая культура и система ценностей

Адамның әлеуметтік деңгейін жоғарылату немесе төмендету арқылы орын алатын әлеуметтік ауысулар/Социальные переходы, происходящие за счет повышения или понижения социального уровня человека

Тік мобильділік вертикальды әлеуметтік қозғалыс деп те аталады/Вертикальную мобильность еще называют вертикальной социальной мобильностью

Бұл әлеуметтік сатының бір деңгейінен екіншісіне ауысуды білдіреді/Это означает переход с одной ступени социальной лестницы на другую

Тік мобильділік екі бағытта болуы мүмкін: жоғары (көтерілу) және төмен (құлдырау)/ Тік мобильділік екі бағытта болуы мүмкін: жоғары (көтерілу) және төмен (құлдырау)

Әлеуметтік құрылым қоғамның тұрақтылығы мен қызметін қамтамасыз етеді/Социальная структура обеспечивает стабильность и функционирование общества

Бұл құрылымға отбасы, білім беру жүйесі, экономика, саясат, дін сияқты негізгі институттар кіреді/В эту структуру входят базовые институты, такие как семья, система образования, экономика, политика, религия

Әлеуметтік құрылым қоғамдағы әртүрлі рөлдер мен мәртебелерді анықтайды/Социальная структура определяет различные роли и статусы в обществе

Қоғамдағы әлеуметтік топтардың, институттардың және ұйымдардың арасындағы қарым-қатынастар жиынтығы/Отношения между социальными группами, институтами и организациями в обществе

Білім мен ғылым арқылы қоғамның дамуы мен адамның өзін жетілдіруі/Развитие общества и самосовершенствование человека через образование и науку

ұлттық бірлік пен туелсіздікті нығайту, білім мен мдениетті дамытуды қолдау/укрепление национального единства и независимости, поддержка развития образования и культуры

Ұлттық мәдениеттің, салт-дәстүрлердің сақталуы және қазақ қоғамының даму жолдарын зерттеу/Изучить пути сохранения национальной культуры, традиций и развития казахского общества

Адамның бақыты ғылымнан тыс жатыр/Человеческое счастье находится за пределами науки

Білім мен ғылым арқылы қоғамның дамуы мен адамның өзін жетілдіруі/Развитие общества и самосовершенствование человека через образование и наук

Ұлттық мәдениеттің, салт-дәстүрлердің сақталуы және қазақ қоғамының даму жолдарын зерттеу/Изучить пути сохранения национальной культуры, традиций и развития казахского общества

Тіл мен әдебиетті жетілдіру/Улучшение языка и литературы

ұлттық бірлік пен туелсіздікті нығайту, білім мен мдениетті дамытуды қолдау/укрепление национального единства и независимости, поддержка развития образования и культуры

Білім деңгейі/Уровень образования

Экономикалық жағдай/Экономическая ситуация

Әлеуметтік мәртебе/Социальный статус

Билік,Бедел/Власть,Репутация

Мүлік иелену/Право собственности

Нақты, ғылыми негізделген білім/Реальные, научно обоснованные знания

Эмпирикалық дәлелдемелерге негізделген білім/Знания, основанные на эмпирических данных

Ғылыми әдіс/Научный метод

Дәлдік,Позитивті білім/Точность, Позитивные знания

Өзара әрекеттесу: Әлеуметтік жүйедегі институттар мен топтар бір-бірімен тұрақты қарым-қатынаста болады/Взаимодействие: институты и группы в социальной системе находятся в постоянном взаимодействии друг с другом

Институттар жиынтығы: Әлеуметтік жүйе отбасын, білім беру жүйесін, экономиканы, саяси жүйені, дінді және басқа да институттарды қамтиды/Набор институтов: Социальная система включает семью, систему образования, экономику, политическую систему, религию и другие институты

Қоғамдағы әлеуметтік институттардың өзара әрекеттесу тәртібі мен құрылымы/Порядок и структура взаимодействия социальных институтов в обществе

Құрылым: Әлеуметтік жүйе белгілі бір иерархияға және рөлдерге негізделген құрылымды құрайды/Структура: социальная система образует структуру, основанную на определенных иерархиях и ролях

Жас ерекшеліктеріне қарай,Интерес негізінде құрылған қауымдастықтар/Ассоциации по возрасту и интересам

Этникалық,Кәсіби/Этническая принадлежность, Профессионал

Әлеуметтік-экономикалық,Мәдени қауымдастықтар/Социально-экономические, культурные сообщества

Аймақтық,діни қауымдастықтар/Региональные, религиозные общины

физикалық/физический

зияткерлік/интеллектуальный

Психологиялық /Психологический

биологиялық/биологический

Табиғи орта/окружение

Діни қызметкерлер/Священники

буржуазия, ақсүйектер/буржуазия, аристократия

пролетариат

Каста өкілдері,Рулар мен тайпалар/Представители каст, родов и племен

құлдар, шаруалар/рабы, крестьяне

Өндіріс салаларына бөлінуі – негізгі (ауыл шаруашылығы, өнеркәсіп) және қосалқы (қызмет көрсету, ғылым) салаларға еңбек бөлінуі/Разделение производства - разделение труда на первичный (сельское хозяйство, промышленность) и вторичный (услуги, наука) отрасли

Әлеуметтік еңбек кооперациясы – әртүрлі еңбек түрлерінің бір-бірін толықтыруы және өзара байланысы/Социально-трудовая кооперация – взаимодополнение и взаимосвязь разных видов труда

өндіріс процесінде әртүрлі әлеуметтік топтар мен индивидтердің еңбектің түрлі түрлерімен айналысуы/различные социальные группы в производственном процессе люди заняты разными видами деятельности

Еңбек ресурстарының саралануы – біліктілік, мамандану деңгейі және аймақтық ерекшеліктер бойынша бөлініс/Дифференциация трудовых ресурсов - разделение по квалификации, уровню специализации и региональным особенностям.

Бейресми әлеуметтік топтар/Неформальные социальные группы

тұрақты әлеуметтік топтар/стабильные социальные группы

Ресми әлеуметтік топтар/Формальные социальные группы

уақытша әлеуметтік топтар/временные социальные группы

Кіші әлеуметтік топтар/Маленькие социальные группы

Шоқан Улиханов

Абай Құнанбайұлы

Әлихан Бөкейхан

Ыбырай Алтынсарин

Ахмет Байтұрсынұлы

танымдық,ақпараттық,сындарлы,нтегративті/обучающий, информативный, конструктивный, интегративный

танымдық, ақпараттық, болжамдық, реттеуші, трбиелік/познавательная, информативная, прогностическая, регуляторная, обучающая

құқықтық,практикалық,сындарлы,түсіндірмелік/юридический, практический, конструктивный, объяснительный

болжамдық,құқықтық,/прогностическая,юридический