Font size
WorksheetsМәдениеттану және психология
Total questions: 70
Worksheet time: 37mins
Қарым-қатынас іс-әрекеттің ерекше түрі және басқа, коммуникативті емес іс-әрекеттің құрамдас бөлігі, компоненті деп есептеген ғалым:
А.А. Леонтьев
А.Р. Лурия
Л.С. Выготский
Л.Ф. Божович
Д.Б. Эльконин
Қарым-қатынас туралы қарама-қайшы көзқарастарды біріктіруге тырысқан ғалым:
Г. М. Андреева
В. Зейгарник
А. Фрейд
Д.Ф. Божович
Т.В. Бендас
Тұлға:
(a)
Жеке адамның бағыттылығы:
(a)
Тұлға психологиялық құрылымын жасаған психолог:
К.К.Платонов.
В. В. Столин
Л.С.Выготский.
П.Д.Юркевич
А. Г. Маклаков.
Г. М. Андреева (1990) қарым-қатынастың өзарабайланысының келесі жақтарын анықтап көрсетеді:
Коммуникативті, перцептивті, интерактивті.
Толерантты
Жанашырлық, толерантты
Креативті
Импульсивті
Қарым-қатынастағы серіктестердің бірін-бірі қабылдауы және осының негізінде өзара түсінісулері:
Перцептивті
Басқа адамның образын қабылдау
Интеракция
Коммуникация
Эмпатия
Қарым-қатынастағылардың арасындағы өзараәрекет, яғни әрекетпен алмасу:
(a)
Қарым-қатынастағылардың арасындағы өзараәрекет, яғни әрекетпен алмасу:
Қарым-қатынастың интерактивті жағы
Қарым-қатынастың перцептивті жағы
Қарым-қатынастың коммуникативті жағы
Қарым-қатынастың эмоционалды жағы
Қарым-қатынастың импульсивті жағы
Г.М. Андреева қарым -қатынастың келесі жағын ашып берді:
Коммуникативті.
Міндетті.
Ынтымақты.
Қажетті.
Вербальды.
«Қарым-қатынас - бұл қарым-қатынастағы серіктесінің эмоциясымен алмасу және серіктесінің қандайда бір эмоциясын туғызу»,-деп жазған автор:
Ильин Е. П.
BЛеонтьев А. Н.
Рубинштейн С. Л.
Выготский Л. С.
Лурия А. Р.
Қандай болмасын коммуникациялық процесс үш компоненттен тұрады:
Коммуникатор, реципиент, хабарлама
Ақпарат, процесс, хабарлама
Ақпарат, реципиент, хабарлама
Ақпарат , процесс, реципиент
Коммуникатор, ақпарат , процесс
Барлық қарым-қатынас құралдарын екіге бөледі:
Сөздік және сөздік емес
Жария және жария емес
Жеке бастық және қоғамдық
Вербальды және жария
Жеке бастық және вербальды емес
Сөйлеудің ақпараттық жағының сипаттамасы:
Анық, түсінікті, мазмұнды, белгілі бір тәртіппен
Ақпараттық, құрылымды
Рухани, адамгершілік
Адамгерщілік, құрылымды
Рухани, құрылымды
Тыңдаудың бұл түрі тиімді, егер ол эмпатиялық тыңдауға негізделсе:
Рефлексивті тыңдау
Эмоциональды тыңдау
Когнитивті тыңдау
Позитивті тыңдау
Негативті тыңдау
Бұл ғылымның және басқа да психологтардың пікірінше, эмпатия екі формада көрініс береді - жанашырлық және қайырымдылық.
Т.П. Гаврилова
Л.Ф. Божович
Б.В. Зейгарник
А. Фрейд
К. Хорни
Субъектінің көңіл-күйі, бұл басқалардың басынан өткізетін сезімдері:
Жанашырлық
Толеранттық
Төзімділік
Қозғыштық
Импульсивтілік
Бұл сезімге деген мейірімді, жанашыр көзқарас, басқа біреудің бақытсыздығы (өкініш білдіру, көңіл айту және т.б.):
Қайырымдылық
Жанашырлық
Толеранттық
Мейірімділік
Төзімділік
Ғалымның анықтауынша, билік ету мотивациясы- бұл басқа адамдарға бақылау жасаудан, мінез-құлық ережелері мен нормаларын, заңдарын бекітуден, төрелік етуден қанағат алуға ұмтылыс және қабілеттілік:
Д. Верофф
А. Адлер
К. Юнг
З. Фрейд
К. Хорни
Агрессивтілікке әсер ететін әлеуметтік факторлар:
Ата-аналардың ұлдармен ойнауға деген ұмтылысы қыздарға қарағанда дөрекі болып табылады және соңғылар агрессивті әрекеттерге батылдықпен қарайды
Мектеп және басқа да әлеуметтік орта
Тыңдаудың бұл түрі тиімді, егер ол эмпатиялық тыңдауға негізделсе:
Рефлексивті
Эмоциональды
Когнитивті
Позитивті
Негативті тыңдау
Бұл адамның қарым-қатынастан қашуға немесе әлеуметтік қатынастарды болдырмауға деген ұмтылысымен байланысты мінез бітісі
Ұялшақтық
Өкпелегіштік
Қорқыныш
Төзімсіздік
Қолайсыздық
Эмпатияның жоғарғы дәрежесіне тән сипаттама:
Жұмсақтық, ізгілік, қарым-қатынас, эмоционалдық
Жауапкершілік, тәртіптілік
Тәртіптілік
Тұйықтық, жауапкершілік
Тұйықтық , қаттылық
Субъектіге императивті емес әсер етудің тікелей формалары:
Өтініш, ұсыныс, ақыл айту
Қолдау және жұбату
Агрессия
Қамқорлық
Кеңес
Жаңа тұрпатты жаңғырудың ең басты шарттары:
Ұлттық кодты сақтау
Экономикалық даму
Интеллектуалды даму
Ғылыми-техникалық потенциал
Ішкі нарықты кеңейту
Өзіңнің ұлттық және жеке байлығыңды нақты білу, оны үнемді пайдаланып, соған сәйкес болашағыңды жоспарлай алу, ысырапшылдық пен астамшылыққа, даңғойлық пен кердеңдікке жол бермеу -
(a)
Өзіңнің ұлттық және жеке байлығыңды нақты білу, оны үнемді пайдаланып, соған сәйкес болашағыңды жоспарлай алу, ысырапшылдық пен астамшылыққа, даңғойлық пен кердеңдікке жол бермеу -
Прагматизм
Инструментализм
Идеализм
Реализм
Номинализм
Тұлғааралық қақтығысқа байланысты рөлдер түрі:
Тұлғааралық
Ішкі тұлғалық.
Тұлға мен топ аралық
Топ аралық.
Мемлекетаралық.
К.Левин бойынша қақтығыс жағдайының түрі:
Адам екі бірдей күштің аралығында болады
Адам екі әртүрлі күштің арасында болады
Адам күштілігі әлсізбен қарсыласта болады
Адам күштілігі жоғары қарсыласпен болады
Адам әртүрлі уақытта бір қарсыласпен болады
Қақтығысы басқару мына әдістермен жүзеге асады:
Ішкі тұлғалық әдіс
Топ аралық әдіс
Эксперимент әдісі
Стандартты әдіс
Тұрақтылық әдісі
Құмарлықтың белгілері:
Тұрақты.
Алдын ала жоспарланады
Тұқымқуалау арқылы беріледі.
Таяз.
Тұрақсыз.
Ойын:
Қоғамдық тәжiрибенi меңгеру және қайта құру
Қажеттiлiктi қанағаттандыру үшiн шындықты қайта жасау
Адамдар арасындағы хабар алмасу
Танымдық аумақтың қалыптасуы
Жеке тұлғаның мiнез құлық көрсетуi
Адамның ұстамдылық қасиеті байқалады:
Өзін оқыс қимыл-қозғалыстан тежеу.
Ашушаңдықтан.
Жұмысты тежеу.
Ауруды тежеу.
Басқалардан талап ету.
Табанды адам:
Көздеген мақсатына жетуді көздейді.
Жағдайды дұрыс бағалай алмайды.
Қиқар адам.
Жалтақ.
Ынжық.
Темперамент мінезді қалыптастырудың негізі әрі оның тума негізі деген ғалым:
Л.С.Выготский.
А.Лазурский.
А.Адлер
Д.Виреннус.
К.Роджерс
Адамның қоршаған орта туралы білімдерінің жиынтығы:
Дүниетаным
Темперамент
Мінез
Қабілет
Мұрат.
Мүдделері , пікірлері, бағдарлары арасында қақтығыс туғызатын адамдардың әлеуметтік, өзара әлеуметтік жағдайы құрамына енетін себептері:
Объективті себептер.
Субъективті себептер.
Қақтығыс алды жағдай.
Инцидент.
Ситуация.
Қақтығыстардың пайда болуы мен дамуына әсер ететін факторлар мен себептердің төрт тобы:
Объективті, ұйымдастырушылық-басқарушылық, әлеуметтік-психологиялық, жеке бастық.
Объективті, ұйымдастырушылық-басқарушылық, әлеуметтік-психологиялық,субъективтік.
Ұйымдастырушылық-басқарушылық, әлеуметтік-психологиялық,субъективтік, жеке бастық.
Субъективтік, жеке бастық, объективті, әлеуметтік-психологиялық.
Топтық, субъективтік,объективті, әлеуметтік-психологиялық.
Қиял-бұл:
Сыртқы дүниедегі заттар мен құбылыстардың образдарын жаңғыртып, оларды өңдеп бейнелеуден тұратын, тек адамға ғана тән психикалық процесс.
Мида жанама және жалпылай бейнеленуі.
Бұрын қабылданған заттар мен құбылыстардың бейнесін есте сақтау, қайта жаңғырту мен ұмыту.
Шындықтағы бейнелердің бұрмаланып қабылдануы.
Сыртқы дүние құбылыстарының жекелеген қасиеттерінің бейнесі.
Ырықсыз пассив қиялға не жатады:
Түс көру.
Арман.
Шығармашылық қиял.
Ойлау.
Қайта жасау қиялы.
Зейiннiң физиологиялық негiзiн ашқан ғалымдар:
А.Ф.Ухтомский.
Ананьев Б.Г.
Л.С.Выготский.
А.Н. Леонтьев.
П.Шошар.
Зейін -бұл:
Затқа, құбылысқа сананың мақсат қою арқылы бағытталып, шоғырлануы.
Психиканың икемделуі
Заттар мен ққбылыстардың тұтастай бейнесі.
Шындықтағы қандай болмасын бір сұлулықты сезінуі.
Өте әлсіз тітіркендіргіштерді түйсіне алуы.
У.Джеймс пікірінше адамдардың қайғыруын, қорқуын, қуанышын мына эмоциялық күйлер танытады:
Қалтырау.
Қызару.
Түс көру.
Бозару.
Армандау.
Эмоцияны зерттеген ғалымдар:
У.Кеннон.
З.Фрейд.
А.Адлер.
К.Юнг.
Н.Бернштейн.
Мінездің психологиялық теориясы:
Френология..
Психоаналитикалық теория.
Гуманистік теория.
Өріс теориясы
Когнитивтік теория.
С.М. Жақыпов қабілеттің онтогенезде даму мәселесі бойынша :
Қабілет - белгілі бір адамда қалыптастырылған дағдылармен немесе іскерліктермен, білімділікпен сәйкес келмейтін ерекшелік.
Қабілет - дағдылы жұмыс шарты.
Қабілет - іс-әрекетке қолайлы жағдай.
Қабілет - іс-әрекеттің орындалуын қамтамасыз ететін іскерліктер мен дағдылар.
Қабілет - білім, іскерлік және дағдының тәжірибеде тиімді қолдану.
Cөйлеудің анықтамасы:
Тілдің көмегімен қарым-қатынас жасау процесі.
Адамның өз мінез-құлқын меңгере алу қабілеті.
Адамзаттың мәдени тәжірибесін сақтау.
Адам санасының белгілі бір затқа бағыттала тұрақталуын көрсететін құбылыс.
Бір текті заттардың, құбылыстардың ортақ қасиеттерін оймен біріктіру.
Бала сөйлеуінің даму кезеңдері:
Сөздік қордың дамуы.
Эгоцентрлік сөйлеудің дамуы.
Ауызекі тілдің дамуы.
Естудің дамуы.
Тұрмыстық тілдің дамуы.
Сөйлеу әрекетінің қызметтері:
Коммуникативтік.
Іскерлік.
Тұрмыстық.
Перцептік.
Ғылыми.
Тілдің сөйлеуден айырмашылығы:
Адамдар үшін белгілі бір мәні мен мағынасы бар шарты белгілер жүйесі, олардың көмегімен дыбыстардың үйлесімі беріледі.
Екі адамның сөйлесуі.
Айтылатын және қабылданатын дыбыстардың жиынтығы.
Психикалық процестермен байланысты.
Жеке даралық ерекшелігі бар.
Ырықсыз пассив қиялға не жатады:
Түс көру.
Арман.
Шығармашылық қиял.
Иллюзия.
Қайта жасау қиялы.
Агглютинация жолымен жасалған қиял өнімі:
Кентавр.
Ою-өрнек.
Бір көзді дәу.
Желаяқ.
Шынашақтай бала.
Дағдылардың қалыптасуының шарттары:
Қадағалау, кейін өзін-өзі қадағалау және бағалау
Іс-әрекет операцияларын белгілеу.
Тәжірибені ұйымдастыру.
Жоспарсыз өту.
Нәтижені тіркеп отыру.
Зейiннiң физиологиялық негiзiн ашқан ғалымдар:
Павлов И.П.
Сеченев И.С.
Л.С.Выготский.
А.Н. Леонтьев.
И.Бернштейн.
Зейіннің неге бағытталуына байланысты мынадай түрлері бар:
Қимылдық.
Үйреншікті емес.
Ырықсыз.
Сезімдік.
Жанама.
Зейіннің қызметі:
Қажетсіз объектіден ой-сананы ауыстыру.
Сыртқы ортаны реттеу.
Өзін-өзі қадағалау.
Қажетсіз объектіге көңіл қою.
Адамдарды қадағалау.
У.Джеймс пікірінше адамдардың қайғыруын, қорқуын, қуанышын мына эмоциялық күйлер танытады:
Жылау.
Қызару.
Бозару.
Түс көру.
Есінеу.
Күрделі эмоциялар:
Аффект.
Қөңіл-күй.
Дистресс.
Дерпрессия.
Эмпатия.
Жоғары сезімдер:
Интеллектік.
Аффект.
Апатия.
Құмарлық.
Этикалық.
Әрекеттің мынадай компоненттері ажыратылады:
Моторлық.
Танымдық.
Перифериялық.
Физикалық.
Шеткі.
Ерік-бұл:
Адамның өз мінез құлқын меңгере алуы.
Адамның шындықтағы қандай болмасын бір сұлулықты сезінуі.
Адамдар қатынасының дамуымен бірге пайда болды.
Сезім мүшелерінің өте әлсіз тітіркендіргіштерді түйсіне алуы.
Сезгіштіктің тек артуын ғана көрсететін құбылыс.
Күрделі еріктік әрекеттің буындары:
Орындау.
Бақылау.
Үлгімен салыстыру.
Құштарлық.
Қалау.
Адамның ұстамдылық қасиеті байқалады:
Жағымсыз көңіл-күйді тежеуден.
Жұмысты тежеу.
Ауруды тежеу.
Аффект кезінде
Енжарлық.
Тұлғаның белсенділікке байланысты қасиеттеріне жатады:
Тоқтамға келгіштік.
Тәртіптілік.
Жинақылық.
Төзімділік.
Ұстамдылық.
Жоғары нерв жүйесі күшті темперамент типтері:
Сангвиник.
Атлетик.
Интроверт.
Флегматик.
Меланхолик.
Грек философы Теофрастың мінезге берген сипаттамасы:
Адамның адамгершілік сапасына тән қасиет.
Адам қабілетіне байланысты ерекшелік.
Жалпы ерекшелік.
Адамның ұлттық сапасына тән қасиет.
Сезім мен ерекшелігі.
Мінездің жігерлілік, ұстамдылық, руханилық мінездеріне қарсы мінез бітістері:
Ынжықтық.
Мансапқорлық.
Оптимист.
Жүгенсіздік.
Үстірттік
Мінездің қалыптасуындағы сензитивтік кезеңдер:
2-5 жас.
8-10 жас.
9-11жас.
11-14жас.
14-18 жас.
Мінездің еңбекке қатысты бітістері:
Еңбексүйгіштік.
Асқақтық.
Мансапқорлық.
Адалдық.
Қайрымдылық.
Қазіргі кезде қабілетке берілетін анықтамалар:
Қабілет - барлық мүмкін психикалық процестер мен жағдайлардың жиынтығы.
Қабілет - дағдылы жұмыс шарты.
Қабілет - іс-әрекетке қолайлы жағдайды жасау.
Қабілет - мінез бітістерінің бірі.
Қабілет - тітіркендіргіштің жаңалығы, өзгешелігі, қарама-қарсылығы.
