NEW
Font size
Worksheetsяссауитану65
Total questions: 65
Worksheet time: 33mins
Қожа Ахмет Ясауи адам баласы шындықтан бейхабар қалғанда өзінің негізінен алыстай бастайтындығын айтады. Осы ақиқатты адам баласына ескертіп, тікелей еске салып отыратын таным көзі ........................деп біледі.
Хикмет
Құран
Ғылым
Білім
Қожа Ахмет Ясауи ілімінде “жан тыныштығы”, “шындыққа жету” адамгершілік қасиет пен сипатқа ұласу арқылы ......................жүзеге асады.
ғылымда
тариқатта
білімде
хақиқатта
Ясауи ілімінде адамның Аллаға қауышуының жолы:
д
отбасына, жақындарына қызмет ету
жақындары мен достарына қызмет ету
қоғамға, адамға қызмет ету тек мұсылмандарға қызмет ету
індарлар мен тақуаларға қызмет тету
Қожа Ахмет дүниетанымының мәні:
“адамның өзін-өзі тануы” арқылы “ата тегін тануы”
“адамның өзін-өзі тануы” арқылы “әлемді тануы”
“адамның өзін-өзі тануы” арқылы “Хақты тануы”
“адамның өзін-өзі тануы” арқылы “табиғатты тануы”
Ясауи хикметтерінің мәні, философиясының өзегі:
адам
дүние
тылсым
әлем
Қожа Ахмет Ясауи дүниетанымында халқына жақсы мен жаманның, ақиқат пен жалғанның арасын айыруға жөн сілтейтін, Алла рақметінің қоғамдағы көрінісі, даңғыл жол болып табылатын дана тұлға:
ғалым
қажы
имам
әулие
«Сүннет еткен кәпір де болса берме азар. Көңілі қатты діл азардан Құдай бизар» деген хикмет:
Ясауидің Аллаға сүйіспеншілік ұстанымы
Ясауидің еңбек ету ұстанымы
Ясауидің білімге құштарлық ұстанымы
Ясауидің хошкөру ұстанымы
Түркі әлемінің ең ұлық ғұламасы, ілімі мен мұрасы қазіргі кездегі ислам діні мен түркі мәдениетінің қалыптасуына үлкен ықпал еткен тұлға:
әл-Хорезми
Абу Райхан Бируни
Ибн Сина
Құл Қожа Ахмед Ясауи
Ясауидің идеялары мен философиясы ислам мәдениетінің ерекшеліктерімен және түркі тілдес халықтардың дәстүрлерімен:
жеке дара дамыды
тығыз байланыста дамыды
өзара қайшылықта дамыды
дербес дамыды
Ұлттық пантеон ретінде кесенеге жерленген қазақтың XVIII ғ. атақты биі:
Төле би
Әйтеке би
Қазыбек би
Бапан би
Ұлттық пантеон ретінде кесенеге жерленген қазақтың XVIII ғ. атақты ханы:
Хақназар хан
Абылай хан
Тәуке хан
Есім хан
Құран қай дiнiнiң қасиеттi кiтабы:
Христиан
Ислам
Будда
Иахуди
Ясауи дүниетанымы - адамды ішкі еркіндікке жетелейтін:
әлеуметтік-экономикалық ілім
философиялық-саяси ілім
ар түзейтін ілім
идеалистік философиялық ілім
Мұхаммед пайғамбардың өмір сүрген жылдары:
571-634
572-635
560-623
570-632
Ясауи ілімінің басты қайнары:
Ғылым
Дәстүр
Өнер
Құран
Ясауи ілімінің практикалық негізі:
Құран
Хикмет
Сүннет
Уахи
Исламның таухид концепциясы:
Алланың сипаттары
Алланың бар және бірлігі
Алланың көркем есімдері
Алланың қахары
Исламда иманның негізгі шарттарының бірі:
Бір құтқарушы келеді деп сену
Аруақтарға сену
Өлгеннен соң қайта тірілуге сену
Әулиелерді қателеспейді деп сену
Әзіреті Сұлтан кесенесінің сыртқы мозайкаларындағы көркем жазу стилі:
дари жазу стилі
бітік жазу стилі
райхоний жазу стилі
куфи жазу стилі
Хз.Мұхаммед пайғамбардың ғарышқа көтеріліп Алламен кездесуі қалай аталады:
Құдс
Аян
Миғраж
Уахи
Ясауи рухани ілімінде Алланы іздеуші, талапкер яғни тариқат жолындағылар қалай аталады:
Құтб
Талиб++
Ақтаб
Машайх
Сопылық жолдағы орындалатын айрықша құлшылық амалдары:
Уара
Мақам
Хәл
Риязат
Ортағасырлық авторлар Қожа Ахмет Ясауи бабамызды «Қутб ал-Ақтаб» деп атаған, осы сөздің мағынасы:
Дана
Данышпан
Дүниенің тірегі
Әулие
Ортағасырларда Қожа Ахмет Ясауи бабамыздың атақ-даңқы бүкіл Ислам әлеміне белгілі болып, «Шайх машайуху-л турк» деп атаған, осы сөздің мағынасы:
Пірлердің пірі
Әулиелердің сұлтаны
Түрік машайхтарының пірі
Дана ғалым
Мұхаммет пайғамбардың айтқаны және істеген істері:
Аят
Хадис
Хабар
Сүннет
Ясауи хикметтерінедегі «Фана филлаһ» сөзі мағынасы:
Аллада мәңгілік қалу
Алла қасындағы мақам
Аллаға жақындау сатысы
Аллада жоқ болу мақамы
Ясауи хикметтерінедегі «Фазкуру Аллаха касиран» сөзі мағынасы:
Аллаға жақындау сатысы
Алланы жиі еске ал
Аллада мәңгілік қалу
Өлмей тұрып
Ясауи хикметтерінедегі «Муту қабла ан-тамуту» сөзі мағынасы:
Алланы жиі еске ал
Аллада мәңгілік қалу
Өлмей тұрып өл
Көп жыла
Ясауи хикметтерінедегі «Файадхаку қалилан» сөзі мағынасы:
Көп күл
Алланы жиі еске ал
Аллада жоқ болу
Аз күл
Ясауи хикметтерінедегі «Файабку касиран» сөзі мағынасы:
Аз жыла
Алланы жиі еске ал
Аллада жоқ болу
Көп жыла
Ясауи іліміндегі «Аллаху хәй» зікірінің мағынасы:
Алла мәңгілік
Алла әділ
Алла тірі
Алла ұлық
Пірге қол тапсырып тәубеге келген шәкірт:
Муршид
Шейх
Машайх
Мүрид
Ислам түсінігінде Алладан тікелей немесе Жәбірейіл періште арқылы берілетін ілім, хабар:
уахи
хадис
илхам
ижаза
Ясауи хикметтерінедегі «Бақа биллах» сөзі мағынасы:
Аллада жоқ болу мақамы
Алла қасындағы мақам
Аллада тұрақтау мақамы
Аллаға жақындау мақамы
Ясауидің машхур мүриді Хакім Атаның шын есімі:
Сұлтан Ахмет Хазини
Қул Убайди
Баба Машын
Сүлеймен Бақырғани
Ясауи іліміндегі Тәңірді ешқашан естен шығармау, әр дем сайын, әр уақыт оны өз рухында сезініп, сүю, онымен бір мәнге айналу, Тәңірмен бір болу жолындағы әдіс:
қылует
риязат
зікір
тәуба
Ясауи мұрасын танымдық-социологиялық қырынан сараптағанда, оның өсіріп, тәрбиелеген шәкірттері, олардың қалдырған еңбектері, құрған ұйым-теккелері (зауия, ленгер), іс-әрекеттері, ұлттық философиямызға енгізген ойлау жүйесі мен моральдық-этикалық құндылықтарының тарихымыздағы іздерінен нені анықтай аламыз:
Ясауидің тұлғасын
Ясауи психологиясын
Ясауидің зікірін
Ясауидің мистикасын
Бүгін таңда Ясауи ілімінің мәнін, маңызы мен ерекшелігін анықтау неге ықпал етеді:
т
тарихымыздың өткені мен бүгіні арасындағы рухани арналар сабақтастығын қалпына келтіруге
тарихи түсінік пен философиялық танымды қалпына келтіруге
тарихи-саяси және гуманитарлық ғылымды қалпына келтіруге
арихи, саяси рухани тұлғаларды тануымызды қалпына келтіруге
Қожа Ахмет Ясауи дүниетанымы бойынша адамзатты қараңғылықтан нұрға бастайтын құдайлық рахмет - мейірім көзі, адамға бақыт жолын көрсететін Тәңірдің сөзі (калам-логос):
Калам
Хадис
Аят
құран
Адам және оның рухани кемелдігіне, Тәңірді тануды (мағрифат) және Оған қауышуды (уислат) мақсат ету, “өзін таныған Хақты (ақиқатты) да таниды” деген ұстаным негізінде өзінің ішкі (батин-мазмұндық) және сыртқы (захир-пішіндік) әлемін терең тануға көңіл бөлетін ілім қалай аталады:
Тафсир
Сопылық
Фәлсафа
Ахлақ
Сопылық дүниетанымда, жалпы ислам мәдениетінде «Кемел адам» сипатын адамзат тарихында ең жоғарғы дәрежеде көрсете білген тұлға:
Хз.Әбу Бәкір
Хз. Мұхаммед (с.ғ.с) пайғамбар
Қожа Ахмед Ясауи
Хз.Әли
Ислам өркениетінің ұлы ұстазы:
Ахмет Ясауи
Хорезми
Бируни
әл-Фараби
Қожа Ахмет Ясауи түркілер үшін:
Мұсылман елінің басшысы
Ислам өркениетінің ұлы ұстазы
Мұсылмандардың басшысы
Түркі елінің пірі (пир-и Түркістан)
Ясауи ілімінде адамның теориялық (шариғат) және практикалық (тариқат) таныммен қаруланып қана қоймай, оны басынан өткеріп, өзінің хәлі арқылы рухында сезініп, жүзеге асыруы неге жеткізеді:
ғылыми танымға жету
философиялық танымға жету
мистикалық таным түсінікке қол жеткізу
кемелдікке жету
Сопылық дүниетаным бойынша құдайлық сырлар мен ақиқат туралы таным, болмыстардың жаратылыс мақсатының мәнін ашу, олардың арасындағы байланыстарды танудағы “құдайлық еріктің” (илахи ирада) сырын ұғу”. Яғни, “ішкі көз” (басират) деп аталатын “сырға қанығу” (кашиф-иррационалдық-интуициялық метод) әдісі арқылы қол жеткізетін таным ………….аталады.
хәл
хикмет
аят
аян
Құранның мазмұны мен мәні, яғни, құдайлық аянның өзегі болып табылады. Құран Тәңірден келгендіктен барлық ізгіліктер мен игіліктердің негізгі көзі болып табылады, сондықтан ол ……………
хикмет
аян
сөз
ғылым
Ясауи бабамыз сопылық жолды өзіңді тану және Тәңірге қауышу үшін алдымен хикметтердің көзі – Құранға негізделген шариғаттан өтетін ………………. жолы ретінде түсіндіреді:
ғылым
ғашықтық
өнер
практикалық
Қожа Ахмет Ясауи бабамызды түрік халықтарының ұстазы ретінде қалай атаған:
Шайх ул машайх
Қутб ал-Ақтаб
Ахмад ас-сани
Пири Түркістан
Қожа Ахмет Ясауидің шығармасы:
Тариқат дар ул-Адаби
Құтадғу Білік
Насабнама
Диуани Лұғат әт-Түрік
Ясауи мәдениеті дегеніміз:
-Ислам дінінің сыртқы (захири) мәні, рухани психотехникалық этикалық кемелденудің өзіндік қағидасы мен ережелері қалыптасқан дәстүрлі түркі исламының түркі халықтарының түсінігіндегі, діни танымындағы көрінісі
-Ислам дінінің сыртқы (захири) мәні, рухани психотехникалық этикалық кемелденудің өзіндік қағидасы мен ережелері қалыптасқан дәстүрлі түркі исламының түркі халықтарының түсінігіндегі, діни танымындағы көрінісі
-Ислам дінінің сыртқы (захири) мәні, этикалық өзіндік қағидасы мен ережелері қалыптасқан ислами түсініктің мұсылман халықтарының түсінігіндегі, діни танымындағы көрінісі
-Ислам дінінің сыртқы (захири) мәні, этикалық өзіндік әдістемелік қағидасы мен ережелері қалыптасқан түркі халықтарының түсінігіндегі, діни танымындағы көрінісі
-Ислам дінінің ішкі (батини) мәні, рухани психотехникалық этикалық кемелденудің өзіндік әдістемелік қағидасы мен ережелері қалыптасқан дәстүрлі түркі сопылық ілімнің түркі халықтарының түсінігіндегі, діни танымындағы көрінісі
Ясауи ілімі қай құқықтық (фықһтық, амалдық) мәзхабқа жатады:
Матуридилік
Ханифтік
Ханафилік
Шиғалық
«Рисала дар Мақаматы Арбағин (Қырық мақам)» еңбегінің авторы:
Бахауаддин Нақшибанди
Жүсіп Баласағұни
Қожа Ахмет Ясауи
Махмұт Қашқари
Қожа Ахмет Ясауидің шежіресі «Насабнама» еңбегінің авторы:
Сүлеймен Бақырғани
Мәулана Руми
Бекет Ата
Мәуләна Сафиуддин
Қожа Ахмет Ясауидің шәкірті:
Нажмеддин Кубра
Сафиуддин Орын Қойлақы
Бахауиддин Нақшбанди
Гиждувани
Ясауи ілімі қай сенімдік мәзхабқа жатады:
Ханафилік
Ханифтік
Шиғалық
Матуридилік
Ясауи ілімінде кемелдікке жетудің шарттары:
білім, тәрбие, өнер, мәдениет
дiн, тiл және түркi-ислам мәдениетi жазу өнері, сәулет
шариғат, тариқат, мағрифат, ақиқат
заман, мәкән, ихуан, рабти-сұлтан
Ясауи ілімінде кемелдікке жетудегі мақамдар саны:
қырық бір
қырық
төрт
алпыс үш
Қожа Ахмет Ясауидің рухани ілімінде кемелденудің сатылары:
дiн, тiл, мәдениет, дәстүр
заман, мәкән, ихуан, рабти-сұлтан
шариғат, тариқат, мағрифат, ақиқат
мүрид, шейх, имам, сопы
Қожа Ахмет Ясауидің алғашқы ұстазы:
Юнус Хамадани
Ибрахим шейх
Арыстанбаб
Ибн Араби
Қожа Ахмет Ясауи қанша жыл өмір сүрген:
73
63
125
83
Қожа Ахмет Ясауидің анасының есімі:
Гаухар Ана
Айша Ана
Бибі Мариям Ана
Қарашаш Ана
Қожа Ахмет Ясауидің ұлы мен қызының есімдері:
Садраддин, Қарашаш
Айқожа, Гаухар
Қожабек, Айша
Ибрахим, Гаухар
«Пақырнама» еңбегінің авторы:
Ахмет Ясауи
Жүсіп Баласағұни
Имам Ғазали
әл-Фараби ибн Тархан
Абайдың философиясындағы “мен және менікі” деген ұғымдар нені білдіреді:
Иман және Ислам
Аспан мен жер
Рух және тән
Су мен топырақ
Қожа Ахмет Ясауидің ұстазы:
Ысқақ баб
Аристотель
әль-Фараби
Арыстан баб
