Font size
Worksheetsข้อสอบPISA วิทยาศาสตร์
Total questions: 20
Worksheet time: 12mins
สถานการณณ์
ในพื้นที่ทะเลทรายที่แห้งแล้งและร้อนจัด พืชหลายชนิด เช่น กระบองเพชร สามารถปรับตัวเพื่อความอยู่
รอดได้อย่างน่าทึ่ง นักวิทยาศาสตร์พบว่ากระบองเพชรมีลักษณะเฉพาะ เช่น ใบที่เปลี่ยนเป็นหนาม เพื่อลดการสูญเสีย
น้ํา และมีรากที่ขยายออกเพื่อดูดซึมน้ําในบริเวณกว้างอย่างไรก็ตาม ในช่วงฤดูฝน น้ําที่มาพร้อมกับพายุสามารถเกิด
การสะสมเป็นแอ่งน้ําได้ชั่วคราว พืชในทะเลทรายจะต้องปรับตัวให้ใช้ประโยชน์จากน้ําอย่างรวดเร็วก่อนที่มันจะระเหย
น้องๆ อย่าง Nora และ Noah คิดว่าใบของกระบองเพชรที่เปลี่ยนเป็นหนามมีบทบาทสําคัญอย่างไรต่อการอยู่รอดในทะเลทราย?
เพิ่มการระเหยน้ําจากใบเพื่อควบคุมอุณหภูมิ
ลดการสูญเสียน้ําจากพืชในสภาพแวดล้อมที่แห้งแล้ง
ป้องกันการเข้าทําลายของสัตว์ที่กินพืช
เพิ่มการสังเคราะห์แสงให่มีประสิทธิภาพมากขึ้น
สถานการณ์
Abigail และ Aiden กำลังทดลองปลูกต้นถั่วในสองสภาพแวดล้อมที่แตกต่างกัน:
ต้นถั่ว A ได้รับแสงแดดเต็มที่และรดน้ำวันละครั้ง
ต้นถั่ว B ถูกปลูกในที่ร่มและรดน้ำสองวันครั้ง
หลังจาก 2 สัปดาห์ พวกเขาพบว่า ต้นถั่ว A เติบโตสูงกว่าและใบมีสีเขียวเข้ม ในขณะที่ ต้นถั่ว B เติบโตช้าและมีใบสีเหลืองอ่อน
ข้อใดเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อการเจริญเติบโตของต้นถั่ว A มากกว่าต้นถั่ว B ?
ปริมาณแสงแดด
ปริมาณน้ำที่รด
คุณภาพดินที่ปลูก
อุณหภูมิของสภาพแวดล้อม
สถานการณ์
ในห้องทดลองของโรงเรียน นักเรียนกลุ่มหนึ่งที่มีชื่อว่า Arjun, Jackson และ Sophia กำลังสนุกกับการทดลองเพื่อศึกษาการละลายของน้ำตาลในน้ำ โดยพวกเขาเตรียมแก้วน้ำ 3 ใบ ดังนี้
แก้วที่ 1 ใส่น้ำเย็น (10 °C) แก้วที่ 2 ใส่น้ำอุณหภูมิห้อง (25 °C) แก้วที่ 3 ใส่น้ำร้อน (60 °C) จากนั้นพวกเขาใช้ช้อนคนและสังเกตเวลาที่น้ำตาลละลายหมดในแต่ละแก้ว
คำถาม
จากการทดลองนี้ น้ำตาลจะละลายในน้ำที่อุณหภูมิใดได้เร็วที่สุด?
น้ำเย็น (10 °C)
น้ำอุณหภูมิห้อง (25 °C)
น้ำร้อน (60 °C)
ละลายได้เท่ากันทุกอุณหภูมิ
สถานการณ์
หมีขั้วโลก(Polar Bear) เป็นสัตว์ที่อาศัยอยู่ในเขตอาร์กติกที่มีอุณหภูมิต่ำสภาพอากาศหนาวเย็นและเต็มไปด้วยหิมะและน้ำแข็ง นักวิทยาศาสตร์ศึกษาลักษณะและโครงสร้างที่ช่วยให้หมีขั้วโลกสามารถปรับตัวและดำรงชีวิตในสภาพแวดล้อมดังกล่าวได้ เช่น ขนสีขาวหนาทึบ ชั้นไขมันหนา และกรงเล็บที่ช่วยในการล่าเหยื่อ
คำถาม
“โครงสร้างและลักษณะของหมีขั้วโลก เช่น ขนสีขาว ชั้นไขมันใต้ผิวหนัง และกรงเล็บยาว มีความสำคัญต่อการปรับตัวในเขตอาร์กติกอย่างไร? จงอธิบายโดยให้เหตุผลสนับสนุน”
ลองจินตนาการว่า Aiden, Abigail หรือ Samuel เป็นนักวิทยาศาสตร์ที่กำลังสำรวจโลกของหมีขั้วโลก! พวกเขาจะอธิบายลักษณะพิเศษเหล่านี้อย่างไรเพื่อช่วยให้หมีขั้วโลกอยู่รอดในสภาพแวดล้อมที่หนาวเย็น?
(a)
สถานการณ์
นักเรียนกลุ่มหนึ่งที่มีชื่อว่า Sophia, Nora และ Henry กำลังศึกษาเกี่ยวกับการเจริญเติบโตของพืชในสภาพแวดล้อมที่แตกต่างกัน โดยพวกเขาได้ปลูกต้นไม้ในกระถาง 2 ใบ:
กระถาง A ตั้งอยู่ในที่ที่มีแสงแดดส่องถึงตลอดทั้งวัน ขณะที่กระถาง B ตั้งอยู่ในที่ร่มและมีแสงแดดส่องถึงเพียงบางส่วน
หลังจาก 3 สัปดาห์ นักเรียนพบว่าต้นไม้ในกระถาง A เติบโตสูงและมีใบสีเขียวสด ในขณะที่ต้นไม้ในกระถาง B เติบโตช้ากว่าและมีใบสีเหลือง
ปัจจัยใดที่มีผลต่อการเจริญเติบโตของต้นไม้ในกระถาง A มากกว่ากระถาง B?
ปริมาณน้ำที่รด
คุณภาพของดิน
อุณหภูมิของอากาศ
ปริมาณแสงแดด
สถานการณ์
นักเรียนกลุ่มหนึ่ง ได้แก่ Priya, Aria และ Arjun กำลังทดลองเกี่ยวกับการละลายของเกลือในน้ำ โดยพวกเขาเตรียมแก้วน้ำ 3 ใบ ดังนี้:
แก้วที่ 1 ใส่น้ำอุณหภูมิ 5 °C แก้วที่ 2 ใส่น้ำอุณหภูมิ 20 °C แก้วที่ 3 ใส่น้ำอุณหภูมิ 80 °C
หลังจากที่พวกเขาใส่เกลือลงไปในแต่ละแก้วและคนให้เข้ากัน พวกเขาสังเกตว่าเกลือละลายได้เร็วที่สุดในแก้วไหน?
ละลายได้เท่ากันทุกอุณหภูมิ
น้ำอุณหภูมิ 80 °C
น้ำอุณหภูมิ 5 °C
น้ำอุณหภูมิ 20 °C
สถานการณ์
ในพื้นที่ที่มีอากาศหนาวเย็น พืชบางชนิด เช่น ต้นสน สามารถปรับตัวเพื่อความอยู่รอดได้อย่างมีประสิทธิภาพ นักวิทยาศาสตร์พบว่าต้นสนมีลักษณะเฉพาะ เช่น ใบที่มีลักษณะยาวและแคบ เพื่อลดการสูญเสียน้ำในสภาพแวดล้อมที่หนาวเย็น
ในช่วงฤดูร้อน ต้นสนจะต้องปรับตัวให้สามารถใช้ประโยชน์จากแสงแดดได้อย่างเต็มที่
ใบของต้นสนมีบทบาทสำคัญอย่างไรต่อการอยู่รอดในสภาพอากาศหนาวเย็น? ลองช่วยกันคิดดูนะ Olivia, Maya และ Aria!
ลดการสูญเสียน้ําจากพืชในสภาพแวดล้อมที่หนาวเย็น
เพิ่มการระเหยน้ําจากใบเพื่อควบคุมอุณหภูมิ
เพิ่มการสังเคราะห์แสงให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น
ป้องกันการเข้าทำลายของสัตว์ที่กินพืช
สถานการณ์
ในพื้นที่ที่มีอากาศร้อนชื้น พืชบางชนิด เช่น ต้นปาล์ม สามารถปรับตัวเพื่อความอยู่รอดได้อย่างมีประสิทธิภาพ นักวิทยาศาสตร์พบว่าต้นปาล์มมีลักษณะเฉพาะ เช่น ใบที่กว้างและยาว เพื่อเพิ่มการสังเคราะห์แสงในสภาพแวดล้อมที่มีแสงแดดมาก
ในช่วงฤดูแล้ง ต้นปาล์มจะต้องปรับตัวให้สามารถเก็บรักษาน้ำได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ใบของต้นปาล์มมีบทบาทสำคัญอย่างไรต่อการอยู่รอดในสภาพอากาศร้อนชื้น? ลองช่วยกันคิดดูนะ นอร่า, เอมม่า และเอฟลิน!
เพิ่มการระเหยน้ําจากใบเพื่อควบคุมอุณหภูมิ
ลดการสูญเสียน้ำในสภาพแวดล้อมที่ร้อนชื้น
ป้องกันการเข้าทำลายของสัตว์ที่กินพืช
เพิ่มการสังเคราะห์แสงให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น
สถานการณ์
ในพื้นที่ที่มีอากาศหนาวเย็นและมีหิมะตก พืชบางชนิด เช่น ต้นเบิร์ช สามารถปรับตัวเพื่อความอยู่รอดได้อย่างน่าทึ่ง นักวิทยาศาสตร์พบว่าต้นเบิร์ชมีลักษณะเฉพาะ เช่น เปลือกที่หนาและมีสีขาว เพื่อสะท้อนแสงและลดการสูญเสียความร้อน
ในช่วงฤดูร้อน ต้นเบิร์ชจะต้องปรับตัวให้สามารถใช้ประโยชน์จากแสงแดดได้อย่างเต็มที่
เปลือกของต้นเบิร์ชมีบทบาทสำคัญอย่างไรต่อการอยู่รอดในสภาพอากาศหนาวเย็น? ลองช่วยกันคิดดูนะ Oliver, Emma, และ Anika!
เพิ่มการระเหยน้ําจากใบเพื่อควบคุมอุณหภูมิ
ป้องกันการเข้าทำลายของสัตว์ที่กินพืช
เพิ่มการสังเคราะห์แสงให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น
ลดการสูญเสียความร้อนในสภาพแวดล้อมที่หนาวเย็น
สถานการณ์
นักเรียนกลุ่มหนึ่ง ได้แก่ Evelyn, Mason และ Arjun กำลังทดลองเกี่ยวกับการเจริญเติบโตของเชื้อราในสภาพแวดล้อมที่แตกต่างกัน โดยพวกเขาได้เตรียมจานเพาะเชื้อ 3 ใบ ดังนี้:
จานที่ 1 มีอุณหภูมิ 15 °C จานที่ 2 มีอุณหภูมิ 25 °C และจานที่ 3 มีอุณหภูมิ 35 °C
หลังจากที่พวกเขาใส่เชื้อราในแต่ละจานและสังเกตการเจริญเติบโต พวกเขาพบว่าเชื้อราขึ้นเร็วที่สุดในจานไหน?
จานที่ 2 (25 °C)
ขึ้นได้เท่ากันทุกอุณหภูมิ
จานที่ 3 (35 °C)
จานที่ 1 (15 °C)
สถานการณ์
นักเรียนกลุ่มหนึ่ง ได้แก่ Aria, Emma และ Avery กำลังศึกษาเกี่ยวกับการเจริญเติบโตของเชื้อแบคทีเรียในสภาพแวดล้อมที่แตกต่างกัน โดยพวกเขาได้เตรียมจานเพาะเชื้อ 3 ใบ ดังนี้:
จานที่ 1 มีอุณหภูมิ 20 °C จานที่ 2 มีอุณหภูมิ 30 °C และจานที่ 3 มีอุณหภูมิ 40 °C
หลังจากที่พวกเขาใส่เชื้อแบคทีเรียในแต่ละจานและสังเกตการเจริญเติบโต พวกเขาพบว่าเชื้อแบคทีเรียเจริญเติบโตได้ดีที่สุดในจานไหน? มาร่วมสนุกกันเถอะ!
จานที่ 3 (40 °C)
จานที่ 2 (30 °C)
จานที่ 1 (20 °C)
ขึ้นได้เท่ากันทุกอุณหภูมิ
สถานการณ์
ในพื้นที่ที่มีอากาศร้อนและแห้งแล้ง พืชบางชนิด เช่น ต้นมะพร้าว สามารถปรับตัวเพื่อความอยู่รอดได้อย่างมีประสิทธิภาพ นักวิทยาศาสตร์พบว่าต้นมะพร้าวมีลักษณะเฉพาะ เช่น รากที่ลึกและใบที่ยาว เพื่อเพิ่มการดูดซึมน้ำในสภาพแวดล้อมที่แห้งแล้ง
ในช่วงฤดูฝน ต้นมะพร้าวจะต้องปรับตัวให้สามารถเก็บน้ำได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ลองคิดดูนะ! ใบของต้นมะพร้าวมีบทบาทสำคัญอย่างไรต่อการอยู่รอดในสภาพอากาศร้อนและแห้งแล้ง? ลิลี่, วิลเลียม และเมสัน มาช่วยกันหาคำตอบกันเถอะ!
เพิ่มการระเหยน้ําจากใบเพื่อควบคุมอุณหภูมิ
ลดการสูญเสียน้ำในสภาพแวดล้อมที่แห้งแล้ง
ป้องกันการเข้าทำลายของสัตว์ที่กินพืช
เพิ่มการสังเคราะห์แสงให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น
สถานการณ์
นักเรียนกลุ่มหนึ่งที่มีชื่อว่า Mia, Zoe และ David กำลังทดลองเกี่ยวกับการเจริญเติบโตของพืชในสภาพแวดล้อมที่มีความชื้นแตกต่างกัน โดยพวกเขาได้ปลูกต้นไม้ในกระถาง 3 ใบ:
กระถาง A ตั้งอยู่ในที่ที่มีความชื้นสูง กระถาง B ตั้งอยู่ในที่ที่มีความชื้นปานกลาง และกระถาง C ตั้งอยู่ในที่ที่มีความชื้นต่ำ
หลังจาก 4 สัปดาห์ นักเรียนพบว่าต้นไม้ในกระถาง A เติบโตสูงและมีใบสีเขียวสด ในขณะที่ต้นไม้ในกระถาง C เติบโตช้ากว่าและมีใบสีเหลือง
ปัจจัยใดที่มีผลต่อการเจริญเติบโตของต้นไม้ในกระถาง A มากกว่ากระถาง C?
ระดับความชื้นในอากาศ
คุณภาพของดิน
ปริมาณแสงแดด
ปริมาณน้ำที่รด
ในเขตพื้นที่แห้งแล้ง เช่น ทะเลทรายซาฮารา พืชชนิดต่าง ๆ ต้องปรับตัวเพื่อความอยู่รอดในสภาพแวดล้อมที่มีทรัพยากรน้ำจำกัด อุณหภูมิสูง และความแห้งแล้งเป็นระยะเวลานาน ตัวอย่างเช่น กระบองเพชร (Cactus) ซึ่งเป็นพืชที่สามารถดำรงชีวิตได้ในพื้นที่ดังกล่าว โดยมีลักษณะเฉพาะตัว เช่น ลำต้นหนาเก็บน้ำ ใบที่เปลี่ยนเป็นหนามเพื่อลดการสูญเสียน้ำ และระบบรากที่กว้างหรือหยั่งลึกเพื่อดูดซับน้ำจากพื้นที่ได้มากที่สุด
คำถาม
จากสถานการณ์เกี่ยวกับการปรับตัวของพืชในพื้นที่แห้งแล้ง
ลำต้นของกระบองเพชรมีลักษณะหนาและอวบน้ำเพื่อเก็บสะสมอาหารแทนการเก็บน้ำเป็นหลัก จงบอกว่าประโยคดังกล่าวถูกหรือผิด
ถูก
ผิด
จากสถานการณ์ข้อ 14
จงบอกว่าข้อความต่อไปนี้ถูกหรือผิด
"ใบของกระบองเพชรเปลี่ยนเป็นหนามเพื่อลดการสูญเสียน้ำจากการคายน้ำ"
ถูก
ผิด
จากสถานการณ์ ข้อ 14
จงบอกว่าข้อความต่อไปนี้ ถูกหรือผิด
"กระบองเพชรมีระบบรากที่กระจายกว้างหรือหยั่งลึกเพื่อช่วยดูดซับน้ำได้จากแหล่งน้ำในพื้นที่แห้งแล้ง"
ถูก
ผิด
จากสถานการณ์ ข้อที่ 14
จงบอกว่าข้อความต่อไปนี้ ถูกหรือผิด
"ลำต้นของกระบองเพชรมีคลอโรฟิลล์ซึ่งช่วยในการสังเคราะห์แสงแทนใบที่เปลี่ยนเป็นหนาม"
ถูก
ผิด
สถานการณ์
ในปีที่ผ่านมา พื้นที่ลุ่มน้ำเจ้าพระยาเผชิญกับน้ำท่วมหนักจากปริมาณฝนที่ตกเกินกว่าค่าเฉลี่ยรายปี ส่งผลให้ระดับน้ำในแม่น้ำสูงขึ้นจนล้นตลิ่งและน้ำไหลเข้าสู่พื้นที่อยู่อาศัย สาเหตุสำคัญเกิดจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่ทำให้ฝนตกหนักในระยะเวลาสั้น และการขาดแผนจัดการน้ำที่มีประสิทธิภาพ น้ำท่วมไม่เพียงแต่สร้างความเสียหายต่อชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน แต่ยังส่งผลต่อระบบนิเวศในพื้นที่ เช่น การสูญเสียพื้นที่ป่าและแหล่งอาศัยของสัตว์น้ำ
คำถาม:
สาเหตุหลักของน้ำท่วมในพื้นที่ลุ่มน้ำเจ้าพระยาในปีที่ผ่านมาคือ (a) และการขาดแผนจัดการน้ำที่มีประสิทธิภาพ
สถานการณ์ทางวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับการต่อวงจรไฟฟ้า
นักเรียนกลุ่มหนึ่งกำลังทดลองในห้องปฏิบัติการวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับการต่อวงจรไฟฟ้า พวกเขาได้รับอุปกรณ์ เช่น แบตเตอรี่ หลอดไฟ สายไฟ และสวิตช์ เพื่อสร้างวงจรไฟฟ้าแบบอนุกรมและแบบขนาน ในการทดลอง นักเรียนพบว่าในการต่อวงจรแบบอนุกรม หากหลอดไฟหนึ่งดวงดับ หลอดไฟที่เหลือจะไม่ทำงาน แต่ในวงจรแบบขนาน หลอดไฟดวงอื่นยังสามารถสว่างได้แม้หลอดใดหลอดหนึ่งจะดับ
จากสถานการณ์ดังกล่าว จงเติมคำตอบที่ถูกต้องลงไป
"การใช้ (a) ในวงจรไฟฟ้าทำให้สามารถควบคุมการเปิด-ปิดกระแสไฟฟ้าในวงจรได้"
ถ้าขนมปัง 1 แผ่นให้พลังงาน 80 กิโลแคลอรี และแยม 1 ช้อนโต๊ะให้พลังงาน 50 กิโลแคลอรี หากคุณทานขนมปัง 2 แผ่นกับแยม 2 ช้อนโต๊ะ จะได้รับพลังงานทั้งหมดกี่กิโลแคลอรี?
(a)
