Font size
Worksheetsортағасыр
Total questions: 100
Worksheet time: 50mins
Х-ХІІ ғғ. аралығына жататын моншалар табылған қала:
Отырар
Алмалық
Жанкент
Сарайшық
Сайрам
Торғай өңірі бойының қыпшақтары қандай бірлестікке жатады:
құлан-қыпшақ.
қырғыз-қыпшақ.
ноғай-қыпшақ.
шығыс-қыпшақ.
батыс қыпшақ
Шыңғысханның қай ұлына қазіргі Қазақстанның Орталық аумағы тиесілі болды:
Жошы
Мөңке
Мұқылай
Төле
Орда Ежен
Орхон ескерткіші қай қағанның құрметіне орнатылған:
Үшлік
Тон
Білге
Шегу
Қапаған
Ұлы Түрік қағанатының өктемдігіне Қазақстан жері қай ғасырда енген:
VІ ғасыр
ІV ғасыр
І ғасыр
ІІІ ғасырда
VIIғасыр
Ортағасырлық діни құрылыс түрі:
Мешіт
Монша
Шахристан
Чахарбағ
Чахарбағ
Батыс Түрік қағанатының астанасы:
Суяб
Мерке
Тараз
Ташкент
Сығанақ
Батыс Түрік қағанатының сауда саттық және қолөнер орталығы болған ірі қала:
Тараз
Мерке
Құлан
Сығанақ
Ташкент
VІ - Х ғғ. Қазақстандағы мемлекет түрі:
Ерте феодалдық
Дамушылық
Орталықтанған дамушы
Рулық-тайпалық
Алғашқы қауымдық
1777 ж. дүниеге келген, Қытай деректерін айналымға енгізген атақты орыс ориенталисті:
Н.Я. Бичурин
В.П. Потемкин
А.И. Тизенгаузен
С.Черников
А.П. Окладников
1980-жылдары Жетісу аумағын жоспарлы түрде зерттеу қай облыстан едәуір қорымдар мен қоныстар табуға мүмкіндік берді:
Алматы
Қызылорда
Қарағанды
Павлодар
Қостанай
Парсы және түрік деректерінде XІV-XVІ ғғ. қай территория Түркістан аталды:
Оңтүстік Қазақстан
Мауеренахр
Солтүстік-Батыс
Арал және Ертіс бойы
Орталық Қазақстан
Батыс Түрік қағанатының құрамындағы тайпалық одақ:
Дулулар
Қимақтар
Ғұндар
Дайлар
Яғма
Түрік қағанатының бірінші қағаны:
Бумын
Сұлу
Анағұй
Баға тархан
Сақал
V ғасырдағы түркі тілдес тайпалардың ортақ атауы:
теле
қидан
оғыз
татаб
жужан
Тарихшы Прокопий өз деректерінде атап өткен «ақ ғұндарды» арабтар мен сириялықтар қалай атаған:
абдел
курумчин
сэгэн
торгоут
зунгар
Н.Я. Бичурин қай тайпаны моңғол деп есептеген:
ғұн
якут
соғды
маньчжур
эфталит
Б.э. дейінгі ІІ-мыңжылдықтың екінші жартысында – І-мыңжылдықтың бас кезінде Сырдарияның төменгі бойының тұрғындары Қазақстанның қай өңірінің далалық тайпаларымен неғұрлым тығыз байланыста болған:
Орталық
Оңтүстік
Шығыс
Батыс
Солтүстік
Н.Я. Бичурин өз еңбектерінде қай Қытай тарихшысының еңбегін пайдаланған:
Сыма Цянь
У Ди
Ли Бо.
Хань Е
Цюй Юань
Түріктер сауда саттық байланыстарды қай мемлекетпен жүргізді:
Византиямен
Үндістанмен
Ауғаныстанмен
Ресей
Мысырмен
Батыс Түрік қағанатында жоғарғы үкімет басшысы мен бас қолбасшы қалай аталды:
қаған
жабғу
елтебер
сюбашы
хан
Батыс Түрік қағанатында қаған қай әулеттен сайланды:
нушиби
яғма
қимақ
қыпшақ
оғыз
Батыс Түрік қағанаты қашан ыдырады:
VІІІ ғ.басы
VІ ғ. аяғы
VІ ғ.басы
VІІІ ғ.ортасы
ІХ ғ. басы
Түрік қағанатының негізгі шаруашылығының түрі:
көшпелі мал шаруашылығы
жер өңдеу
натуралды шаруашылық
жартылай отырықшы жер өңдеу
қолөнер мен сауда
Батыс Түрік қағанатының билеуші қағаны:
Тон
Сұлу
Тайцзун
Анағұй
Баға тархан
Екінші Шығыс Түрік қағанатының билеуші қағаны:
Қапаған
Анағұй
Мұқан
Сатұқ Боғра
Земарх
Шығыс Түрік қағанатындағы қаған руынан шыққан ақсүйектерге қандай жоғары лауазым берілді:
ябғу
бұйрық
қара бұдун
тат
бөрі
Түркеш қағанатының билеуші қағаны:
Сұлу
Анағұй
Қара-Еске
Мұқан
Дато
Батыс Түрік қағанатында сот ісін кім жүргізді:
бұйрықтар
жабғу
елтебер
сюбашы
хан
Батыс Түрік қағанатының қағанының орынбасары, алым-салықты бақылаушы:
тұдын
жабғу
елтебер
сюбашы
атабек
Батыс Түрік қағанатында ең жоғарғы сот өктемдігі кімнің қолында болды:
тархан
ябғу
елтебер
тегін
сюбашы
Батыс Түрік қағанатының жазғы резиденциясын ата:
Мыңбұлақ
Өтүкен
Суяб
Атлах
Шаш
Түркеш қағанатының астанасы:
Суяб
Тұрфан
Фараб
Сығанақ
Испиджаб
Түркеш қағанатының қағаны Сұлудың негізгі саяси қарсыласы болған ел:
Араб
Византия
Эфталит
Қыпшақ
Иран
Соғдылардың Жетісуға келіп қоныстану себептерінің ішіндегі негізгі нұсқа:
сауда жасау ісі арқылы
түркештерге шабуылдады
қарлұқтарға шабуылдады
жетісуды иемденгісі келді
сырдария қалаларын басып алғысы келді
VІІ ғ. қытайлық «Таншу» хроникасында қарлұқтар құрамында қандай тайпа бар деп көрсетілген:
бұлақ
қырғыз
көкерсін.
лазана.
қимақ
Әл-Марвазидің еңбегінде қарлұқтар қайда тұрды деп көрсетілген:
Тулис тауы
Памир тауы
Саян тауы
Алтай тауы
Орал тауы
Отырарда орналасқан Көкмардан мазаратындағы қазбалардан табылған янтарь моншақтар қай жақтан жеткізілген:
Карпат-Днепрлік өңірден
Скандинавиядан
Парсы шығанағынан
Апеннин түбегінен
Британ теңізінен
Отырар қаласының ХІІ-ХІІІ ғғ. қабатынан және аймағынан табылған қола келілер қай жерде жасалған:
Хорасан
Шығыс Түркістан
Қашғар
Нан-лу провиинциясы
Бенгал аймағы
Аңыз бойынша Арыстан бабтың шәкірті, яғни халифасы деп түсіндірілетін киелі құс:
қарға
ұлар
ителгі
күйкентай
қырғи
«Көне Отырар қаласын консервациялау және сақтау» бағдарламасын бірлесе жүзеге асырған елдер:
Қазақстан-Жапония
Қазақстан-Оңтүстік Корея
Қазақстан-Ресей
Қазақстан-Қытай
Қазақстан-Өзбекстан
Түрік қағанатының өмір сүрген уақыты қай жылдарды қамтиды:
552-603 жж.
603-704 жж.
704-756 жж.
756-940 жж.
682-744 жж.
Батыс Түрік қағанатының өмір сүрген уақыты қай жылдарды қамтиды:
603-704 жж.
552-603 жж.
704-756 жж.
682-744 жж.
756-940 жж.
Батыс Түрік қағанатының астанасы:
Суяб
Тараз
Испиджаб
Атлах.
Шаш
Батыс түрік қағанатындағы бірінші тұлға:
қаған
тархан
елтебер
жабғу
хан
Қай жылы Отырар аумағының бестен бір бөлігі ашылды:
1971
1964
1981
1984
1991
Батыс Түрік қағанатының орталығы қай аймақ:
Жетісу
Мауереннахр
Ертіс өзені
Орхон өзені
Еділ-Жайық өзендерінің аралығы
682-692 жылдар аралығындағы Екінші Шығыс Түрік қағанатының қағаны:
Құтлық қаған
Қапаған қаған
Білге қаған
Күлтегін
Иоллығ тегін
Батыс түрік қағанатының негізгі тұрғындарын кімдер құрады:
тархандар
елтеберлер
төлеңгіттер
қара бұдындар
таттар
Түргеш қағанатының екінші қағаны кім болды:
Сақал
Үшлік
Сұлу
Баға тархан
Құтлық
Ташкент қаласының ежелгі атауы:
Шаш
Тараз
Суяб
Атлах
Испиджаб
Оғыз атауының пайда болуын қандай сөзбен байланыстырады:
садақтың оғы
қырғыз
мөрші
бөрі
тоғыз
Қытай деректері бойынша оғыздардың құрамындағы тайпа:
байандур
қарлұқ
кимек
қырғыз
апасиак
Оғыздарда тайпалық бөлімше қалай аталады:
бой
боз
тоқсоба
қаңқаш
елбөрілі
Қимақ бірлестігінің құрамындағы тайпа:
эймур
боз
бой
дурут
йетиоба
Ежелгі түрік жазбасы қалай аталады:
руна
соғды
скиф жазбасы
санскрит
иероглифтік
VI ғ. түрік жазбалары болғандығына қандай деректер куәлік етеді:
Қытай
Парсы
Иран
Орыс
Үнді
Түріктер қашан Жерорта теңізі елдеріне апаратын Ұлы Жібек жолы тармағының иесіне айналды:
Орта Азияны жаулап алғаннан кейін
Шығыс Түркістанды қосып алғаннан кейін
Аварларды жеңгеннен кейін
Қидандардың Манчжурияны бағындырғаннан кейін
Енисей қырғыздарын бағындырғаннан кейін
Ұлы Жібек жолы қай жылдарға дейін пайдаланылды:
XIV-XV ғғ.
XVII-XVIII ғғ.
III –V ғғ.
VI-VII ғғ.
IX –X ғғ.
XX ғасырдың 60-90 жылдар аралығында жыраулар поэзиясының тиянақты зерттеген:
Ә.Марғұлан
Ш.Мұртаза
М.Мағауин
С.Әшімов
Ә.Әлімжанов
Есім ханның батыры болған жырау:
Жиембет
Шалкиіз
Қазтуған
Ақтамберді
Доспамбет
Абылай хан заманында жорық жырауы болған және «Қамыстың басы майда, түбі сайда» атты толғаудың авторы:
Тәтіқара
Қазтуған
Шалкиіз
Жиембет
Ақтамберді
Марғасқа жырау қай хан туралы жырлаған:
Тұрсын
Бұрындық
Қасым
Жәңгір
Тәуекел
1828 ж. Петерборда Сенат үйінде Болат Уәлиханов үш күн айтып бітіре алмаған жыр:
Қозы Көрпеш – Баян сұлу
Қалқаман мен Мамыр
Қыз Жібек пен Төлеген
Алпамыс
Қобыланды
Білге қаған мен Күлтегін құрметіне жазылған көне түрік жазбалары қандай жазумен жазылған:
руна
соғды
ұйғыр
араб
латын
Қара теңізден Алтайға дейінгі «Дала жолы» қай уақыттан бастап қызмет ете бастады:
Б.з.д. І мыңжылдықтың ортасында
Б.з.д X –IX ғғ.
Б.з.д. VI-VII ғғ.
Б.з.д. І мыңжылдықтың басында
Б.з.д. ІІ мыңжылдықтың аяғында
Ұлы Жібек жолы қай уақыттан бастап дипломатиялық және сауда жолы ретінде қызмет ете бастады:
Б.з.д. ІІ ғ. ортасында.
б.з.д. X-IX ғғ.
Б.з.д. VI-VII ғғ.
Б.з.д. І мыңжылдықтың басында
Б.з.д. ІІ ғ. аяғында.
Басым көпшілігі VIII ғ. жататын Дың ескерткішінің Қазақстан бойынша негізгі таралу аймағы:
Орталық Қазақстан
Солтүстік
Еділ бойы
Тобыл өзені бойы
Сырдария өзені бойы
Ортағасырлық ғимараттардың ішкі-сыртқы қабырғасын безендіруге арналған қолданбалы өнер ескерткіші:
терракота
балбал
мүсінтас
сардоба
дың
Көне түркілердің VІІ-VІІІ ғғ. жататын ежелгі жазба ескерткіші табылған өзеннің аты:
Орхон
Еділ
Тобыл
Жайық
Торғай
Қарахан мемлекетіндегі билік иесі қатарына жатқан ханның ұрпағы:
Ілік хан
Инал
Көл-еркін
Атабек
Шад
Қарахан мемлекеті өмір сүрген уақытта салынған кесене:
Айша-бибі
Домбауыл
Алаша хан
Қожа Ахмет Йассауи
Жошы хан
«Қорқыт кітабының» нұсқасы Еуропаның қай қаласында сақталған:
Рим
Женева
Вена
Рига
Милан
Қай ғалымның анықтауынша ерте кезде Сыр бойында жырлаған «Қорқыт» эпосын оғыздар Сыр бойынан кеткенде өзімен бірге ала кетіп, оған жаңа сюжеттер қосқан:
В.В. Бартольд
Ә.Х. Марғұлан
В.В. Радлов
А.А. Диваев
С.П. Толстов
«Манас» жырының ең алғаш қалыптасуына негіз болған Түрік қағанаты кезіндегі оқиғалар екендігін ғылыми негізде тұжырымдаған:
А.Н. Бернштам
Н.И. Мелиоранский
Ә.Х. Марғұлан
В.В. Радлов
В.М. Жирмунский
«Манас» жырының шығу тарихын жоңғар дәуірімен байланыстыратын зерттеуші:
А.К. Боровков
Н.И. Мелиоранский
В.М. Жирмунский
В.В. Радлов
А.А. Диваев
1201 жылы найман ханы Бұйрық ұйымдастырған Шыңғысханға қарсы тұру үшін шақырылған құрылтайдағы басты тайпа:
найман
оғыз
қыпшақ
қимақ
байырғу
Қыпшақтардың батыс бірлестігіне жататын тайпа:
тоқсоба
яғма
ланиқаз
татар
алан
Қыпшақтарды орыстар қалай атаған:
половшылар
татарлар
моңғолдар
касоктар
ордалықтар
Ежелгі қала орталығы қалай аталады:
Цитадель
Рабад
Базар
Шахристан
Қыстақ
Көпестер мен шенеуніктер тұрған қала бөлігі қалай аталды:
Шахристан
Рабад
Базар
Қыстақ
Цитадель
Ортағасырлық қаланың қолөнершілер мен кедейлер тұратын бөлігі қалай аталды:
Рабад
Рабад
Шахристан
Қыстақ.
Цитадель
«Манас» жыры бойынша қарақытайлардан кейін ХІІІ ғ. ортасында қырғыз халқының шырқын бұзған хан:
Алеуке хан
Шыңғыс хан
Құбылай хан
Ажы хан
Абылай хан
Зерттеуші Ш.Уалиханов қазақ жерінде кездесетін археологиялық ескерткіштерді қандай топтарға бөлген:
көне молалар
сирек молалар
кең тараған молалар
молалар
кейінгі молалар
Түріктер заманындағы жерлеудің сипатты белгі:
адамды атымен бірге жерлеу ғұрыпы
қайтыс болған адамға дұға бағыштау
мұртты қорғандар салу
қыш ыдыстар қою ғұрпы
жыртқыш аңдардың тістерін қою ғұрпы
Зерттеуші Ш.Уалиханов балбал тастарды қай жерлерден кездесетінін атап өтеді:
Сібір
Аляска
Скандинавия
Карпат
Камчатка
ХІV ғ. араб зерттеушісі әл-Омари қыпшақтар қандай дақыл өсіргенін көрсетеді:
бидай
жүгері
алма
бұршақ
қауын
Орта ғасырлық қалалардың арасында көлемі жағынан үлкені, аумағы 30 гектардан асатын қала жұрты:
Отырар
Бурух
Ақтам
Лавар
Алмалық
Х-ХІІ ғғ. Орталық Қазақстандағы қалалық мәдениеттің жарқын үлгісі:
Аяққамыр
Сауран
Талғар
Қапал
Баба-Ата
Х ғ. жататын шыны ыдыстар қай қаладан табылды:
Тараз
Басқамыр
Сарайшық
Жент
Жанкент
Зерттеуші Ш.Уалиханов қай жердегі жартас суреттерін қағазға түсірген:
Таңбалы тас
Қарқаралы
Шыңғыстау
Маңғыстау
Көкшетау
Зерттеуші Ш.Уалиханов Ұлытау өңіріндегі қай ескерткіштерді қағазға түсірген:
Болған ана, Домбауыл
Дың, Болған ана
Болғанана, Көккесене
Көккесене, Домбауыл
Алаша хан, Көккесене
Орхон өзені бойындағы Күлтегін, Білге қаған, Тоныкөк бітіктастарын зерттеуші қазақ ғалымы:
Қаржаубай Сартқожаұлы
Жамбыл Артықбаев
Қойшығара Салғараұлы
Зардыхан Қинаятұлы
Нығмет Мыңжан
Руна жазуының құпиясын тұңғыш шешкен және тұңғыш рет аударған ғалым:
В. Томсен
Э. Росси
Н. Бернштам
В. Бартольд
С. Толстов
Ежелгі қаланың экономикалық орталығы қалай аталады:
Базар
Рабад
Шахристан
Қыстақ
Цитадель
Түріктердің бас құдайы:
Тәңірі
Ұмай
От-ана
Қамбар ата
Зеңгі баба
«Ежелгі түріктер» кітабының авторы кім:
Л. Гумилев
Н. Рычков
Е. Бекмаханов
Ш. Уәлиханов
А. Байтұрсынов
Қазақстанда ислам дінінің тарала бастауы:
VIII ғғ.
XV ғғ.
III –V ғғ.
VI –VII ғғ.
X ғ.
Орхон-Енисей жазуының құпиясын ашқан ғалым алғаш қандай сөздерді оқыды:
Тәңірі, түрік
Тәңірі, түрік
Тәңірі, жер-су
Жер-су, тәңірі
Қаған, ұмай ана
Арыстан баб қай қаладан шыққан сопылар үшін рухани ұстаз болды:
Сайрам
Сарайшық
Алмалық
Жент
Жаркент
