Font size
WorksheetsФилософия 100
Total questions: 100
Worksheet time: 50mins
Ғылыми таным деңгейлері:
сезімдік және пайымдаушылық
эмпирикалық және теориялық
фактілер мен практика
логикалық және интуициялық
физикалық және метафизикалық
Танымдық қызмет, ерекше әлеуметтік институт, мәдениеттің ерекше саласы – бұл:
философия
ғылым
мифология
таным
өркениет
Синергетика дегеніміз:
әлемнің заңдылығы басым даму теориясы
әлемнің тұрақтылық теориясы
күрделі жүйелердің өзін-өзі ұйымдастыру теориясы
логиканың басымдылығын сипаттайтын ілім
сциентизм теориясы
Ғылымның әлеуметтік институт ретінде қызметін сүйемелдейтін ерекше моралдық нормалар жиынтығы:
аксиология
деонтология
праксеология
ғылым этосы
эвристика
Ғылым дамуын оның ішкі факторларымен байланыстыратын көзқарас–бұл:
экстернализм
интернализм
субъективизм
агностицизм
детерминизм
Әртүрлі білімді, кейде қарама-қарсы философиялық көзқарастарды, құндылық пайымдауларды жүйесіз жинақтау мен біріктіруден тұратын әдістемелік тәсіл -
эклектика
риторика
софистика
релятивизм
скептицизм
Ғылымның негізгі міндеті
өмірді теориялық талдау
дүние туралы объективті және жүйеленген білімдерді дамыту
адамзат жинақтаған рухани-танымдық тәжірибелердің синтезі
ғылыми тұжырымдардың логикалық құрылымын зерттеу
тілді жалпы «дүние тәжірибесі» ретінде зерттеу
Теориялық таным саласына қатысы жоқ ғылыми әдіс
жалпылау
абстракция
идеализация
формализация
эксперимент
Теория шеңберінде қабылданған ақиқат, талап, айқындық
импликация
тезис
метемпсихоз
постулат
дилемма
Дамудың синонимі, тірі және өлі табиғатта болатын өзгеріс процестері
синтез
секуляризация
эволюция
солипсизм
социометрия
Диалектиканың қарама-қарсылықтардың бірлігі мен күрес заңы бейнелейді:
бағытын
механизмін
себебін
жылдамдығын
көлемін
Жаратылыстану ғылымдарының пайда болған кезеңі
Х ғ.
ХІІ ғ
ХVІI-ХVІІІ ғ.ғ.
ХІІІ-ХV ғ.ғ
ХІХ ғ.
Постклассикалық емес ғылыми рационалдылық дегеніміз:
классикалық кезеңдегі рационалдық деңгейді дамыту
ғалым білімнің құндылығын есте сақтауы керек
күрделілігі басым, өздігінен даму үдерісіндегі жүйені зерттеу
Декарттың екі әдісіне сүйену
ғалымның қандай әдіс қолданғанын ойында сақтауы
>«Позитивті ғылымдар», позитивизмге сәйкес мынаған сүйенеді
интуицияға
дедуктивтік әдіске
аксиомаларға
эмпирикалық фактілерге
экстраполяцияға
Қазіргі теориялық-танымдық зерттеулер ұсынады
идеализация және формализацияны
теориялық және әдістемелік плюрализмді
гипотетикалық-дедуктивтивтілікті
мистикалық реализмді
материалистік диалектиканы
«Позитивті ғылым өзіне өзі философия» деген
Кант
Конт
Кун
Кассирер
Кьеркегор
Теорияның негізгі түйіні болып табылады
заң
гипотеза
аксиома
дилемма
парадигма
К.Поппер теориясына сәйкес ғылым мына әлемге тиесілі:
бірінші әлемге
екінші әлемге
үшінші әлемге
субъективті әлемге
адам сезімдері әлеміне
Қазіргі ғылым философиясындағы орталық орындардағы тұжырым
технологиялық детерминизм
эмпиризм және схоластикалық теория
антисциентизм
ғаламдық эволюционизм
эволюциялық гносеология
Дәлелді білім теориясына арналған Аристотельдің еңбегі
«Метафизика»
«Топика»
«Органон»
«Жан туралы»
«Аналитика»
әл-Бирунидің еңбектері:
«Мукаддима», «Музыканың үлкен кітабы»
«Геодезия», «Жұлдыздар жайлы»
«Сауығу кітабы», «Білім кітабы»
«әл-жебр уәл-мұқабала кітабы»
«Сәулелер туралы», «Толқындар мен толқындардың себебі туралы»
«әл-Мукаддима» еңбегінің авторы:
Ибн халдун
әл-Бируни
ибн Араби
әл-Кинди
әл-Фараби
Ибн-Рушдтың «екі ұдай ақиқат» ілімінің мақсаты
Діни ақиқаттың абсолют екенін дәлелдеу
Философияны діннің қызметшісіне айналдыру
Философия мен ғылымды діннен бөлу
Ақыл-ойдың рөлін төмендету
Діни сенімнің мәртебесін жоғары қою
Құбылыстардың себептілігін жоққа шығаратын философиялық дүниетаным
фидеизм
индетерминизм
детерминизм
деизм
конвенционализм
Леонардо да Винчидің айтуы бойынша «Даналық ... қызы»
себептің
ақыл-ойдың
интеллекттің
интуицияның
тәжірибенің
ХХ ғасырдың соңында «синергетика» терминін ұсынған неміс ғалымы
Хайдеггер
Хоркгеймер
Хейзинг
Хабермас
Хакен
Бірқатар ережелері дәлелсіз қабылданған, қағидалары – ақиқаттығы айқын көрінетін ғылыми теорияны құру әдісі
аксиоматикалық әдіс
диалектикалық әдіс
байқау және қателесу әдісі
салыстырмалы талдау әдісі
дедуктивті әдіс
Маргиналды ғылымдарға мыналар жатады
уфология
кванттық механика
астрономия
математикалық логика
филология
Эксперименттік-математикалық зерттеу әдісінің негізін салушы
Бруно
Галилей
Кузанский
Коперник
Конт
Сезімдік таным негізі болып табылатын таным теориясы
эклектика
герменевтика
интуитивизм
эсхатология
сенсуализм
Антиканың ғылыми бағдарламасы:
Платон-аристотелдік физикалық бағдарлама
Сократтық диалектикалық бағдарлама
Пифагор-платондық математикалық бағдарлама
Зенондық апориялық бағдарлама
Киниктік этикалық бағдарлама
Зенон апорияларының мақсаты:
Қозғалыстың жоқ екенін дәлелдеу
Атомдық ілімді дәлелдеу
Диалектиканың бірінші заңын алу
Этика ережелерін қалыптастыру
Тартылыс заңын дәлелдеу
Ортағасырларда әлемдік эволюция туралы айтқан мұсылман ғалымы:
әл-Кинди
ибн Сина
ибн Араби
әл-Фараби
ибн Халдун
Жердің диаметрін есептеп шыққан ортағасырлық мұсылман ғалымы:
әл-Бируни
әл-Ғазали
Омар Хаям
ибн Сина
ибн Рош
Уақыт, кеңістік, қоғам бірлігін белгілейтін қазақ философиясының ұғымы:
Мекеншақ
Заман
Жерұйық
Желмая
Ұлыс
Әл-Хорезми «Қалпына келтіру және қарсы қою» атты еңбегінде негізін қалады:
химияның
физиканың
астрономияның
геометрияның
алгебраның
Араб философиясындағы еркін ойлаудың өкілі:
Омар Хайям
Әл-Бируни
Әл-Хорезми
Әл-Кинди
Әл-Газали
Гносеология дегеніміз:
Таным туралы ілім
Зерттеу әдісі
Діни дүниетаным
Құндылық туралы ілім
Адамгершілік туралы ілім
Философияның дүниеге жәй көзқарастан айырмашылығы:
теориялық дәлелі мен ғылыми сипатының жоғары болуы
шатастырып жіберуі
тәжірибемен байланысты болуы
күрделі терминдері мен тұлғалық сипаты
дара сипаты мен жүйесіздігі
Құбылыстардың себептілігін жоққа шығаратын философиялық дүниетаным
детерминизм
фидеизм
индетерминизм
деизм
конвенционализм
Философиядағы эпистемологиялық бетбұрысты жасаған
Гегель
Локк
Гоббс
Конт
Кант
Жалпының жекеге қатынасының тұжырымдамалық негізі
диалектика
дүниетаным
әдістеме
гипотеза
эклектика
Қоғам мен мәдениеттегі ғылымның маңызы мен ролін тым әсірелеу – бұл:
ғылыми оптимизм
интернализм
гносеологизм
сциентизм
эпистемоцентризм
Ғылымның институттануы мына ғасырларда болды:
XIX-XX ғғ
XV-XVI ғғ
XVII – XVIII ғғ
X-XII ғғ
V- IV б.э.д.
Ғылыми танымның эмпирикалық түрлері:
интуиция, ой қорытынды
идея, проблема
гипотеза, теория
ұғым, пікір
факт, эмпирикалық қорытынды
Философиялық білімнің мына бөлімінде ғылыми таным мәселелері қарастырылады:
праксеология
эпистемология
аксиология
онтология
антропология
XVII ғасырдан бастап ғылым мына сипатта дамыды:
техногендік өркениет
ғылым этосы
антропоморфизм
детерминизм
солипсизм
Әлем туралы түрлі ғылымдардың фундаментальды білімдері синтезінің нәтижесі:
білім интеграциясы
әлемнің ғылыми бейнесі
ғылыми теория
парадигма
эклектика
Дедуктивті зерттеу әдісінің принциптерін жасаған ойшыл:
Р.Декарт
Ф. Бэкон
Дж.Локк
Т.Гоббс
Т.Кампанелла
Дүниенің ғылыми бейнесінің алғашқы тарихи формасы:
механикалық
кванттық-релятивистік
атрибуттық
заттық - субстратты
динамикалық
Галилейдің пайымдауынша, «Табиғат кітабы» жазылған:
классикалық латын тілінде
философия тілінде
математика тілінде
поэзия тілінде
эвристика тілінде
Ғылым философиясының өзіндік зерттеу саласына айналған кезі:
Жаңа заманда (Бэкон Ф., Декарт Р.)
Антика кезеңінде (Платон, Аристотель)
ХІХ ғасыр ортасында (У.Уэвелл, Дж.С.Милль)
классикалық неміс философиясы шеңберінде (Кант , Гегель)
ғылым философиясы философиялық білімнің жеке бағыты болып табылмайды
Ғылыми танымда жетекші рөлді эксперимент атқарады деп санайтын көзқарас:
сенсуализм
эмпиризм
рационализм
экстернализм
иррационализм
Классикалық ғылым мен классикалық философияның құндылық принциптері дегеніміз – фундаментализм, монизм, субстанциональдық және…
редукционизм
релятивизм
синергизм
холизм
когеренттік
Мына дәуірде эксперименттік зерттеулер болған жоқ деп санауға болады:
Антика
Ортағасырлар
Қайта өрлеу
Жаңа заман
Қазіргі заман
Әлемнің классикалық емес ғылыми бейнесі жасалған уақыт:
ХХ ғ. ортасы
ХХ ғ. басы
б.з.д. Vғ.
ХVІІІ ғ.
ХVІ ғ.
Ежелгі Египет пен Вавилонда ғылымның пайда болуының себебі:
рухани қажеттілік
практикалық қажеттілік
озық ойлы адамдардың қызығушылығы
қоршаған дүниені тануға деген талпыныс
заттардың нағыз табиғатын тануға ұмтылыс
«Таным дегеніміз адамның бір кезде көрген идеяларын ойға түсіру» тұжырымы мына ойшылға тиесілі:
Сократқа
Эпикурға
Конфуцийге
Аристотельге
Платонға
Өзінің этикалық ілімін атомизм арқылы негіздеген ойшыл:
Пифагор
Зенон
Бор
Эпикур
Эйнштейн
Ортағасырлық араб тіліндегі «фәлсафа» сөзінің мағынасы:
дүниені рационалдық тану тәсілі
мұсылмандық діни ілім
дүниені мистикалық тану тәсілі
мұсылмандық құқық
әдет-ғұрып
Жаңа заман философиясына қатысты:
Антропоцентризм тән болды
Негізгі мәселесі адам болды
Бұл дәуірде философия діннің қызметшісіне айналды
Негізгі мәселесі Құдай болды
Бұл дәуірде философия ғылыммен бірікті
Ф.Энгельс «Табиғат диалектикасы» еңбегінде:
пантеистік көзқарасты тұжырымдаған
абсолют идеяның қозғалысын көрсеткен
дуалистік көзқарасын дәйектеген
материя қозғалысының классификациясын жасаған
субстанция деп идеяны таныған
XX ғ. екінші жартысында жасалған дүние бейнесі:
диалектикалық
классикалық
классикалық емес
механикалық
постклассикалық емес
Жалпы ғылыми әдіске жатады:
сауалнама
спектрлік талдау
эксперимент
клондау
интервью
Т.Кун ғылым динамикасында екі фазаны бөліп көрсетті: қалыпты ғылым және…
ғылыми теория
ғылымды жоққа шығару
ғылыми революция
ғылымдағы тоқырау
абсолют ғылым
Теориялар пролиферациясы принципін ұсынған:
М.Полани
Т.Кун
И.Лакатос
П.Фейерабенд
У.Селларс
Т.Кун бойынша парадигма дегеніміз – бұл:
зерттеу мәселесін шешу үлгісі ретінде ғылыми қауымдастық қабылдаған модель
фундаментальды теорияны жоққа шығаратын гипотеза
аксиомалар жүйесі
негізінде жаңа білім жатқан логикалық ережелердің бірлігі
метатеория
«Тұлғалық білім» атты еңбектің авторы:
Т.Кун
М.Полани
И.Лакатос
П.Фейерабенд
У.Селларс
Ақиқаттың салыстырмалылығын абсолюттендіретін көзқарас:
релятивизм
экстернализм
интернализм
ғылымдағы тоқырау
абсолют ғылым
К.Поппердің эмпирикалық ғылымның теорияларын және пікірлерін демаркациялауға мүмкіндік жасайтын ұғымы:
верификация
формализация
рационализация
фальсификация
логикалау
Ғылым дамуы концепциясын Дарвиннің эволюциялық теориясы үлгісімен жасаған:
М.Полани
И.Лакатос
П.Фейерабенд
С.Тулмин
Л.Витгенштейн
И.Лакатос ұсынған ғылымды дамыту концепциясы, бұл:
ғылыми-зерттеу бағдарламаларының бәсекесі
парадигмалардың бәсекесі
жеке ғылыми теориялардың ауысуы
гипотезалардың көп болуы
эмпирикалық әдістерге мән бермеу
Техниканың табиғатын зерттеуге бағытталған философияның бөлімі:
Техника философиясы
Эпистемология
Шаруашылық философиясы
Ғылым философиясы
Гносеология
Ғылыми білімнің әдістемесі белгілі философиялық көзқарастарға, философиялық принциптер мен категорияларға негізделетінін көрсететін философияның функциясы:
тәрбиелік
эстетикалық
методологиялық
аксиологиялық
гносеологиялық
Таным туралы ілім, философияның бөлімі:
Эпистемология
Гнесеология
формализация
фальсификация
Агностицизмнің өкілдері:
Кант,Юм
Платон, Пифагор
Гегель, Маркс
Декарт, Бэкон
әл-Фараби, ибн Сина
Ұғым дегеніміз:
зат немесе құбылыс туралы түсінік
затты барлық белгілері арқылы бейнелейтін ойдың түрі
бір нәрсені сезу, түйсіну
заттың белгілер жиынтығы
құбылыстардың мәнді қасиеттерін бейнелейтін ойдың түрі
Объективтік шындықты білдіретін категория:
Атомдар
Құбылыс
Ұйыған энергия
Зат
Материя
Практика арқылы тексеріліп расталған ғылыми болжам айналады:
ғылыми фактіге
жаңа технологияға
гипотезаға
теорияға
ғылыми мәселеге
Мына категория болмыстың жалпы негізін және ішкі бірлігін білдіреді:
Субстанция
Субьект
Обьект
Құбылыс
Атом
Ғылыми болжам:
Проблема
Гипотеза
Факт
Эмпирикалық заң
Математикалық теория
Ойлаудың бүтіннен бөлшекке, жалпыдан жалқыға көшу жолы:
Индукция
Аксиома
Апория
Синтез
Дедукция
Теория дегеніміз:
Объект туралы толық дәлелденген, тұжырымдалған білім
Тіркелген құбылыс
Ұқсастықты іздеу әдісі
Эмпирикалық жолмен алынған қорытынды
Дәлелдемені қажет ететін болжам
Жеке тұжырымдардан жалпы тұжырым алу әдісі:
Дедукция әдісі
Индукция әдісі
Эксперимент әдісі
Модельдеу әдісі
Идеализация әдісі
Қозғалыс ұғымының мына анықтамасы ең жалпы философиялық сипатқа ие болып табылады:
қозғалыс – кез-келген өзгеріс, жалпы өзгеріс
қозғалыс – физикалық-химиялық процестер
қозғалыс – адам түйсіктерінің жиынтығы
қозғалыс – денелердің кеңістіктегі орын алмастыруы
қозғалыс – сананың ағымы
Танымның сезімдік формасы:
Ұғым, пікір, ой түйіндеу
Түйсік , қабылдау, елестету
Мәселе, гипотеза, теория
Факт, қорытынды, сипаттау
Пікір, пікірталас
Теорияның функциялары:
түсіндірушілік, болжаушылық, әдіснамалық
факт алу, сипаттау, модельдеу
тәжірибе жасау, эмпирикалық қорытынды алу
гуманистік, аксиологиялық
этикалық, эстетикалық
Әлемде бір ғана бастама бар деген философиялық бағыт:
Механицизм
Монизм
Дуализм
Плюрализм
Моногамия
«Диалектика» сөзінің алғашқы мағынасы
Дүниенің түпнегізі
Әлемдік жан
Ең дана сан
Сұлулыққа құштарлық
Қарама-қарсы пікір
Герменевтика дегеніміз:
Мәтінді түсіну
Эксперимент түрі
Универсалий туралы ілім
Субстанция
X ғасыр философиясының бағыты
«Танымның қайнар көзі – ақыл-ойда» деген көзқарас:
эмпиризм
агностицизм
сенсуализм
скептицизм
рационализм
Субъективтік диалектика деген
Ойлау диалектикасы
Қоғам дамуының диалектикасы
Табиғат диалектикасы
Адам пайда болуының диалектикасы
Технология диалектикасы
Танымның рационалдық деңгейінің формасы:
Гипотеза
Елестету
Пікір
Түйсік
Қабылдау
Материяның соңғы философиялық анықтамасы:
Тұрақты массасы бар зат
Әлемдегі алғашқы элемент
Ұйыған энергия
Заттар мен орта жиынтығы
Объективтік шындықты білдіретін категория
Рационализмнің негізгі қағидасы:
адамның танымдық іс-әрекетінде жетекші рөлді ақыл атқарады
дүниені танып-білу екі талай, күдік туғызады
ғылымда басты рольді тәжірибе, эксперимент атқарады
дүниені принципті түрде танып-білуге болмайды
таным аян берілу арқылы ғана мүмкін болады
Диалектикаға қарама-қарсы әдіс:
индукция
анализ
метафизика
дедукция
синтез
Ғылымның адаммен, қоғаммен, табиғатпен байланысын бағалаудағы қарама-қарсы көзқарастар:
сциентизм, антисциентизм
теизм, атеизм
эмпиризм, рационализм
реализм, номинализм
логика, антилогика
Скептицизмге сәйкес келеді:
Танымда жетекші рөлді тәжірибе атқарады
Дүниені танып-білу жартылай мойындалады
Дүниені түбегейлі танып-білуге үлкен күмән туғызады
Дүниені танып-білуге сциентизм мүмкіндік береді
Дүниенің субстанциясын танып білуге болады
Логика дегеніміз:
қисынды ойлау
сезімдік таным
сұлулық өлшемі
екінші табиғат
жүйесіз ойлау
Ренессанс кезеңінің ұлы өнертапқышы, математик, тарихшы, суретші, философ:
Дж. Бруно
Л.да Винчи
Ф.Бэкон
Р.Декарт
Н.Коперник
