NEW
Font size
S
M
L
XL
WorksheetsКЯЛА-21 ҚҚТ 1/8
Total questions: 60
Worksheet time: 45mins
Name
Class
Date
1.
Көптеген туынды түбір зат есім сөздер жасаған жалаң жұрнақты көрсет
a)
-шы, -ші, -кер, -гер
b)
-шылық, -шілік,
c)
-ынды
d)
-палық
e)
-ғылықты,-гілікті
2.
Зат есім сөзжасамдық жұрнақтарының ішінде жеке, бір ғана мағынада қолданылатын жұрнақтарды тап
a)
-хана, -тай, -й.
b)
-шы, -ші, -кер, -гер
c)
-лы,-лі, -сыз, -сіз
d)
-дық, -тық, -лық, -лік
e)
-ген, -ған, -кен, -ман, -пар
3.
Синоним жұрнақтарды тап
a)
-шы, -ші, -кер, -гер
b)
-лы,-лі, -сыз, -сіз
c)
-хана, -стан, -паз, -қор
d)
-ген, -ған, -кен, -ман, -пар
e)
-дық, -тық, -лық, -лік
4.
Тілге талай туынды зат атауын берген, қазір де сөзжасамдық қызметін жоғалтпаған жұрнақтар
a)
Өнімді жұрнақтар
b)
Өнімсіз жұрнақтар
c)
Жалаң жұрнақтар
d)
Құранды жұрнақтар
e)
өлі жұрнақтар
5.
Зат есім тудыратын өнімсіз жұрнақтар
a)
-қат, -арт, -сын, -қай
b)
-хана, -тай, -й.
c)
-шы, -ші, -кер, -гер
d)
-лы,-лі, -сыз, -сіз
e)
-стан, -кент, -хана, -дық, -дік
6.
Мамандық мәнді жұрнақтарды көрсет
a)
-шы, -ші, -кер, -гер, -паз, -пан, -кеш, -лық, -лік
b)
-стан, -кент, -хана, -дық, -дік
c)
-қат, -арт, -сын, -қай
d)
-ген, -ған, -кен, -ман, -пар
e)
-зада, -қан, -жан, -бай, -бек
7.
Орын-жай мәнді жұрнақтарды көрсет
a)
-стан, -кент, -хана, -дық, -дік
b)
-шы, -ші, -кер, -гер, -паз, -пан, -кеш, -лық, -лік
c)
-зада, -қан, -жан, -бай, -бек
d)
-дық, -не, -шік, -дақ, -тақ, -сын, -п
e)
-ген, -ған, -кен, -ман, -пар
8.
Лауазым атаулы мәнді жұрнақтар
a)
-дық, -тық, -лық, -лік
b)
-шы, -ші, -кер, -гер, -паз, -пан, -кеш, -лық, -лік
c)
-зада, -қан, -жан, -бай, -бек
d)
-ген, -ған, -кен, -ман, -пар
e)
-стан, -кент, -хана, -дық, -дік
9.
Кісі аттарын жасайтын жұрнақтар
a)
-зада, -қан, -жан, -бай, -бек
b)
-стан, -кент, -хана, -дық, -дік
c)
-шы, -ші, -кер, -гер, -паз, -пан, -кеш, -лық, -лік
d)
-ген, -ған, -кен, -ман, -пар
e)
-дық, -не, -шік, -дақ, -тақ, -сын, -п
10.
Салт-дәстүрге қатысты атаулар жасайтын жұрнақтар:
a)
-лық, -лік, -дық, -дік, -тық, -тік, -ын, -у
b)
-зада, -қан, -жан, -бай, -бек
c)
-стан, -кент, -хана, -дық, -дік
d)
-шы, -ші, -кер, -гер, -паз, -пан, -кеш, -лық, -лік
e)
-хана, -тай, -й.
11.
Дене мүшелері атауларын жасайтын жұрнақтар
a)
-тық, -шік
b)
-хана, -тай, -й.
c)
-стан, -кент, -хана, -дық, -дік
d)
-шы, -ші, -кер, -гер, -паз, -пан, -кеш, -лық, -лік
e)
-лық, -лік, -дық, -дік, -тық, -тік, -ын, -у
12.
Тағам атауларын жасайтын жұрнақтар
a)
-дық, -не, -шік, -дақ, -тақ, -сын, -п
b)
-зада, -қан, -жан, -бай, -бек
c)
-стан, -кент, -хана, -дық, -дік
d)
-шы, -ші, -кер, -гер, -паз, -пан, -кеш, -лық, -лік
e)
-хана, -тай, -й.
13.
Аспаптар атауын жасайтын жұрнақтар
a)
-ген, -ған, -кен, -ман, -пар
b)
-зада, -қан, -жан, -бай, -бек
c)
-стан, -кент, -хана, -дық, -дік
d)
-шы, -ші, -кер, -гер, -паз, -пан, -кеш, -лық, -лік
e)
-хана, -тай, -й.
14.
Зат есімнің лексикалық мағынасын түрлендіріп, оған түрлі реңк мәнін қосатын 13 жұрнақты көрсеткен ғалым
a)
А.Ысқақов
b)
К.Аханов
c)
Н.Сауранбаев
d)
Ы.Маманов
e)
Ә.Төлеуов
15.
Тамаққа қатысты атауларды жасайтын жұрнақтар
a)
-мал, -ма, -ме, -дақ, -маш, -меш, -м, -мақ, -мық, -пақ
b)
-зада, -қан, -жан, -бай, -бек
c)
-стан, -кент, -хана, -дық, -дік
d)
-шы, -ші, -кер, -гер, -паз, -пан, -кеш, -лық, -лік
e)
-хана, -тай, -й.
16.
Құрал-сайман атауын жасайтын жұрнақтар
a)
–ғы, -гі, -ақ, -ық, -ік, -у, -ма, -ме, -кіш, -нда
b)
-зада, -қан, -жан, -бай, -бек
c)
-стан, -кент, -хана, -дық, -дік
d)
-шы, -ші, -кер, -гер, -паз, -пан, -кеш, -лық, -лік
e)
-хана, -тай, -й.
17.
Табиғат, мезгілге байланысты атауларды жасайтын жұрнақтар
a)
–й, -а, -ы, -ші, -н, -сын, -сін
b)
-зада, -қан, -жан, -бай, -бек
c)
-стан, -кент, -хана, -дық, -дік
d)
-шы, -ші, -кер, -гер, -паз, -пан, -кеш, -лық, -лік
e)
-хана, -тай, -й.
18.
Құрамына қарай күрделі зат есімдер нешеге бөлінеді?
a)
4
b)
3
c)
2
d)
5
e)
6
19.
Өзінің құрамындағы сыңарлардың дыбыстық өзгеріске түсіп, бір-бірімен жымдасып, ықшамдалып, кірігуінен жасалған зат есім
a)
кіріккен
b)
біріккен
c)
тіркескен
d)
қосарланған
e)
қысқарған
20.
"Білезік, қарлығаш, белбеу, қонағасы, ашудас, қолғанат" сөздері қандай сөздер?
a)
кіріккен
b)
біріккен
c)
тіркескен
d)
қосарланған
e)
қысқарған
21.
Сыңарлары дыбыстық жағынан өзгеріссіз қалыпта тұрып, мағына тұтастығына көшкен сөздер
a)
біріккен
b)
тіркескен
c)
қосарланған
d)
қысқарған
e)
кіріккен
22.
"Балабақша, жолбасшы, өткел, пікірталас" сөздері қандай сөздер?
a)
біріккен
b)
тіркескен
c)
қосарланған
d)
қысқарған
e)
кіріккен
23.
Екі не одан да көп сыңарлардан құралып, бір лексикалық мағына беретін, бір лексема қызметін атқаратын сөздер
a)
тіркескен
b)
біріккен
c)
қосарланған
d)
қысқарған
e)
кіріккен
24.
"Азу тіс, бас бармақ, кәрі жілік" сөздері
a)
тіркескен
b)
біріккен
c)
қосарланған
d)
қысқарған
e)
кіріккен
25.
"Әке-шеше, ата-ана, туған-туыс, бала-шаға, қыз-қырқын" сөздері
a)
қосарланған
b)
тіркескен
c)
біріккен
d)
қысқарған
e)
кіріккен
26.
Зат есім сөздердің өзіне жалғанып, оның лексикалық мағынасын түрлендіретін жұрнақтар
a)
реңк мәнді жұрнақтар
b)
Өнімді жұрнақтар
c)
Өнімсіз жұрнақтар
d)
Жалаң жұрнақтар
e)
Құранды жұрнақтар
27.
Соңғы зерттеу бойынша зат есім лексикалық мағынасын түрлендіретін, реңк мәнін қосатын қанша жұрнақ бар?
a)
24
b)
25
c)
20
d)
15
e)
13
28.
Лексика-семантикалық тәсіл арқылы жасалған туынды зат есім сөздер ғылымда қалай аталады?
a)
субстантив
b)
адъектив
c)
вербалданған
d)
прономиналданған
e)
номиналданған
29.
Екі не одан да көп сыңарлардан құралып, бір сындық ұғымды, белгіні білдіретін сөздер қалай аталады?
a)
күрделі сындар
b)
дара сындар
c)
құранды сындар
d)
өнімді сындар
e)
өнімсіз сындар
30.
Басқа сөз таптарының сын есімге ауысуын білдіретін конверсиялық процесс.
a)
адъективтену
b)
субстантивтену
c)
вербалдану
d)
прономиналдану
e)
номиналдану
31.
Құранды жұрнақтар
a)
сұрампаз, жатыңқы, аумалы, жарасымды
b)
мұртты, күндік, қарыздар, тарихи
c)
сылбыр, болбыр, ұрысқақ, тоңғақ.
d)
жанжалқой, әзілқой, мансапқор, парақор.
e)
сусыз, білімсіз, ниеттес, сырлас, тілеулес.
32.
Белгінің барлығын, молдығын білдіретін жұрнақтар.
a)
-лы,-лі, -дар.
b)
-паз, -и
c)
-ыр, -ір,-ақ, -ғақ, -гек, -тал, -қой, -гөй
d)
-сыз,-сіз, -дай,-дей, -тай,-тей
e)
-лас,-лес,-дас,-дес,-тас,-тес
33.
Белгінің жоқтығын білдіретін және салыстыру мәнді жұрнақтар
a)
-сыз,-сіз, -дай,-дей, -тай,-тей
b)
-ыр, -ір,-ақ, -ғақ, -гек, -тал, -қой, -гөй
c)
-лы,-лі, -дар.
d)
-лас,-лес,-дас,-дес,-тас,-тес
e)
-паз, -и
34.
Адам қасиеттерін білдіретін жұрнақтар:
a)
-ыр, -ір,-ақ, -ғақ, -гек, -тал, -қой, -гөй
b)
-сыз,-сіз, -дай,-дей, -тай,-тей
c)
-лы,-лі, -дар.
d)
-лас,-лес,-дас,-дес,-тас,-тес
e)
-паз, -и
35.
«Күрделі сын есім» деген термин қай жылы, қай ғалымның еңбегінен бастап, ғылыми айналымға түсті?
a)
1952 жылғы А.Ысқақов пен К.Аханов авторлығымен шыққан мектеп грамматикасынан бастап
b)
1989 ж. Н.Оралбаеваның авторлығымен шыққан «Қазіргі қазақ тілінің сөзжасам жүйесі» монографиясынан бастап
c)
2001 ж. Б.Р. Есімсейітов «Қазіргі қазақ тіліндегі сөзжасамдық тізбектер» деген тақырыпта кандидаттық диссертация қорғағаннан кейін
d)
Ә.Төлеуовтің 1982 ж.шыққан “Қазақ тіліндегі есім сөз таптары” атты еңбегінен бастап
e)
1991 ж. А.Ысқақовтың "Қазіргі қазақ тілі. Морфология" еңбегінен бастап
36.
Көнетоз, біртоға, көнтері, тілалғыш, есерсоқ, алаңғасар, кемтар, кертартпа, қонақжай, т.б.
a)
Біріккен күрделі сындар
b)
қосарланған күрделі сындар
c)
тіркескен күрделі сындар
d)
қысқарған күрделі сындар
e)
кіріккен күрделі сындар
37.
Үлкенді-кішілі, ақты-қаралы, ағал-жағал, қан-сөлсіз, қырғи-қабақ, қайғы-қасіретсіз, ұзыннан-ұзақ, т.б.
a)
қосарланған күрделі сындар
b)
Біріккен күрделі сындар
c)
кіріккен күрделі сындар
d)
тіркескен күрделі сындар
e)
қысқарған күрделі сындар
38.
Қызыл ала, ақ сары, күрең қызыл, қара қошқыл, қызыл шұнақ, теңбіл көк.
a)
тіркескен күрделі сындар
b)
қосарланған күрделі сындар
c)
Біріккен күрделі сындар
d)
кіріккен күрделі сындар
e)
қысқарған күрделі сындар
39.
Қиылған (қас), уылжыған (жас), қашаған, сүзеген, тебеген, алаған, береген, ұшқалақ, жаңғалақ, сасқалақ.
a)
Есімше формаларының адъективтенуі
b)
Көсемше формаларының адъективтенуі
c)
Адъективтенген қимыл есімдері
d)
Адъективтенген зат есімдер
e)
Адъективтенген еліктеуіш сөздер
40.
Жамау, бұрау (қамшы), асқақ, көк (аспан, шөп, түс), ақ (түс, ағарған), жас (жас мөлшері, жігіт).
a)
Зат есімнен сын есімдерге толық ауысқан сөздер
b)
Адъективтенген қимыл есімдері
c)
Есімше формаларының адъективтенуі
d)
Көсемше формаларының адъективтенуі
e)
Адъективтенген еліктеуіш сөздер
41.
Сын есім ілік септікте тұрып, заттанып келіп матаса байланысқан анықтауыш болған сөйлемді тап.
a)
Жақсының жақсылығын айт, нұры тасысын.
b)
Білімдіден шыққан сөз, талаптыға болсын кез.
c)
Бетті бастым, қатты састым.
d)
Баланың жақсысы – қызық, жаманы – күйік.
e)
Бақтығұл өзі де кесек, балуан денелі, иықты.
42.
Сын есім шығыс септігінде келіп, заттанып, толықтауыш қызметін атқарған сөйлемді тап.
a)
Білімдіден шыққан сөз, талаптыға болсын кез.
b)
Бетті бастым, қатты састым.
c)
Баланың жақсысы – қызық, жаманы – күйік.
d)
Бақтығұл өзі де кесек, балуан денелі, иықты.
e)
Жақсының жақсылығын айт, нұры тасысын.
43.
Сын есім сөйлемде етістіктің алдында тұрып, қимыл, іс-әрекеттің сынын білдіріп, пысықтауыш болған сөйлемді тап.
a)
Бетті бастым, қатты састым.
b)
Баланың жақсысы – қызық, жаманы – күйік.
c)
Бақтығұл өзі де кесек, балуан денелі, иықты.
d)
Жақсының жақсылығын айт, нұры тасысын.
e)
Білімдіден шыққан сөз, талаптыға болсын кез.
44.
Заттанған сын есім атау септігінде тұрып, бастауыш қызметін атқарған сөйлемді тап.
a)
Баланың жақсысы – қызық, жаманы – күйік.
b)
Бақтығұл өзі де кесек, балуан денелі, иықты.
c)
Жақсының жақсылығын айт, нұры тасысын.
d)
Білімдіден шыққан сөз, талаптыға болсын кез.
e)
Бетті бастым, қатты састым.
45.
Жіктік тұлғада тұрып сөйлемнің баяндауышы болған сын есімді тап.
a)
Бақтығұл өзі де кесек, балуан денелі, иықты.
b)
Жақсының жақсылығын айт, нұры тасысын.
c)
Білімдіден шыққан сөз, талаптыға болсын кез.
d)
Бетті бастым, қатты састым.
e)
Баланың жақсысы – қызық, жаманы – күйік.
46.
Есептік сандарды білдіретін негізгі түбір сан есімдердің саны қанша сөзден тұрады?
a)
23
b)
24
c)
25
d)
20
e)
22
47.
Есептік сан есімнен реттік сан есім жасайтын қосымша
a)
-ыншы, -інші, -ншы, -нші
b)
–ау, -еу.
c)
–дай, -дей, -тай, -тей:
d)
–даған, -деген:
e)
-нан, -нен,-дан, -дан, -тан,-тен.
48.
Жинақтық сан есім жасаушы қосымша
a)
–ау, -еу.
b)
–дай, -дей, -тай, -тей:
c)
–даған, -деген:
d)
-нан, -нен,-дан, -дан, -тан,-тен.
e)
-ыншы, -інші, -ншы, -нші
49.
Есептік сан есімдерге жуық, тарта, қаралы, шақты, шамалы, шамасында, артық, астам, аса, таяу, жақын шылаулары тіркесіп, олардан
a)
болжалдық сан атауларын жасайды
b)
бөлшектік сан атауларын жасайды
c)
реттік сан атауларын жасайды
d)
топтық сан атауларын жасайды
e)
жинақтау сан атауларын жасайды
50.
Болжалдық сан есім жасайтын қосымша
a)
–дай, -дей, -тай, -тей:
b)
-ыншы, -інші, -ншы, -нші
c)
–ау, -еу.
d)
-нан, -нен,-дан, -дан, -тан,-тен.
e)
-лас,-лес,-дас,-дес,-тас,-тес
51.
Басқа сөздердің есімдікке тән қабілетке ие болу қасиеті тіл білімінде қалай аталады?
a)
прономиналдану
b)
субстантивтену
c)
адъективтену
d)
вербалдану
e)
номиналдану
52.
Лексика-семантикалық тәсілмен жасалған есімдіктерді көрсет
a)
бар, бір, біреу, бүкіл, түге, әр, күллі, пәлен
b)
барлық, барша, қанша, неше, қандай, нешінші
c)
бірдеңе, бірнеше, кейбіреу, әрбір, ешкім, ешқайсы, ешқандай
d)
кімде-кім, қай-қайсы, бірде-бір
e)
әлдекім, әлдеқашан, әлдеқайда, әлдеқалай,
53.
Синтетикалық тәсіл арқылы жасалынған есімдіктерді көрсет
a)
барлық, барша, қанша, неше, қандай, нешінші
b)
бар, бір, біреу, бүкіл, түге, әр, күллі, пәлен
c)
бірдеңе, бірнеше, кейбіреу, әрбір, ешкім, ешқайсы, ешқандай
d)
кімде-кім, қай-қайсы, бірде-бір
e)
әлдекім, әлдеқашан, әлдеқайда, әлдеқалай,
54.
Аналитикалық тәсіл арқылы жасалынған есімдіктер
a)
бірдеңе, бірнеше, кейбіреу, әрбір, ешкім, ешқайсы, ешқандай
b)
барлық, барша
c)
бар, бір, біреу, бүкіл, түге, әр, күллі, пәлен
d)
мынау, анау, сонау
e)
қанша, неше, қандай, нешінші
55.
Синтетикалық тәсіл арқылы жасалған туынды етістіктер қалай аталады?
a)
туынды түбір етістіктер
b)
Кіріккен күрделі етістік
c)
Тіркескен күрделі етістіктер
d)
Құранды етістіктер
e)
Қосарланған етістіктер
56.
Екі сыңардан құралып, сыңарлары дыбыстық құрамын толық сақтамаған, біртұтас лексикалық мағына беретін, күрделі қимыл ұғымын білдіретін туынды етістіктер
a)
Кіріккен күрделі етістік
b)
Тіркескен күрделі етістіктер
c)
Құранды етістіктер
d)
Қосарланған етістіктер
e)
туынды түбір етістіктер
57.
Екі етістік сыңардан құралып, бір лексикалық мағына білдіретін, бірақ сыңарлары емле бойынша бөлек жазылатын етістіктер
a)
Тіркескен күрделі етістіктер
b)
Құранды етістіктер
c)
Қосарланған етістіктер
d)
туынды түбір етістіктер
e)
Кіріккен күрделі етістік
58.
Есім сөздерге белгілі көмекші етістіктер тіркесіп, оған қимыл мағынасын қосу арқылы жасалған етістіктер
a)
Құранды етістіктер
b)
Қосарланған етістіктер
c)
туынды түбір етістіктер
d)
Кіріккен күрделі етістік
e)
Тіркескен күрделі етістіктер
59.
Екі сыңары да етістіктен жасалған қос сөздер
a)
Қосарланған етістіктер
b)
туынды түбір етістіктер
c)
Кіріккен күрделі етістік
d)
Тіркескен күрделі етістіктер
e)
Құранды етістіктер
60.
Кіріккен күрделі етістік
a)
әкет, әкел, әпер, апар.
b)
алып кет, көріп бер, алып қайт, біліп бер.
c)
жәрдем ет, адам ет, әлек қыл, алаң бол
d)
келіп-кетіп, ашып-жауып, жүріп-тұрып.
e)
көзге түрткі болу, көзден ғайып болу, көзден бұл-бұл ұшу,
Reset
