Wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Тіл білімі 2

Total questions: 37

Worksheet time: 19mins

Name
Class
Date
1.

Жергілікті тіл ерекшеліктері дегеніміз:

a)

Белгілі бір жердің халқына қызмет ететін, өзіне тән ерекшелігі бар жалпыхалықтық тілдің бір бөлігі, тармағы.

b)

Белгілі бір кәсіппен шұғылданушылардың тіліндегі ерекшеліктер.

c)

Жер-су аттарын зерттейтін тіл білімінің саласы.

d)

Сөз мағынасын қарастыратын тіл білімнің бір саласы.

e)

Терминдерді тексеретін тіл саласы.

2.

Артикуляциялық ерекшеліктер дегеніміз:

a)

Тіл дыбыстарының жасалуы.

b)

Сөйлеу дыбыстарының пайда болуы.

c)

Тіл дыбыстарының естілуі.

d)

Әріп пен дыбыстың байланысы.

e)

Дыбыстың таңбалану ерекшеліктері.

3.

Акустикалық әдіс арқылы қарастырылады:

a)

Сөйлеу дыбыстарының естілу қасиеттері.

b)

Сөйлеу дыбыстарының жасалуы.

c)

Тіл дыбыстарының пайда болуы.

d)

Дыбыс пен әріптің қарым-қатынасы.

e)

Дыбыс пен буынның пайда болуы.

4.

Дыбысқа тән қасиеттер:

a)

Акустикалық, физиологиялық, қоғамдық.

b)

Физикалық, әлеуметтік, тілдік.

c)

Артикуляциялық, физикалық, тілдік.

d)

Акустикалық, физикалық, әлеуметтік.

e)

Тілдік, биологиялық, әлеуметтік.

5.

Тыныс мүшелерінің экспирациясы дегеніміз:

a)

Ауаны сыртқа шығару.

b)

Ауаны ішке тарту.

c)

Дауыс шымылдығының жиырылуы.

d)

Тыныстау мүшелерінің белгілі бір тәртіппен қозғалуы.

e)

Ауаның ауыз қуысында тосқауылға ұшырауы.

6.

Монофтонг дауыстылар дегеніміз:

a)

Арасында ешбір артық қосындысы жоқ, таза үннен жасалынған дыбыстар.

b)

Жуан және жіңішке дауыстылар.

c)

Еріндік және езулік дауыстылар .

d)

Бірнеше дыбыстың қосындысынан бірігіп, жинақталған дыбыстар.

e)

Мейлінше ашық айтылатын дауыстылар.

7.

Сөз басында дифтонг сапасында көрінетін дауыстылар:

a)

О, ө, е.

b)

Ә, е, о.

c)

Е, ұ, ү.

d)

Ә, ы, ө.

e)

І, ұ, ү.

8.

Қосарланған дауыссыздардың аталуы:

a)

Аффрикат.

b)

Дифтонг.

c)

Сингармонизм.

d)

Диссимилляция.

e)

Ассимиляция.

9.

Буынның түр саны:

a)

3.

b)

2.

c)

5.

d)

4.

e)

1.

10.

Түбір мен қосымша аралығында дауысты дыбыстардың не бірыңғай жуан, не бірыңғай жіңішке болып келуі:

a)

Буын үндестігі.

b)

Дыбыс үндестігі.

c)

Ілгерінді ықпал.

d)

Кейінді ықпал.

e)

Тоғыспалы ықпал.

11.

Тіркес екпіні кездесетін сөз:

a)

Асқар тау.

b)

Үлгерім.

c)

Конференция.

d)

Келген-ді.

e)

Қараған.

12.

Тіл дыбыстарын жасайтын күш:

a)

Фонациялық ауа.

b)

Интонация.

c)

Вокализм.

d)

Тартылыс күші.

e)

Акцентуация.

13.

Тіл дыбыстарын жасайтын күш:

a)

Фонациялық ауа.

b)

Интонация.

c)

Вокализм.

d)

Тартылыс күші.

e)

Акцентуация.

14.

Фонетикалық элизияға ұшырайтын сөз:

a)

Жүруші едік.

b)

Батыр жігіт.

c)

Қалың орман.

d)

Ұсақ жәндік.

e)

Кезектес салалас.

15.

Тіл дыбыстары дегеніміз:

a)

Адамның дыбыстау мүшелерінің қызметі арқылы шығатын, бір-бірінен сапалық жағынан ажыратылған, әлеуметтік мәні бар дыбыстар.

b)

Табиғаттағы құлаққа естілетін үн.

c)

Бір зат пен екінші заттың соқтығысуынан пайда болған физикалық құбылыстар.

d)

Сөйлеудің қағаз бетіне түскен бейнесі.

e)

Белгілі бір сөзді белгілеу үшін алынған таңбалар.

16.

Буынның анықтамасы:

a)

Буын – фонациялық ауаның кілт үзілуінен пайда болған жеке дыбыс немесе дыбыстар тобы.

b)

Буын – өкпеден шыққан ауаның леппен айтылуы.

c)

Буын – лексикалық немесе грамматикалық мағынасы бар сөз бөлшектері.

d)

Буын – сөздің белгілі бір мағыналы бөлшегі.

e)

Буын – сөздердің белгілі бір морфологиялық жікке бөлінуі.

17.

Екпіннің анықтамасы:

a)

Екпін – сөз ішіндегі бір буынның басқаларға қарағанда айқынырақ ажыратылып, көтеріңкі айтылуы.

b)

Екпін – сөз ішіндегі буындар мен дыбыстардың бірыңғай, біркелкі айтылуы.

c)

Екпін – ауаның экспирациялық қарқынымен күшейтіліп айтылатын сөз ті

18.

Көңіл-күй екпіні дегеніміз:

a)

Сөйлеушінің көтеріңкі көңіл-күйін, абыржыған ішкі сезімін тыңдаушыға созылыңқы дыбыстар арқылы жеткізу тәсілі.

b)

Дауыс ырғағымен байланысты екпін.

c)

Сөз тіркесі немесе сөз шумағының бір ғана екпінге ие болуы.

d)

Түбірдің соңғы буынына түсетін екпін.

e)

Көп буынды, ешқандай екпін түспейтін сөздер.

19.

Екпіннің жылжымалы болуы мына тілге тән:

a)

Орыс тілі.

b)

Агглютинативті.

c)

Түркі тілдері.

d)

Француз тілі.

e)

Қазақ тілі.

20.

Тіл-тілде екпін мынадай болып келеді:

a)

Тоникалық, лебізді, сандық.

b)

Көңіл-күй, логикалық, сандық.

c)

Эмфазалық, тоникалық, лебізді.

d)

Фразалық, логикалық, тоникалық.

e)

Тоникалық, лебізді, фразалық.

21.

Интонация дегеніміз:

a)

Сөйлеуші ойының қандай мағынада жұмсалғанын көрсететін құбылмалы дауыс ырғағы.

b)

Сөйлеу мен ойлауды құрайтын синтаксистік бірлік.

c)

Сөз ішіндегі бір буынның көтеріңкі айтылуы.

d)

Сөйлеу толқынына түскен жеке дыбыстардың ті

22.

Сөйлемде синтаксистік білдіруші және сөйлемге эмоционалды-экспрессивті реңк беруші құралдың бірі:

a)

Интонация.

b)

Фраза.

c)

Ырғақ.

d)

Темп.

e)

Синтагма.

23.

Сингармонизм заңы дегеніміз:

a)

Морфемалардың бірыңғай жуан не жіңішке буынды болып және олардың аралығында қатар келген дыбыстардың біріне-бірі акустика-артикуляциялық жақтан бейімделіп, үйлесіп тұруы.

b)

Дыбыстардың өзара тіркесуінде қалыптасқан заңдылық.

c)

Түбір мен қосымшаның арасында дауыссыз дыбыстардың үндестігі.

d)

Алдыңғы дыбыстың өзінен кейінгі дыбысты игеруі.

e)

Тіліміздегі дауысты және дауыссыз дыбыстардың өзіндік ерекшеліктерін білдіретін заңдылық.

24.

Дыбыстардың бір-біріне етер ықпалы мынадай түрде болады:

a)

Дауыс (салдыр) қатысына қарай және айтылу орнына (артикуляциясына) қарай.

b)

Ілгерінді және кейінді.

c)

Ілгерінді және тоғыспалы.

d)

Кейінді және тоғыспалы.

e)

Жуан және жіңішкелігіне қарай.

25.

Протеза дегеніміз:

a)

Сөз алдынан басы артық дыбыстың қосылып айтылуы.

b)

Дыбыстар аралығында қосылып айтылатын дауысты дыбыс.

c)

Сөз соңында артық дыбыстың қосылуы.

d)

Сөз арасында қатар келген екі дауыстының түсірілуі.

e)

Сөз ішінде бір буынның түсіп қалуы.

26.

Эпитеза қандай құбылыс:

a)

Сөз соңында артық дыбыстың қосылып айтылуы.

b)

Сөз соңындағы ұяң дыбыстардың айтылуда қатаңдануы.

c)

Сөз алдынан басы артық дыбыстың қосылуы.

d)

Сөз ішінде екпін түспеген буынның көмескі айтылуы.

e)

Бір сөз ішінде ұқсас екі фонеманың біреуі айтылуда басқа дыбысқа өзгеруі.

27.

Игерусіз (спонтандық немесе тарихи) өзгерістерден пайда болған дыбыс алмасуы:

a)

Сағат, сәт.

b)

Жүрегі, тірегі.

c)

Абырой, құдірет.

d)

Өкпе, тепкі.

e)

Досжан, тас жол.

28.

Метатеза құбылысының сипаты:

a)

Сөз ішінде дыбыстардың орын алмасуы.

b)

Дыбыстардың алшақ үндесуі.

c)

Дыбыс пен әріптің үйлесімі.

d)

Диссимиляция.

e)

Дауыс ырғағы.

29.

Гаплология құбылысына бейім тұратын сөз:

a)

Араластыр.

b)

Қанағаттанарлық.

c)

Республика.

d)

Үндестік.

e)

Қызметкер.

30.

Сөз ішіндегі дауыстылардың қысаңданып көмескілену құбылысы:

a)

Редукция.

b)

Элизия.

c)

Фонетикалық вариант.

d)

Фонетикалық вариация.

e)

Си

31.

Сөз ішіндегі дауыстылардың қысаңданып көмескілену құбылысы:

a)

Редукция

b)

Элизия

c)

Фонетикалық вариант

d)

Фонетикалық вариация

e)

Сингармонизм

32.

Ерін үндестігі бар сөз:

a)

Түркістан

b)

Тәжікстан

c)

Қырғызстан

d)

Қазақстан

e)

Татарстан

33.

Фонема туралы ілім:

a)

Фонология

b)

Фонетика

c)

Лексикология

d)

Ассимиляция

e)

Диссимиляция

34.

Фонема дегеніміз:

a)

Сөз мағынасы мен сөз тұлғасын ажырататын ең кішкене дыбыстық бірлік

b)

Дыбыстардың таңбалануы

c)

Сөйлеу дыбыстарының естілуі

d)

Тілдің ішкі дыбыстық жүйесі

e)

Тілдік қатынастардың ауызша және жазбаша түрі

35.

Cөз мағынасын өзгертетін дыбыстар:

a)

Фонемалық вариация

b)

Эпентеза

c)

Протеза

d)

Эпитеза

e)

Фонемалық вариант

36.

Бір сөздің түрліше дыбысталуы:

a)

Фонетикалық вариант

b)

Элизия

c)

Фонетикалық вариация

d)

Сингармонизм

e)

Редукция

37.

Тілдегі фонемалардың қызметі:

a)

Дейктивті

b)

Коммуникативті

c)

Номинативті

d)

Сигнификативті

e)

Эмотивті