wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Тіл 7

Total questions: 39

Worksheet time: 20mins

Name
Class
Date
1.

А.Шлейхер тiл дамуын қалай түсiндiредi?

a)

тарихқа дейiнгi, тарихтан кейiнгi дәуiрi

b)

тiл тарихқа қатысы жоқ және шартты

c)

тарих тiлден тыс тұрады

d)

тiл, тарих байланысты емес

e)

тарих пен тiл қатар дамиды

2.

Тiлдiк абаттардың қайсысы өзгерiске тез ұшырайды?

a)

дыбыстық қабаты

b)

грамматика жағы

c)

мағыналық жағы

d)

фразеологиялық

e)

лексикалық қабаты

3.

Сөйлеудi, пiкiр алысуды қамтамасыз ететiн таңбалар қайсы?

a)

символ таңбалар

b)

сигнал таңбалар

c)

жолды таңбалар

d)

ғылыми таңбалар

e)

шартты таңбалар

4.

Тiлдiк мәселелрдiң өзгеру, даму жолдарын қай әдiспен зерттеуге болады?

a)

тарихи әдiспен

b)

сипаттама әдiс

c)

Алыстырмалы

d)

дистрибуци әдiс

e)

тарихи - салыстырмалы әдiс

5.

Символ таңбаларға тән қызметтi көрсет?

a)

коммуникативтiк қызмет

b)

формальды түрде қызмет

c)

тек хабарлау қызметiне ие

d)

тек сезiну қызметiн атқару

e)

қатынасу қызметi

6.

Лингвистикалық географияның тiл бiлiмiнiң қай саласының дамуында шешушi ролi бар?

a)

диалектологияның

b)

Этимологияның

c)

грамматиканың

d)

синтаксистiң

e)

фразеологияның

7.

Салыстыру әдiсiн кiм еңбегiнде алғаш рет қолданды?

a)

Махмуд әл - Қашқари

b)

Мар Н.Я.

c)

Мелиоранский

d)

Қ.Жұбанов

e)

С.Будагов

8.

К.Фосслердiң "Тiл - творчество және даму" деген еңбегiнде қай мектептiң негiзгi принциптерi баяндалған?

a)

эстетизм мектебiнiң

b)

тiл туралы жаңа iлiм

c)

этнолингвистиканың

d)

структурализмнiң

e)

натурализм

9.

тептiң негiзгi принциптерi баяндалған?

a)

эстетизм мектебiнiң

b)

тiл туралы жаңа iлiм

c)

этнолингвистиканың

d)

структурализмнiң

e)

натурализм

10.

Орта ғасырда жарық көрген Лансло мен Арноның еңбегi қалай аталады?

a)

универсалды, рационалды грамматика

b)

тiлдiк, структурализмдiк

c)

тiл тарихы принциптерi

d)

тiл және тiлдiк қатынас

e)

тiл және ойлау

11.

Лексикологияның зерттейтін негізгі мәселелері:

a)

тілдің сөздік қоры мен сөз құрамын зерттейді;

b)

сөздің грамматикалық мағынасын зерттейді;

c)

белгілі бір тілдің тарихын зерттейді;

d)

дұрыс жауабы жоқ;

e)

көмекші сөздерді зерттейді.

12.

Тілдердің типологиялық (морфологиялық) топтастырылуы:

a)

әлем тілдерінің грамматикалық құрылысындағы ұқсастығына негізделіп жіктелуі;

b)

лексикалық ұқсастығына байланысты;

c)

туыстығына байланысты топтастырылуы;

d)

дүниежүзілік тілдердің қарым-қатынасына байланысты;

e)

дұрыс жауабы жоқ.

13.

Дүние жүзіндегі тілдердің типологиялық типтері:

a)

даралаушы тип, жалғамалы (аглютинативті) тип, қопармалы (флективті), полисинтетикалық типтер;

b)

даралаушы тип, полисинтетикалық тип;

c)

қопармалы (флективті) тіл;

d)

даралаушы тип, жалғамалы (агглютинативті) тип;

e)

дұрыс жауабы жоқ.

14.

Фонетиканың тіл дыбыстарын зерттеудің негізгі үш шарты:

a)

тіл дыбыстарын жасалу орнына (артикуляциясын), естілу қасиетіне (аккустикасын) және мағыналық сипатына қарай зерттейді;

b)

тіл дыбыстарын фонологиялық, графикалық тұрғыда зерттейді;

c)

тіл дыбыстарын жан-жақты зерттейді, әсіресе дауысты дыбыстарды

15.

Жапон тілі қай семьялық тілдер тобына жатады?

a)

туыстас тілдердің ешбір тобына енбейді

b)

үнді-Европа тілдеріне

c)

тунгус-манчжур тілдері семьясына

d)

қытай-Тибет тілдеріне

e)

моңғол тілдеріне

16.

Якут тілі түркі тілдерінің қай тобына жатады?

a)

Ұйғыр-оғыз тобына

b)

Батыс-Хун тобына

c)

Бұлғар тобына

d)

Қыпшақ тобына

e)

Ешқандай топқа жатпайды

17.

Тіл дыбыстарын зерттейтін фонетикалық әдістер:

a)

салыстырмалы, салғастырмалы, эксперименталды немесе инструменталды, әлеуметтік әдістер

b)

нструменталды әдіс

c)

байқап көру әдісі

d)

салыстырмалы әдіс

e)

дұрыс жауабы жоқ

18.

Траскрипция:

a)

сөз дыбыстарын хатқа түсіріп жазу әдісі

b)

қайсыбір сөздерді басқаша жазу

c)

төл сөздің түрі

d)

орын алмастыру

e)

географиялық атаулар

19.

Транслитерация:

a)

текстерді не сөздерді басқа графикалық жүйе арқылы жазу

b)

поэтика мен стилистикадағы түсінік

c)

буынның бір түрі

d)

бір буынды құрайтын үш элементтен құралған күрделі дауысты

e)

дұрыс жауабы жоқ

20.

Консонантизм:

a)

тілдегі дауыссыз дыбыстар жүйесі.

b)

транспозицияның бір түрі;

c)

сан мағынасын білдіретін атрибутивті мағыналық категория;

d)

тіл бірлігінің эмоциялық немесе стилистикалық реңі;

e)

тілдегі дауысты дыбыстар жүйесі;

21.

Дифтонгтар:

a)

бір буынды құрайтын екі элементтен тұратын күрделі дауысты дыбыс;

b)

дауыссыз дыбыстар;

c)

фонеманы атаймыз;

d)

сөйлеу кезіндегі дыбыстардың бір-біріне әсері;

e)

дұрыс жауабы жоқ.

22.

Монофтонг:

a)

артикуляциясы мен акустикасы тұрақты болатын дауысты дыбыс.

b)

тілдің негізгі бірлігі;

c)

лексикалық бірлік;

d)

морфема;

e)

түбір;

23.

Орфоэпия:

a)

дұрыс сөйлеу ережелерінің жиынтығы;

b)

тілдің ерекшелігі;

c)

көне әдеби тіл;

d)

дұрыс жазу;

e)

дұрыс жауабы жоқ.

24.

Сөздің лексикалық мағынасы:

a)

зат, қасиет, процесс, құбылыс тағы сол сияқты түсінікті ой-санада бейнелеп тұрақтану арқылы жасалады;

b)

жіктік жалғаулар арқылы;

c)

көмекші сөздер арқылы жасалады;

d)

грамматикалық формалар арқылы жасалады;

e)

дұрыс жауабы жоқ.

25.

Эвфемизм дегеніміз:

a)

құлаққа ерсі естілетін сөздердің синонимдері ретінде жұмсалады;

b)

түбірдің дыбыстық құрамының өзгеруі;

c)

дыбыстардың комбинаторлық өзгерісінің бір түрі;

d)

сөздің шығу тегін зерттеуді атайды;

e)

дұрыс жауабы жоқ.

26.

Қазақ және басқа түркі тілдерінде екпін сөз түбірінің қай буынына түседі?

a)

Сөздің соңғы буынына

b)

Сөздің басқы буынына

c)

Сөздің ортаңғы буынына

d)

Сөздің кез келген буынында

e)

Сөздің ешқандай да буынында емес

27.

Кәсіби сөздер:

a)

белгілі бір кәсіпке, қызмет түріне байланысты шаруашылық саласындағы сөздер;

b)

архаизмдер;

c)

терминдер;

d)

неологизмдер;

e)

варваризмдер.

28.

«сыңар» сөзінің қай сан есіммен синонимдес екенін көрсетіңіз.

a)

2.

b)

3.

c)

1.

d)

7.

e)

10.

29.

Күрделі сөзді табыңыз

a)

Уәлихан;

b)

жиырма;

c)

елеуіш;

d)

күркешік;

e)

Кітап оқу.

30.

Грамматика дегеніміз:

a)

тілдің құрылымы, морфологиялық категориялар мен тұлғалар, синтаксистік категориялар мен құрылымдар, сөзжасам тәсілдерінің жүйесі;

b)

лексикалық мағынаны зерттейді;

c)

фонетика саласы зерттейді;

d)

сөздің тура мағынасын зерттейді;

e)

дұрыс жауабы жоқ.

31.

Грамматиканың салалары:

a)

морфология, синтаксис

b)

фонетика, синтаксис;

c)

лексика, морфология

d)

этимология, топонимика

e)

диалектология, фразеология

32.

Морфема дегеніміз:

a)

тілдің негізгі бірлігі, ең кіші таңба, бірліктің фонетикалық тұлғасы ретінде белгілі бір мағына береді;

b)

дыбыс;

c)

сөздің тура мағынасы;

d)

метафора;

e)

ауысмалы мағына.

33.

Антоним сөздер

a)

мол, аз.

b)

белгілі, белгісіз;

c)

білікті біліксіз;

d)

мол, мардымсыз;

e)

мол, көп емес;

34.

Грамматикалық категория дегеніміз:

a)

бірыңғай мағынасы бар грамматикалық тұлғалар

b)

түбір сөз

c)

лексика, фонетика саласы

d)

синоним, антоним

e)

лексикалық деңгей

35.

Сөз табы дегеніміз:

a)

синтаксистік, морфологиялық, семантикалық қасиеттердің ортақ болу негізінде ерекшеленетін сөз топтары

b)

грамматикалық тұлғасы бар сөз топтары

c)

екі не одан көп толық мағыналы сөздердің тіркесуі арқылы пайда болатын синтаксистік құрылым

d)

бір сөздің шеңберінде бірнеше морфема болуы

e)

дұрыс жауабы жоқ

36.

Матаса байланысқан сөз тіркесі.

a)

сенің үйің

b)

Үйден шығу

c)

автобусты күту

d)

жылы бөлме

e)

ағаш үй

37.

Қабыса байланысқан сөз тіркесі.

a)

ақ орамал

b)

Үйге келу

c)

мектеп директоры

d)

іске жауапты

e)

таудан биік

38.

Сөйлем дегеніміз:

a)

тиянақты ойды білдіретін синтаксистік бірліктер

b)

лексикалық мағынаны білдіретін бірлік

c)

фонетикалық бірлік

d)

фонемалық ерекшеліктер

e)

тілдің сыртқы көрінісі

39.

Сөйлем мүшелері:

a)

бастауыш, баяндауыш, пысықтауыш, толықтауыш, анықтауыш

b)

фраза, такт

c)

буын, дыбыс

d)

баяндауыш, пысықтауыш

e)

анықтауыш, толытауыш