wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

морф 11

Total questions: 55

Worksheet time: 28mins

Name
Class
Date
1.

грамматика нені зерттейді?

a)

лексикалық сөздердің жиынтығын

b)

тілдің грамматикалық құрылысын зерттейді

c)

сөздердің шығу тарихын зерттейді

d)

сөз бөлшектерінің жиынтығын зерттейді

e)

тіл дыбыстарын зерттейді

2.

грамматика ғылымы қандай салалардан тұрады?

a)

синтаксис ж\е стилистика

b)

морфология ж\е сөзжасам

c)

морфология ж\е синтаксис

d)

лексика ж\е морфология

e)

фонетика ж\е лексика

3.

морфологияның зерттеу нысаны

a)

сөйлеу тәсілі жайлы ғылым

b)

сөз ж\е оның мағыналары

c)

сөздердің тіркесу заңдылықтары

d)

сөйлемнің түрлері жайындағы ғылым

e)

сөздердің сөйлемде түрлену заңдылықтары

4.

жалпы грамматикалық мағына-қандай мағына?

a)

етістік түбірлердің жалпы мағынасы

b)

түбір сөздің мағынасы

c)

көмекшілердің жалпы мағынасы

d)

есім сөздерге тән жалпы мағына

e)

бір сөз табының бәріне ортақ жалпы мағына

5.

грамматикалық мағына дегеніміз-

a)

сөздің негізгі мағынасы

b)

сөздің негізгі мағынасын айқындайтын мағына

c)

лексикалық мағынаға үстеліп,сөздің басқа сөздермен қарым-қатынасын білдіретін мағына

d)

сөздердің басқа сөздермен тіркесуінен туатын мағына

e)

сөздің қосымша қосылғаннан кейінгі мағынасы

6.

грамматикалық ұғымдарға нелер жатады?

a)

гр.қ категория

b)

гр.қ мағына,гр.қ форма,гр.қ категория

c)

гр.мағына және гр.форма

d)

гр.мағына және гр.категория

e)

гр.форма және гр.категория

7.

гр.мағына қандай тәсілдер арқ беріледі?

a)

синтетикалық,семантикалық

b)

семантикалық,аналитикалық

c)

синтетика-аналитикалық

d)

аналитикалық,синтаксистік

e)

семантикалық,синтетикалық,аналитикалық

8.

гр.мағына тілдік тұлғалардың қай түрі арқ берілМЕйді?

a)

сөз тудырушы жұрнақтар арқылы

b)

шылаулар арқылы

c)

нөлдік тұлға арқылы

d)

сөз түрлендіруші жұрнақтар арқылы

e)

жалғаулар арқылы

9.

нөлдік тұлға қызметі:

a)

көмекшілердің түсірілуін білдіру

b)

сөздерді қосымшасыз байланыстыру

c)

сөздің түбір күйіндегі мағынасын білдіру

d)

жұрнақтардың түсірілуін білдіру

e)

грамматикалық мағынаны ешбір тұлғасыз білдіру

10.

гр.мағына беретін қосымшаларға нелер жатады?

a)

нөлдік тұлға мен жалғау,сөз тудырушы жұрнақтар

b)

жалғаулар мен жұрнақтар

c)

жұрнақтар мен нөлдік тұлға

d)

жалғаулар,сөз түрлендіруші жұрнақтар,нөлдік тұлға

e)

сөз тудырушы жұрнақтар

11.

гр.форма(тұлға) дегеніміз-

a)

сөздерді түрлендіретін амал-тәсілдер

b)

гр.мағынаны білдіруге қатысатын тілдік бірліктер

c)

сөзге жалғанатын қосымшалар

d)

сөздің түбірі

e)

сөздің сыртқы тұлғасы

12.

гр.категория дегеніміз-

a)

сөздердің түрленуі мен даму өзгерістері

b)

гр.тәсілдер жиынтығы

c)

біртектес мағыналарды білдіретін гр.тұлғалар жиынтығы

d)

барлық гр.тұлғалар жиынтығы

e)

гр.мағыналар жиынтығы

13.

қай жұрнақтың гр.мағынаға қатысы жоқ?

a)

көсемше

b)

сөз тудырушы

c)

болымсыздық

d)

есімше

e)

бұйрық рай

14.

сөздерді таптастыруда қандай ұстанымдар(принциптер) ескеріледі?

a)

сөздердің синтаксистік ерекшеліктері

b)

сөздердің лексикалық және грамматикалық ерекшеліктері

c)

сөздердің лексика-семантикалық жағы

d)

сөздерддің мағынасы,морфологиялық түрленісі және синтаксистік қызметі

e)

сөздердің түрлену жүйесі(морфологиялық жағы)

15.

көмекшілердің қай түрі грамматикалық категорияға қызмет етпейді?

a)

жалғаулық және демеулік шылаулар

b)

көмекші есімдер

c)

көмекші етістіктер

d)

модаль сөздер

e)

септеулік шылаулар

16.

қазақ тіл білімінде сөздерді таптастыру қай ғалымнан басталады?

a)

байтұрсынов

b)

ысқақов

c)

жиенбаев

d)

аханов

e)

жұбанов

17.

с.исаев қосқан 10-шы сөз табы

a)

одағай

b)

бейнелеуіш сөздер

c)

көмекші сөздер

d)

модаль сөздер

e)

еліктеу сөздер

18.

синтетикалық тәсіл арқ жасалған зат есімді ажыратыңыз

a)

ойбайла,барады,сөйлеуік,әкетай

b)

адамшылық,адамгершілік,ақылгөй

c)

көгершін,көк,аққу,көкқұтан,көгілдір

d)

батыл,көрген,жақсылық,озбырлық,сөйлем

e)

ұйықта,келесің,бар,кел,отыр

19.

қай сөздер көмекші сөздерге жатпайды?

a)

ең,аса,өте

b)

жүз,кім.ол

c)

да,және,шейін

d)

еді,екен,емес

e)

асты,үсті,жаны

20.

морфема дегеніміз-

a)

сөздің лексикалық мағыналық бөлшегі

b)

сөздің одан әрі бөлшектеуге келмейтін мағыналы бөлшегі

c)

бөлшеутеуге келмейтін сөздер

d)

сөздің қосымша бөлшегі

e)

сөздердің морфологиялық бөлшегі

21.

мына сипаттардың қайсысы зат есімге тән емес

a)

заттар мен құбылыстардың,уақиғалар мен ұғым-түсініктердің аттарын білдіреді

b)

тәуелдік жалғауларын қабылдайды

c)

шырай жұрнақтарын қабылдайды

d)

жіктік жалғауларын қабылдайды

e)

септік жалғауын қабылдайдды

22.

қай сөздер тобы көптік мәнді сөздерге жатпайды

a)

жауын,су,құрыш,боран

b)

ұн,шаң,тозаң,шәй

c)

айран,боза,бу,түтін

d)

шаш,сақал,құм,жүн

e)

жер,тау,ағаш,орман

23.

жалпы есімдер дегеніміз не?

a)

газет,журнал,кітап аттары

b)

жер-су аттары

c)

әр алуан деректі және дерексіз заттар мен ұғымдарға қойылған жалпы атаулар

d)

жеке адамдарға қойылған есімдер

e)

үй жануарларына қойылған аттар

24.

мына сипаттардың қайсысы тек зат есімнің өзіне ғана тән

a)

септік жалғауын қабылдамайды

b)

негізінен пысықтауыш қызметін атқарады

c)

етіс жұрнағын қабылдайды

d)

тәуелдік жалғауында тұра алады

e)

шырай жұрнақтарын иеленеді

25.

көптік мағына беретін қосымшаны табыңыз

a)

-ым,-ім,-м,-ың,-ің,-ң

b)

нан,нен,дан,ден,да,де

c)

ның нің ға ге на не

d)

мен бен пен сың сің

e)

ыз із з к лар лер

26.

көптік жалғау(-лар) сан есімге жалғанғанда

a)

санға қосымша рең қосады

b)

ауыспалы мағынада қолданылады

c)

саралап,талдап нұсқағанды білдіреді

d)

санға көптік мағына жамайды

e)

болжам я мөлшер ұғымын білдіреді

27.

ілік септікті есімдердің жетегінде келіп,соны мағына жағынан нақтылай тәуелденіп барып,зат есімше түрленетін көмекші сөздер қалай аталады?

a)

көмекші етістік

b)

шылау

c)

көмекші есім

d)

септеуліктер

e)

модаль сөздер

28.

тәуелділік ұғымын тудыратын жұрнақ қайсы?

a)

ған ген қан кен

b)

нікі дікі тікі

c)

қы кі ғы гі

d)

ды ді ты ті

e)

шы ші

29.

сын есімнің басты семантикалық ерекшелігі

a)

заттық мағынаны білдіруі

b)

субстантивтенуі

c)

үстеулік мағынаны білдіруі

d)

бірде заттық,бірде сандық мағынаны білдіруі

e)

заттың алуан түрлі сынын,сыр-сипатын білдіруі

30.

жалпылау есімдігін көрсетіңіз

a)

ана мына

b)

ақылды мейірімді

c)

ата-ана

d)

күллі,барша

e)

шөре шөре,құрау құрау

31.

синтетикалық тәсіл арқ жасалған сан есімді тап

a)

екі ,үш

b)

екінші ,төртінші ,үш-үшеу

c)

екі-екіден,үштен,төрттен

d)

екіге,үшінші,төртеу

e)

он екі,жиырма,үш

32.

сын есімнің өзіне тін морфологиялық ерекшелігі

a)

көптік жалғауымен түрленуі

b)

тәуелдену ерекшелігінің болуы

c)

септік жалғауын иемденуі

d)

жіктелу ерекшелігің болуы

e)

шырай категориясының болуы

33.

лексикалық тәсіл арқ жасалған көптік мағынадағы затт есімдерді көрсетіңіз

a)

біраз қой,бірталай жан

b)

ұн,тары,күріш,шаш

c)

кітаптар,қағаздар

d)

барлық ұлт,барша халық

e)

қырық қасқыр,екі ешкі

34.

екі не одан да көп мағыналы сыңарлардан жасалып,біртұтас лексикалық мағына беретін сөздер қалай аталады?

a)

қысқарған

b)

кіріккен

c)

біріккеен

d)

қосарланған

e)

тіркескен

35.

сөздерді топтастру принциптері

a)

синтаксистік,синтагмалық

b)

морфологиялық,фонетикалық

c)

семантикалық,этимологиялық

d)

семантикалық,морфологиялық,синтаксистік

e)

фонетикалық,синтаксистік

36.

мына сөздердің қайсысы қатыстық сын есімдер

a)

ұяң,жасқаншақ,ұялшақ,батыл,үлкен

b)

көк,олақ,тәкәббар,сұр,аппақ,ұзын

c)

денелі,сұңғақ бойлы,баладай,алғыр,жайсыз

d)

ақкөңіл,тұнық,таза,қараңғы

e)

жап-жас,сұп-сұлу,жұп-жұмыр,қып-қызыл

37.

анықтауыш қызметіндегі қатыстық сын есімді табыңыз

a)

қоңыр шашының арасынан бас құйқасы көрінеді

b)

жамал сабақты жақсы оқиды

c)

бірі-сұлу,бірі-мықты,бірі-жүйрік

d)

адам-тастай берік,гүлдей нәзік жаратылыс

e)

сәтжанның қабағыы қатулы

38.

сапалық сын есімнен жасалған баяндауышты табыңыз

a)

ел жасымен көрікті

b)

халық сөзі хаһарлы

c)

көп сөз күміс

d)

отан оттан да ыстық

e)

өнерлі бала сүйкімді

39.

субстантивтенген сын есімі бар сөйлем қайсы

a)

ішінде ұзыын бойлы ақ сары қыз бар

b)

жіңішке қап-қара қасы абайға алдымен байқалды

c)

төрт қара ала төбет кіріп келді

d)

соқтықтыққыш жуандар кімге көкірек керсін

e)

5-6 уығы алақандай жалпақ

40.

субстантивтенген сан есімі бар сөйлемді көрсет

a)

он төртінші үйде тұрамыз

b)

алтау ала болса ауыздағы кетеді

c)

ішке біреулеп қана кіргізуде

d)

5-6 малымыз жоғалып кетті

e)

көрсетілген кемшілік сан бесеу

41.

жіктеу есімдіктердің басты мағынасы

a)

сандық ұғымды білдіру

b)

қимылдық ұғымды білдіру

c)

атрибуттық ұғымды білдіру

d)

шақтық ұғымды білдіру

e)

субъект жақ ұғымын білдіру

42.

кіріккен сөзді табыңыз

a)

биік-биік

b)

әпер

c)

сары уайым

d)

кез келген

e)

шекара

43.

толықтауыш қызметіндегі зат есімді көрсет

a)

менің бақытым алда

b)

қыз келер ұзамай

c)

білімді кітаптан аласың

d)

атамекен қасиетті ұғым

e)

бүркіт биікке ұшады

44.

сын есімнен жасалған бастауышты табыңыз

a)

жасыл жайлауды тамашалап тұрмын

b)

көрмес түйені де көрмес

c)

өнерлі өрге жүзеді

d)

оқыған кісілер айтады

e)

жаққсы адам ісімен жақсы

45.

жалғау дегеніміз не?

a)

әрі қарай бөлшектеуге келмейтін түбір сөз

b)

лексикалыққ мағына үстейтін қосымша

c)

жаңа сөз тудыратын қосымша

d)

мағынасыз бөлшек

e)

сөзбен сөзді байланыстырып,грамматикалық мағына үстейтін қосымша

46.

"қазіргі қазақ тілі.морфология" оқулығының авторы

a)

ысқақов

b)

балақаев

c)

исаев

d)

жұбанов

e)

сауранбаев

47.

субстантивтенген сын есімді көрсет

a)

жамандар қыла алмай жүр адал еңбек

b)

өнерлі жастар мәжілісі реңдене түскендей

c)

желдің жұмсақ лебі шипа тәрізді тиеді

d)

өрлетіп өрге нұрлы өмір

e)

еліңнен атақты ақын абай шықты

48.

есімдіктердің мағынасы

a)

заттық ұғымды білдіреді

b)

сындық ұғымды білдіреді

c)

жалпылық ұғымды білдіреді

d)

барлығын да білдірмейді

e)

сандық ұғымды білдіреді

49.

күрделі есімдіктер қатарын табыңыыыз

a)

қашаннан? қайсысы? неңіз?

b)

өзім,өзді-өзі,өздеріміз

c)

мынау,осыныңыз,соным

d)

әркім,қайсыбір,ешқашан

e)

күллі,барша,тегіс

50.

есімдіктердің бәріне тән ортақ тұлға

a)

осылардың бәрі

b)

септеу

c)

тәуелдену

d)

көптелу

e)

ондай тұлға жоқ

51.

сөйлемде жіктеу есімдіктері қандай мүше? Адам деп мені,салмадың сен хат маған (А.)

a)

толықтауыш,бастауыш,толықтауыш

b)

анықтауыш бастауыш толықтауыш

c)

пысықтауыш бастауыш баяндауыш

d)

толықтауыш баяндауыш толықауыш

e)

бастауыш баяндауыш толықтауыш

52.

табыс септігінің мағынасы

a)

қимылдың объектісін білдіру

b)

қимылдың субъектісін білдіру

c)

қимылдың құралн білдіру

d)

қимылдың орнын білдіру

e)

қимылдың бағытын білдіру

53.

заттыққ мағынадағы белгісіздік есімдігін көрсетіңіз

a)

әлдеқалай

b)

әркім

c)

бірнеше

d)

әлдеқайдан

e)

әр қашан

54.

түбір күйінде септелмейтін сілтеу есімдігі қайсы?

a)

ол

b)

ана

c)

бұл

d)

анау

e)

осы

55.

реттік сан қай қатарда дұрыс жазылған?

a)

х-сынып

b)

3-алма алды

c)

1-інші үй

d)

2012-жыл

e)

24 қараша