wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Тіл тарихы 2АБ

Total questions: 100

Worksheet time: 50mins

Name
Class
Date
1.

Әдеби тіл тарихын XV ғасырдан бастау негізі:

a)

қазақ хандығы құрылды

b)

тілде грамматикалық нормалар тұрақтала түсті

c)

қазақ әдебиеті дамыды

d)

орфоэпиялық норманы сақтау қолға алына бастады

e)

функционалдық стильдердің жеке белгілері айқындала түсті

2.

Жазба әдеби тілдің басталған мерзімі

a)

XV ғасыр

b)

XX ғасыр

c)

XIX ғасырдың ІІ жартысы

d)

XVI ғасыр

e)

XVIII ғасыр

3.

Қожа Ахмет Яссауи хикметтерінің тілі

a)

ұйғыр

b)

оғыз-қыпшақ

c)

қарлұқ

d)

ұйғыр-ноғай

e)

өзбек-ноғай

4.

Ахмет Иүгінекидің «Ақиқат сыйы» қай тілде жазылған

a)

ноғайлы тілі

b)

оғыз-қыпшақ тілі

c)

шағатай тілі

d)

ұйғыр тілі

e)

қараханид түркілері тілі.

5.

XV-XVI ғасырларда қазақ тілінде ұшырасатын тіл элементтері

a)

монғол тілі

b)

ноғайлы тілі

c)

ұйғыр тілі

d)

өзбек тілі

e)

шағатай тілі

6.

Түркі тілдерінің фонетикалық жүйесін, грамматикалық жүйесін жете меңгерген ғалым:

a)

М.Қашқари

b)

А.Иүгнеки

c)

Т.Томанов

d)

М.Дулати

e)

Е.Құрышжанов

7.

Қазақ тілі құрамында жеке диалектілік топтардың (говорлардың) айқындалу негізі болған дәуірлер:

a)

XXI

b)

XIX-XX

c)

XX

d)

XVII-XVIII

e)

X-XI

8.

Махмұд Қашқари «Диуани лұғат ат-түрк» сөздігінде көп қолданылған сөздер:

a)

тұрмыстық заттар.

b)

адам аттары

c)

жер-су аттары

d)

табиғат көріністері

e)

аң-құс атауы

9.

Диуани лұғат ат-түрк» тілі – үйсін тілінде жазылған» деген пікір білдірген қазақ ғалымы:

a)

Ә.Қайдар

b)

t> Ғ. Мұсабаев

c)

t> Н.Сауранбаев

d)

С.Аманжолов

e)

А.Ысқақов

10.

Тіл тарихына қатысты  алғаш негізге алынатын еңбектің авторы:

a)

А.Яссауи

b)

А.Иүгнеки

c)

М.Х.Дулати

d)

Ж.Баласағұни

e)

М.Қашқари

11.

М.Қашқаридың «Диуани лұғат ат-түрк» еңбегінің «Хамза кітабы» бөлімінің қазақша баламасы:

a)

Әліптен басталатын сөздер.

b)

Құрамында әліп жоқ сөздер

c)

Қосар дыбысты сөздер

d)

йай әріпінен басталатын сөз

e)

вав әріпі жоқ сөздер

12.

М.Қашқаридың «Диуани лұғат ат-түрк» еңбегінің «Мұзағаф кітабының» беретін мағынасы:

a)

Әліптен басталатын сөздер

b)

Қосар дыбысты сөздер.

c)

Құрамында әліп жоқ сөздер

d)

йай әріпінен басталатын сөз

e)

вав әріпі жоқ сөздер

13.

М.Қашқари – ХІ ғасырдың Радловы» деп пікір қалдырған ғалым:

a)

Кононов

b)

Хартман

c)

Радлов

d)

Самойлович

e)

Бартольд

14.

1939-41 жылдары «Диуани лұғат ат-түркның» түпнұсқасын түрік тіліне аударып, 3 томдық сөздікті Анкарада жариялаған ғалым:

a)

К.Броккельман

b)

С.Муталибов

c)

Б. Аталай

d)

А.Демирчизаде

e)

Радлов

15.

1960-67 жылдары «Диуани лұғат ат-түрк» еңбегін өзбек тіліне аударған ғалым:

a)

С.Муталибов.

b)

К.Броккельман

c)

Басым Аталай

d)

А.Демирчизаде

e)

Радлов

16.

Орта ғасыр түркі тайпаларының тілдік ерекшеліктерінде болған өзгеріс

a)

угро-финн тайпалары тілдік ерекшеліктерінің әсері күшейді

b)

тіл шұбарлануы орын алды

c)

халықтың әлеуметтік дамуының басты көзі болды

d)

моңғолдардың шабуылы әсер етті

e)

түркі тайпалары тілдік ерекшеліктеріне қарай бөліне бастады.

17.

Түркі тілдерінің дамуындағы Ұлы Қазан төңкерісінен кейінгі кезеңді қамтитын дәуір:

a)

Ең жаңа дәуір

b)

Жаңа дәуір

c)

Көне түркі дәуірі

d)

Орта түркі дәуірі

e)

Алтай дәуірі

18.

Қазақтың ұлттық әдеби тілінің негізі қаланған кезең

a)

XIV ғасыр

b)

XII ғасыр

c)

XVII ғасыр

d)

ХІХ ғасыр

e)

XV ғасыр

19.

Қашқари басқа тілдер әсерінен бұзылған, шұбарланған тілдерге қайсысын жатқызады:

a)

қыпшақ, қараханид

b)

сұғдақ, қанжақ, арғу

c)

ойрат, алтай, қыпшақ

d)

шағатай, қыпшақ

e)

қыпшақ, ойрат, ұйғыр

20.

ХІІІ ғасырға дейін Кавказ халықтарына, Хорезм мемлекетіне, Талас бойындағы елдерге үстемдік еткен:

a)

Қарақалпақтар

b)

Ойраттар

c)

Қыпшақтар

d)

Қараханидтер

e)

Селжүктер

21.

М.Қашқари пікірінше, тілдердің ішіндегі ең жеңілі:

a)

Қыпшақ

b)

Ұйғыр

c)

Ойрат

d)

Алтай

e)

Ғұн

22.

Қазақ» газетінің алғашқы санынан бастап Ә. Бөкейханов:

a)

Мақалаларды сирек жазды.

b)

Редактордың көмекшісі қызметін атқарды.

c)

Қазақ әдеби тілі» атты мақала жариялады.

d)

«Қыр баласы» деген жамылғы атпен мақала жариялады.

e)

Әңгімелері мен повестері жиі шығып тұрды.

23.

1929-1940 жылдар аралығында жазу жүйесі енгізілді:

a)

Орыс графикасына негізделген.

b)

Латын графикасына негізделген.

c)

Араб графикасына негізделген.

d)

Қазақ графикасына негізделген.

e)

Кирилл графикасына негізделген.

24.

М.Әуезов Абайдың қазақ әдеби тілінің даму жолындағы орнын көрсете келіп, ерекшелігін атайды:

a)

Абай заманында кіре бастаған жаргондық сипаттағы кітаби шұбар тілден бас тартуы.

b)

Абай тілі еуропалық үлгіге негізделген.

c)

Өлеңдеріндегі қолданылатын амал-тәсілдер сөздердің семантикалық жағымен үндеседі.

d)

Халықтың әдеби тілін бұрмалады.

e)

Орыс ақындарының өлеңдеріндегі сөздермен қазақ тілін шұбарлады.

25.

Қазақтың ұлы ғұламасы Ахмет Байтұрсынұлының халқы үшін істеген игі істерінің ішіндегі ең шоқтығы биік қызметінің бірі:

a)

Қазақ мысалдарының атасы.

b)

Қазақ жазба әдебиетінің негізін салушы

c)

Көрнекті жазушы.

d)

Ағартушы-педагог.

e)

Араб жазуына өзгерістер енгізіп, қазақ әліпбиін (алфавит) құрастыруы.

26.

Әдеби тіл дегеніміз – әдебиеттің өзі» деп тұжырымдаған ғалым:

a)

Р.Сыздықова

b)

В. Виноградов.

c)

Қ. Өмірәлиев.

d)

Е. Жұбанов

e)

Н. Сауранбаев

27.

Р. Сыздықованың әдеби тілге байланысты жазылған құнды еңбегі:

a)

Жазба алдындағы әдеби тіл».

b)

ХХ ғасырдың ІІ жартысындағы тіл жайында».

c)

Қазіргі әдеби тілдің басы».

d)

ХҮ-ХІХ ғасырлардағы қазақ әдеби тілінің тарихы».

e)

Әдеби тіл жайында».

28.

Е. Жұбановтың қазақ әдеби тіліне қосқан еңбектері:

a)

Ашып алар жайттар көп».

b)

Эпос тілінің өрнектері».

c)

Қазіргі әдеби тілдің басы».

d)

19 ғасырдың аяғы мен 20 ғасырдың басындағы қазақ жазба әдеби тілі».

e)

Жалпы қазақ тілі».

29.

ХІХ ғ. екінші жартысындағы басты жаңалық:

a)

Көркем әдебиеттің жазба түрі бой көтерді.

b)

Ауыз әдебиеті мұралары жинастырылды.

c)

Ислам діні кең етек жайды.

d)

Мұсылманша оқыту жанданды.

e)

Екі тілді сөздіктер көптеп шығарылды

30.

Дала уәлаятының газетіне» тіл мәселелерін көтеріп мақала жазды:

a)

А. Құнанбаев.

b)

Ш. Қанайұлы.

c)

Д. Сұлтанғазин.

d)

Ы. Алтынсарин.

e)

С. Көбеев.

31.

Қазақ халқы қолданған жазу типтерін ғалымдар бөлді:

a)

Петроглиф

b)

Иероглиф

c)

Дыбыс.

d)

Семасиография

e)

Әріп

32.

Қазақ әдеби тілінің ХІХ  ғасырдың ІІ жартысындағы сөздік құрамының қабаттары:

a)

Жалпыхалықтық қазақ тілі сөздері.

b)

Түркі сөздері.

c)

Диалект сөздер.

d)

Орыс сөздері.

e)

Жаңа сөздер.

33.

А. Старчевский сөздігінің ерекшеліктері:

a)

Орыс графикасын қолданбауы.

b)

Қазақтың төл сөздері, сөздер құрамы, мәдени-тілдік компоненттер молынан кездесті.

c)

Кірме сөздерді көп кіріктіруі.

d)

Жергілікті тіл ерекшеліктеріне көп мән берді.

e)

Қазақтың төл сөздерін аудармады.

34.

Әдеби тілді «халықтың әр қилы мәдени қажеттілігіне қызмет ететін нормаланған тілі» деп айқындайды:

a)

Қ. Өмірғалиев,  Ж.М. Әбділдин. 

b)

Р. Әміров,  Е. Жұбанов.

c)

Д.Э.Розенталь,  М.А.Теленкова.

d)

Н. Томанов,  С. Исаев.

35.

Арабшылардың араб графикасын жаңа түркі (латын) графикасымен салыстырғанда пайдалы жағына келтірген дәлелдері:

a)

Бір әріптің 1 ғана түрі бар.

b)

Қазақ тілінің дыбыстық жүйесін дәл бере алады.

c)

Қазақ тіліне ұқсас.

d)

Жазуға өте жеңіл.

36.

Латын алфавитін жақтаушылар араб әрпі сауат ашуға, оқуға, жазуға қиын деді. Себебі:

a)

Қазақ тілінің дыбыстық жүйесін дәл бере алмайды.

b)

Көзге көркем көрінбейді.

c)

Бір әріптің 4 түрі бар.

d)

Бір әріптің 3 түрі бар.

37.

Әдеби тілдің қоғамдағы басты қызметі:

a)

Қалыптасқан жүйелі норма.

b)

Бір тілде сөйлейтін ұлт.

c)

Жазба тіл мәдениеті.

d)

Адамдар арасындағы қатынас құралы.

38.

Қазақ әдеби тілінің ХІХ  ғасырдың ІІ жартысындағы сөздік құрамының қабаттары:

a)

Жалпыхалықтық қазақ тілі сөздері.

b)

Моңғол сөздері.

c)

Түркі сөздері.

d)

Ғылыми териндер.

39.

Р.Сыздықова ақын-жыраулардың тілін арнайы талдай келіп, сол кезеңде қызмет еткен тілді жазба дәуірге дейінгі қазақ әдеби тілі деп атайды:

a)

V-VІІІ ғасырлар.

b)

ХV-ХVІІІ ғасырлар.

c)

ХІІІ ғасыр.

d)

ХV-ХVІІ ғасырлар.

40.

Көне ұйғыр тілі қолданылған дәуір:

a)

VIII-IX ғғ.

b)

V-VIII ғғ.

c)

X-XI ғғ.

d)

ХII-XIII ғғ.

41.

Орта ғасыр (Х-ХҮғ.ғ.) түркі ескерткіштері бөлінеді:

a)

Орхон-Енисей есткерткіштері.

b)

Оңтүстік түркі тілдерінің ескерткіштері.

c)

ығСолтүстік түркі ескерткіштері.

d)

Батыс, шығыс түркі тілдерінің ескерткіштері.

42.

Ортаазиялық түркі әдеби тіліне тән жазба үлгілердің ішінде дәуірі жағынан да, тілдік ерекшеліктері жағынан да қазақ тіліне жақыны: 

a)

Оғызнама»  (XIV ғасыр).

b)

Кодекс Куманикус» (XIII ғасыр).

c)

Қадырғали Жалайыридың «Жамиғат тауариғы» (XVI ғасыр).

d)

Мұхаббатнама» (XIV ғасыр).

43.

Көне түркі дәуірінен, V-Х ғасырлардан бізге  жеткен жәдігерлер:

a)

Хорезм түріктері ескерткіштері.

b)

V ғасырға жататын руна жазулы Талас-Енисей ескерткіштері. VІІІ ғасырға жататын руна жазулы Орхон ескерткіштері.

c)

Қыпшақ тілдері ескерткіштері.

d)

Ұйғыр жазу ескерткіштері.

44.

Түркі халықтарының ерте ортағасырлық әдеби жәдігері:

a)

«Құтадғу білік» 

b)

М.Қашқаридың «Диван лұғат ат-түрік»

c)

Оғызнама»  

d)

Кодекс Куманикус»

45.

Құтадғу біліг» (1069 ж.) дастанының араб әрпімен жазылған  мынадай  қолжазба нұсқалары шамамен ХІІ-ХІІІ ғасырларда көшірілген: 

a)

Фарсы.

b)

Шағатай. Түркі.

c)

Көне Ұйғыр.

d)

Наманган. Каир.

46.

Батыс түркі тілдерінің ескерткіштеріне мыналарды жатқызады:

a)

«Кодекс Куманикус». Қыпшақ тілдері ескерткіштері.

b)

Хорезм түріктері ескерткіштері.

c)

Шағатай түріктерінің ескерткіштері.

d)

Орхон-Енисей жазу нұсқалары.

47.

Шығыс түркі тілдерінің ескерткіштеріне мыналарды жатқызады:

a)

Қыпшақ тілдері ескерткіштері.

b)

Қожа Ахмет Иассауидің «Хикмет» өлеңдер жинағы.

c)

Караханидтер түріктері ескерткіштері. Хорезм түріктері ескерткіштері.

d)

Ұйғыр жазу ескерткіштері.

48.

Географиялық, тілдік және графикалық ерекшеліктеріне қарай көне түркі ескерткіштері қандай топқа бөлінеді:

a)

Ұйғыр жазу ескерткіштері

b)

Күлтегін ескерткіштері.

c)

Тоныкөк ескерткіштері.

d)

Талас ескерткіштері. Енисей есерткіштері. Орхон ескерткіштері.

49.

ХҮІІІ ғ. қазақ әдеби тілі мен ХІХ ғ. І жартысындағы қазақ әдеби тіліне кірме сөздер мына тілдерден енді:

a)

Грек тілінен. Қыпшақ тілінен.

b)

Араб тілінен. Парсы тілінен.

c)

Латын тілінен.

d)

Орыс тілінен.

50.

Жазба әдебиет арқылы жүйелі қалыпқа түскен стильдік тармақтары бар, қоғамдық қызметі әр алуан тіл:

a)

Әдеби тіл.

b)

Әдеби норма.

c)

Әдеби стиль.

d)

Кітаби тіл.

51.

Әбілғазы ханның «Түркі шежіресі» және оның тілі» деген атпен басылып шыққан еңбектің авторы:

a)

Б.Әбілқасымов.

b)

Ә.Марғұлан.

c)

Ш.Уәлиханов.

d)

Ә.Болғанбаев

52.

ХІІІ-ХІХ ғасырдағы қазақ әдеби тілінің тарихындағы құнды еңбек, Қадырғали Жалайырдың еңбегі:

a)

«Жамиғ-ат-тауарих» (ХҮІ ғ.).

b)

«Шежіре-түрк» (ХҮІІ ғ.).

c)

«Кодекс куманикс» (ХІІ ғ.).

d)

«Мұхаббатнама» (ХҮІІІ ғ.).

53.

1961 жылы шыққан «Қазақ әдеби тілінің мәселелері» атты кітаптың авторлары:

a)

Қ.Жұбанов, Н.Сауранбаев, С.Аманжолов

b)

Қ.Жұмалиев, Ы.Дүйсенбаев

c)

Н.Сауранбаев, Ә.Құрышжанов

d)

Ғ.Мұсабаев, Б.Кенжебаев, М.Томанов

e)

М.Балақаев, Е.Жанпейісов, М.Томанов

54.

Қазақ әдеби тілінің тарихын XV ғасырдан бастаудың себебі:

a)

қазақ хандығы құрылды

b)

тілде грамматикалық нормалар тұрақтала түсті

c)

орфоэпиялық норманы сақтау қолға алына бастады

d)

қазақ әдебиеті дамыды

e)

функционалдық стильдердің жеке белгілері айқындала түсті

55.

XIII ғасырда хатқа түскен қолжазба күйінде жеткен ескерткіш:

a)

«Кодекс Куманикус»

b)

Китаб ал-идрак ли-лисан ал-атрак»

c)

«Оғызнаме»

d)

«Китаб ат-туһба аз-закия фи лұғат ат түркийа»

e)

> «Диуани лұғат ат-түрки лұғат ат-түрк»

56.

Ұлттық жазба әдеби тілдің негізі қаланған ғасыр:

a)

XX ғасыр

b)

XIX ғасырдың ІІ жартысы

c)

XV ғасыр

d)

XVI ғасыр

e)

XVIII ғасыр

57.

Қожа Ахмет Яссауи хикметтерінің тілі:

a)

өзбек-ноғай

b)

қарлұқ

c)

оғыз-қыпшақ

d)

ұйғыр-ноғай

e)

ұйғыр

58.

Ахмет Иүгінекидің «Ақиқат сыйы» қай тілде жазылған

a)

оғыз-қыпшақ тілі

b)

қараханид түркілері тілі

c)

шағатай тілі

d)

ноғайлы тілі

e)

ұйғыр тілі

59.

XV-XVI ғасырлардағы қазақ тілінде қай тілдің элементтері көп ұшырасады

a)

ұйғыр тілі

b)

өзбек тілі

c)

ноғайлы тілі

d)

шағатай тілі

e)

монғол тілі

60.

Қадырғали Жалайыр жылнамасының грамматика саласында қай тілдің нормасын сақтаған

a)

араб

b)

монғол

c)

парсы

d)

қытай

e)

шағатай

61.

Әлкей Марғұлан оғыз-қыпшақ тайпалары тілдерінің эпостарын неше дәуірге бөліп қарастырады:

a)

бес

b)

сегіз

c)

алты

d)

жеті

e)

төрт

62.

Жүсіп Баласағұнның «Құтты білігін» тұңғыш қазақ тіліне аударып, зерттеген ғалым:

a)

С.Аманжолов

b)

Ә.Құрышжанов

c)

Б.Сағындықов

d)

А.Егеубаев

e)

Қ.Өмірәлиев

63.

Жүсіп Баласағұнның «Құтты білігін» көне ұйғыр тілінде жазылған көркем шығарма деп таныған ғалым:

a)

С.Е.Малов

b)

Ә.Нәжіп

c)

Г.Ф.Благова

d)

А.М.Щербак

e)

А.Валидов

64.

М.Қашқаридың көрсетуінше, таза тіл:

a)

араб

b)

монғол

c)

түрік

d)

өзбек

e)

қағани тілі

65.

Түркі тілдерінің дамуындағы жаңа дәуірдің қамтитын уақыты:

a)

XV-XXI ғғ.

b)

XV-XVI ғғ.

c)

XV-XX ғғ.

d)

XV-XVII ғғ.

e)

XV-XVIII ғғ.

66.

Қазақ тіліне ф,в,ч,ц,х,ғ дыбыстарының еніп, түркі тілдеріндегі фонетикалық өзгерістердің орын алған кезеңі:

a)

орта ғасыр

b)

ең жаңа дәуір

c)

жаңа дәуір

d)

көне түркі дәуірі

e)

Алтай дәуірі

67.

Ф дыбысы қай тілден енген сөздерде көп қолданылады:

a)

түрікмен

b)

қырғыз

c)

өзбек

d)

араб-парсы

e)

орыс

68.

Ұйғыр-оғыз, қырғыз-қыпшақ тілдері Хун дәуірінің қай тобына жатады

a)

батыс

b)

шығыс

c)

батыс-шығыс

d)

орталық

e)

оңтүстік

69.

Жазылу ортасы мен тілдік ерекшеліктеріне орай түркі тілдерінің дамуындағы X-XV ғасырлардағы ескерткіштер неше кезеңге бөлінеді:

a)

6 кезең

b)

2 кезең

c)

4 кезең

d)

3 кезең

70.

Ғылымда айқындалып жетпеген, өмір сүрген дәуірі де нақты емес, өте көне дәуір:

a)

Хун дәуірі

b)

Қыпшақтар дәуірі

c)

Көне түркі дәуірі

d)

Орта ғасыр дәуірі

e)

Алтай дәуірі

71.

Түркологияда Алтай дәуірі “алтай теориясы” атауымен зерттелетін ғылым ретінде қай кезде қалыптасқан

a)

ХХ ғасырдың орта кезінен

b)

ХІХ ғасырдың басында

c)

ХІХ ғасырдың орта кезінде

d)

ХХ ғасырдың басында

e)

ХVІІІ ғасырда

72.

Алтай теориясының” негізін салушылар:

a)

Фитрат, Н.Полис

b)

А.Байтұрсынұлы, И.Гаспринский

c)

неміс ғалымдары В.Шотт және М.Кастрен

d)

орыс ғалымдары А.Дмитриев, Е.Поливанов

e)

Н. Баскаков, А.Ахундов

73.

Қазақ әдеби тілінің тарихы XVIII ғасырдан басталады” деген пікірді ұстанған ғалымдар

a)

Ә.Марғұлан, Б.Кенжебаев

b)

С.Аманжолов, І.Кеңесбаев

c)

Қ.Жұбанов, Н.Сауранбаев

d)

Қ.Жұмалиев, М.Балақаев

e)

Р.Сыздықова, Қ.Өмірәлиев

74.

Н.Сауранбаев қазақ әдеби тілінің тарихын неше кезеңге бөледі:

a)

үш кезең

b)

төрт кезең

c)

бес кезең

d)

екі кезең

e)

алты кезең

75.

«Ғұн – түркілердің арғы атасы» деп тұжырым жасаған қазақ зиялысы:

a)

М. Қозыбаев  

b)

Ә. Марғұлан

c)

Ш. Уалиханов    

d)

С. Асфендияров

e)

М. Жұмабаев.

76.

Ғұн дәуіріндегі р  ̴  л тілдер құрамынакірген тілдер:

a)

қырғыз, авар

b)

оғыз, бұлғар  

c)

көне ұйғыр, оғыз

d)

авар, хазар, бұлғар.    

e)

қыпшақ, қарлұқ

77.

Ғұн, үйсіндердің ел басқарған кісілері қазақ тіліне жақын сөйлеген» деген пікірді айтқан:

a)

Ф. Хирт  

b)

К. Сиратори  

c)

Кираль-де-Дада  

d)

В. Бартольд  

e)

П. Пельо

78.

Бұйрық райдың бірінші жағында тұрған сөз

a)

барайын

b)

барсун

c)

барғыл

d)

барғай

e)

бар

79.

Есімше формалы сөз:

a)

йашым

b)

олуртым

c)

өтүнүрмен

d)

көру

e)

тутсын

80.

Ғұндардың герман тілі мен мадьяр тілінде сақталып келген қария сөздерін зерттеген ғалым:

a)

Ф. Хирт  

b)

Ю. Блеер    

c)

М. Қозыбаев  

d)

Грумм-Гржимойло

e)

Ә. Марғұлан

81.

Шумер жазуының аккад тілімен қатар кітаби тілінің негізін қалаған зерттеуші:

a)

Грумм-Гржимойло    

b)

П. Пельо

c)

М. Дьяконов

d)

Ә. Марғұлан

e)

Ю. Блеер    

82.

Акад мәдениетінің көтерілуіне ықпал еткен факторлардың бірі:

a)

оқудың пайда болуы

b)

Шумер жазуын үйренуі.

c)

Шумерлердің бағынышты болуы

d)

Көршілес тұруы

e)

шумерлермен қақтығыстары

83.

1684 жылы көне парсы жазуының көшірмелерін жариялап, сына жазуы атауын алғаш ғылыми айналымға енгізген ғалым:

a)

Эгемберт Кемпфор

b)

Пьетро делла Валле          

c)

Грумм-Гржимойло

d)

Бань Гу  

e)

Кираль-де-Дада  

84.

Шумер жазуы басқа жазулардың қалыптасуына негіз болған деген пікірді айтқан ғалым:

a)

Кираль-де-Дада  

b)

С. Асфендияров

c)

Ш. Уалиханов  

d)

К.Сиратори  

e)

О. Сүлейменов    

85.

Шумер жазуын түркі терминдерімен салыстыра отырып тәңірге, адамға, табиғатқа, мәдениетке қатысты сәйкестік барын анықтаған:

a)

О. Сүлейменов

b)

Ә. Марғұлан

c)

М. Дьяконов    

d)

С. Асфендияров      

e)

Грумм-Гржимойло          

86.

Түркі тілдерін дамуы мен қалыптасуына қарай 6 кезеңге бөлген түркітанушы ғалым:

a)

Щербак

b)

Баскаков

c)

Қайдар

d)

Оразов

e)

Құрышжанов

87.

>Э.В.Севортян өзінің этимологиялық сөздігінде «ене» сөзінің қанша мағынасын көрсетті:

a)

алты

b)

жеті

c)

сегіз

d)

тоғыз

e)

он

88.

Зат есім тудыратын –лық аффиксін құранды деп көрсеткен ғалым:

a)

Кононов

b)

Щербак

c)

Рамстетд

d)

Баскаков

e)

Мелиоранский

89.

Атлығ сөзінің құрамындағы –лығ қазіргі қазақ тіліндегі қай қосымшаға сәйкес келеді:

a)

сан есім

b)

сын есім

c)

зат есім

d)

етістік жұрнағы

e)

септік жалғауы

90.

Көне түркі тіліндегі « тег« қосымшасы сын есімнің қай шырайын жасаған:

a)

жай

b)

асырмалы

c)

салыстырмалы

d)

күшейтпелі

e)

қимыл есімі

91.

Сөз түбірінің дамуында болатын құбылыс:

a)

Эпентеза

b)

Метатеза

c)

Элизия

d)

Морфологиялық жымдасу.

e)

Редукция

92.

Дифтонгілер мен созылыңқы дауыстылардың қалыптасу дәуірі:

a)

Көне түркі дәуірінде.

b)

Орта түркі дәуірінде.

c)

Жаңа түркі дәуірінде.

d)

Алтай дәуірінде.

e)

Хун дәуірінде.

93.

Созылыңқы дауыстылар қай түркі тілінде жақсы сақталған:

a)

Қырғыз

b)

Өзбек.

c)

Түркмен.

d)

Башқұрт.

e)

Қарақалпақ

94.

Кейбір түркі тілдерінде “ғ” дыбысы  сөз соңында қай дыбысқа сәйкес келеді:

a)

Қ

b)

К

c)

У

d)

Й

e)

И

95.

Жатыс септігінде тұрған сөз

a)

Будунума.

b)

Бені

c)

Ташығ

d)

Йазын

e)

Йолта

96.

Шығыс септігінде тұрған сөз

a)

Йазын

b)

Сүңүшде.

c)

Башлығ.

d)

Беріден.

e)

Бізні

97.

Троицк қаласында 1911-1915 жылдары, барлығы 88 нөмірі басылып шыққан журнал:

a)

«Айқап».

b)

«Серке».

c)

Қазақ

d)

Мұғалім».

e)

Сары Арқа».

98.

Орал қаласында 1911-1913 жылдары 17 саны шығып тоқтап қалған  газет:

a)

«Қазақстан».

b)

«Серке».

c)

Мұғалім».

d)

Сары Арқа».

e)

«Абай».

99.

Орал қаласында 1913-1918 жылдары үзбей шығып тұрған газет:

a)

«Серке».

b)

«Қазақ».

c)

«Қазақстан».

d)

«Мұғалім».

e)

Сары Арқа».

100.

А.Байтұрсыновтың тіл білімі саласындағы тұңғыш еңбегі:

a)

«Тіл байлығы».

b)

«Ертегілер».

c)

«Әдеби ойлар».

d)

«Тіл құралы».

e)

«Қазақ тілі».

Similar Resources on Wayground

орта білім беру 100 сұрақ 1 рк

100 questions

орта білім беру 100 сұрақ 1 рк

quiz

Worksheet

•

University

Untitled Quiz

100 questions

Untitled Quiz

quiz

Worksheet

•

University

Философия пәні бойынша сұрақтар

99 questions

Философия пәні бойынша сұрақтар

quiz

Worksheet

•

University

Тарих3

100 questions

Тарих3

quiz

Worksheet

•

University

Саясаттану А.Жанузак (1-100)

100 questions

Саясаттану А.Жанузак (1-100)

quiz

Worksheet

•

University

Мәдениет рк

100 questions

Мәдениет рк

quiz

Worksheet

•

University

Әлеуметтану негіздері

100 questions

Әлеуметтану негіздері

quiz

Worksheet

•

University