wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Тіл тарихы Замзагүл апай

Total questions: 51

Worksheet time: 26mins

Name
Class
Date
1.

Р. Сыздықова әдеби тілді қалай бөліп қарайды:

a)

Ауыз әдеби тілі, жазба әдеби тілі.

b)

Қазақтың көне жазба әдеби тілі

c)

Ауызекі сөз, жалпыхалықтық тіл.

d)

ХІХ ғасырдың басы, Кеңестік дәуірдегі әдеби тіл.

e)

Совет дәуірі.

2.

Әдеби тілдің негізгі қызметі:

a)

Шығармашылық қызметі.

b)

Экспрессивтік-эстетикалық қызметі.

c)

Танымдық қызметі.

d)

Тарихи қызметі.

e)

Мәдени қызметі.

3.

Қазіргі әдеби тілдің стильдік тармақтары:

a)

Бейтарап стиль, ғылыми стиль.

b)

Кітаби стиль.

c)

Ресми іс қағаздар, публицистикалық стиль.

d)

Қарапайым сөйлеу тілінің стилі.

e)

Функционалдық стильдер.

4.

Әдеби тілді жұмсаушылар тәжірибесінде нормадан ауытқу түрі

a)

Жөнімен ауытқу.

b)

Нақтылықсыз ауытқу.

c)

Мағыналы ауытқу.

d)

Мағынасыз ауытқу.

e)

Мәнді ауытқу.

5.

. Р.Сыздықова ақын-жыраулардың тілін арнайы талдай келіп, сол кезеңде

қызмет еткен тілді жазба дәуірге дейінгі қазақ әдеби тілі деп атайды:

a)

V-VІІІ ғасырлар.

b)

ХІІІ ғасыр.

c)

ХV-ХVІІ ғасырлар.

d)

ХV-ХVІІІ ғасырлар

e)

ХV-ХІХ ғасырлар.

6.

Қазақ әдеби тілінің тарихының кезеңдері

a)

ІХ-ХVІ ғасырлар, ХІV-ХІХ ғасырлар.

b)

ХІІ-ХV ғасырлар, Х-ХІІ ғасырлар.

c)

VІІ-ІХ ғасырлар, ХІІІ-ХІV ғасырлар.

d)

ХV-ХVІІ ғасырлар, ХV-ХVІІІ ғасырлар.

e)

ХІХ ғ-дың ІІ жартысы, Қазан төңкерісінен кейінгі кезең.

7.

Ғылыми стильдің лексикасына тән ерекшелік:

a)

Сөздер ауыспалы мағынасында қолданылады.

b)

Сөз тек өзінің негізгі мағынасында жұмсалады.

c)

Сөздің экспрессивтік және эмоционалдық бояуы болады.

d)

Сөздер синонимдік қатар түзеп қолданылады.

e)

Сөз бірнеше мағынада жұмсалады.

8.

М.Балақаевтың әдеби тіл ұғымына берген анықтамасы:

a)

Жазба әдебиет арқылы нормаға түсіп қалыптасқан, стильдік тармақтары

жетілген, әлеуметтік қызметі әр алуан, халық тілінің жоғары формасы».

b)

Жалпы халықтық тілдің белгілі жүйеге түскен, жазу дәстүрі мен әртүрлі жазба

және ауызша әдебиеттің негізінде қалыптасқан тұрақты тіл».

c)

Орныққан қалыптары, стильдік-жанрлық тармақтары бар тіл».

d)

.

«Сол тілде сөйлейтін адамдардың бәріне ортақ, түсінікті тіл».

e)

Белгілі мөлшерде сұрыпталып, тілдік норамалық бағыты анықталған, қолданылу

қызметі әр алуан, стиль жағынан саралануға бейім, тілдік диалектілер мен

қарапайым сөйлеу тілінен жоғары түрі».

9.

Р.Сыздықованың әдеби тіл ұғымына берген анықтамасы:

a)

Жалпы халықтық тілдің белгілі жүйеге түскен, жазу дәстүрі мен әртүрлі жазба

және ауызша әдебиеттің негізінде қалыптасқан тұрақты тіл».

b)

Өңделген, сұрыпталған, нормаланған, жалпыға ортақ қасиеті бар, ауызекі сөйлеу

тіліне қарама-қарсы қою арқылы танылатын тілі».

c)

Сол тілде сөйлейтін адамдардың бәріне ортақ, түсінікті тіл».

d)

Орныққан қалыптары, стильдік-жанрлық тармақтары бар тіл».

e)

Белгілі мөлшерде сұрыпталып, тілдік норамалық бағыты анықталған, тілдік

диалектілер мен қарапайым сөйлеу тілінен жоғары түрі».

10.

Әдебиет тезіне түспеген «шикі» тілді халық тілі дейміз де, көркем сөз

шеберлері шыңдаған тілді әдеби тіл дейміз» деген:

a)

Р. Сыздықова.

b)

Н. И. Ильминский.

c)

Г. Н.Потанин.

d)

М. Горький.

e)

А.С. Пушкин.

11.

Көне ұйғыр тілі қолданылған дәуір:

a)

VIII-IX ғғ.

b)

V-VIII ғғ.

c)

X-XI ғғ.

d)

ХII-XIII ғғ.

e)

XIII-XV ғғ.

12.

Ежелгі түркі тілі ескерткіші Орхон-Енисей жазуларын оқудың кілтін тапқан

зерттеуші:

a)

Г. Н.Потанин.

b)

Н. И. Ильминский.

c)

В. Томсен.

d)

В.В. Радлов.

e)

М. Томанов

13.

Ежелгі түркі тілдері ескерткіштеріне зерттеушілер мыналарды жатқызады:

a)

Караханидтер түріктері ескерткіштері.

b)

Хорезм түріктері ескерткіштері.

c)

Шағатай түріктерінің ескерткіштері.

d)

Орхон-Енисей жазу нұсқалары.

e)

Қыпшақ тілдері ескерткіштері.

14.

А. Ысқақовтың пікірінше, төл әдеби тілдің революцияға дейінгі кезеңінде қазақ

даласына екі түрлі әдеби тіл «жарыса» өмір сүрдi:

a)

Жалпыхалықтық әдеби тіл, кітаби тіл.

b)

Жазу тілі, ауызекі тіл.

c)

Халық тілі,тарихи әдеби тіл.

d)

Көне әдебиет тілі.

e)

Жазба әдебиет

15.

Түркі тілдері көне ескерткіштерінің тілдерінде әдеби тілдің қолданылған түрі

a)

Көне түркі тілі.

b)

Шағатай үлгісіндегі тілдер.

c)

Қыпшақ тілі дәстүрі.

d)

Құман (қыпшақ) тілі.

e)

Бұлғар этностарының тілі.

16.

Қазақ әдеби тілінің даму тарихын Н.Сауранбаев мынадай дәуірге бөлуді

ұсынады:

a)

Ежелгі әдеби тілінің дәуірі, ХХ ғасыр әдеби тілінің дәуірі.

b)

ХІХ ғасырдың екінші жартысына дейінгі дәуір,Советтік дәуір.

c)

Орхон-Енисей ескерткіштер тілінің дәуірі

d)

Кеңестік дәуір.

e)

ХХ ғасырдың екінші жартысынан кейінгі дәуір.

17.

Қазақ әдеби тілінің даму тарихын С.Исаев қандай кезеңге бөледі:

a)

ХҮ-ХҮІ ғасырдан бастап, ХІХ ғасырдың ІІ жартысына дейінгі дәуір.

b)

ХІХ ғасырдың екінші жартысына дейінгі дәуір.

c)

Орхон-Енисей ескерткіштер тілінің дәуірі

d)

Кеңестік дәуір

e)

ХХ ғасыр әдеби тілінің дәуірі.

18.

Р.Сыздықова қазақ әдеби тілін ХҮ ғасырдағы ақын-

жыраулар шығармашылығынан бастап, мынадай жіктеуді ұсынады:

a)

ХХ ғасыр әдеби тілінің дәуірі.

b)

Кеңестік дәуір.

c)

ХІХ ғасырдың екінші жартысына дейінгі дәуір.

d)

ХҮІІІ ғасырдан ХІХ ғ. ІІ жартысына дейін.

e)

ХХ ғасырдың екінші жартысынан кейінгі дәуір.

19.

Көне түркі дәуірінен, V-Х ғасырлардан бізге жеткен жәдігерлер

a)

Шағатай түріктерінің ескерткіштері.

b)

Хорезм түріктері ескерткіштері.

c)

Қыпшақ тілдері ескерткіштері.

d)

Кодекс Куманикус» ескерткіші.

e)

VІІІ-Х ғасырлардағы ұйғыр жазулы жору, аян айту, діни аңыз түріндегі

ескерткіштер.

20.

Түркі халықтарының ерте ортағасырлық әдеби жәдігері:

a)

Құтадғу білік» (XI ғасыр).

b)

М.Қашқаридың «Диван лұғат ат-түрік» (XI ғасыр).

c)

«Оғызнама» (XIV ғасыр).

d)

Кодекс Куманикус» (XIII ғасыр).

e)

Мұхаббатнама» (XIV ғасыр).

21.

Түркі халықтарының кейінгі ортағасырлық әдеби жәдігері:

a)

Құтадғу білік» (XI ғасыр).

b)

Мұхаббатнама» (XIV ғасыр).

c)

М.Қашқаридың «Диван лұғат ат-түрік» (XI ғасыр).

d)

Оғызнама» (XIV ғасыр).

e)

Кодекс Куманикус» (XIII ғасыр).

22.

Әдеби тіл ұғымына түсінік:

a)

Тарихи жазба ескерткіштердің тілі жатады.

b)

Кітаби шығармалардың тілі жатады.

c)

Еуропалық түсініктегідей тек жазба тіл, яғни хатқа түсіп өңделген тіл

жатады.

d)

Ауыз әдебиетінің тілі, ауызша тараған әдеби тіл жатады.

e)

Жазба әдеби тілмен бірге ауызша әдеби тіл де жатады.

23.

Түркі тілдерінің дамуындағы Ұлы Қазан төңкерісінен кейінгі кезеңді қамтитын

дәуір:

a)

Жаңа дәуір

b)

Ең жаңа дәуір

c)

Көне түркі дәуірі

d)

Орта түркі дәуірі

e)

Алтай дәуірі

24.

Орта ғасыр (Х-ХҮғ.ғ.) түркі ескерткіштері бөлінеді:

a)

Ежелгі түркі тілдеі ескерткіштері.

b)

Орхон-Енисей есткерткіштері.

c)

Оңтүстік, солтүстік түркі тілдерінің ескерткіштері.

d)

Батыс, шығыс түркі тілдерінің ескерткіштері.

e)

Орталық түркі ескерткіштері.

25.

Баршаға ортақ түркі тілінен бөлініп дамуындағы X-XV ғ. аралығын екіге

бөлеміз:

a)

ХХ ғасыр әдеби тілінің дәуірі, Кеңестік дәуір.

b)

Қыпшақ дәуірі, Советтік дәуір.

c)

Орхон және Енисей ескерткіштер тілінің дәуірі.

d)

Орта түркі дәуірі, ХХ ғасырдың екінші жартысынан кейінгі дәуір.

e)

Қараханидтер (X-XII ғасыр), моңғолдар (XIII-XV ғ.) дәуірі.

26.

Ортаазиялық түркі әдеби тіліне тән жазба үлгілердің ішінде дәуірі жағынан да,

тілдік ерекшеліктері жағынан да қазақ тіліне жақыны:

a)

Қадырғали Жалайыридың «Жамиғат тауариғы» (XVI ғасыр).

b)

Оғызнама» (XIV ғасыр).

c)

Кодекс Куманикус» (XIII ғасыр).

d)

Мұхаббатнама» (XIV ғасыр).

e)

Құтадғу білік» (ХІ ғасыр).

27.

Құтадғу біліг» (1069 ж.) дастанының араб әрпімен жазылған мынадай

қолжазба нұсқалары шамамен ХІІ-ХІІІ ғасырларда көшірілген:

a)

Шағатай.

b)

Тұңғыс

c)

Наманган.

d)

Фарсы

e)

Көне ұйғыр

28.

Батыс түркі тілдерінің ескерткіштеріне мынаны жатқызады:

a)

Кодекс Куманикус».

b)

Ұйғыр жазу ескерткіштері.

c)

Караханидтер түріктері ескерткіштері.

d)

Хорезм түріктері ескерткіштері.

29.

Шығыс түркі тілдерінің ескерткіштеріне мыналарды жатқызады:

a)

Қыпшақ тілдері ескерткіштері.

b)

Караханидтер түріктері ескерткіштері.

c)

Орхон-Енисей жазу нұсқалары.

d)

Қожа Ахмет Иассауидің «Хикмет» өлеңдер жинағы.

e)

Ұйғыр жазу ескерткіштері.

30.

Географиялық, тілдік және графикалық ерекшеліктеріне қарай көне түркі

ескерткіштері 3 топқа бөлінеді:

a)

Күлтегін, Тоныкөк ескерткіштері

b)

Қыпшақ тілдері ескерткіштері.

c)

Ұйғыр, шағатай жазу ескерткіштері.

d)

Енисей, Талас, Орхон есерткіштері.

e)

Ұйғыр, шағатай жазу ескерткіштері.

31.

Әдеби тілдің ең басты белгісі:

a)

Нормаланған, жинақталған болса да, мағынасының құбылмалы болуы.

b)

Өңделген, сұрыпталған, нормаланған тіл болуы.

c)

Тек қана тарихи сөздердің қолданылуы.

d)

Нормаларының баршаға ортақ болмауы.

e)

Сан салалы стильдерге тарамдалуы, жазба түрінің болмауы.

32.

81. Троицк қаласында 1911-1915 жылдары, барлығы 88 нөмірі басылып шыққан

журнал:

a)

Айқап

b)

Серке».

c)

Қазақ

d)

Мұғалім

e)

Сары Арқа

33.

Орал қаласында 1911-1913 жылдары 17 саны шығып тоқтап қалған газет:

a)

Қазақстан

b)

Серке

c)

Мұғалім

d)

Абай

34.

Орал қаласында 1913-1918 жылдары үзбей шығып тұрған газет:

a)

Мұғалім

b)

Сары Арқа

c)

Қазақстан

d)

Қазақ

e)

Серке

35.

А.Байтұрсыновтың тіл білімі саласындағы тұңғыш еңбегі:

a)

«Әдеби ойлар».

b)

“Тіл құрал”

c)

Тіл байлығы».

d)

Ертегілер

36.

ХҮІІІ ғ. қазақ әдеби тілі мен ХІХ ғ. І жартысындағы қазақ әдеби тіліне кірме

сөздер мына тілдерден енді:

a)

Латын, грек тілінен

b)

Орыс, монғол тілінен.

c)

Неміс тілінен

d)

Қыпшақ, ұйғыр тілінен.

e)

Араб тілінен, парсы тілінен.

37.

Жазба әдебиет арқылы жүйелі қалыпқа түскен стильдік тармақтары бар,

қоғамдық қызметі әр алуан тіл:

a)

Әдеби тіл

b)

Әдеби норма

c)

Әдеби стиль

d)

Кітаби тіл

e)

Кітаби стиль

38.

Көркем әдебиет стилі:

a)

Проза

b)

Әдеби тіл

c)

Ғылыми мақала

d)

Кітаби тіл

e)

Кітаби стиль

39.

Эпистолярлық стиль грек тілінде:

a)

Оқу

b)

Жазу

c)

Хат

d)

Сөйлеу

e)

Ойын

40.

Қазақтың ұлттық жазба әдебиетінің қалыптасуы төмендегі есімдермен

байланысты:

a)

Ы.Алтынсарин.

b)

Ш.Уәлиханов.

c)

М.Дулатов.

d)

Б.Майлин.

e)

Қ. Аманжолов

41.

Қазіргі қазақ әдеби тіліндегі сөздерді дұрыс жазу нормасы тілдік еңбектерде

берілген:

a)

Кез келген басылымдард

b)

Түсіндірме сөздіктерде.

c)

Орфоэпиялық сөздіктерде.

d)

Мерзімді баспасөзд

e)

Публицистикалық туындыларда.

42.

Қазақ әдеби тілі тарихын зерттеуге байланысты С.Маловтың «К истории

казахского языка» деген мақаласы жазылған жыл:

a)

1941 жыл.

b)

1940 жыл.

c)

1942 жыл

d)

1943 жыл

43.

Махамбет Өтемісұлының өлеңдерінің басты қаһарманы Исатай батырға арнап

жазған өлеңі:

a)

Ереуіл атқа ер салмай».

b)

Жайықтың бойы көк шалғын».

c)

Жалған дүние».

d)

Тарланым

e)

Атадан туған ардақты ер».

44.

Махамбеттің қазақ әдеби тілі тарихында алатын орны:

a)

Өзіне дейінгі әдеби тіл дәстүрін жинақтап, жаңа бағытқа бет бұрған ақын

b)

Нақты тарихи тақырыпта жырлаған ақын.

c)

Шығармаларын шағатай тілінде жазған ақын.

d)

Жыраулық пен ақындықты түйістірген ақын.

e)

Әдеби тілдің негізін қалаған ақын.

45.

«Әбілғазы ханның «Түркі шежіресі» және оның тілі» деген атпен басылып

шыққан еңбектің авторы:

a)

Ш.Уәлиханов

b)

Б.Әбілқасымов.

c)

Ә.Марғұлан.

d)

Ә.Болғанбаев.

e)

С.Исабаев.

46.

ХІІІ-ХІХ ғасырдағы қазақ әдеби тілінің тарихындағы құнды еңбек, Қадырғали

Жалайырдың еңбегі:

a)

Шежіре-түрк» (ХҮІІ ғ.).

b)

Жамиғ-ат-тауарих» (ХҮІ ғ.).

c)

«Кодекс куманикс» (ХІІ ғ.

d)

Мұхаббатнама» (ХҮІІІ ғ.).

47.

Толғауларының өзіндік сипатымен «Хакім ата» атанған ақын:

a)

Иүгнеки.

b)

Иассауи.

c)

Бақырғани.

d)

Әли

e)

Асан қайғы

48.

Бес ғасыр жырлайды» оқулығының ХҮ-ХҮІІ ғасырлардағы әдебиетті

қамтитын томы:

a)

ІІ том.

b)

І том.

c)

III том

d)

IV

e)

V

49.

ХҮ-ХҮІІ ғасырлардағы қазақ тілін танытатын үлгілер

a)

Жазба әдеби тілі дәстүріндегі нұсқалар.

b)

Мифтік, эпостық нұсқалар.

c)

Жаттанды, термелік, суырып-салмалық тілдегі нұсқалар.

d)

Ақындардың шығармашылық негізіндегі нұсқалар.

e)

Жыр-дастандар тіліндегі нұсқалар.

50.

Ауызша әдеби тілді танытатын нұсқалар қатарында ұрпақтан-ұрпаққа ауызша

жетіп тараған алғашқы әдет-ғұрып заңы:

a)

Жеті-жарғы».

b)

Бір ел, бір тағдыр».

c)

Әбілмәмбет ханның заңдар жинағы».

d)

ҚР-ның Ата заңы».

e)

Мемлекеттік тіл – қазақ тілі».

51.

А.Ибатов Алтын Орда дәуірінде жазылған түркі тілді жарлықтарды, соның

ішінде ХІҮ ғасырда жазылған төмендегідей жарлықты зерттеді:

a)

Керей мен Жәнібектің жарлығы.

b)

Темір-Құтлұғтың жарлығы».

c)

Қасым ханның қасқа жолы.»

d)

Есім ханның ескі жолы»

e)

Кененсарының жарлығы».

Similar Resources on Wayground

коммуникативті

50 questions

коммуникативті

quiz

Worksheet

•

University

Вопросы по образовательным моделям и процессам

51 questions

Вопросы по образовательным моделям и процессам

quiz

Worksheet

•

University

100-150

50 questions

100-150

quiz

Worksheet

•

University

ҰЛТТЫҚ РУХАНИЯТ 151-200

50 questions

ҰЛТТЫҚ РУХАНИЯТ 151-200

quiz

Worksheet

•

University

Әліппе 100-150

50 questions

Әліппе 100-150

quiz

Worksheet

•

University

социология

51 questions

социология

quiz

Worksheet

•

University

тәрбие сессия 50-100

50 questions

тәрбие сессия 50-100

quiz

Worksheet

•

University

тәрбие

50 questions

тәрбие

quiz

Worksheet

•

University